Singarensis.

Narravit Haret Fil. Hammami. Proficiscebar aliquando e Syria, petens urbem prophetae, comitibus filiis Numeir, sociis omni bono et commodo instructis, et Abu Seido, retinaculo festinantis, solatio orbi, miraculo temporis, qui ob eloquentiam digitis monstrabatur. Et contigit, cum pervenissemus Singaram[1], ut mercatorum aliquis convivium institueret nuptiale, ad quos sine discrimine arcesseret omnes, urbanos et deserticolas, ita ut vocatio ejus omnes in universum invitans ad nostram quoque perveniret Caravanam. Annuimus itaque invitatori et accessimus ad epulas, ubi hospes unius manus et ambarum cibos proponebat, qui jucunditatem afferrent ori et placerent oculis. Postremo vitreum adtulit, quasi ex aëre congelatum, aut conflatum ex atomis volitantibus, aut ex aetheris[2] luce fusum, aut quasi margaritae detracta esset cortex, copia impletum jucunda, diffuso litum liquore, latice Tasnimi[3] inspersum, pulcherrimum non magis aspectum praebens, quam jucundissimum exhalans odorem. Quo praesente cum incenderentur cupidines et experiundi appetitus, jamque eo esset perventum[4], ut impetus fierent in venationem ejus, et in diripiendo audiretur exhortatio, exsiluit Abu Seid furentis instar, et aufugit quantum a pisce se separat lacerta Lybica[5]. Nos continuo enixe rogavimus ut rediret, nec esset similis Kudaro in tribu Thamud[6]; ille vero, per resuscitantem e lapidibus mortuos! non redibo, inquit, nisi ablatum fuerit vitreum. Quare cum non fieri posset, ut ei non gratificaremur ejusque jurejurandum acceptum haberemus, abstulimus illud, mentibus licet cum eo avolantibus largeque fluentibus lacrymis. Reversus igitur ad accubitus locum, non amplius sollicitus ob perjurium, interrogatusque causam, cur surrexisset poculumque amandari postulasset, vitreum, inquit, delatoris partes sustinet, et ex multis inde annis juravi, nunquam fore, ut unus idemque locus me et delatorem simul includat. Quid, reposuimus, tam grave sacramentum, quidve tam vehementem execrationem tibi elicuit? Respondit: vicinum habebam, qui, blandiente lingua, corde favebat scorpionem, et, dum sermo fragranti similis melli sitim sedabat, intus gerebat venenum letale[7]. Cum hoc ut confabularer adduxit vicinitas, et grata dentium strictio decepit, ut inirem societatem; viriditas fimeti ejus allicuit, ut eo uterer compotore, et fallax exterius impulit, ut frui vellem ejus fragrantia[8]. Sed cum familiaritem contraxissem, eum aestumans vicinum ὁμοτοιχον, apparuit violentus vultur, cumque me ei associavissem ut amico familiari, prodiit serpens fraudulentus; benigne tractabam[9] nescius eum, si propius adspiciatur, ex illis esse, quorum gaudetur amissione, et affixus haerebam ignorans, eum, si dentes inspiciantur, talem inveniri, qui cum fugerit exultatur. Habebam autem puellam tam perfectae pulchritudinis, ut nulla cum ea certaret. Quando velum deponebat, sol et luna erubescebant ignibusque ustulabantur corda; quando labia diducebat ridendo, contemnebantur uniones et gratis divendebatur corallum; adspiciens[10] excitabat curas et fascini Babylonii veritatem confirmabat; loquens vinciebat cor intelligentis et de montibus excelsis descendere faciebat rupicapras; egens sanabat laesum et vitam reddebat sepulto. Quin imaginabar in gutture ejus psalteria Davidis; canenti enim sese submittebat Mabad[11] et apage! vocabatur Ishako[12], apage! Psalterium quando pulsabat, Sunâm[13] vilescebat, postquam coetui suo princeps et fidejussor gaudiorum visus erat; saltans cidares a capitibus defluere faciebat, et haud secus exhilarabat, ac guttae saltantes in poculis. Nimirum eam possidens despexi rubros camelos ornabamque consuetudine ejus collum gaudiorum. Quo factum, ut vultum ejus a sole et luna defenderem, et memoriam abigerem e viis confabulantium noctu; sollicitus eram, ne ventus asportaret odorem formositatis, aut atich[14] eam hariolaretur, aut fulgur eam deferret illustrans. At propter miseram sortem meam et infaustum molestumque horoscopum accidit, ut crapula vetere vino nata impulsus, vicino delationi dedito eam describerem. Cum sagitta jam tetigisset scopum, tum demum rediit intellectus, et persensi exitiale periculum et certam perditionem ejus, quod cribro illi mandatum erat; quamvis equidem pactus eram, ut enunciata reticeret, et quod enarraveram custodiret ut secretum, etiamsi quando eum ad iram provocassem, et ille sese arcana, quasi in thesauro reposita, servare, ut avarus recondit denarium, et vela (secretorum) nequaquam, etiamsi in ignem immitteretur, dilacerare praetenderat. Enim vero, praetermisso posthac non nisi die uno aut dierum pari, urbis principi praefectoque gubernanti visum est, regis sui portam petere, ut exercitum demandatum lustrandum offerret nubeque donorum irrigaretur; qua mente cum munus secum sumere vellet, quod illius animo conveniret, ut coram secreto ejus concilio offerret, pretia dedit suis exploratoribus, largeque donavit grata, quicumque ipsum voti compotem faceret. Ibi vicinus meus perfidus arrepsit ad dona ejus; praefracto animo induens ignominiae loricam, nec curans reprehensorem, accessit ad praefectum, avidus, indicavitque quod ei secretum tradideram. Et subito familiares illius affluxerunt et ministri ejus in me irruerunt; et impellebat me, ut eum, mihi praeferens, margarita mea pretiosa honorarem, pretium quidem pro arbitrio statuens; tantaque me oppressit tristitia, quanta Pharaonem et copias ejus aquarum moles. Non desinebam propugnare, sed in cassum cedebat propugnatio, et deprecari, sed frustra erat deprecatio; nam quoties meam resistentiam crescere sentiebat, et augeri effugiendi cupiditatem, criminis me insimulabat, in flammas erumpebat et cum stridore dentes in me collidebat. Nihilo minus tamen lunam meam relinquere mihi ipse non largiebar, et cor meum separare a pectore meo, donec minae nanciscebantur eventum et increpatio esinebat in verbera; tunc metus mortis persuasit, ut oculi mei nigredinem permutarem flavedine numeratae pecuniae, delatore quidem praemium praeter delicti conscientiam et dedecus ferente nullum. Ego vero ab eo inde tempore Deo fidem dedi, me in posterum nunquam velle conversari cum delatore; cujus cum natura propria sit vitreo, delationis imagini, sacramenti mei fluctus ad illud quoque pertingit; et haec est causa, cur dextram meam illuc non extendam.

