Harbensis.
C. R. S. (Carl Rudolph Samuel) Peiper translation
Narravit Haret Hammamita. Observatis sacrae peregrinationis legibus, circuitionis et sacrificationis ritibus peractis, consilium ceperam petendi moenia Thaibae[1], cum sociis e filiis Schaibae[2], ut visitarem sepulcrum electi[3], nec pertinerem ad catervam eorum, qui post peregrinationem injuria afficiunt[4]. Sed terrebant viae a defensore vacuae et Arabum utriusque ditionis sacrae mutuum odium, ut suspensus essem inter metum retinentem et desiderium incitans. Tandem pavido meo[5] visum est, ut fidem in Deo collocarem, praeferremque visitationem sepulcri ejus, cui pax sit! Comparato itaque jumento, apparato apparatu, profectus sum cum sociis; nec deviavimus ullum in recessum, nec intermisimus iter facere die et noctu, donec pervenimus ad Harbitas, tunc reversos e bello, cujus populi in mansione diem transigere constituimus. Sed dum eligebamus quietis locum, quaerebamusque aquam puram, ecce! animadvertimus illos equitare, quasi ad idolum confluerent. Quam festinationem mirantes, cum interrogassemus, quid illi sibi vellent, et audivissemus: jurisperitus Arabs ad coetum eorum accessit, haec est confluxus causa; sociis dixi: agitedum! accedemus ad tribus conventum, ut discamus discernere rectum ab erroneo. Hi responderunt: vocasti audientes et monuisti bene! Tum surreximus secuturi ducem, et ad coetum contendimus, usque dum attigeramus. Ubi, data legisperitum a multitudine petitum conspiciendi copia, inveni eum Abu Seidum, instructum offuciis et figmentis, pectora findente oratione et versibus; cidari tectum, de qua nulla dependebat extremitas; veste indutum, quae manus quoque operiebat[6]; natibus insidentem ita, ut femora ventri, manus cruribus applicaret[7]; circumdatum a tribus primoribus involutumque vulgo, sic dicentem: quaerite a me intricata, lucem petite dubiis! Nam per eum, qui creavit coelum, variegavitque coelorum corium! ego jurisperitus sum Arabum sincerorum, doctissimus omnium viventium sub scabioso[8]. Obversus ei juvenis, prompta lingua, animoso corde, respondit. Equidem jurisperitos mundi adii, donec, ceu meliorem partem, centum collegi sententias. Quod si igitur es e contemnentibus filias alienas[9], et expetis a nobis commeatum, audi et responde, ut accipias, quo dignus es. Reposuit: Deus est magnus! certe apparebit[10], quod retuli, et detegetur occultum; fac eloquaris, quod tibi commissum est!
Iuvenis quaesivit haecce[*]
↓Quid statuis de eo, qui te purificavit, tum tetigit tergum calcei?Respondit senex: Purificationem annihilavit.
↓Quid, si quis se purificavit, tum frigus eum commovit, ut inniteretur?R.: Repetenda est lotio.
↓Num, qui se purificat, tangare debet duas foeminas suas?R.: Admonitus quidem est, sed non coactus.
↓Num licet purificari eo, quod expuit draco?R.: Quae aqua purior Arabibus?
↓Num in usum cedet aqua coeci?R.: Sane, et abstineatur ab aqua videntis!
↓Licetne circumire verno tempore?R.: Displicet ob excrementum inquinans.
↓Incumbitne lotio illi, qui sperma emisit genitale?R.: Minime, ne tum quidem, cum iteraverit.
↓Num polluto incumbit lavare vestem pelliceam?R.: Immo, etiam acum.
↓Quid, si neglexit lavare securim?R.: Idem est, ac si neglexisset lavare caput.
↓Quid dices de eo, qui arenâ, aquae loco, usus est in lavando, tum conspicit pratum?R.: Illa per arenam purificatio nihili aestimanda erit!
↓Num licet viro, adorare in fimo?R.: Licet, sed evitet sordes!
↓Licetne vero adorare in salicibus?R.: Minime, nec in ulla extremitatum!
↓Quid, si quis septemtrionem versus adoret?R.: Nihil mali in ejus facinore.
↓Num licet adorare in crurum parte tenuiore?R.: Licet, non auxiliantibus brachiis.
↓Num precari licet in canis capite?R.: Sane, ut in omnibus collibus!
↓Quid dicitur de eo, qui precatur, dum pubes spectatur?R.: Preces sunt licitae.
