CAPÍTULO 33.

Ang gamot sa natinic, ó nasubol ó sa tinamaan nang pana, ó nabaril.

285. Ang gagauin sa natinic, ó nasubol, ó sa tinamaan nang pana, ó sa tauong nabaril ay gayon. Bubunutin pagcaraca, at hahang̃uin sa catauan ang tinic, ó ang tatal, ó ang pana, ó ang bala na nababaon sa laman. Pag nabunot na yaon, ay tapalan ang casangcapang nasactan nang basahang babad sa malacucong tubig. Datapoua cun malalim ang pagcabaon nang tinic ó pana sa laman, at hindi mabunot, ó mabunot man ang iba ay mayroon pang natitira doon, ay mabuting hiuain nang caunti, cun baga hindi pa totoong namamaga ang casangcapang na nasactan, sapagca cun malaqui ang pamamaga ay masamang hiuain; at ang gagauin cun hindi mahiua, ay tatapat na parati sa sing̃ao nang mainit na tubig ang lugar na nasactan, saca tapalan nang tinapay na durog na may casamang gatas at lang̃is na bago nang niyog ó lana man; cun ualang tinapay at gatas, ay na-aari ang ugat nang dilao at ang lang̃is nang niyog na babayuhin capoua, bago itapal doon. Cun ualang dilao, ay magagamit ang romero. Datapoua cun yaong lugar na napasucan nang tinic ó tatal ay nagnanana, cailang̃ang hiuaing madali at saca gamuting para nang turo sa mang̃a párrafo 253 at 254. Cun baga bala ang nacasugat ay gagauin ito ring mang̃a turo sa párrafong ito. Cun baga ang nacasugat ay panang may camandag, ay painumin ang maysaquit na madali nang pasuca nang salag salag, ó pacupis (pepinillo de san Gregorio) número 34 ó 35; ó pacanin nang bauang; ó cun ualang iba ay na-aaring ipainom doon ang dumi nang tauo, na isasama sa caunting tubig, nang sumuca. Saca hihiuain ang sugat; bubunutin ang pana cun nadoroon, at huhugasan ang sugat nang tubig na may asin, at tacluban nang ventosa Mabuti basahin mo ang capítulo 35.