Vos itaque, re exposita, ne reprehendite, quod per me in diripiendis pastillis dulciariis impediti sitis.

Patet excusatio mei facinoris; et sane farciam rupturam, quocumque possum vetere et novo,

Quamquam, quod vobis delibavi delicati sermonis,

Judicio sapientis, bellaria omnia suavitate longe superat.

Dixit Haret Fil. Hammami. Non solum ratam habebamus hanc excusationem sed etiam laeti oscula infigebamus malis ejus, quid mirum? regerentes, delatio et optimum olim mortalium percussit, ut adeo de lignatrice dictum sit, quod dictum est[15]. Interrogantibus deinde nobis, quid egerit vicinus delator et amicus male fidus, postquam delationis ei plumasset sagittam et vincula amicitiae scidisset; ille, resumsit, sese submittere et humiliare, deprecarique, per quos id commode fieri poterat; ego contra obstinare, eum nunquam amico vultu ad familiaritatem reducere, hesternumque revocare diem; et sic, haud nutante eum arcendi proposito, nihil praeter repulsam ferebat. Attamen non male habebat eum increpatio, nec erubescebat ob perfricatam frontem, sed urgebat reconciliationis studia, novisque identidem instabat petitionibus, nec liberavit me quidquam a pertinacia ejus taedium afferente, nec illi voti consequendi spem praecidit, nisi quidam ex pectore vulnerato[16] animoque saucio versiculi. His inerat, quod diabolum ejus averruncaret et in domicilio suo carceraret; his palam factis laetitiam dimisit nunquam conciliandam, clamans vae! o exitium! desperavitque resuscitatum iri amicitiam sepultam, ut infideles opinantur de mortuis. Precibus ergo eum adorti sumus, ut versiculos recitaret et odorem eorum nos olfacere permitteret; et annuit, hominem quidem properantem[17] creatum esse adjiciens. Tum nullo contractus metu, nec flexus pudore, ita cecinit:

