Evangelium St. Matthäi.
Johann Bugenhagen translation
Dat 1. Kapitel.
1. Düt is dat Bok vun de Geburt JEsu Christi, de dar is en Söhn Davids, en Söhn vun Abraham. Luk. 1, 32. 3, 23. Röm. 1, 3.
2. Abraham tügete Isaak. Isaak tügete Jakob. Jakob tügete Juda un sin Bröder.
3. Juda tügete Pharez un Sara vun de Thamar. Pharez tügete Hezron. Hezron tügete Ram.
4. Ram tügete Aminadab. Aminadab tügete Nahasson. Nahasson tügete Salma.
5. Salma tügete Boas vun de Rahab. Boas tügete Obed vun de Ruth. Obed tügete Jesse.
6. Jesse tügete den König David. De König David tügete Salomo vun Uria sin Fru.
7. Salomo tügete Roboam. Roboam tügete Abia. Abia tügete Assa.
8. Assa tügete Josaphat. Josaphat tügete Joram. Joram tügete Osia.
9. Osia tügete Jotham. Jotham tügete Achas. Achas tügete Ezechia.
10. Ezechia tügete Manasse. Manasse tügete Amon. Amon tügete Josia.
11. Josia tügete Jechonia un sin Bröder, um de Tied vun de babylonische Gefangenschaft.
12. Na de babylonische Gefangenschaft tügete Jechonia Sealthiel. Sealthiel tügete Zorobabel.
13. Zorobabel tügete Abiud. Abiud tügete Eliachim. Eliachim tügete Asor.
14. Asor tügete Zadok. Zadok tügete Achin. Achin tügete Eliud.
15. Eliud tügete Eleasar. Eleasar tügete Matthan. Matthan tügete Jakob.
16. Jakob tügete Joseph, den Mann vun Maria, vun de is gebarn JEsus, de dar heet Christus.
17. Alle Generatschonen vun Abraham bet to David sünd veertein, vun David bet to de babylonische Gefangenschaft sünd veertein, vun de babylonische Gefangenschaft bet to Christus sünd wedder veertein Generatschonen.
18. Dat gung awer mit de Geburt Christi so to: Maria, Sin Moder, weer mit Joseph verspraken. Ehr he se nu na sin Hus hal, begeev sik dat, dat se swanger war vun den hilligen GEist. Luk. 1, 27. 2, 5.
19. Awer Joseph, ehr Mann, weer fromm un wull se nich in en slechten Rop bringen; dach, se awer heemlich to verlaten. 4. Mos. 5, 15.
20. As he nu noch so bi sik denken dä, süh, do erschien em en Engel vun den HErrn in den Drom, un sä: Joseph, du Söhn Davids, wes’ nich bang, Maria, din Fru, to di to nehmen, denn wat in ehr empfangen is, is vun den hilligen GEist. Luk. 1, 35.
21. Un se ward en Söhn to Welt bringen, den schast du JEsus heeten, denn He ward Sin Volk selig maken vun ehr Sünn. Luk. 1, 31. 2, 21. Apost. 4, 12. 10, 43.
22. Dat is awer geschehn, darmit erfüllt war, wat de HErr dörch den Propheten seggt hett, de dar sprickt:
23. Süh, en Jungfer ward swanger warrn un en Söhn to Welt bringen, un se ward Sin Nam Emanuel heeten, dat heet up dütsch: GOtt mit uns. Jes. 7, 14.
24. As nu Joseph upwaken dä, dä he, wat den HErrn Sin Engel em befahln harr, un nehm sin Fru to sik.
25. Awer se leven nich as Mann un Fru tosamen, bet dat se ehrn eersten Söhn to Welt brocht harr, un he nenn Sin Nam JEsus. Luk. 2, 7.
Dat 2. Kapitel.
1. Do JEsus gebarn weer to Bethlehem in dat jüdische Land, to König Herodes sin Tied, süh, do keemen de Wiesen ut dat Morgenland na Jerusalem un sä’n: Luk. 2, 4. 6. 7.
2. Wo is de Juden ehr niegeborne König? Wi hebbt Sin Steern sehn in dat Morgenland un sünd kamen um Em antobeden. 4. Mos. 24, 17. Jes. 60, 3.
3. As dat de König Herodes hörn dä, verfehr he sik un mit em heel Jerusalem.
4. Un he leet tosamenkamen alle Hohenpresters un Schriftgelehrten mank dat Volk un forsch vun se, wo Christus schull gebarn warrn.
5. Un se sä’n em: To Bethlehem in dat jüdische Land, denn so steiht dar schreven dörch den Prophet: Mich. 5, 1. Joh. 7, 42.
6. Un du Bethlehem in dat jüdische Land, du büst lang nich de lüttste vun de jüdischen Städte, denn ut di schall kamen de Herzog, De öwer Min Volk Israel en HErr wesen schall.
7. Do leet Herodes heemlich de Wiesen to sik kamen un forsch mit Fliet vun se, wann se den Steern sehn harrn.
8. Denn wies he se na Bethlehem un sä: Treckt hen un forscht flietig na dat Kind, un wenn ji dat findt, so seggt mi dat wedder, dat ik ok kam un dat anbeden doh.
9. As se nu den König hört harrn, trocken se hen, un süh, de Steern, den se in dat Morgenland sehn harrn, gung vör se hen, bet dat he keem un stillstunn öwer den Ort, wo dat Kind weer.
10. As se nu den Steern seegen, warn se hochvergnögt;
11. Un gungen in dat Hus un funn dat Kind mit Maria, Sin Moder, un fulln dal un beden dat an, un dän ehr Schätze up, schenkten Em Gold, Wiehrok un Myrrhen. Ps. 72, 10. 15. Jes. 60, 6.
12. Un GOtt befohl se in en Drom, dat se nich wedder schulln na Herodes gahn, un se trocken up en annern Weg in ehr Land.
13. As se awer wegtrocken weern, erschien de Engel vun den HErrn den Joseph in en Drom un sä: Stah up un nimm dat Kind un Sin Moder to di un flüch na Egyptenland, un bliev dar bet Ik di dat segg, denn Herodes söcht dat Kind, un will dat umbringen laten.
14. Un he stunn up un nehm dat Kind un Sin Moder to sik bi de Nacht un reis’ heemlich af na Egyptenland.
15. Un he blev dar bet na Herodes sin Dod, up dat erfüllt war, wat de HErr dörch den Prophet seggt hett, de dar sprickt: Ut Egypten hef ik Min Söhn ropen. Hos. 11, 1.
16. Do Herodes nu seeg, dat he vun de Wiesen bedragen weer, war he heel wütig un schick ut, un leet alle Kinner in Bethlehem, un an ehr ganzen Grenzen, dodmaken, de tweejährig un darunner weern, na de Tied, de he mit Fliet vun de Wiesen erfahrn harr.
17. Do is geschehn, wat seggt is vun den Prophet Jeremias, wenn he sprickt: Jer. 31, 15.
18. Up de Bargen hett man en Geschrigg hört, veel Klagen, Weenen un Hulen. Rahel ween öwer ehr Kinner un wull sik nich trösten laten, wiel se nich mehr leven.
19. Do awer Herodes dod weer, süh, do erschien de Engel vun den HErrn Joseph in en Drom in Egyptenland un sprok:
20. Stah up un nimm dat Kind un Sin Moder to di un gah hen na dat Land Israel, denn de sünd dod, de dat Kind an dat Leven wulln.
21. Un he stunn up un nehm dat Kind un Sin Moder to sik un keem in dat Land Israel.
22. Do he awer hörn dä, dat Archelaus König in dat jüdische Land weer an de Stä vun sin Vader Herodes, war he bang, darhen to gahn, un in en Drom kreeg he Befehl vun GOtt un trock na Galiläa.
23. Un dar gung he, um in en Stadt to wahn, de Nazareth heet, darmit erfüllt war, wat seggt is dörch den Prophet: He schall Nazarener heeten. Luk. 1, 26. Jes. 11, 1. 53, 2. 3.
Dat 3. Kapitel.
1. To de Tied keem Johannes de Döper un predig in de Wüstenie vun dat jüdische Land, Mark. 1, 4. Luk. 3, 3.
2. Un sä: Doht Buße, dat Himmelriek is neeg herbi kamen.
3. Un he is de, vun den de Prophet Jesaias seggt hett, un spraken: Dar is en Prediger sin Stimm in de Wüstenie: Makt den HErrn den Weg torecht, un makt Sin Stieg eben. Jes. 40, 3. Mark. 1, 3. Luk. 3, 4. Joh. 1, 24.
4. Awer he, Johannes, harr en Kleed vun Kameelshaar un en leddern Gürdel um sin Lenden. Sin Spies weer Heuschrecken un wille Honnig. 2. Kön. 1, 8. Mark. 1, 6.
5. Do gung to em rut de Stadt Jerusalem un dat ganze jüdische Land un alle Länner an den Jordan.
6. Un leeten sik vun em döpen in den Jordan un bekenn ehr Sünn.
7. As he nu veele Pharisäer un Sadducäer to sin Döp kamen seeg, sprok he to se: Ji Adderngeslecht, wer hett ju denn wiest, dat ji den tokünftigen Torn entlopen ward? Luk. 3, 7.
8. Seht to, doht rechtschapen Frücht vun de Buß. Luk. 3, 8.
9. Denkt man jo nich, dat ji bi ju seggen wüllt: Wi hebbt Abraham ton Vader. Ik segg ju, GOtt kann Abraham ut düsse Steen Kinner upwecken. Luk. 3, 8.
