CAPÍTULO 53.

Ang gamot sa masaquit ang taying̃a.

339. Cun baga masaquit ang taying̃a, ay mabuti patacan nang gata nang lasona, na may calahoc na gatas nang babayi; mabuti rin ang gata nang calabasa. Cun baga caya lamang sungmasaquit ang taying̃a, sapagca nalamigan, ay magluto ca ng̃ isang daga sa alac, hangan sa matunao, salain mo yaong alac, at maminsan-minsan mong patacan ang taying̃ang masaquit noong ding alac na mainit-init, at mauauala ang saquit.

340. Cun namamaga ang taying̃a ay maglaga ca ng̃ balat nang granada sa ihi nang tauo na may ilang arao na ang ihi, at yao,i, ibasa mo sa taying̃a at mamamatay ang mang̃a ood, cun baga mayroon; cun ibig mo ang gata nang romerong binayo ay isa rin. Itong lahat ay uica ni Clain. Datapoua mayroong isa pang gamot na totoong buti, na yao,i, gayon. Magihao ca sa apoy nang isa ó dalauang dahon nang sorosoro na ang tauag sa Maynila doo,i, lengua de perro, at ang gata noon iyong isoot sa taying̃a nang isang pacpac na munti nang sisiu. Yaon ay gagauin mong macalaua ó macaitlo maghapon.

341. Cun hindi macaring̃ig ang may catauan ay magaling doon sa taying̃a ang gata nang coles na may casamang alac sa misa. Maigui rin sootan ang taying̃a nang caunting bulac na ibinabad, sa alac na pinagtunauan nang ga dalauang butil na almizcle; bucod dito ang ulo ay tatacpan nang paño, at masamang mahang̃inan. Ang uica ni P. Santa Maria, ay totoong galing sa masaquit na taying̃a ang patacan nang taba nang buaya, at cun minsan mauauala ang pagca bing̃i. Na-aari rin ang taba nang baboy. Mabuti doon naman sa hindi macaring̃ig ang gata nang yerbabuena. Ang uica nang iba, ay magaling din ang gata nang ruda.

Nota. Cun minsan ang taying̃a caya masaquit; ay may erisipela (culebra) sa loob. Cun gayon ay gagamutin para nang turo sa capítulo 23.