↓Quid, si quis precatur, cui incumbit jejunandi officium?R.: Repetat, etiamsi centum dies preces fuderit!
↓Quid, si quis catulos gestaverit, tum precatus fuerit?R.: Comparandus est ei, qui olera tulit.
↓Legitimaene sunt preces ejus, qui fert ramicem?R.: Neutiquam, etiamsi adoraverit super silicibus durissimis!
↓Quid, si stillarit in precantis vestimentum stercus?R.: Pergat precari, nihil est miri!
↓Num licet preces praeire personam calantica indutam?R.: Immo, etiam thorace indutam!
↓Quid, si preces praeiverit habens metacarpium ex ebore, testudinisve testa confectum?R.: Repetant, etiamsi sint mille!
↓Quid, si preces praeiverit, cujus femur nudum conspici poterat?R.: Preces nec illius, nec eorum, quibus praeiverit, fuerint illicitae.
↓Quid, si praeiverit taurus cornibus carens?R.: Precare, non reprehendêris!
↓Locumne habet decurtatio in precibus testis?R.: Minime, per testem oculis absconditum!
↓Licetne voti sui impoti, jejunium solvere mense Ramadhano?R.: Pueris tantum remittitur.
↓Num congredienti in eo licet comedere?R.: Sane, plenis buccis!
↓Quid, si nudi jejunium solverint?R.: Praefecti hoc non reprehendent.
↓Quid, si comederit jejunans, postquam illuxerit?R.: Hoc securius est et salubrius.
↓Quid, si intenderit satiari noctu?R.: Accingat se ad solvendum debitum.
↓Quid, si comederit, antequam se velaverit candida?R.: Iejunium solvit, persolvat debitum!
↓Quid, si jejunans insidias excitaverit?R.: Iejunium solvit, per eum, qui venationem permisit!
↓Num jejunium solvere licet, instante coquo?R.: Sane! sed non coquo coquente cibos.
↓Quid, si riserit mulier jejunii tempore?R.: Diei illius jejunium nihili est aestimandum.
↓Quid mulieri incumbit, si variolae apparuerint in ea, quae eundem habet maritum?R.: Iejunium solvat, si postulat ejusdem thori consors mulier!
↓Quantum tributi ab eo solvendum est, qui habet centum lucernas?R. Duae triennes camelae, o frater!
↓Quid, si decem possideat cultros?R.: Duas oves pendat, nec adversetur!
↓Quid, si quis calumnianti prodiderit propinquum suum?R.: O bonum illi praemium die resurrectionis!
↓Num licet onera portare loco solvendae eleemosynae?R.: Sane, si sunt milites!
↓Licetne peregrinanti sacros peragere ritus?R.: Nec hoc, nec ut se operiat velo muliebri.
↓Num ei licet occidere fortem?R.: Sane, ut occidere licet feras!
↓Quid, si in sacro Meccae septo occiderit cantatorem?R.: Pendat tergum de grege!
↓Quid, si jaciendo percusserit crus ingenui eumque prostraverit?R.: Pendat ovem pro isto peccato!
↓Quid, si post susceptum Naziraeatum occiderit matrem Aufi?R.: Eroget in pauperes, quantum manu capi potest cibi!
↓Num necesse est, peregrinatores secum habeant lintrem.R.: Sane, ut eos ducat ad fontes!
↓Quid dicis de Naziraeatu die Sabbathi transacto?R.: Tunc temporis desiit.
↓Quid dicis de venditione rufi?R.: Vetita est, ut venditio mortui.
↓Licetne vendere acetum carne cameli?R.: Nec hac, nec carne agnina.
↓Licetne vendere donum?R.: Nequaquam, neque vinum!
↓Quid dicis de venditione lanae pulli?R.: Vetita est revera.
↓Licetne vendere servum pastori?R.: Nequaquam, neque eleemosynarum collectori!
↓Venderene licet accipitrem dactylo?R.: Nequaquam, per creatorem et supremum regem!
↓Num Muslemo licet vendere exuvias Muslemarum?R.: Et in heredes transeunt, si moritur.
↓Num licet vendere tutorem?R.: Non est, qui prohibeat.
↓Licetne gutturnium vendere filiis flavi i. e. Romanis?R.: Displicet ut venditio galeae.
↓Licetne vendere camelos aestate editos?R.: Minime, sed vendatur sincerus!
