XVII.

Het was ongeveer zes uur, toen Wronsky Anna's brief ontving. Om ter rechtertijd daar te zijn en om niet met zijn eigen paarden, die aan ieder bekend waren, te rijden, gebruikte hij Jawschins droschke en liet de paarden aandrijven tot een snellen rit. Op eenigen afstand van het huis liet hij stil houden, sprong uit het rijtuig en ging de laan in, die naar Wrede's woning leidde. In de laan zelf was niemand te zien, maar toen hij omzag, bespeurde hij Anna aan de rechter zijde van den tuin. Haar gelaat was door een sluier bedekt, maar zijn verheugde blik zag en omvatte alles op eens: de haar alleen eigen wijze van gaan, haar eigenaardige schouders, de houding van haar hoofd—en als een electrische stroom voer door zijn lichaam. Zij ging hem te gemoet en gaf hem een stevigen handdruk.

"Ge zijt toch niet boos, omdat ik u geroepen heb? Ik moest je zeer noodig spreken."

De vastberaden en ernstige uitdrukking van haar gelaat, die hij zelfs door den sluier opmerkte, veranderde dadelijk zijn stemming.

"Ik boos op je zijn? Maar hoe komt ge juist hierheen? Waarom…?"

"Dat is hetzelfde," zeide zij en legde haar arm in den zijnen; "kom, ik moet je spreken."

Hij bemerkte, dat er iet was voorgevallen en dat deze bijeenkomst geen verblijdende oorzaak had. In haar tegenwoordigheid had hij geen eigen wil. Zonder nog de reden van haar onrust te kennen, gevoelde hij reeds, dat zich deze onrust ook aan hem mededeelde.

"Nu? Wat is er dan?" vroeg hij en trachtte op haar gelaat te lezen.

Na eenige schreden gedaan te hebben stond zij plotseling stil.

"Ik heb je gisteren niet verteld," begon zij haastig en diep ademhalend, "dat ik bij het terugkeeren Alexei Alexandrowitsch alles heb bekend…. Ik heb hem gezegd, dat ik zijn vrouw niet meer zijn kon … dat…. Ik heb hem alles gezegd."

Terwijl zij sprak, had hij zich onwillekeurig voorover gebogen, maar zoodra zij had uitgesproken, richtte hij zich weder hoog op en zijn gelaat nam een trotsche en sombere uitdrukking aan.

"Ja, ja, zoo is het beter, honderdmaal beter; ik begrijp, hoe zwaar het zijn moest," antwoordde hij; doch niet op zijn woorden, maar slechts op de uitdrukking van zijn gelaat sloeg zij acht. Zij wist niet, dat deze uitdrukking werd veroorzaakt door zijn eerste gedachte, dat nu een duel onvermijdelijk was. Want de gedachte aan een duel was niet bij haar opgekomen en derhalve verklaarde zij die uitdrukking van sombere vastberadenheid op een andere wijze.

Dit rendez-vous was voor haar van het grootst belang; zij hoopte daar een verandering van en redding uit haar toestand. Was Wronsky bij haar mededeeling dadelijk vast besloten geweest en had hij zonder aarzelen hartstochtelijk gezegd: "Laat alles achter en vluchten wij!" dan had zij haar zoon verlaten en was met hem gegaan. Maar nu bespeurde zij bij hem een opwellende gewaarwording, die haar beleedigde en hij scheen haar te wankelen.

"Het was mij volstrekt niet zwaar…. Het ging van zelf," zeide zij geraakt. "En hier!"—zij haalde den brief van haar man uit haar handschoen te voorschijn.

"Ik begrijp, ik begrijp!" trachtte hij haar neder te zetten en nam den brief, maar las hem niet: "Ik heb slechts één wensch en ééne bede … deze toestand moet ophouden en ik moet mijn leven geheel aan uw geluk kunnen wijden."

"Waarom zegt ge mij dat? Heb ik daaraan dan getwijfeld? Had ik daaraan kunnen twijfelen…."

"Wie gaat daar?" vroeg Wronsky plotseling; hij zag twee dames naderen: "wellicht zijn het bekenden!" En hij sloeg haastig met haar een zijpad in.

