LYGDAMVS
Reading edition
43-2? B.C.
184. He dreams that Neaera is false to him
DI meliora ferant, nec sint mihi somnia uera, quae tulit hesterna pessima nocte quies. ite procul, uani, falsumque auertite uisum: desinite in nobis quaerere uelle fidem. diui uera monent, uenturae nuntia sortis uera monent Tuscis exta probata uiris: somnia fallaci ludunt temeraria nocte et pauidas mentes falsa timere iubent: et natum in curas hominum genus omina noctis farre pio placant et saliente sale? et tamen, utcumque est, siue illi uera moneri mendaci somno credere siue solent, efficiat uanos noctis Lucina timores et frustra immeritum pertimuisse uelit, si mea nec turpi mens est obnoxia facto nec laesit magnos impia lingua deos. iam Nox aetherium nigris emensa quadrigis mundum caeruleo lauerat amne rotas, nec me sopierat menti deus utilis aegrae: Somnus sollicitas deficit ante domos. tandem, cum summo Phoebus prospexit ab ortu, pressit languentis lumina sera quies. hic iuuenis casta redimitus tempora lauro est uisus nostra ponere sede pedem. non illo quicquam formosius ulla priorum aetas, heroum nec uidet ulla domus. intonsi crines longa ceruice fluebant, stillabat Syrio myrtea rore coma. candor erat qualem praefert Latonia Luna, et color in niueo corpore purpureus, ut iuueni primum uirgo deducta marito inficitur teneras ore rubente genas, ut cum contexunt amarantis alba puellae lilia, ut autumno candida mala rubent. ima uidebatur talis inludere palla: namque haec in nitido corpore uestis erat. artis opus rarae, fulgens testudine et auro pendebat laeua garrula parte lyra. hanc primum ueniens plectro modulatus eburno felicis cantus ore sonante dedit: sed postquam fuerant digiti cum uoce locuti, edidit haec dulci tristia uerba modo: 'salue, cura deum: casto nam rite poetae Phoebusque et Bacchus Pieridesque fauent: sed proles Semelae Bacchus doctaeque sorores dicere non norunt quid ferat hora sequens: at mihi fatorum leges aeuique futuri euentura pater posse uidere dedit. quare ego quae dico non fallax accipe uates quodque deus uero Cynthius ore feram. tantum cara tibi quantum nec filia matri, quantum nec cupido bella puella uiro, pro qua sollicitas caelestia numina uotis, quae tibi securos non sinit ire dies et, cum te fusco Somnus uelauit amictu, uanum nocturnis fallit imaginibus, carminibus celebrata tuis formosa Neaera alterius mauult esse puella uiri, diuersasque suas agitat mens impia curas, nec gaudet casta nupta Neaera domo. a crudele genus nec fidum femina nomen! a pereat, didicit fallere si qua uirum. sed flecti poterit: mens est mutabilis illis: tu modo cum multa bracchia tende prece. saeuus Amor docuit ualidos temptare labores, saeuus Amor docuit uerbera posse pati. me quondam Admeti niueas pauisse iuuencas non est in uanum fabula ficta iocum: tunc ego nec cithara poteram gaudere sonora nec similis chordis reddere uoce sonos; sed perlucenti cantum meditabar auena ille ego Latonae filius atque Iouis. nescis quid sit amor, iuuenis, si ferre recusas immitem dominam coniugiumque ferum. ergo ne dubita blandas adhibere querelas: uincuntur molli pectora dura prece. quod si uera canunt sacris oracula templis, haec illi nostro nomine dicta refer: hoc tibi coniugium promittit Delius ipse; felix hoc alium desine uelle uirum.' dixit, et ignauus defluxit corpore somnus. a ego ne possim tanta uidere mala. nec tibi crediderim uotis contraria uota nec tantum crimen pectore inesse tuo. nam te nec uasti genuerunt aequora ponti, nec flammam uoluens ore Chimaera fero, nec canis anguinea redimitus terga caterua, cui tres sunt linguae tergeminumque caput, Scyllaque uirgineam canibus succincta figuram, nec te conceptam saeua leaena tulit, barbara nec Scythiae tellus horrendaue Syrtis; sed culta et duris non habitanda domus et longe ante alias omnes mitissima mater isque pater quo non alter amabilior. haec deus in melius crudelia somnia uertat et iubeat tepidos inrita ferre Notos.
185. From a Sickbed
VOS tenet, Etruscis manat quae fontibus unda, unda sub aestiuum non adeunda Canem, nunc autem sacris Baiarum proxima lymphis, cum se purpureo uere remittit humus. at mihi Persephone nigram denuntiat horam: immerito iuueni parce nocere, dea. non ego temptaui nulli temeranda uirorum audax laudandae sacra docere deae, nec mea mortiferis infecit pocula sucis dextera nec cuiquam trita uenena dedit, nec nos sacrilegos templis admouimus ignis, nec cor sollicitant facta nefanda meum, nec nos insanae meditantes iurgia mentis impia in aduersos soluimus ora deos; et nondum cani nigros laesere capillos, nec uenit tardo curua senecta pede: natalem primo nostrum uidere parentes, cum cecidit fato consul uterque pari. quid fraudare iuuat uitem crescentibus uuis et modo nata mala uellere poma manu? parcite, pallentis undas quicumque tenetis duraque sortiti tertia regna dei. Elysios olim liceat cognoscere campos Lethaeamque ratem Cimmeriosque lacus, cum mea rugosa pallebunt ora senecta et referam pueris tempora prisca senex. atque utinam uano nequiquam terrear aestu! languent ter quinos sed mea membra dies. at uobis Tuscae celebrantur numina lymphae et facilis lenta pellitur unda manu. uiuite felices, memores et uiuite nostri, siue erimus seu nos fata fuisse uelint interea nigras pecudes promittite Diti et niuei lactis pocula mixta mero.