↓Quid, si quis emit servum, et in matre ejus apparet vulnus?R.: Eum reddere non est peccatum.
↓Firmumne est illi participandi jus (Schufat), qui partem tenet planitiei, quam cum aliis habet communem?R.: Nequaquam, nec illi, qui cum aliis possidet flavam!
↓Licetne calefacere putei aquam et locum vacuum?R.: Minime, si in deserto fuerint!
↓Quid dicis de cadavere increduli?R.: Commoranti et proficiscenti id tangere licet.
↓Licetne sacrificare strabos?R.: Dignissimi sunt, qui accipiantur.
↓Num licet sacrificare repudiatam?R.: Etiam carpe ejus cibare peregrinum noctu supervenientem.
↓Quid, si quis sacrificaverit, antequam apparuerit gasala?R.: Ovis vescenda, non pro sacrificio habenda est; nihil in eo absurdi!
↓Licetne quaestum facere lanam percutiendo?R.: Nihil differt ab aleae ludo.
↓Legine consentaneum est, stantem salutem dicere sedenti?R.: Minime, si non est e propinquis!
↓Num decet intelligentem dormire sub stupido?R.: Praeferendum hoc in arboreto.
↓Qui Mohammedanis tributarius est, recte ille prohibebitur ab occidendis vetulis?R.: Non licet ei hac in re adversari.
↓Licetne viro relinquere domum patris?R.: Nec illustri, nec obscuro, hoc licet.
↓Quid dicis de transitu ad Iudaismum?R.: Clavis est probitatis.
↓Quid dicis de patientia in miseria?R.: Peccatum est, et quam horrendum peccatum!
↓Num licet verberare legatum?R.: Certe, et impetum facere in consilium petentem!
↓Num vir castigare debet patrem suum?R.: Probus id facit, nec fastidit.
↓Quid de eo dicis, qui fratrem suum pauperavit?R.: Euge quod intendit!
↓Quid, si nudavit filium suum?R.: O quam pulchra intentio!
↓Quid, si quis servum suum igni torrendum dederit?R.: Neque crimen est, neque dedecus.
↓Num licet mulieri maritum amputare suum?R.: Nemo prohibet ejus facinus.
↓Licetne mulierem castigare propter verecundiam?R.: Sane!
↓Quid dicis de eo, qui succidit fratris sui Tamariscum?R.: Peccavit, etiamsi hoc ei permisisset.
↓Licetne judici absoluto opum usu prohibere possessorem tauri?R.: Sane, ut caveat ab injuriis calamitosis inferendis!
↓Num licet, ut feriat manum orphani?R.: Sane, usque dum rectâ incedat firmisque stet talis!
↓Licetne ei locum dare, quo recumbat?R.: Minime, etiamsi velit!
↓Quando vendere debet corpus imprudentis?R.: Quando in vendendo videt ei bonam fortunam.
↓Num licet, ut ei ematur latrina?R.: Ita, sed non a daemonibus visitata.
↓Num licet, ut judex sit injustus?R.: Sane, si est intelligens!
↓Num judex constitui debet, cui non est visus?R.: Sane, si pulchro utitur vivendi genere!
↓Si autem caret ratione?R.: Hic virtutis est titulus.
↓Quid, si ei est superbia gigantis?R.: Nec improbandum, nec pro crimine habendum erit.
↓Num licet testem dubium esse?R.: Sane, si est prudens!
↓Quid, si apparet, eum rem habuisse cum mare?R.: Idem est, ac si consuisset.
↓Quid, si animadvertitur, eum cribrasse?R.: Recusatur testimonium, nec accipitur.
↓Quid, si clarum fit, eum mentiri?R.: Adtributum est orans.
↓Quid necesse est illi fiat, qui Deum colit?R.: Ut adigatur ad juramentum per Deum creatorem.
↓Quid de eo dicis, qui lusciniae oculum eruit consulto?R.: Ipsius oculus eruatur, uno verbo!
↓Quid, si mulieris Katha avis vulnerata est et moritur?R.: Anima pro anima, si vita excessit.
↓Quid, si portans foenum projecit, pedibus concutiendo?R.: Peccatum ejus expietur eo, ut liber dimittatur!
↓Quid lex de eo jubet, qui se abdidit?R.: Manus secetur, ut prohibeatur!
↓Quid, si furatus fuerit pretiosum aureum?R.: Non praescripta est ei poena ut raptori violento?
