Caput XV.

Arcanum Franci Ignoti.

Aliquantisper adstiti elinguis, deorsumque in vultum mulieris exoletæ enervatæque spectavi; denique Godfrey accessit, eamque intermortuam in grabatum levavit.

“Aliquantulum aquæ afferto,” fatur ad me conversus, vidique e vultu eius quantopere animo facieque concitatus fuerit.

Ad fores cucurri, raptim aperui. Rogers reperi in ambitu stantem, eumque protinus aquam ferre iussi, ipse in conclave regressus.

Godfrey manus puellæ fricabat, dum matrona velata fibulas uncinasque subarmalis eius solvitabat. Ut patet, satis clare haud videre valebat, quamobrem celeri motu manus velum suum sublevavit. Corde accendi cœpi quum eam ita humaniter agentem conspexi; ac post singulum obtutum aliorsum me converti.

Etiam animadverti Godfrey ex agnita muliere admodum stupentem ut eam intuitus erat; post quæ et ipse oculos avertit.

“En aqua, mi Here,” fatur Rogers urceo aquæ poculoque mihi præbitis.

Proximo momento oculi eius in mulierem, in grabato prostratam inciderunt. Stupens hærebat, vultusque suus sensim in purpureum mutabatur; dein gutture proprio prehenso, dimidio se divertens concidit prorsus ita ut eum antea egisse videram.

Hornblower, qui mulierem spectabat prostratam, frontemque nervose tersitabat, audito cadentis strepitu se circumvertit:

“Quid, malum!” rauca exclamat voce, ubi videbat Rogers ante suos pedes in solo prostratum, “Quid mali, denique, istam domum agitat?”

Nervorum interim meorum iam tanta erat tensio ut cachinno mihi haud temperare possem. Nisum hunc in clamorem ad accersendum Parks converti; at vultus istius, quum in limine comparuit talis erat, ut in sellam delapsus in cachinnum morbidum solverer.

“Dii vestram fidem!” Parks exclamat.

“Nihil mali,” acriter refert Godfrey, “Rogers nostrum alios habet impetus. Afferto ammoniam!”

Parks titubans prodit, Hornblower autem omnium pertæsus consedit.

“Mihi equidem iocus minime liquet,” acri in me obtutu mihi obgannit, vultu rubore suffuso.

“Collige te, Lester,” me inclamat voce acerba Godfrey, interim urceum mihi eripiens, eoque ad matronam properans.

Ego interea me satis recepi, et quum Parks paullo post ammoniam afferens redivit, ad sublevandum caput Rogers par eram, dum Parks phialam naribus eius adhibebat.

“Præbe sis Parks mihi quoque olfactum,” rogo eum male firmus, et oculi mei confestim lacrymis manare cœperunt, sed ne in furorem raperer, evitavi. “Exporrige sis prostratum Rogers, ut distentus iaceret,” mandavi Parks halitans, et ipse vertiginosus in solum desedi. Aspicere tamen Hornblower ausus non sum, timebam enim ne stupentem eum videns, iterum in cachinnum morbidum solverer.

Matrona interim aquam in vultum Iuliæ inspersit — non parum detrimento faciei eius! — pauxillum exspectabat, tum se erexit, velumque demisit.

“Mox ad se redibit,” inquit, ac profecto, pauca intra momenta puella oculos aperuit, et stupens circumspexit. Dein tremor violentus eam obsedit.

“Quidnam rei est, Iulia?” hera sciscitatur, manu eius prehensa. “Tune eum virum novisti?”

Raucus singultus solum erat responsum.

“Rem mihi narrabis!” pergit hera voce tranquilla, sed firma. “Forte scelus quoddam est perpetratum. Cuncta fatearis oportet. Prudentiæ horum virorum secura te confides. Novistine istum virum?”

Puella capitis nutu probavit, oculosque clausit, sed guttæ tepidarum lacrymarum per genas eius decurrebant.

“Parisiisne?”

Puella iterum annuit.

“Tuusne fuit amasius?”

Tertium annuit; tertium lacrymæ manant.

“Nunc iam memini,” inquit matrona subito. “Semel eum cum ista vidi. Quod negotii ipsi hac in domo fuit?” pergit illa asperius. “Eloquere!”

“Hera mihi nunquam condonabit!” singultabat puella, unde ego coniectavi puellam de se magis quam de amico sollicitari. Heræ quoque idem occurrisse verosimile erat, nam vox eius asperior fieri cœpit.

“Tenta modo,” respondit. “Fac probe intellexeris, fatendum tibi esse — si hic minus, tum coram officiali lictorio.”

“Væ, absit!” clamitat Iulia, subito se erigens. “Dii meliora! id viva non sustinerem! Hera nunquam tam foret crudelis!”

