Dimjatensis[1].
C. R. S. (Carl Rudolph Samuel) Peiper translation
Dimjatensis[1].
Commemoravit Haret Hammamita. Profectus sum Damiatam anno, quo ultro citroque pellebamur[2]. Spectabar autem tum temporis statu commodo[3], amabar a fratribus[4], tractabam vestes limbatas opulentiae, revelatam conspiciebam faciem laetitiae[5], et habebam socios, qui confregerant baculum dissidii, sugebantque concordiae plenum uber[6], ita ut aequalitate splenderent instar pectinis dentium, voluntatum conspiratione una viderentur esse anima. Nihilominus proficiscebamur, quasi salus posceret[7], celerrimis[8] tantum vehebamur jumentis, et descendentes in mansione, aut aquam haurientes e rivo, moram corripiebamus, cunctationem evitabamus. Nocte quadam juvenilis[9] comae praedita nigrore, corvo simili quoad cutem, iter forte continuabamus, donec tenebrae exuerant juventutem, et aurora earum absterserat tincturam[10], ubi fastidientes pergere, desiderantes dormire, inventa regione, cujus graminosi erant colles, lenibus afflati euris[11], hanc eligebamus cubitum camelis, stationem diluculo paullum quieturis. Cum autem turba miscella[12] descendisset, sellarum stridor et camelorum barritus obmutuisset, audivi validum voce e viris, dicentem confabulatori suo in mansione: Qui tibi mos est vivendi cum aequalibus tuis et vicinis? et respondentem: Amice tracto vicinum, etiamsi injuste agat; mihi illum quoque conjungere studeo, qui insultet; tolero consortem, utut turbet[13]; diligo propinquum, vel si potum fervidum[14] infundat; amicum praefero fratri germano; socio pacta servo, quamquam decimam non rependat partem; largissimum hospiti datum leve existimo[15]; ejusdem mecum cameli equitem[16] beneficiis demergo; confabulatorem nocturnum habeo loco Amiri; familiarem colo ut principem; noto[17] trado quaecunque donare habeo; comitem bonorum meorum statuo arbitrum; leni oratione alloquor osorem; persevero interrogare de eo, qui me negligit; vice soluti promissi contentus sum ramento; pro remuneratione minutissimam acceptam habeo particulam; non laedo[18], quando laedor, nec ulciscor[19], etiamsi momorderit variegatus serpens. Ad quae socius regessit: Vae[20] tibi mi filiole! servatur qui ipse servat, et inhiatur pretioso; sed non accedo ad illum, qui non vicissim accedat[21]; non signo observantia mea fastidiosum; non puram exhibeo amicitiam neganti aequitatem; non fratrem voco vincula negligentem[22]; non adjuvo fallentem spes meas; non curo solventem connexum; non blandior ignoranti meum pretium; non trado habenam meam illi, qui foedus rumpit; non largior amicitiam adversariis; non vanum esse sino, quod comminabar hostibus; non planto dona terrâ inimicorum[23]; non auxilium fero[24] gaudenti dede infortunio meo; non illius misereo, qui gaudet de interitu meo; non dono[25] muneribus meis selectis, praeterquam dilectos; non medicinam rogo alios, quam amatos; non intimam amicitiam dedico alii, quam farcienti meam rimam[26]; non sincerus sum illi, qui meam vult mortem; non vota pro illo facio sincera, qui non implet peram[27] meam; non effundo illi gratias meas, qui evacuavit vasa mea. Et quis unquam rectum judicet, ut ego donem, tu retineas; ego mollem me praestem, tu aspere agas; ego liqueam, tu congeles; ego ardeam, tu flamma sis sedata? Non, per Deum! Verbum verbo pendamus, ut penditur aurum[28]; facta aequemus, ut soleae aequantur calceorum; ut securi simus a fraude, defendatur a nobis mutuum odium! Si non - cur ego tibi potandum dem, tu me abigas; ego te juvem[29], tu me despicias; ego pro te acquiram, tu me vulneres; ego ad te veniam, tu me ire sinas? Quomodo aequitas emi[30] potest injuria; qui sol radiare cum nubibus; quando amor socius esse violentiae; et quis ingenuus contentus fuit conditione depressionis[31]? Divina sane sunt patris tui verba:
Qui amorem mihi suum appendit, praemium ei do illius, qui super fundamento suo exstruit;
Admetior amico, prout mensus est mihi, modio pleno aut deminuto;
Nec eum frustro; nam pessimus est mortalium, cujus hodiernus dies non respondet hesterno[32];
Et quicunque apud me petit fructum, non aliud decerpit, quam quod plantavit;
Non animus est decipere, neque vero abire, ut cujus manus complosione deceptus est sensus;
Nec mihi impono officium erga eum, qui sibi non imponit officium erga me.