Erat mihi compotor, cui merum propinabam sincerumque amorem, amicum eum suspicans sollicitum;

Tum osoris instar me ab eo separavi, nam inventus est sanies fervens

Antequam eum tentaveram, habebam eum socium fidelem, sed spectatus est exenteratus, vituperandus;

Confabulatorem eum elegeram, sed delicto ejus pectus meum vulneratum est.

Quem opinabar adjutorem misericordemque, illum persensi execrandum et lapidandum;

Quem imaginabar officiosum, fundendo manifestatus est rebellis et vilis;

Quem ex physiognomia judicabam zephyros spiraturum, nonnisi ventum flare voluit venenatum.

Ipse, nullo a me affectus damno, morsu me laesit, quem desperat medicus;

Res ejus, cum separaremur, inconcussa stetit, aegrotans ego corpus abstuli.

Non fuit gratus[18], abundans fructibus, sed terrens, adversarius.

Inde, cum eum expertus essem, dixi, utinam plane non fuisset, nedum ut mihi esset compotor!

In odium mihi adduxit ipsam auroram, nam et matutinum tempus reperitur delator;

Et noctem me induxit ut amem, tenebrarum enim nigror speculator est taciturnus.

Absit, qui defert! etiamsi sinceram pollicetur amicitiam, delictum et vituperii plenum est quodcunque agat.

Dixit; et hospes, audito carmine et rhythmis, cum pulchram aestimaret laudationem et vituperationem, in venerationis suae pulvinar eum promovens, principio lectuli sui honorifici assidere jussit, allatisque decem patinis argenteis, sacchari et mellis dulcedine repletis, haud idem, inquit, statuendum est in socios inferni et paradisi, nec ex aequo comparatur innoxius cum malefico. Haec certe vasa, quod secretorum adtinet retinentiam, piorum loco haberi debent. Quare ne ea ablegari jubeas, nec Hudum addas Aditis[19]! Simul mandavit servo, ut in mansionem ejus portarentur, quo pro lubitu iis uteretur. Hic Abu Seid ad nos accedens, nunc, dixit, legite Suratam victoriae[20], et vulnus laetamini consolidatum! Jam deus replevit orbitatem vestram et pulchre rigata exhibuit cibaria, dulcedinumque sub umbra vos congregavit, (ut veritas dicti appareat), fieri potest, ut vos taedeat alicujus rei, sed prosit vobis. Cum autem in eo esset ut proficisceretur, ut et patinae sibi donarentur rogatum ivit, et convivatori, ad signa, dixit, comitatis pertinet, vas una largitum esse cum muneribus. Reposuit: utrumque tibi habe et insuper servum; mitte verba et abi in pace. Hoc audiens responsum Abu Seid prosiluit, gratiisque actis, quales hortus agit nubibus, nos in tentorium suum duxit, ubi, potestatem in dulcedines concessurus, manu versabat vasa suisque dispertiebatur. Dein, nescio, inquit, utrum accusem delatorem, an gratias ei habeam, vel, utrum oblivisci studeam facinus ejus, an meminerim. Nam quamvis crimen commisit[21] et pessimam exercuit delationem, tamen e nube ejus larga ista fluxit pluvia et gladio ejus ista mihi parta est praeda. Jam vero animus fert redire ad catulos meos et, contentum hoc lucro, nec me ipsum ultra, nec camelos fatigare. Quamobrem valedico vobis, amicitiae foedus intemeratum servaturus, vosque optimo custodi commendatos volo. Tum ascenso jumento, viam relegit, ad familiam suam revertens, et, jactanter progrediente camela, discedenteque amico aspectu, reliquit nos ut symposium, cui deest dominus, aut noctem, cujus occidit luna.

XIX