10. De Axt is de Böm all an de Woddel leggt. Darum, weke Bom keen gude Frucht bringt, de ward afhaut un in dat Füer smeeten. Kap. 7, 16. Luk. 3, 9. Joh. 15, 2. 6.
11. Ik döp ju mit Water to Buße, De awer na mi kummt, is starker as ik, Den ik ok nich würdig bün, Sin Schoh to drägen. De ward ju mit den hilligen GEist un mit Füer döpen. Mark. 1, 8. Joh. 1, 26. Apost. 1, 5.
12. Un He hett Sin Wörpschüffel in Sin Hand, He ward Sin Döschdeel fegen un den Weeten in de Schün sammeln, awer dat Kaff ward He upbrenn mit ewig Füer.
13. Um düsse Tied keem JEsus ut Galiläa an den Jordan to Johannes, up dat He Sik vun em döpen leet.
14. Awer Johannes wehr Em af un sprok: Ik hef wull nödig, dat ik vun Di döft warr, un Du kummst to mi?
15. Awer JEsus antwort un sprok to em: Lat dat nu man so wesen, för uns schickt sik dat, alle Gerechtigkeit to erfülln. Do geev he dat to.
16. Un as JEsus nu döft weer, steeg He bald ut dat Water rut, un süh, de Himmel dä sik up öwer Em. Un Johannes seeg GOtt Sin GEist, as en Duv, rünner fahrn un öwer Em kamen.
17. Un süh, en Stimm vun den Himmel sprok: Düt is Min leeve Söhn, an Den Ik en Wolgefalln hef.
Dat 4. Kapitel.
1. Do war JEsus vun den GEist in de Wüstenie föhrt, up dat He vun den Düvel versöcht war. Mark. 1, 12. Luk. 4, 1. 5. Mos. 8, 3.
2. Un as He veertig Dag’ un veertig Nächt fastet harr, hunger Em. 2. Mos. 34, 28.
3. Un de Versöker trä to Em un sprok: Büst Du GOtt Sin Söhn, so sprick, dat düsse Steen Brod warrn. 1. Thess. 3, 5. Matth. 3, 17.
4. Un He antwort un sprok: Dar steiht schreven: De Minsch levt nich alleen vun Brod, sonnern vun jede Wort, dat ut GOtt Sin Mund geiht. 5. Mos. 8, 3.
5. Do föhr Em de Düvel mit sik in de hillige Stadt un stell Em up de Zinn vun den Tempel,
6. Un sprok to Em: Büst Du GOtt Sin Söhn, so lat Di dar rünner, denn dar steiht schreven: He ward Sin Engeln öwer di Befehl dohn, un se ward di up de Hann drägen, up dat du din Föt nich an en Steen stöttst. Ps. 91, 11.
7. Do sprok JEsus to em: Wedderum steiht schreven: Du schast Gott, din HErrn, nich versöken. 5. Mos. 6, 16. Luk. 4, 12.
8. Wedderum föhr Em de Düvel mit sik up en heel hogen Barg un wies’ Em alle Rieke up de Welt un ehr Herrlichkeit.
9. Un sprok to Em: Dat will ik Di alltosam geven, so Du dalfalln un mi anbeden deihst. Luk. 4, 6. 7.
10. Do sprok JEsus to em: Pack di vun Mi weg, Satan, denn dar steiht schreven: Du schast GOtt, Din HErrn, anbeden un Em alleen deenen. 5. Mos. 6, 13. Luk. 4, 8.
11. Do verleet Em de Düvel. Un süh, do keemen de Engel to Em un deenten Em. Ebr. 1, 14.
12. Do nu JEsus hör, dat Johannes öwerantwort weer, trock He in dat galiläische Land, Luk. 4, 14.
13. Un verleet de Stadt Nazareth un wahn to Capernaum, dat dar liggt an de See, an de Grenzen vun Zabulon un Nephthalim; Mark. 1, 21. Luk. 4, 31.
14. Up dat erfüllt war, wat dar seggt is vun den Prophet Jesaias, de dar sprickt: Jes. 9, 1.
15. Dat Land Zabulon un dat Land Nephthalim an den Seeweg, up gündsiet vun den Jordan, un dat heidnische Galiläa,
16. Dat Volk, dat in de Düsternis sitt, hett en grot Licht sehn, un de dar sitt an den Ort vun den Dod sin Schatten, de is en Licht upgahn.
17. Vun de Tied an fung JEsus an to predigen un to seggen: Doht Buße, dat Himmelriek is neeg herbikamen. Mark. 1, 14. 15. Luk. 4, 15.
18. As nu JEsus an dat galiläische Meer gung, seeg He twee Bröder, Simon, de dar heet Petrus, un Andreas, sin Broder, de smeeten ehr Netten in de See, denn se weern Fischers. Mark. 1, 16. 19. Luk. 5, 2.
19. Un He sprok to se: Folgt Mi na, Ik will ju to Minschenfischers maken. Mark. 1, 17.
20. Sogliek verleeten se ehr Netten un folgten Em na. Jer. 16. Ezech. 47.
21. Un do He vun dar wieder gung, seeg He twee anner Bröder, Jakobus, den Söhn vun Zebedäus, un Johannes, sin Broder, in en Schip mit ehrn Vader Zebedäus, dat se ehr Netten flicken dän, un He reep se.
22. Un sogliek verleeten se dat Schip un ehrn Vader un folgten Em na.
23. Un JEsus gung umher in dat ganze jüdische Land, lehrte in ehr Scholen un predig dat Evangelium vun dat Riek un heel allerlei Süken un Krankheit unner dat Volk. Luk. 4, 15. 31.
24. Un dat Gerücht vun Em drung dörch dat ganze syrische Land. Un se brochten to Em allerlie Kranke mit mancherlie Süken un Qualn behaft, de Beseetnen, de Maandsüchtigen un de Gichtigen. Un He mak se all gesund. Mark. 6, 55.
25. Un veel Volk folg Em na vun Galiläa, vun de tein Städte, vun Jerusalem, ut dat jüdische Land un vun gündsiet vun den Jordan. Luk. 6, 17.
Dat 5. Kapitel.
1. Do He awer dat Volk seeg, gung He up en Barg un sett sik, un Sin Jünger treden to Em.
2. Un He dä Sin Mund up, lehr se un sprok: Luk. 6, 20.
3. Selig sünd de, de dar geistlich arm sünd, denn dat Himmelriek is ehr. Jes. 57, 15.
4. Selig sünd de, de dar Leed drägt, denn de schüllt tröst warrn. Ps. 126, 5. Jes. 61, 2. Luk. 6, 21.
5. Selig sünd de Sachtmödigen, denn se ward dat Eerdriek besitten. Ps. 25, 13. 37, 11. Jes. 60, 21.
6. Selig sünd, de dar hungert un döstet na de Gerechtigkeit, denn se schüllt satt warrn. Luk. 6, 21.
7. Selig sünd de Barmhartigen, denn se schüllt Barmhartigkeit kriegen. Spr. 21, 21. Jak. 2, 13.
8. Selig sünd, de rein vun Harten sünd, denn se schüllt GOtt sehn. Ps. 51, 12. 1. Joh. 3, 2. 3.
9. Selig sünd de Fredenstifters, denn se schüllt GOtt Sin Kinner heeten. Ebr. 12, 14. Jak. 3, 18.
10. Selig sünd de, de um de Gerechtigkeit willn verfolgt ward, denn dat Himmelriek is ehr. 1. Pet. 3, 14.
11. Selig sünd ji, wenn ju de Minschen um Minetwilln smäht un verfolgt un redt allerlie Öwles wedder ju, so se dat leegt. Luk. 6, 22. 1. Pet. 4, 14.
12. West fröhlich un hebbt guden Moth, dat schall ju in den Himmel wol belohnt warrn. Denn so hebbt se verfolgt de Propheten, de vör ju west sünd. Jak. 5, 10.
13. Ji sünd dat Solt vun de Eer. Wenn nu dat Solt dumm ward, womit schall man denn solten? Dat is to Nicks mehr nütz, as dat man dat rutschüdd un lett dat vun de Lüd wegperrn. Mark. 9, 50. Luk. 14, 34.
14. Ji sünd dat Licht vun de Welt. De Stadt, de up en Barg liggt, kann nich verborgen wesen.
15. Man stickt ok nich en Licht an un sett dat unner den Schepel, sonnern up en Lüchter, so lücht dat denn alle, de in dat Hus sünd. Mark. 4, 21.
16. Also lat ju Licht lüchten vör de Lüd, dat se ju guden Warke sehn un ju Vader in den Himmel priesen doht. 1. Pet. 2, 12.
17. Ji schüllt nich meenen, dat Ik kamen bün, dat Gesetz oder de Propheten uptolösen. Ik bün nich kamen, uptolösen, sonnern to erfülln. Matth. 3, 15. Röm. 3, 31.
18. Denn Ik segg ju wahrlich: bet dat Himmel un Eer vergaht, schall nich de lüttste Bokstav noch en Tüttel vun dat Gesetz vergahn, bet dat dat all geschehn is. Luk. 16, 17. 21, 33.
19. Wer nu een vun düsse lütten Gebote uplöst un lehrt de Lüd so, de schall de Lüttste heeten in dat Himmelriek. Wer dat awer deiht un lehrt, de schall grot heeten in dat Himmelriek. Jak. 2, 10.
20. Denn Ik segg ju: Dat wes’ denn, dat ju Gerechtigkeit beter is as de Schriftgelehrten un Pharisäers ehr, so schüllt ji nich in dat Himmelriek kamen.