↓Quid, si conspicua fuerit in muliere rapina?R.: Nec angor ei sit, nec metus!
↓Matrimoniumne contrahere licet non testantibus Kavariis (avium specie, brevibus praedita pedibus, longo rostro, viridi dorso)?R.: Non, per creatorum producentem!
↓Quid dicis de sponsa, quae pernoctat noctem liberae, tum summo mane redit in vestigiis suis?R.: Dimidium dotis accipiat, nec adigatur ad observandum tempus vacationis, repudiatis praescriptum!
Hîc ei dixit, qui interrogaverat: sane! referenda ad Deum est copia mare tuum, quod non diminuit hauriens, et doctrina tua, cujus laudes non assequitur laudans. Tum vultum demisit more pudentis et conticuit more defessi. Abu Seid autem acclamavit: porro, o juvenis! quousque tacebis, quousque? Respondit! in pharetra mea non restat, quod jaciam, nec, post aurorae tuae splendores, disputatio. Sed per Deum! cujus terrae filius tu es? nam quam egregia sunt, quae disseruisti! Ibi declamavit lingua volubili et voce vehementer sonante:
Equidem mundi sum exemplum, populi doctorum Kibla.
Nisi quod quotidie noctis demum extremo deverto, et mox proficiscor.
A patria autem absens, etiamsi sub Tuba[11] arbore descenderit, non bene se habebit.
Quibus adjecit: o Deus, qui nos eis addidisti, qui recta incedunt et dirigunt; illos quoque efficias recta incedentes et ducentes! Tribus illius homines ibi ad eum egerunt agmen camelorum fere decem, cum cantatrice, rogantes, ut ipsos visitaret iterum atque iterum. Ille vero surrexit, illosque desiderio reditus ipsius implens, ancillam et camelorum agmen propulit. Dixit Haret Hammamita. Equidem ei occurrens interrogavi: vidi te antea imprudentem; quando evasisti jurisprudens? His auditis momentum circulo se convertit, tum declamavit:
Induo vestem cuique tempori convenientem; certo cum conversionibus ejus, induendo triste et laetum;
Omnique cum considente conversor, quod congruit afferens, ut ei placeam.
Inter narratores gyro sermones, inter potores pocula;
Nunc lacrimas elicio admonitione, nunc jocis exhilaro animos;
Aures pasco, quando dissero, oratione, domante restitatorem, sternacem;
Si mavis, manum sanguinem stillare calami, margaritae certatim cadunt, ornantes folia chartae.
Et quot abscondita, obscuritate similia stellae Soha[12], mea explicatione evaserunt soles!
Quot dicta elegantia, diripientia intellectus, omni in corde relinquentia vestigia firma,
Quot virgines[13] effatus sum, pro quibus gratiae habitae sunt liberae, durantes!
Attamen ego a fortuna mea fraude tractor, majore illâ, quam Pharao exercuit in Mosem;
Quotidie mihi accendit bellum, cujus igne mihi calcanda est fornax post fornacem[14];
Quacunque nocte immittit negotia, quae liquefaciunt vires et canis adspergunt caput;
Admovet mihi remotum exosum, a me removet propinquum, familiarem.
Quod si ipsa non esset ignobilibus moribus, non prosperaretur ab ea ignobilis.
Excepi: tristia enarrando submitte vocem, nec vitupera fortunam; sed lauda eum, qui a via Ablisi[15] te transtulit in viam Adrisi[16]! Respondit: omitte proscindere, nec lacera vela; sed veni mecum, ut petamus templum Medinae; forsan enim nos purificabimus hac visitatione a spurcitie onerum! Longe abest, inqui, ut tecum proficiscar, nisi dederis effatorum tuorum interpretationem. Reposuit: imponis, quod tibi debetur, et postulas, quod in promptu est. Accipe ergo, quod sanet animum et discutiat dubium! Dixit; et cum mihi declarasset obscura et detexisset, quod animum tenebat suspensum, vinximus pilenta et profecti sumus una; et confabulatio ejus per totum visitationis tempus me oblitum fecit devorandae molestiae, longissimaque cum eo itinera optabam, donec intravimus urbem prophetae et voti nostri, sacrorum locorum visitationis respectu, damnati petivimus, ille Syriam, ego Irakam, ille Occidentem, ego Orientem.
Explicatio.
↑ Quod translatum est calceus, vertatur conjux.
↑ Q. t. frigus, v. somnus.