"Och, mij is dat geheel onverschillig!" zeide zij. Haar lippen beefden en het kwam hem voor, alsof haar oogen met een geheel bizondere verstoordheid van achter haar sluier hem aanstaarden. "Derhalve, zooals ik gezegd heb, dat is het niet, daaraan valt in het geheel niet te twijfelen. Maar zie toch, wat hij schrijft. Lees het!"

Zij bleef staan. Toen hij den brief had gelezen, zag hij tot haar op, maar in zijn blik ontbrak de vastberadenheid. Zij leidde daaruit af, dat hij reeds vooraf bij zich zelf deswege zijn overleggingen gemaakt had; zij wist, dat hij, wat hij haar ook zeggen mocht, toch niet alles zou zeggen, wat hij dacht, en zij besefte, dat zij in haar laatste hoop was bedrogen. En dat had zij niet verwacht.

"Gij ziet, welk een soort van mensch hij is," zeide zij met bevende stem.—"Hij…."

"Vergeef mij," viel Wronsky haar in de rede: "Ik verheug me daarover … om Godswil, laat mij toch eerst uitspreken," voegde hij er bij, haar een bezorgden blik toewerpend. "Ik verheug me er over, omdat het niet zijn kan, omdat het onmogelijk zoo blijven kan, als hij het zich denkt…."

"Waarom toch kan het niet?" vroeg Anna, haar tranen nog terughoudend; zij hechtte reeds aan hetgeen hij antwoorden zou volstrekt geen waarde meer. Zij besefte, dat haar noodlot was beslist.

Wronsky wilde zeggen, dat na het duel, dat naar zijn meening onvermijdelijk was, de zaak zich geheel anders kon ontwikkelen, maar hij zeide wat anders. "Het kan zoo niet blijven! Ik hoop, dat ge nu vrij van hem worden zult.—Ik hoop het…." Hij werd verlegen en bloosde—"en hoop, dat ge mij zult veroorloven dan ons verder leven in te richten en daarover na te denken. Morgen…."

Maar zij liet hem niet uitspreken.

"En mijn zoon?" riep zij uit, "gij ziet toch, wat hij schrijft; ik moet hem verlaten en dat wil en kan ik niet!"

"Maar om Godswil, wat is dan beter, den zoon opgeven of in dezen vernederenden toestand blijven?"

"Vernederend? Voor wien?"

"Voor ons allen, het meest voor u."

"Vernederend zegt gij? Zeg dat niet. Zulke woorden hebben voor mij geen zin," zeide zij met bevende stem. Hij moest nu geen onwaarheid spreken. Slechts zijn liefde bleef haar over en zij wilde hem beminnen. "Gij begrijpt, dat zich voor mij van den dag af, dat ik u lief had, alles heeft veranderd. Ik heb slechts nog dit ééne over: uwe liefde. Ben ik van deze zeker, dan gevoel ik mij zoo vast en zoo hoog, dat niets voor mij vernederend kan zijn. Ik ben trotsch op mijn toestand, want…. Ik ben er trotsch op, dat…." Zij kwam er niet toe uit te spreken, waarop zij trotsch was, want tranen van schaamte en vertwijfeling verstikten haar stem. Zij was blijven staan en snikte.

Ook hij gevoelde, dat hem iets in de keel omhoog drong; voor de eerste maal in zijn leven gevoelde hij zich op het punt om te weenen. Hij wist niet te zeggen, wat hem eigenlijk ontroerde. Hij had medelijden met haar en hij was zich bewust, haar niet te kunnen helpen, alsmede dat hij schuldig was aan haar ongeluk en dat hij slecht had gehandeld.

"Is dan een scheiding niet mogelijk?" vroeg hij op zwakken toon.

Zonder te antwoorden schudde zij het hoofd.

"Kan men dan het kind niet behouden en hem toch verlaten?"

"Ja, maar dat hangt alles van hem af. Ik moet nu naar hem heenrijden," antwoordde zij droog. Haar vermoeden, dat alles bij het oude zou blijven, had haar niet bedrogen.

"Dinsdag moet ik in Petersburg zijn en dan zal alles beslist worden."

"Ja, maar spreken wij er niet meer van," antwoordde Anna.

Anna nam afscheid, klom in haar rijtuig en reed naar huis.