21. Ji hebbt hört, dat to de Oln seggt is: Du schast Nüms dod maken, denn wer Een dod makt, de schall dat Gericht schüllig wesen. 2. Mos. 20, 13. 3. Mos. 24, 17.
22. Ik awer segg ju: Wer mit sin Broder strieden deiht, de is dat Gericht schüllig. Wer awer to sin Broder seggt: Racha, de is to dat höllische Füer schüllig. 1. Joh. 3, 15. 2. Mos. 18, 21.
23. Darum, wenn du din Gav up den Altar opfern deihst un warrst denn daran denken, dat din Broder wat gegen di hett, Mark. 11, 25.
24. So lat dar vör den Altar din Gav un gah eerst hen un verdräg di mit din Broder, un kumm denn un opfer din Gav.
25. Wes’ bald fredsam gegen din Wedderpart, so lang du noch mit em up den Weg büst, up dat di de Weddersaker nich den Richter öwergeven deiht, un de Richter öwergift di den Deener, un du warrst in dat Stockhus smeeten. Matth. 6, 24. 18, 35. Luk. 12, 58.
26. Ik segg di: Wahrlich, du warrst dar nich rut kamen, bet du den letzten Pennig betahlt hest. Matth. 18, 34.
27. Ji hebbt hört, dat to de Oln seggt is: Du schast nich ehebreken. 2. Mos. 20, 14. 3. Mos. 20, 10.
28. Ik awer segg ju: Wer en Fru ansüht, se to begehrn, de hett all mit ehr de Ehe braken in sin Hart.
29. Argert di awer din rechte Oog, so riet dat ut un smiet dat vun di. Dat is di beter, dat vun din Lidmaten een verdarvt un nich de ganze Lief in de Höll smeeten ward. Matth. 18, 9. Mark. 9, 47.
30. Argert di din rechte Hand, so hau se af un smiet se vun di. Dat is beter, dat vun din Lidmaten een verdarvt un nich din ganze Lief in de Höll smeeten ward.
31. Dar is ok seggt: Wer sik vun sin Fru scheedt, de schall ehr geven en Scheedebref. Matth. 19, 7. 5. Mos. 24, 1. Mark. 10, 4. Luk. 16, 18. 1. Cor. 7, 10.
32. Ik awer segg ju: Wer sik vun sin Fru scheeden deiht (dat wes’ denn um Ehebruch), de makt, dat se de Ehe brickt; un wer en scheeden Fru friet, de brickt de Ehe.
33. Ji hebbt wieder hört, dat to de Oln seggt is: Du schast keen falschen Eed dohn un schast GOtt din Eed holn. 2. Mos. 20, 7.
34. Ik awer segg ju, dat ji keenenfalls swörn schüllt, weder bi den Himmel, denn de is GOtt Sin Stohl; Matth. 23, 22. Jes. 66, 1. Apost. 7, 49.
35. Noch bi de Eer, denn de is Sin Fotschemel, noch bi Jerusalem, denn se is en groten König sin Stadt.
36. Ok schast du nich bi din Kopp swörn, denn du kannst nich en eenzig Haar witt oder swart maken.
37. Ju Red schall wesen: Ja, ja, nee, nee. Wat daröwer is, dat is vun Öwel. 2. Cor. 1, 17. Jak. 5, 12.
38. Ji hebbt hört, dat dar seggt is: Oog um Oog, Tän um Tän. 2. Mos. 21, 23. 24. 3. Mos. 24, 19. 20.
39. Ik awer segg ju: Ji schüllt dat Öwel nich wedderstreven, sonnern wenn di Jemand en Slag gift up de rechte Back, denn hol de anner ok hen.
40. Un wenn Jemand mit di strieden will un din Rock nehmen, den lat ok din Mantel. Luk. 6, 29. 1. Cor. 6, 7.
41. Un wenn di Jemand nödigt een Mil, so gah twee mit em.
42. Gif den, de di beden deiht, un wenn di nich vun den, de vun di afborgen will. Luk. 6, 30. 33. 5. Mos. 15, 7.
43. Ji hebbt hört, dat dar seggt is: Du schast din Nächsten leeven un din Fiend hassen. 3. Mos. 19, 18.
44. Ik awer segg ju: Leevt ju Fiende, segent, de ju flucht, doht wol de, de ju haßt. Bedt för de, de ju beleidigt un verfolgt. Luk. 23, 34. Apost. 7, 59.
45. Up dat ji Kinner sünd vun ju Vader in den Himmel. Denn He lett Sin Sünn upgahn öwer de Bösen un de Guden un lett regen öwer de Gerechten un de Ungerechten.
46. Denn, wenn ji de leef hebbt, so ju leef hebbt, wat ward ji för Lohn hebben? Doht dat de Töllners nich ok? Luk. 6, 32.
47. Un wenn ji blot to ju Bröders fründlich doht, wat doht ji dar Besonneres mit? Doht de Töllners nich ok so?
48. Darum schüllt ji vullkamen wesen, gliek as ju Vader in den Himmel vullkamen is. 3. Mos. 11, 44. 19, 2. Luk. 6, 36.
Dat 6. Kapitel.
1. Hebbt acht up ju Almosen, dat ji de nich gevt vör de Lüd, dat ji vun se sehn ward, ji hebbt anners keen Lohn bi ju Vader in den Himmel.
2. Wenn du nu Almosen gifst, so schast du nich vör di basunen laten, as de Heuchlers doht in de Scholen un up de Straten, up dat se vun de Lüd priest ward. Wahrlich, Ik segg ju, de hebbt ehrn Lohn all weg. Röm. 12, 8.
3. Wenn du awer Almosen gifst, so lat din linke Hand nich weeten, wat de rechte deiht,
4. Up dat din Almosen verborgen wes’, un din Vader, de in dat Verborgene süht, ward di dat apenbar vergelln. Luk. 14, 14.
5. Un wenn du beden deihst, schast du nich wesen as de Heuchlers, de dar geern staht un bedt in de Scholen un an de Stratenecken, up dat se vun de Lüd sehn ward. Wahrlich, Ik segg ju, se hebbt ehrn Lohn all weg.
6. Wenn du awer beden deihst, so gah in din Kamer un slut de Döhr to un bed to din Vader in dat Verborgene. Un din Vader, de in dat Verborgene süht, ward di dat apenbar vergelln. 2. Kön. 4, 33.
7. Un wenn ji beden doht, schüllt ji nich veel plappern, as de Heiden, denn se meent, se ward hört, wenn se veele Worte makt. Jes. 1, 15. Jer. 7, 15.
8. Darum schüllt ji ju de nich glieken. Ju Vader weet, wat ji nödig hebbt, ehr ji Em beden doht.
9. Darum schüllt ji also beden: Uns’ Vader in den Himmel. Din Nam warr hilligt. Luk. 11, 2.
10. Din Riek komm. Din Will gescheh up de Eer, as in den Himmel.
11. Uns’ däglich Brod gif uns hüt.
12. Un vergif uns unse Schuld, as wi vergevt unse Schülligers.
13. Un föhr uns nich in Versökung, sonnern erlös uns vun dat Öwel. Denn Din is dat Riek un de Kraft un de Herrlichkeit in Ewigkeit. Amen.
14. Denn wenn ji de Minschen ehr Fehler vergevt, so ward ju himmlische Vader ju ju Fehler ok vergeven.
15. Wenn ji awer de Minschen ehr Fehler nich vergevt, so ward ju Vader ju ju Fehler ok nich vergeven.
16. Wenn ji fastet, so schüllt ji nich suer utsehn as de Heuchlers, denn se verstellt ehr Gesicht, up dat se vör de Lüd schient mit ehr Utsehn. Wahrlich, Ik segg ju, de hebbt ehrn Lohn all weg. Jes. 58, 5. 6.
17. Wenn du awer fasten deihst, so salv din Kopp un wasch din Gesicht,
18. Up dat du nich schienst vör de Lüd mit din Fasten, sonnern vör din Vader, De verborgen is, un din Vader, de in dat Verborgene süht, ward di dat apenbar vergelln.
19. Ji schüllt ju keen Schätze sammeln up de Eer, wo se de Motten un de Rost freet, un wo de Deev darna gravt un stehlt.
20. Sammelt ju awer Schätze in den Himmel, wo se wedder Motten noch Rost freet, un wo de Deev nich nagrav, noch stehlt. Luk. 12, 33.
21. Denn wo ju Schatz is, dar is ok ju Hart. Luk. 12, 34.
22. Dat Oog is dat Licht vun den Lief. Wenn din Oog eenfoldig is, so ward din ganze Lief Licht wesen.
23. Wenn awer din Oog bös is, so ward din ganze Lief düster wesen. Wenn awer dat Licht, dat in di is, Düsternis is, wa grot ward denn de Finsternis sülvst wesen.
24. Keen kann twee Herren deenen. Entweder he ward den een hassen un den annern leef hebben, oder ward den een anhangen un den annern verachten. Ji künnt nich GOtt deenen un den Mammon. 1. Kön. 18, 21. Luk. 16, 13. 2. Cor. 6, 15.
25. Darum segg Ik ju: Sorgt nich för ju Leven, wat ji eten un drinken wüllt, ok nich för ju Lief, wat ji antrecken ward. Is dat Leven nich mehr as de Spies? un de Lief mehr as de Kleder? Ps. 37, 5. Spr. 16, 3. Luk. 12, 22. Phil. 4, 6. 1. Tim. 6, 6. 1. Pet. 5, 7. Ebr. 13, 5.
26. Kiekt de Vageln unner den Himmel an, de sai’t nich, de arnt nich, de sammelt nich in de Schün, un ju himmlische Vader nährt se doch. Sünd ji denn nich veel mehr as de? Luk. 12, 24.