↑ Q. t. foeminae duae, v, duae aures.
↑ Q. t. draco, v. fluxus rivi aestivi.
↑ Q. t. coecus, v. ripa rivi; q. t. videns, v. canis.
↑ Q. t. circumire, v. deponere alvi faeces; q. t. ver, v. parvus fluvius.
↑ Q. t. sperma genitale emittere, v. Minam proficisci.
↑ Q. t. vestis pellicea, v. capitis cutis; q. t. acus, v. os cubiti.
↑ Q. t. securis, v. os imminens scrobi in occipitis inferiore parte.
↑ Q. t. pratum, v. residua aquae in piscina.
↑ Q. t. fimus, v. locus apertus.
↑ Q. t. salix, v. manica.
↑ Q. t. versus semptemtrionem, v. super vestimentis (totum corpus involventibus).
↑ Q. t. crurum pars tenuior, v. terra petrosa protensior.
↑ Κυνοςκεφαλη via est per montes nota.
↑ Q. t. pubes, v. onagrorum agmen.
↑ Q. t. jejunium, v. stercus avium.
↑ Q. t. catuli, v. parvi cucumeres et malogranata.
↑ Q. t. ramex, v. vas, e quo bibit canis.
↑ Q. t. stercus, v. nubes, quae effudit aquam.
↑ Q. t. calantica, v. galea.
↑ Innuit, illicitum esse, mulieres preces praeire viris.
↑ Q. t. femur nudum, v. tribus in deserto vagans.
↑ Q. t. taurus sine cornibus, v. dominus sine hasta.
↑ Preces testis sunt preces vespertinae, quod vespere apparent stellae, quae vocantur testes.
↑ Q. t. voti impos, v. circumcisus.
↑ Q. t. congrediens, v. extremo noctis tempore devertens, ut paullum dormiat, tum proficiscatur.
↑ Q. t. nudi, v. febre tremorem excitante laborantes.
↑ Q. t. illuxerit, v. si accenderit lucernam.
↑ Nox dicitur etiam pullus foemineus tardae, ut narrat Ibn Doreidus; alii dicunt, sic appellari pullum gruis, tardae contra pullum dici diem.
↑ Candida e nominibus est solis.
↑ Q. t. insidiae, v. vomitus.
↑ Q. t. coquus, v. febris vehemens et ardens.
↑ Q. t. riserit, v. menstrua passa fuerit; sic Coranus habet: annunciavimus ei Isâkum pariendum, et risit i. e. menstruavit.
↑ Q. t. mulier eumdem habens maritum, v. radix pollicis mammaeve; q. t. ejusdem thori consors, v. noxa.
↑ Q. t. lucerna, v. camela, quae loco cumbit, nec pastum vadit, nisi post solis ortum.
↑ Q. t. culter, v. camela lacte abundans.
↑ Q. t. calumnianti, v. tributi collectori; q t. propinqua, v. selecta peculii pars.
↑ Q. t. onera, v. arma.
↑ Q. t. sacros ritus peragere, v. cidari sive tulbando vestiri.
↑ Q. t. fortis, v. serpens.
↑ Q. t. cantator, v. struthio.
↑ Q. t. crus ingenui, v. turtur mas.
↑ Q. t. mater Aufi, v. locusta.
↑ Q. t. linter, v. qui aquam inquirit noctu.
↑ Q. t. Sabbathum, v. crinium tonsio.
↑ Q. t. rufus, v. vinum.
↑ Q. t. acetum, v. pullus cameli anniculus. Non autem licet carnem vendere animalis pretio, sive ejusdem, sive alius generis sit.
↑ Q. t. donum, v. quod offertur in Cäaba.
↑ Q. t. lana pulli, v. ovis, quae mactari solet pro nato infante.
↑ Q. t. servus, proprie transferendum vocans, v. residuum lactis in ubere.
↑ Q. t. accipiter, v. mel dactylorum.
↑ Q. t. exuviae, v. cortex, liber, folia Tsumami.
↑ Q. t. tutor, v. ovis cum foetu.
↑ Q. t. gutturniun, v. gladius acutus, multae aquae.
↑ Q. t. camelus aestate editus, v. filius senectutis; q t. sincerus, v camela abundans lacte.
↑ Mater est cutis cerebrum continens, meninx.
↑ Ejusmodi participatio locum tantum habet in fundis et aedificiis, non in mobilibus; at q. t. desertum, v. asina fera; q. t. flava, i. e. pecunia, v. camela, vel asina.