“Ergo fatere nunc!” mandat matrona velata immisericors.

“Esto ut vis, Hera!” clamat puella, mucinio tersitans oculos, linguá locuta, quæ partim Francica, partim Anglica, utpote quam minus accurate calleret. “Narrabo ergo quando ita vis omnia. Proprie enim non mea fuit culpa. Ille is fuit. Non amavi — timui eum. Potestate super me pollebat. Efficere poterat ut omnia patrarem. Ipse etiam verberavit me! Ego tamen ad eum usque redivi!”

“Quí vocabatur?” quærit matrona velata.

“Vocabatur Georgius Drouet — habitabat Via de la Huchette, haud procul a Via Sancti Iacobi — contignatione suprema, in subtegulino. Ipse nequam fuit — nequam fuit — e quæstu mulierum vixit. Primum ante sex menses eum conveni. Mulieres fascinare novit; eum me magni facere putavi. Dein pecuniam a me mutuam petere incepit, donec omnem quam comparcavi elicuit; tum annulos meos — omnes et singulos!” Sublatis tum manibus ostentavit digitos vacuos. “Mox . . .”

Hic substitit heramque aspectavit.

Ea “prosequere!” inquit; “narra quidquid ad narrandum habeas.”

“Novi scilicet Heram quoque . . .”

Iterum substitit. Interim ego ad fenestram perambulavi, ibique, valde commotus, forum ligneum spectans steti.

“Eccur non?” quæsivit aspere, ego autem scire putabam eam revera tergum meum alloqui. “Eccur non? Numquid amari mulieri nefas est? Num mulieri tolerandum est quod Hera toleravit? . . .”

“De ea re satis, Iulia,” interpellat matrona velata, voce glaciali. “Tuam rem fare.”

“De forulo occulto novi; vidi Heram aperire, quid celaret, novi. Verum ego erga Heram fida fui; eam amavi; gavisa sum eam reperisse aliquem . . . Hera reminiscetur suam desperationem, suum horrorem, quum ingressa conclave reperit arcam evanuisse, subductam, venditam per illum . . . non secus et ego desperavi — ex omni corde conabar Heræ usui esse. Ea nocte conveni istum,” nutu effigiem indicans in solo iacentem. “Eum edocui.”

Hera sua, quasi in saxum mutata, stetit. Suspicabar eius angorem et humiliationem.

“Ipse a me sciscitabatur — intellexit omnia — forulum, quí sit aperiendus — cuncta. At ego consilia sua nequaquam suspicabar — prorsus nihil suspicationis habui. Verum in navi vidi eum, tum demum intellexi. Eheu, accepit quod meruit!”

Ipsa tota tremebat, manibusque oculos operiebat.

“Nihil plus, Hera, existimo superesse,” addidit rauce.

“Nihil ex ista superest historia,” fatur Godfrey voce firma, “sed est et altera.”

“Quid? et altera?” respiciens in eum quærit matrona velata.

“Quære ex ea, Hera, quonam proposito ipsa in hanc domum venerit nudius tertius vesperi, locutaque in isto conclavi cum Philippo Vantine fuerit.”

“Non feci!” quiritat puella, vultu flagranti. Mendacium est.

“Esto haud, opus est ut dicat!” immitis pergit Godfrey. “Quisque stultissimus facile divinabit. Venit pro litteris! Consilium ceperat te, Hera, diffamandi!”

“Mendacium est!” iterum quiritat puella. “Veni spe ducta eam servandi, ad . . .”

Impetus singultuum furentem pæne suffocarunt.

Matronam velatam contremiscere animadverti, sellam illi supposui, in quam se gratiis per murmur redditis demisit.

“Præterea testem eius rei habemus,” subiungit Godfrey. “Accersamne lictores Hera?”

“Noli, noli!” clamat puella vultu fere cadaveroso. “Edisseram; omnia edisseram. Vel spatium temporis concede!”

Interea ad se possidendum secum colluctans sedebat, cuius rei indicium erat vultus torvus, maculisque striatus. Tum vidi oculos eius pandi, et circumspiciens animadverti Rogers se ad sedendum collegisse, lividaque facie oculos in puellam defixos tenere.

Ipsa, eo viso, fere in furorem acta est.

“Tu is fuisti!” quiritat puella, pugnis eum minitata. “Tu me prodidisti! Tu, ignave! Ignave!”

At Godfrey, facie admodum severa, manus firmas brachio puellæ iniecit.

“Tace!” clamat, “ille nihil nobis prodidit! Imo te tueri conabatur — quamquam cur id tentaverit. . .”

Rogers inani ac sepulcrali risu se ingessit:

“Naturæ satis consentaneum feci, mi Here,” inquit raucus, “uxor mea est!”