27. Wer is dar mank ju, de sik en Eel länger maken kann, wenn he ok noch so veel darum sorgen deiht?
28. Un worum sorgt ji för Kledung? Kiekt de Lilln up dat Feld an, wa de waßt, se arbeit nich un spinnt ok nich.
29. Ik segg ju, dat ok Salomo in all sin Herrlichkeit nich kledt west is as een vun se. 1. Kön. 4, 21.
30. Wenn denn GOtt dat Gras up dat Feld so kledt, dat doch hüt steiht un morgen in den Aben smeeten ward, schull He dat nich veelmehr för ju dohn? O, ji Kleenglövigen! Matth. 28, 26. Matth. 16, 8.
31. Darum schüllt ji nich sorgen un seggen: Wat schüllt wi eten? Wat schüllt wi drinken? Womit schüllt wi uns kleden?
32. Na all dat tracht de Heiden. Denn ju himmlische Vader weet, dat ji dat all nödig hebbt. Luk. 12, 30.
33. Tracht toeerst na GOtts Riek un na Sin Gerechtigkeit, so ward ju all dat tofalln. 1. Kön. 3, 13. Ps. 37, 4.
34. Darum sorgt nich för den annern Morgen, denn de morgende Dag ward för dat Sine sorgen. Dat is genog, dat en jegliche Dag sin eegen Plag hett. 2. Mos. 16, 19.
Dat 7. Kapitel.
1. Richt nich, up dat ji nich richt ward. Luk. 6, 37. Röm. 2, 1. 1. Cor. 4, 5.
2. Denn mit wat för en Gericht ji richten doht, schüllt ji richt warrn, un mit wat för en Mat ji meeten doht, schall ju wedder meeten warrn.
3. Wat sühst du awer den Splidder in din Broder sin Oog un warrst nich gewahr den Balken in din eegen Oog?
4. Oder wa dörfst du seggen to din Broder: Hol still, ik will di den Splidder ut din Oog trecken? Un süh, en Balken is in din Oog.
5. Du Heuchler, treck toeerst den Balken ut din Oog, un denn süh to, wa du den Splidder ut din Broder sin Oog trecken kannst. Sir. 18, 21. Luk. 6, 42.
6. Ji schüllt dat Hilligdom nich de Hunn geven, un ju Parlen schüllt ji nich vör de Swien smieten, up dat de se nich unnerperrt mit ehr Föt un sik umwend un ju terriet.
7. Bedt, so ward ju geven; sökt, so ward ji finnen, kloppt an, so ward vör ju updahn. Mark. 11, 24.
8. Denn wer dar bedt, de krigt, un wer dar söcht, de findt, un wer ankloppt, vör den ward updahn. Spr. 8, 17.
9. Wer is mank ju Minschen, wenn em sin Söhn um Brod bedt, de em en Steen anbeeden deiht?
10. Oder wenn he em bedt um en Fisch, de em en Slang anbeeden deiht?
11. So ji denn, de ji doch bös sünd, künnt doch ju Kinner gude Gaven geven, wa veelmehr ward ju Vader in den Himmel de wat Gudes geven, de Em darum bedt. Luk. 11, 13. Jak. 1, 17.
12. Allns, wat ji wüllt, dat de Lüd ju dohn schüllt, dat doht ji se, dat is dat Gesetz und de Propheten. Luk. 6, 31. Matth. 22, 40. Röm. 13, 8. 10.
13. Gaht in dörch de enge Port. Denn de Port is wiet, un de Weg is breed, de to de Verdammnis föhrt, un de sünd veele, de darup wandelt. Luk. 13, 24.
14. Un de Port is eng, un de Weg is smal, de to dat Leven föhrn deiht, un dar sünd wenige, de em findt. Apost. 14, 22.
15. Seht ju vör vör de falschen Propheten, de in Schapskleder to ju kamen doht, inwennig awer sünd se rietende Wölf. Jer. 14, 14. Apost. 20, 29.
16. An ehr Frücht schüllt ji se kennen lehrn. Kann man ok Druven sammeln vun de Dorn oder Fiegen vun de Diesteln? Luk. 6, 44. Jak. 3, 12. 1. Tim. 5, 24. 25.
17. So bringt jede gude Bom gude Frücht, awer en fuln Bom bringt böse Frücht.
18. En gude Bom kann nich böse Frücht bringen, un en fule Bom kann nich gude Frücht bringen. Matth. 12, 33.
19. Jede Bom, de keen gude Frucht bringt, ward afhaut un in dat Füer smeeten. Matth. 3, 10. Luk. 3, 9. Joh. 15, 2. 6.
20. Darum schüllt ji se an ehr Frücht erkenn lehrn.
21. Dar ward nich all, de to Mi seggt: HErr, HErr, in dat Himmelriek kam, blot de den Willn doht vun Min Vader in den Himmel. Röm. 2, 13. Jak. 1, 22. 25.
22. Veele ward to Mi seggen an den Dag: HErr, HErr, hebbt wi nich in Din Nam weissagt? Hebbt wi nich in Din Nam Düvels utdreven? Hebbt wi nich in Din Nam veele Warke dahn? Luk. 6, 46. 13, 26. 27.
23. Denn will Ik se bekenn: Ik hef ju noch nie kennt, wiekt all vun Mi, ji Öweldäders. Matth. 25, 41. Ps. 6, 9.
24. Wer darum up düß Min Red hörn deiht un deiht darna, den vergliek Ik mit en kloken Mann, de sin Hus up Felsen bu’n dä. Luk. 6, 47.
25. As nu en Slagregen full, un veel Water keem, un de Winn weihn un stötten an dat Hus, full’t doch nich um, denn dat weer up en Felsen bu’t. Matth. 16, 18.
26. Un wer düß Min Red hörn deiht un deiht nich darna, de is liek en dwatschen Minsch, de sin Hus up Sand bu’t hett.
27. As nu Slagregen full, un veel Water keem, un de Winn weihn un an dat Hus stötten, do full dat un dä en groten Fall. Hes. 13, 11.
28. Un dat begeef sik, as JEsus düt seggt harr, verfehrn sik de Lüd öwer Sin Lehr. Mark. 1, 22. Luk. 4, 32.
29. Denn He predig gewaltig un nich as de Schriftgelehrten.
Dat 8. Kapitel.
1. Do He awer vun den Barg dal gung, folg Em veel Volk na.
2. Un süh, en utsätzigen Mann keem un bä Em an un sprok: HErr, wenn Du wullt, kannst Du mi rein maken. Mark. 1, 40. Luk. 5, 12.
3. Un JEsus streck Sin Hand ut, rör em an un sprok: Ik will’t dohn, wes’ rein! Un alsobald weer he vun sin Utsatz rein.
4. Un JEsus sprok to em: Süh to, segg dat Nüms, gah awer hen un wies’ di de Presters un opfer din Gav, de Moses befahln hett, to en Tügnis öwer se. Luk. 17, 14. 3. Mos. 14, 2.
5. Do awer JEsus to Kapernaum ingung, keem en Hauptmann to Em, de bä Em,
6. Un sprok: HErr, min Knecht liggt to Hus un is gichtkrank un hett grote Wehdag.
7. JEsus sprok to em: Ik will kamen un em gesund maken.
8. De Hauptmann antworte un sprok: HErr, ik bün nich weert, dat Du ünner min Dack geihst, sonnern sprick blot een Wort, so ward min Knecht gesund.
9. Denn ik bün en Minsch, darto de Obrigkeit unnerdahn, un hef unner mi Kriegsknechte. Awer wenn ik segg to een: Gah hen, so geiht he, un to en annern: Kumm her, so kummt he, un to min Knecht: Doh dat, so deiht he dat.
10. Do JEsus dat hör, verwunner He Sik un sprok to de, weke Em nafolgten: Wahrlich, Ik segg ju, son Glov hef Ik in Israel nich funn.
11. Awer Ik segg ju: Veele ward kamen vun Osten un Westen un mit Abraham un Isaak un Jakob in dat Himmelriek sitten. Jes. 49, 12. Luk. 13, 28. 29.
12. Awer de Kinner vun dat Riek ward utstött in de üterste Düsternis, dar ward Hulen un Tänklappern wesen. Matth. 22, 13. 25, 30.
13. Un JEsus sprok to den Hauptmann: Gah hen, di schall geschehn, as du glovt hest. Un sin Knecht war gesund to desülvige Stunn. Matth. 9, 29. 15, 28.
14. Un JEsus keem in Petrus sin Hus un seeg, dat sin Swiegermoder leeg un harr dat Fever. Mark. 1, 29. Luk. 4, 38.
15. Do greep He ehr Hand an, un dat Fever verleet se. Un se stunn up un deen Em. Matth. 9, 25.
16. Den sülven Abend awer brochen se veel Besetene to Em. Un He drev de Geister ut mit Worten un mak allerlie Kranke gesund. Mark. 1, 32. Luk. 4, 40.
17. Up dat erfüllt war, wat seggt is vun den Propheten Jesaias, de dar sprickt: He hett unse Swachheit up Sik nahmen un unse Sük hett He dragen. Jes. 53, 4. 5. 1. Pet. 2, 24.
18. Un as JEsus veel Volk um Sik seeg, befohl He, gündsiet vun de See hinöwer to föhrn.
19. Un en Schriftgelehrte keem to Em, de sprok to Em: Meister, ik will Di folgen, wo Du hengeihst. Luk. 9, 57.
20. JEsus sä to em: De Vöß hebbt Kuln un de Vageln unner den Himmel hebbt Nester, awer de Minschensöhn hett nich, wo He Sin Kopp henleggt.