↑ Q. t. calefacere, v. prohibere; q. t. locus vacuus, v. pabulum.
↑ Q. t. incredulus, v. mare; q. t. cadaver, v. pisces in superficie natantes.
↑ Q. t. strabi v. foetus camelae anniculi, vel camelae non concipientes, quod percussae sunt ab admissario.
↑ Q. t. repudiata, v. camela, quae pascitur ubi libet.
↑ Q. t. gasala, v. sol; dicunt nonnulli, de oriente sole usurpari, non de occidente.
↑ Q. t. lanam percutere, v. vaticinari jactu silicum.
↑ Q. t. sedens, v. a viro segregata, vel menstruare cessans.
↑ Q. t. stupidus, v. coelum; q. t arboretum, v. coemeterium Medinae.
↑ Q. t. vetula, v. vinum; q. t. caedere, v. miscere.
↑ Q. t. domus, v. gens vel tribus.
↑ Q. t. Iudaismus, v. poenitentia, vel reversio, quo sensu etiam in Corano occurrit.
↑ Q. t. patientia, v. vinctio; q. t. miseria, v. camela, quae vincitur ad sepulcrum possessoris, nec accipit potum, nec pabulum, donec moritur; Antemuhammedani enim credebant, dominum in ea resuscitatum iri.
↑ Q. t. legatus, v. frondes, quae de arbore ceciderunt; q. t. consiliator, v. camelus pinguis, sive, qui distinguit gravidam ab ea, quae non concepit.
↑ Q. t. castigare, v. magnificare et adjuvare.
↑ Q. t. pauperavit, v. commodavit ei camelam, ut equitaret in dorso.
↑ Q. t. nudavit, v. dedit ei dactylos, quae palma tulit per annum.
↑ Q t. servus. v. massa, quae subacta est, donec bene haberet.
↑ Q. t. maritus, v. palma, quae radicibus suis bibit e terra.
↑ Q. t. verecundia, v. ob divitias insolentem esse.
↑ Q. t. tamariscum succidit, v. absentem traduxit et honorem ejus detrectavit.
↑ Q. t. taurus, v. furor.
↑ Q. t. feriat manum, v. prohibeat eum ab absoluto libertatis usu.
↑ Q. t. locus, quo recumbat, v. conjux.
↑ Q. t. corpus, v. lorica curta.
↑ Q. t. latrina, v. palmetum.
↑ Q. t. injustus, v. qui bibit lac, antequam coagulatur et debutyratur.
↑ Q. t. intellectus, v. clypeus.
↑ Q. t. ratio, v. species panni rubri striati, quo e. g. operiri solet pilentum camelinum.
↑ Q. t. superbia, v. dactyli immaturi, sed adulti et jam rubescentes; q. t. gigas, v. palma, quae manu attingi nequit, cujusque contrarium est sedens.
↑ Q. t. dubius, v. qui multum habet lactis acidi.
↑ Q. t rem habuit cum mare, v. luto obduxit, e. g. aquae conceptaculum.
↑ Q. t. cribravit, v. occidit.
↑ Q. t. mentiens, v. alens et sustentans familiam.
↑ Q. t. colens, v. negans; q. t. Deus, v. debitum.
↑ Q. t. luscinia, v. homo levis, agilis.
↑ Q. t. Katha avis, v. quod est inter femora.
↑ Q. t. foenum, v. foetus projectus mortuus.
↑ Q. t. se abdens, v. qui sepulcra refodit.
↑ Q. t. pretiosum aureum, v. octava pars aurei vel ovi vitelli.
↑ Q. t. rapina, v. sericum album.
↑ Q. t. Kavarii, v. testes; quia, ut illae aves, res sequuntur.
↑ Pernoctat noctem liberae, de sponsa dicitur, quae sancito matrimonio sponso resistit; si eam defloravit, nox dicitur cana.
↑ Bonae i. e. Medinae.
↑ Schaibitae tenent clavem Caabae.
↑ Prophetae.
↑ Mohammedes scil. dixit: qui peregrinationem sacram instituit, nec sepulcrum meum visitat, ille injuria me afficit.
↑ Cordi.
↑ Utrumque dicitur esse contra traditionem.
↑ Superficiem.
↑ Coelo stellis consperso.
↑ Mendacia.
↑ I. e. verum apparebit.
↑ Diaboli.
XXXIII