Godgeleerden.
J. B. Kan translation
Notes in this chapter
Note 1 · Paulus’ tweede brief a. d. Cor. XII, 2.Note 2 · Venus placht haar man, Vulcanus, met Mars te bedriegen. Vulcanus smeedde daarop een onverbreekbaar ijzeren net, zoo fijn als spinrag, ving dNote 3 · Spreekwoordelijk voor: aan een geschil kort een einde maken. Te Tenedos, een eiland dicht bij Troje voor de straat der Dardanellen gelegen, Note 4 · De bedoeling is: het brood en de wijn behouden hun kleur, reuk, smaak, kunnen voeden en bedwelmen en zijn toch, als ze door den priester zijNote 5 · Zie hoofdst. XI.Note 6 · De Realisten en de Nominalisten vertegenwoordigen de hoofdstroomingen in de Middeleeuwsche Scholastiek. De eersten beweerden, dat de begrippNote 7 · Brief aan de Hebreën XI, 1.Note 8 · Het beroemde hoofdstuk over de christelijke liefde, dat begint: “Al ware het, dat ik de talen der menschen en der engelen sprak, en de liefdNote 9 · Overgang van brood en wijn bij het Avondmaal in het vleesch en bloed van Christus.Note 10 · Dit is een hatelijkheid tegen de volgelingen van Scotus, die leerden, dat het voldoende was in staat te zijn juiste onderscheidingen te makeNote 11 · Elke zaak wordt door deze vier dingen bepaald, zoo leert de Scholastiek.Note 12 · Van de zeven Sacramenten der Katholieke kerk wordt aan die, welke niet herhaald kunnen worden, zooals den doop, de bevestiging en de priesteNote 13 · Evang. Johannes IV, 24.Note 14 · De Katholieke kerk kent verschillende soorten van genade. Met de eerste hier genoemde soort wordt bijv. de genade bedoeld om wonderen te verNote 15 · De leer van het werk op zich zelf beschouwd (zoogen. opus operatum) werd door de Scholastiek vooral op de Sacramenten toegepast; zulk een SaNote 16 · In de brieven aan Timotheus en Titus.Note 17 · Chrysippus, Stoïcijnsch wijsgeer, 282–208 v. Chr., beroemd om zijn scherpzinnigheid.Note 18 · Joannes bijgenaamd Chrysostomus (= Guldenmond), 344–407, aartsbisschop van Constantinopel, beroemd kerkvader.Note 19 · De heilige Basilius, 330–379, bisschop van Caesarea in Klein-Azië, wordt vooral vereerd door de Grieksch-Katholieken.Note 20 · Zie Voorrede.Note 21 · In de Odyssea verhaalt Homerus, hoe Penelope, de vrouw van Odysseus, tijdens de langdurige afwezigheid van haar gemaal door een menigte vrijNote 22 · Wetgever te Athene, ± 600 v. Chr.Note 23 · De beroemde kerkvader, 354–430, bisschop van Hippo Regius in Africa.Note 24 · Thomas van Aquino, zie boven.Note 25 · Naam in de middeleeuwen aan hen gegeven, die, na alle examens te hebben afgelegd, het recht hadden verworven aan de Universiteiten voorlezinNote 26 · Het punt in kwestie, waarover, volgens Listrius, Oxfordsche geleerden twistten, is niet volkomen helder. Het schijnt wel, dat het eenvoudig Note 27 · De ouden namen oorspronkelijk zeven hemelkringen aan, waarbij later nog drie gevoegd werden. In den tienden, het zoogenaamde “Empyreum” (= vNote 28 · Jupiter verslond zijn gemalin Metis, terwijl ze zwanger was van Pallas Athene. Deze sprong daarna in volle wapenrusting uit zijn hoofd te voNote 29 · Wellicht heeft E. hier de met banden versierde baret op het oog, die de doctors plachten te dragen.Note 30 · = Onze Meester.Note 31 · Jahweh, = God, wordt in het Hebreeuwsch enkel door de vier medeklinkers uitgedrukt. De naam is zoo heilig, dat geen Jood hem mag uitspreken.Note 32 · Misschien zou het beter zijn de Godgeleerden met stilzwijgen voorbij te gaan en niet in dezen modderpoel te roeren of slapende honden wakkerNote 33 · Immers wie kan dat begrijpen zonder zes en dertig volle jaren te hebben zoek gebracht met de natuurkunde en de bovennatuurkunde van AristoteNote 34 · Gij kunt u hun zaligheid moeilijk voorstellen, als zij de woorden der heilige schriften als was naar willekeur kneden en herkneden, als zij Note 35 · Het moet u daarom niet bevreemden, als gij hun hoofd bij openbare disputen met tal van banden omwonden29 ziet: Anders zouden zij immers gehe