21. Un en annern mank Sin Jüngers sprok to Em: HErr, gif mi Frilöv, dat ik hengah un toeerst min Vader begrav.
22. Awer JEsus sprok to em: Folg du Mi na un lat de Doden ehr Doden begraven. 1. Tim. 5, 6.
23. Un He steeg in dat Schipp, un Sin Jüngers folgen Em. Mark. 1, 36. Luk. 8, 22.
24. Un süh, do keem en grot Unwedder, so dat ok dat lüttje Schipp vun de Waggen bedeckt war, un He sleep. Jon. 1, 4. 5.
25. Un de Jünger gungen to Em, weckten Em up un sproken: HErr, help uns, wi kamt sunst um.
26. Do sä He to se: Ji Kleenglövigen, warum sünd ji so bang? Un stunn up un bedroh den Wind un de See, do war dat ganz still. Matth. 6, 30.
27. De Minschen awer wunnern sik un sproken: Wat is dat för en Mann, dat Em de Wind un de See gehorsam sünd? Spr. 30, 4.
28. Un He keem gündsiet vun de See in de Gegend vun de Gergesener. Do lepen Em twee Beseeten in de Möt, de keemen ut de Dodenkulen un weern heel grimmig, so dat Nüms desülve Strat wannern kunn. Mark. 5, 1. Luk. 8, 26.
29. Un süh, de schregen un sproken: O JEsus, Du GOttes Söhn, wat hebbt wi mit Di to dohn? Büst Du herkamen uns to pienigen, ehr dat Tied is? Luk. 4, 41.
30. Dar weer awer in de Feern en grote Drift Swien up de Weid.
31. Do beden Em de Düvels un sproken: Wullt Du uns utdrieven, so gif uns Frilöv, in de Drift Swien to fahrn.
32. Un He sprok: Fahrt hen! Do fahrn se ut un fahrn in de Drift Swien. Un süh, de ganze Drift Swien stört sik vun de steile Hög in de See un versop darin. Luk. 8, 32. 33.
33. Un de Harr’s leepen weg un gungen hen in de Stadt un sä’n dat all, un wa dat mit de Beseeten togahn weer.
34. Un süh, do gung de ganze Stadt rut, JEsus in de Möt. Un as se Em sehn dä’n, beden se Em, dat He vun ehr Grenzen wieken wull. Mark. 5, 17. Luk. 8, 37.
Dat 9. Kapitel.
1. Do tredt He in dat Schipp un fohr wedder röwer un keem in Sin Stadt.
2. Un süh, do brochen se to Em en Gichtigen, de leeg up en Bett. Do nu JEsus ehrn Glov seeg, sprok He to den Gichtigen: Wes’ bi guden Moth, Min Söhn, Din Sünden sünd di vergeven. Mark. 2, 1. Luk. 5, 18.
3. Un süh, weke mank de Schriftgelehrten sproken bi sik sülvst: Düsse lästert GOtt.
4. Do awer JEsus ehr Gedanken seeg, sprok He: Worum denkt ji so Arges in ju Harten?
5. Wat is lichter, to seggen: Di sünd din Sünden vergeven, oder to seggen: Stah up un gah?
6. Up dat ji awer weten doht, dat de Minschensöhn Macht hett, up de Eer de Sünden to vergeven, sprok He to den Gichtigen: Stah up, nimm din Bett up un gah na Hus.
7. Un he stunn up un gung to Hus.
8. Do dat Volk dat seeg, verwunner dat sik un pries GOtt, de son Macht de Minschen geven hett.
9. Un do JEsus vun dar gung, seeg He en Minsch in de Tollbod sitten, de heet Matthäus, un sprok to em: Folg Mi na. Un he stunn up un folg Em.
10. Un dat begeev sik, dat He to Disch seet in dat Hus, süh, do keemen veel Töllners un Sünners un seeten mit JEsus un Sin Jüngers to Disch.
11. As dat de Pharisäers sehn dän, sproken se to Sin Jüngers: Worum itt ju Meister mit de Töllners un Sünners?
12. As dat JEsus hör, sprok He to se: De Starken brukt keen Dokter, awer de Kranken. Luk. 5, 31.
13. Gaht awer hen un lehrt, wat dat is: Ik hef Wolgefalln an Barmhartigkeit un nich an Opfer. Ik bün kamen, de Sünners to Buß to ropen, un nich de Gerechten. 1. Sam. 15, 22.
14. Unnerdeß keemen Johannes sin Jünger to Em un sproken: Worum fast wi un de Pharisäers so veel, un Din Jüngers fast nich? Mark. 2, 18. Luk. 5, 33.
15. JEsus sprok to se: Wa künnt de Hochtiedslüd Leed dregen, so lang de Brüdigam bi se is? De Tied ward awer kamen, dat de Brüdigam vun se nahm ward, denn ward se fasten. Joh. 3, 29.
16. Keen flickt en ole Kleed mit en Lappen vun nie Tüg, denn de Lappen ritt doch wedder vun dat Kleed, un dat Lock ward gröter.
17. Man deiht ok nich Most in ole Wienbälge, sunst ritt de Wienbälge, un de Most löpt ut, un de Wienbälge kamt um. Sonnern man deiht Most in nie Wienbälge, so ward se beid tosam holn warrn.
18. Do He so mit se reden dä, keem een vun de Öwersten un smeet sik vör Em dal un sprok: HErr, min Dochter is eben storven, awer kumm un legg Din Hand up se, so ward se lebendig. Mark. 5, 22. Luk. 8, 41.
19. Un JEsus stunn up un folg em na un Sin Jünger.
20. Un süh, en Fru, de twölf Jahr den Blodgang hatt harr, keem vun achtern to Em un röhr den Som vun Sin Kleed an. Mark. 5, 25.
21. Denn se sprok bi sik sülvst: Mug ik blot Sin Kleed anröhrn, so war ik gesund.
22. Do wenn Sik JEsus um un seeg ehr an un sprok: Hef guden Moth, Min Dochter, din Glov hett di holpen. Un de Fru war gesund to desülvige Stunn.
23. Un as He in den Öwersten sin Hus keem un seeg de Flöters, un den Larm vun dat Volk,
24. Sprok He to se: Gaht weg, denn dat lüttje Mäden is nich dod, sonnern dat slöppt. Un se belachen Em.
25. As awer dat Volk rutjagt weer, gung He hen un fat ehr an de Hand. Do stunn dat lüttje Mäden up.
26. Un düsse Geschicht war ludbar öwer dat ganze Land. Luk. 7, 17.
27. Un as JEsus nu vun dar wieder gung, leepen twee Blinde achter Em her, de schregen un sproken: O, du Davids Söhn, erbarm Di öwer uns. Matth. 15, 22. 20, 30.
28. Un do He to Hus keem, gungen de Blinden to Em. Un JEsus sprok to se: Glovt ji, dat Ik so wat dohn kann? Do sproken se to Em: HErr, ja!
29. Do röhr He de Ogen an un sprok: Ju gescheh na ju Glov! Matth. 8, 13.
30. Un ehr Ogen warn apen dahn. Un JEsus bedroh se un sprok: Seht nu to, dat Nüms wat darvun hört. Mark. 1, 43. 7, 36.
31. Awer se gungen ut un maken Em bekannt in datsülvige ganze Land.
32. As düsse nu rut weern, do brochen se Em en Minsch, de weer stumm un beseeten. Matth. 12, 22. Luk. 11, 14.
33. Un as de Düvel utdreven weer, fung de Stumme an to spreken. Un dat Volk wunner sik un sprok: So wat is in Israel noch nich sehn warn.
34. Awer de Pharisäers sproken: He drift de Düvels ut dörch den Öwersten vun de Düvels. Luk. 11, 15. 12, 24.
35. Un JEsus gung umher in alle Städte un Flecken, lehrte in ehr Scholen un predig dat Evangelium vun dat Riek un heel allerlie Sük un allerlie Krankheit mank dat Volk. Matth. 4, 23.
36. Un do He dat Volk seeg, jammer Em dat, denn se weern versmacht un verstreut as de Schap, de keen Harr hebbt. Mark. 6, 34.
37. Do sprok He to Sin Jüngers: De Aarn is grot, awer wenig sünd de Arbeitslüd. Luk. 10, 2.
38. Darum bedt den HErrn vun de Aarn, dat He Arbeitslüd in Sin Aarn schicken deiht.
Dat 10. Kapitel.
1. Un He reep Sin twölf Jüngers to Sik un gev se Macht öwer de unreinen Geister, dat se desülvigen utdreeven un heeln allerlie Sük un allerlie Krankheit. Mark. 6, 7. Luk. 9, 1.
2. De Namen awer vun de twölf Apostels sünd düsse: De eerste Simon, heet Petrus, un Andreas, sin Broder, Jakobus, Zebedäi Söhn, un Johannes sin Broder. Mark. 3, 16. Apost. 1, 13.
3. Philippus, un Bartholomäus, Thomas, un Matthäus, de Töllner, Jakobus, Alphäi Söhn, Lebbäus, mit den Tonam Thaddäus,
4. Simon vun Kana, un Judas Ischariot, de Em verraden dä.
5. Düsse Twölf schick JEsus ut, gebot se un sprok: Gaht nich up de Heiden ehr Strat un treckt nich in de Samariter ehr Städte;
6. Sonnern gaht hen to de verloren Schap ut dat Hus Israel. Matth. 15, 24. Apost. 13, 46.
7. Gaht awer un predigt un sprekt: Dat Himmelriek is neeg herbi kamen. Matth. 3, 2. 4, 17. Luk. 10, 9.
8. Makt de Kranken gesund, reinigt de Utsätzigen, weckt de Doden up, drievt de Düvels ut. Umsunst hebbt ji dat kregen, umsunst gevt dat ok.