Saepe quidem, qui impurum foveret amorem, credidit, me sincerum ejus esse amicum, quamvis simularet;
Sed non intellexit prae ignorantia, me creditori meo debitum solvere eâdem monetâ.
Et fuge eum, qui te stultum aestimat, fugâ odii, eumque cense ut sepulcro conditum;
Nunquam autem amorem spera ab eo, qui te putet pecunia egere sua[35]!
Dixit Haret Hammamita. Audito autem mutuo amborum sermone, deside ravi spectare ipsorum personas; cum itaque appareret filius solis[36], et coelum involveret luce, surrexi, antequam loco moverent cameli vectarii[37], et non[38] ut mane prodit corvus, incepique versus tractum vocis illius nocturnae tendere, stricta oculi acie observans facies, donec conspexi Abu Seidum et filium ejus conversantes, indutos vestibus duabus grossioribus laceris. Quos animadvertens mihi fuisse collocutores noctis, auctores institutionis, adii, captus eorum lenitate, dolens egestatem, et invitavi[39], ut ad meam se conferrent stationem[40], meaeque domini essent copiae et inopiae. Atque incepi virtutem eorum divulgare inter viatores, ac arbores eis concutere fructiferas, ita ut mergerentur muneribus et haberentur amici. Eramus autem mansione, unde distincte notari poterant aedificia pagorum, clareque spectabamus ignes hospitalitatis. Cum itaque Abu Seid marsupium suum videret impletum, miseriam fugatam, dixit mihi: corpus meum est sordidum, squalor firmus; permittisne mihi, ut pagum accedam, me lavatum, hancque curam dispulsum? Respondi: si hoc vis, festinatio! festinatio! et reditus! reditus! Reposuit: invenies me citius tibi supervenientem, quam oculus a prospectu revertatur tuus. Tum effuso cursu abiit, ut celer equus in hippodromo, filio dicens: festina! festina! Nos autem, non putantes, eum decipere et fugere, morabamur eum exspectantes, ut exspectantur festorum novae lunae et explorabamus de eo exploratoribus et quaesitoribus, donec lux senuerat et prope aberat, ut diei crepido[41] corrueret. Cum itaque meta[42] exspectationis nimis esset longinqua, et sol luceret (nebularum vespertinarum) laceris pannis, dixi sociis: modum excessimus morando; distulimus profectionem, usque dum amisimus tempus; jam autem clarum est, virum mentitum esse; paramini igitur ad iter faciendum, nec cujusquam fimeti oculos vestros in se convertito viriditas[43]! Ipse vero surgens, ut pilento instruerem camelum, et sarcinas imponerem profectionis causa, Abu Seidum inveni sellae camelinae inscripsisse:
O tu, qui mihi brachium fuisti et auxilium prae omnibus mortalibus!
Ne existimes, me aufugisse fastidio aut modum excedente petulantia;
Addidit (Haret). Coetum, ut sellae inscriptionem legerent, admonui, quo, quem vituperaverant, eum excusarent. Hi vero, lepidum ejus sermonem[46] admirantes, Deum implorabant averruncum ab ejus noxa. Tum perreximus, nescii, quos jam ille nostrûm loco elegerit alios.
V