9. Ji schüllt nich Gold, noch Sülver, noch Erz in ju Gürtel hebben; Mark. 6, 8. Luk. 9, 3.
10. Ok keen Tasch up den Weg, ok nich twee Röck, keen Schoh, ok keen Stock. Denn en Arbeitsmann is sin Spies weerth.
11. Wo ji awer in en Stadt oder Flecken gaht, dar befragt ju, ob dar jemand in is, de dat weert is, un blift bi de, bet ji darvun treckt. Mark. 6, 10. Luk. 10, 8. 10.
12. Wo ji awer in en Hus gaht, so gröt datsülvige. Luk. 10, 5. 6.
13. Un so datsülvige Hus dat weert is, so schall ju Freden up se kamen. Is dat dat awer nich werth, so ward sik ju Fred wedder to ju kehrn.
14. Un wo jemand ju nich annehm ward noch ju Red hörn, so gaht rut vun datsülvige Hus oder Stadt un slaht den Stoff af vun ju Föt. Mark. 6, 11. Luk. 9, 5. Apost. 13, 51. 16, 7.
15. Wahrlich, Ik segg ju: De Sodomer un Gomorrer ehr Land ward dat erdräglicher gahn an’t jüngste Gericht as son Stadt.
16. Seht, Ik schick ju as de Schap mitten mank de Wölf, darum west klok as de Slangen un ahn Falschheit as de Duven. Luk. 10, 3. Röm. 16, 19.
17. Nehmt ju awer in acht vör de Minschen, denn se ward ju öwerantworten vör ehr Rathüs’ un ward ju geißeln in ehr Scholen. Matth. 24, 9. Luk. 21, 12.
18. Un man ward ju vör Fürsten un Königs föhrn um Minetwilln, to en Tügnis öwer se un öwer de Heiden. Mark. 13, 9.
19. Wenn se ju nu ward öwerantworten, so sorgt nich, wa oder wat ji reden schüllt. Denn dat schall ju to de Stunn geven warrn, wat ji reden schüllt. Mark. 13, 11. Luk. 12, 11. 21, 14.
20. Denn ji sünd dat nich, de dar red, sonnern ju Vader Sin GEist is dat, de dörch ju reden deiht.
21. Dar ward awer een Broder den annern ton Dod öwerantworten, un de Vader den Söhn, un de Kinner ward sik upsetten gegen ehr Öllern un se ton Dod helpen.
22. Un ji schüllt haßt warrn vun jeden um Min Nams willn. Wer awer bet an dat Enn uthöllt, de ward selig warrn. Luk. 21, 17.
23. Wenn se ju awer in en Stadt verfolgt, so flücht in en anner. Wahrlich, Ik segg ju, ji ward dörch de Städ in Israel nich to Enn kamen, bet dat des Minschen Söhn kummt.
24. De Jünger is nich öwer sin Meister noch de Knecht öwer sin Herr. Joh. 13, 16.
25. Dat is den Jünger genog, dat he is as sin Meister, un de Knecht as sin Herr. Hebbt se den Husvader Beelzebub nennt, wa veelmehr ward se Sin Huslüd so heeten. Matth. 12, 24.
26. Darum wes’ nich bang vör se. Dar is Nicks verborgen, dat nich apenbar ward, un is Nicks heemlich, dat man nich weten ward. Mark. 4, 22. Luk. 8, 17.
27. Wat Ik ju segg in Düstern, dat redt int Licht, un wat ji hört in dat Ohr, dat predigt up dat Dack. Luk. 12, 3.
28. Un west nich bang vör de, weke den Lief dod makt un de Seel nich dod maken künnt. West awer bang vör den, de Lief un Seel in de Höll verdarven kann.
29. Kofft man nich twee Sparlings för een Pennig? Un keen vun de fallt up de Eer ahn ju Vader.
30. Nu awer sünd ok ju Haar up den Kopp all tellt.
31. Darum wes’t nich bang, ji sünd beter as veel Dacklünken.
32. Darum, wer Mi bekennt vör de Minschen, den will Ik bekennen vör Min himmlischen Vader.
33. Wer Mi awer verleugnet vör de Minschen, den will Ik verleugnen vör Min himmlischen Vader. Luk. 9, 26.
34. Ji schüllt nich meenen, dat Ik kamen bün, Freden to bringen up de Eer. Ik bün nich kamen, Freden to bringen, sonnern dat Swerdt.
35. Denn Ik bün kamen, den Minschen to vertörnen mit sin Vader un de Dochter gegen ehr Moder un den Söhn sin Fru gegen ehrn Mann sin Moder. Mich. 7, 6. Luk. 14, 26.
36. Un ward de egen Huslüd den Minsch sin Fiend wesen.
37. Wer awer Vader oder Moder mehr leef hett as Mi, de is Mi nich weerth. Un wer Söhn oder Dochter mehr leef hett as Mi, de is Mi nich weerth. 5. Mos. 33, 9. Luk. 14, 26.
38. Un wer nich sin Krüz up sik nimmt un Mi nafolgt, de is Mi nich weerth. Matth. 16, 24.
39. Wer sin Leven findt, de schall dat verleern, un wer sin Leven verlüst um Mintwilln, de schall dat finnen. Luk. 17, 33.
40. Wer ju upnimmt, de nimmt Mi up, un wer Mi upnimmt, de nimmt Den up, De Mi schickt hett. Matth. 18, 5. Luk. 10, 16. Joh. 13, 20.
41. Wer en Prophet upnimmt in en Prophet sin Nam, de schall en Prophet sin Lohn hebben. Wer en Gerechten upnimmt in en Gerechten sin Nam, de schall en Gerechten sin Lohn hebben. 1. Kön. 17, 10. 18, 4.
42. Un wer een vun düsse Lüttsten sin Döß mit en Beker kolt Water löscht in en Jünger sin Nam, wahrlich, Ik segg ju, dat schall em nich unbelohnt blieven. Matth. 25, 40. Mark. 9, 41.
Dat 11. Kapitel.
1. Un dat begeef sik, do JEsus son Gebot Sin Jüngers geven harr, gung He vun dar wieder, to lehrn un to predigen in ehr Städte.
2. As awer Johannes int Gefängnis de Warke vun Christus hörn dä, schick he twee vun sin Jüngers hen. Luk. 7, 18. 19.
3. Un leet Em seggen: Büst Du, De dar kamen schall, oder schüllt wi up en annern töven? 5. Mos. 18, 15.
4. JEsus antworte un sprok to de: Gaht hen un seggt Johannes wedder, wat ji seht un hört.
5. De Blinden seht, un de Lahmen gaht, un de Utsätzigen ward rein, un de Doven hört, de Doden staht up, un de Armen ward dat Evangelium predigt. Matth. 15, 30. Jes. 35, 5. Luk. 7, 22. Jes. 61, 1.
6. Un selig is, wer sik nich an Mi argern deiht. Matth. 13, 57.
7. As de hengungen, fung JEsus an to reden to dat Volk vun Johannes: Wat sünd ji rutgahn in de Wüstenie to sehn? Wüllt ji en Rohr sehn, dat de Wind hen un her weiht? Luk. 7, 24.
8. Oder wat sünd ji rutgahn to sehn? Wulln ji en Minsch sehn in weeke Kleder? Seht, de dar weeke Kleder drägt, sünd in de Könige ehr Hüs’.
9. Oder wat sünd ji rutgahn to sehn? Wulln ji en Prophet sehn? Ja, Ik segg ju, de ok mehr is as en Prophet. Luk. 1, 76. 7, 28.
10. Denn düsse is dat, vun den schreven steiht: Süh, Ik schick Min Engel vör Di her, de Din Weg vör Di bereiten schall. Mal. 3, 1. Mark. 1, 2.
11. Wahrlich, Ik segg ju: Mank alle, de vun Fruens gebarn sünd, is Nüms upkamen, de grötter is as Johannes de Döper. Awer de Lüttste in dat Himmelriek is grötter as he. Luk. 7, 28.
12. Awer vun Johannes den Döper sin Dag bet nu her lidt dat Himmelriek Gewalt. Un de Gewalt doht, de ritt dat to sik. Luk. 16, 16.
13. Denn alle Propheten un dat Gesetz hebbt weissagt bet up Johannes.
14. Un, so ji dat wüllt annehmen, he is Elias, de dar schall tokünftig wesen. Mal. 4, 5. Matth. 17, 12.
15. Wer Ohrn hett to hörn, de hör to. Mark. 7, 16.
16. Mit wem schall Ik awer düt Geslecht verglieken? Dat is as lüttje Kinner, de up den Markt sitt un ropt gegen ehr Gesellen, Luk. 7, 81.
17. Un sprekt: Wi hebbt ju fleut un ji wulln nich danzen; wi hebbt ju klagt, un ji wulln nich weenen.
18. Johannes is kamen, eet nich un drunk nich; so seggt se: He hett den Düvel. Matth. 3, 4. Luk. 7, 20.
19. Den Minschen sin Söhn is kamen, itt un drinkt; so seggt se: Süh, wat is de Minsch för en Freter un Wiensüper, en Gesell vun de Töllners un de Sünners. Un de Wiesheit mutt sik rechtfardigen laten vun ehr Kinner. Matth. 9, 10.
20. Do fung He an, de Städte to schelln, in weke de meisten vun Sin Daden geschehn weern, un de sik doch nich betert harrn.
21. Weh di, Chorazin! Weh di, Bethsaida! Weern son Daden to Tyrus un Sidon geschehn, as bi ju geschehn sünd, de harrn vör Tieden in’n Sack un in de Asch Buße dahn. Luk. 10, 13.
22. Doch Ik segg ju: Dat ward Tyrus un Sidon erdräglicher gahn an’t jüngste Gericht denn ju.
23. Un du, Capernaum, de du büst erhaben bet to den Himmel, du warrst bet in de Höll runnerstött warrn. Denn wenn to Sodom de Daden geschehn weern, de bi di geschehn sünd, se stunn noch hüdigen Dags. Jes. 14, 12.
24. Doch Ik segg ju: Dat ward dat Sodomer Land erdräglicher gahn an’t jüngste Gericht as di.
25. To desülvige Tied antworte JEsus un sprok: Ik pries Di, Vader un HErr vun den Himmel un de Eer, dat Du so wat de Wiesen un de Kloken verborgen hest un hest dat de Unmündigen apenbart. Luk. 10, 21. 1. Cor. 1, 27.
26. Ja, Vader, denn dat is so gefällig west vör Di.
27. Alle Dinge sünd Mi öwergeven vun Min Vader. Un Nüms kennt den Söhn, as alleen de Vader; un Nüms kennt den Vader, as alleen de Söhn, un wen dat de Söhn will apenbarn, Matth. 28, 18. Ps. 8, 7. Joh. 3, 35. 17, 2. 1. Cor. 15, 27. Eph. 1, 22. Phil. 2, 9. Ebr. 2, 8.
28. Kamt her to Mi, alle, de ji möd un beladen sünd, Ik will ju erquicken. Jes. 55, 1. Jer. 31, 25.
29. Nehmt up ju Min Joch un lernt vun Mi, denn Ik bün sachtmödig un vun Harten demödig, so ward ji Ruh finnen för ju Seelen. Jer. 6, 16.
30. Denn Min Joch is sanft un Min Last is licht. 1. Joh. 5, 3.
Dat 12. Kapitel.
1. To de Tied gung JEsus dörch de Saat up en Sabbat; un Sin Jüngers harrn Hunger, fungen an, de Ahrn uttorieten un to eten. Mark. 2, 23. Luk. 6, 1.
2. Do dat de Pharisäers seegen, sproken se to Em: Süh, Din Jüngers doht, wat sik nich paßt up en Sabbat to dohn. 2. Mos. 20, 10.
3. He awer sprok to se: Hebbt ji nich les’t, wat David dä, as he un de mit em weern, Hunger harrn? 1. Sam. 21, 6. Luk. 6, 3.
4. Wa he in dat Gotteshus gung un eet de Schaubrode up, de em doch nich tokeemen to eten, un de mit em weern, sonnern alleen de Presters. 2. Mos. 29, 83. Mark. 2, 26.
5. Oder hebbt ji nich lest in dat Gesetz, wa de Presters up den Sabbat in den Tempel den Sabbat breken un doch ahn Schuld sünd?
6. Ik awer segg ju, dat hier De is, De ok grötter is as de Tempel.
7. Wenn ji awer weten dän, wat dat is: Ik hef Wolgefalln an de Barmhartigkeit un nich an dat Opfer, so harrn ji de Unschülligen nich verdammt. Matth. 9, 13. 1. Sam. 15, 22.
8. De Minschensöhn is en HErr ok öwer den Sabbat.
9. Un He gung vun dar weg un keem in de Schol.
10. Un süh, dar weer en Minsch, de harr en verdrögte Hand. Un se frogen Em un sproken: Is dat ok recht, up den Sabbat gesund to maken? Up dat se en Sak to em harrn.
11. Awer He sprok to se: Wer is dar mank ju, wenn he en Schap hett, dat em up en Sabbat in en Grav fallt, de dat nich anfaten un wedder ruttrecken dä?
12. Wa veel beter is nu en Minsch as en Schap? Darum kann man wull up en Sabbat wat Gudes dohn.
13. Do sprok He to den Minschen: Streck din Hand ut. Un he streck se ut, un se war wedder gesund as de anner.
14. Do gungen de Pharisäer rut un heeln en Rath öwer Em, wa se Em dod maken kunnen. Ps. 2, 2. Mark. 3, 6. Luk. 6, 11.
15. Awer do JEsus dat hör, mak He Sik darvun. Un Em folg veel Volk na, un He mak se all gesund.
16. Un bedroh se, dat se Em nich verraden dän. Matth. 9, 30.
17. Up dat erfüllt war, dat dar seggt is dörch den Prophet Jesaias, de dar sprickt: Jes. 42, 1.
18. Süh, dat is Min Knecht, den Ik utwählt hef, un Min Allerleevsten, an den Min Seel en Wolgefalln hett. Ik will Min GEist up Em leggen, un He schall de Heiden dat Gericht verkündigen. Matth. 3, 17. Jes. 11, 2.
19. He ward nich strieden noch schrien, un man ward Sin Schrien nich hörn up de Straten.
20. Dat inknickte Rohr ward He nich tweibreken, un den glimmenden Docht ward He nich utlöschen, bet dat He utföhrt dat Gericht to’n Sieg. Jes. 61. Hes. 34, 16.
21. Un de Heiden ward up Sin Nam höpen.
22. Do war en beseten Minsch to Em brocht, de weer blind un stumm, un He mak em gesund, dat de Blinde un Stumme spreken un sehn kunn. Matth. 9, 32.
23. Un all dat Volk war bang un sprok: Is Düß nich David sin Söhn? Matth. 9, 33.
24. Awer de Pharisäer, as se dat hörn, sproken se: He drifft de Düvels nich anners ut as dörch Beelzebub, den Öwersten vun de Düvels. Matth. 9, 34. Mark. 3, 22. Luk. 11, 15.
25. JEsus awer mark ehr Gedanken un sprok to se: Jede Riek, wenn dat mit sik sülvst uneens ward, dat ward wüste, un jede Stadt oder Hus, wenn dat mit sik sülvst uneens ward, kann nich bestahn. Luk. 11, 17.
26. Wenn denn een Satan den annern utdrifft, so mutt he mit sik sülvst uneens wesen, wa kann denn sin Riek bestahn?
27. Wenn Ik awer de Düvels dörch Beelzebub utdrieven doh, dörch wen drievt denn ju Kinner se ut? Darum ward se ju Richters wesen.
28. So Ik awer de Düvels dörch GOtt Sin GEist utdrieven doh, so is jo GOttes Riek to ju kamen. 1. Joh. 3, 8.
29. Oder wa kann jemand in en Starken sin Hus gahn un sin Husgerät roven, dat wes’ denn, dat he eerst den Starken anbinnen deiht un em denn sin Hus utrovt. Jes. 49, 27.
30. Wer nich mit Mi is, de is gegen Mi, un wer nich mit Mi sammelt, de verstreut. Luk. 11, 23.
31. Darum segg Ik ju: Alle Sünn un Lästerung ward den Minschen vergeven, awer de Lästerung wedder den GEist ward den Minschen nich vergeven. Mark. 3, 28. 29. Luk. 12, 10. Ebr. 6, 4. 6. Ebr. 10, 29.
32. Un wer wat redt gegen den Minschensöhn den ward dat vergeven; awer wer wat redt gegen den hilligen GEist, den ward dat nich vergeven, nich in düsse noch in de anner Welt. Luk. 12, 10.
33. Sett entweder en guden Bom, so ward de Frucht gut wesen, oder sett en fulen Bom, so ward de Frucht ful. Denn an de Frucht kennt man den Bom. Matth. 7, 17. Luk. 6, 44.
34. Ji Adderngetücht, wa künnt ji wat Gudes reden, dewiel ji bös sünd? Wovun dat Hart vull is, darvun geiht de Mund öwer. Luk. 6, 45.
35. En gude Minsch bringt wat Gudes hervör ut sin gude Hart sin Schatz, un en böse Minsch bringt Böses hervör ut sin bösen Schatz.
36. Awer Ik segg ju, dat de Minschen möt Rekenschop geven up dat jüngste Gericht vun jede unnütze Wort, dat se spraken hebbt. Eph. 4, 29.
37. Ut din Hart schast du rechtfardigt warrn, un ut din Worde schast du verdammt warrn. Hiob. 15, 6. Luk. 19, 22.
38. Do antworten eenige mank de Schriftgelehrten un Pharisäers un sproken: Meister, wi muchen geern en Teken vun Di sehn. Matth. 16, 1. Mark. 8, 11.
39. Un He antworte un sprok: De böse un ehebrekerische Art söcht en Teken, un dar ward ehr keen Teken geven as alleen dat Teken vun den Prophet Jonas. Matth. 16, 4. Luk. 11, 29. 30.
40. Denn so, as Jonas dree Dag’ un dree Nächte in den Walfisch sin Buk weer, so ward de Minschensöhn dree Dag’ un dree Nächte merrn in de Eer wesen. Jon. 2, 1. 2.
41. De Lüd vun Ninive ward uptreden up dat jüngste Gericht mit düt Geslecht un ward dat verdammen, denn se dän Buße na Jonas sin Predigt. Un süh, hier is mehr as Jonas. Jon. 3, 5.
42. De Königin vun den Süden ward uptreden up dat jüngste Gericht mit düt Geslecht un ward dat verdammen, denn se keem vun dat Enn vun de Eer, Salomo sin Wiesheit to hörn. Un süh, hier is mehr as Salomo. 1. Kön. 10, 1. Luk. 11, 31.
43. Wenn de unreine Geist vun den Minsch utfahrn is, so dörchwannert he wüste Stä’n, söcht Ruh un findt de nich. Luk. 11, 24.
44. So sprickt he denn: Ik will wedder umkehrn in min Hus, wo ik utgahn bün. Un wenn he kummt, so findt he dat lerrig, fegt un smückt.
45. So geiht he hen un nimmt to sik söven annere Geister, de slechter sünd as he sülven, un wenn se rinkamt, wahnt se darin, un ward et mit densülvigen Minsch arger as dat vörher weer. Also ward dat ok düt böse Geslecht gahn. 2. Pet. 2, 20.
46. Do He noch also to dat Volk reden dä, süh, do stunn Sin Moder un Sin Bröder buten, de wulln mit Em spreken. Mark. 3, 31. Luk. 8, 19.
47. Do sprok Een to Em: Süh, Din Moder un Din Bröder staht buten un wüllt mit Di spreken.
48. He antwort awer un sprok to den, de Em dat seggen dä: Wer is Min Moder? Un wer sünd Min Bröder?
49. Un reck Sin Hand ut öwer Sin Jüngers un sprok: Süh dar, dat is Min Moder un Min Bröder.
50. Denn wer den Willn deiht vun Min Vader in den Himmel, desülvige is Min Broder, Swester un Moder. Matth. 7, 21. Joh. 6, 40.
Dat 13. Kapitel.
1. Up densülvigen Dag gung JEsus ut dat Hus un sett Sik an de See. Mark. 4, 1.
2. Un veel Volk versammel sik to Em also, dat He in dat Schipp steeg un seet, un all dat Volk stunn an dat Öwer.
3. Un He redte to se veelerlie dörch Glieknisse un sprok: Seht, dar gung en Saimann ut to sai’n. Mark. 4, 3. Luk. 8, 4.
4. Un indem he sai’, full wat an den Weg; do keemen de Vageln un freeten dat up.
5. Wat full in dat steenige Land, dar dat nich veel Eer harr, un gung bald up, darum, dat dat keen deepe Eer harr.
6. As nu awer de Sünn upgung, welk dat, un wiel dat keen Wuttel harr, war dat verbrennt.
7. Wat full mank de Dorn, un de Dorn wussen up un heeln dat unner.
8. Wat full up en gut Land un drog Frucht, wat hunnertfältig, wat sößtigfältig, wat dörtigfältig.
9. Wer Ohrn hett, to hörn, de hör.
10. Un de Jüngers keemen to Em un sproken: Warum redst Du to se dörch Glieknisse? Mark. 4, 10. Luk. 8, 9.
11. He antworte un sprok: Ju is geven, dat ji dat Geheemnis vun dat Himmelriek verstaht; düsse awer is dat nich geven. Matth. 11, 25. Mark. 4, 11.
12. Denn wer dar hett, den ward wat geven, dat he dat vullkamen hett, wer awer nicks hett, vun den ward ok nahmen, wat he hett. Matth. 25, 29.
13. Darum red Ik to se dörch Glieknisse. Denn mit sehen Ogen seht se nich, un mit hören Ohrn hört se nich, denn se verstaht dat nich.
14. Un öwer se ward de Wiessagung vun Jesaias erfüllt, de dar seggt: Mit de Ohrn ward ji hörn un ward dat nich verstahn, un mit sehen Ogen ward ji sehn un dat nich begriepen. Jes. 6, 9. 10. Mark. 4, 12. Luk. 8, 10.
15. Denn dat Hart vun düt Volk is verstockt, un ehr Ohrn hört nich recht, un ehr Ogen slummert, up dat se nich enmal mit de Ogen seht un mit de Ohrn hört un mit dat Hart verstaht un sik bekehrt, dat Ik se helpen dä.
16. Awer selig sünd ju Ogen, dat se seht, un ju Ohrn, dat se hört. Luk. 10, 23.
17. Wahrlich, Ik segg ju: Veele Propheten un Gerechte hebbt begehrt, to sehn, wat ji seht, un hebbt dat nich sehn, un to hörn, wat ji hört, un hebbt dat nich hört. Luk. 10, 24.
18. So hört nu düt Glieknis vun den Saimann. Mark. 4, 14.
19. Wenn Jemand dat Wort vun dat Riek hört un nich versteiht, so kummt de Böse un ritt weg, wat dar sai’t is in sin Hart, un de is dat, de an den Weg sai’t is.
20. De awer up dat steenige Land sai’t is is de: wenn Jemand dat Wort hört un datsülve bald annimmt mit Freuden. Jes. 58, 2.
21. Awer he hett keen Wutteln in sik, sonnern he is wedderwendig, wenn sik Drövsal un Verfolgung erheven deiht wegen dat Wort, so argert he sik bald. Eph. 3, 17.
22. De awer unner de Dorn sai’t is, is de, wenn Jemand dat Wort hört un de Sorg vun düsse Welt un Bedrug vun de Riekdom erstickt dat Wort un bringt keen Frucht. Luk. 18, 32. 1. Tim. 6, 9.
23. De awer in dat gude Land sai’t is, is de: wenn Jemand dat Wort hört un versteiht dat un denn ok Frucht bringt; un wat driggt hunnertfältig, wat awer sößtigfältig, wat dörtigfältig.
24. He lä se en anner Glieknis vör un sprok: Dat Himmelriek is liek en Minsch, de gude Saat up sin Acker sai’t.
25. Do awer de Lüd sleepen, keem sin Fiend un sai’ Unkrut twischen den Weeten un gung weg.
26. Do nu dat Krut wassen un Frucht bringen dä, do funn sik ok dat Unkrut.
27. Do keemen de Knechten to den Husvader un sproken: Herr, hest du nich guden Samen up din Acker sai’t? Woher hett he denn dat Unkrut?
28. He sprok to de: Dat hett de Fiend dahn. Do sproken de Knechten: Schüllt wi hengahn un dat utrieten?
29. He sprok: Nee, darmit ji nich togliek den Weeten mit utriet, wenn ji dat Unkrut utriet.
30. Lat dat beid tosamen wassen bet to de Aarn, un um de Tied vun de Aarn will ik to de Meiers seggen: Sammelt toeerst dat Unkrut tohop un bindt dat in Bündels, dat man dat verbrenn, awer den Weeten sammelt mi in min Schün.
31. En anner Glieknis lä He se vör un sprok: Dat Himmelriek is liek en Sempkorn, dat en Minsch neem un sai’ dat up sin Acker. Mark. 4, 31. Luk. 13, 19.
32. Dat is dat lüttste vun alle Saatkorns, wenn dat awer upwaßt, so is dat dat gröttste mank den Kohl un ward en Bom, dat de Vageln unner den Himmel kamt un wahnt unner sin Twiegen.
33. En anner Glieknis redte He to se: Dat Himmelriek is en Suerdeeg liek, den en Fru neem un meng dat mank dree Schepel Mehl, bet dat dat alltosamen suer war. Luk. 13, 21.
34. All düt redte JEsus dörch Glieknisse to dat Volk, un ahn Glieknisse redte He nich to se. Mark. 4, 33.
35. Up dat erfüllt war, wat seggt is dörch den Prophet, de dar sprickt: Ik will Min Mund updohn in Glieknisse un will utspreken de Heemlichkeiten vun Anfang vun de Welt. Ps. 78, 2.
36. Do leet JEsus dat Volk vun Sik un gung to Hus. Un Sin Jünger keemen to Em un sproken: Düd’ uns de Glieknisse vun dat Unkrut up den Acker.
37. He antworte un sprok to se: De Minschensöhn is dat, De den guden Samen sai’t.
38. De Acker is de Welt. De gude Samen sünd de Kinner vun dat Riek. Dat Unkrut sünd de Kinner vun de Bosheit.
39. De Fiend, de se sai’t, is de Düvel. De Aarn is dat Enn vun de Welt. De Meiers sünd de Engeln. Offenb. 14, 15.
40. So as man nu dat Unkrut utritt un int Füer verbrennt, so ward dat ok an dat Enn vun düsse Welt gahn.
41. De Minschensöhn ward Sin Engeln schicken, un se ward sammeln ut Sin Riek alle Argernisse, un de dar Unrecht doht, Matth. 24, 31. 49. 25, 32.
42. Un ward se in den Füeraben smieten, dar ward wesen Hulen un Tänklappern. Matth. 8, 12. 22, 14.
43. Denn ward de Gerechten lüchten as de Sünn in ehrn Vader Sin Riek. Wer Ohrn hett to hörn, de hör. Dan. 12, 3.
44. Awermals is dat Himmelriek liek en verborgen Schatz in den Acker, den en Minsch funn un versteek em un gung hen vör Freuden öwer densülvigen un verkoff Allns, wat he harr, un koff den Acker. Matth. 16, 24. Phil. 3, 7.
45. Awermals is dat Himmelriek gliek en Kopmann, de gude Parlen söch.
46. Un do he en köstliche Parl funn, gung he hen un verkoff, wat he harr, un koff desülvige. Spr. 8, 10. 11.
47. Awermals is dat Himmelriek liek en Nett, dat in de See smeten is, womit man alle Slag Fisch fangt.
48. Wenn dat awer vull is, so treckt se dat rut an dat Öwer, sitt un sammelt de guden in en Fatt tosamen, awer de fulen smiet se weg.
49. Also ward dat ok an dat Enn vun de Welt gahn. De Engeln ward utgahn un de Bösen vun de Gerechten scheeden. Matth. 25, 32. Mark. 12, 27.
50. Un ward se in den Füeraben smieten, dar ward Hulen un Tänklappern wesen.
51. Un JEsus sprok to se: Hebbt ji dat Allns verstahn? Se sproken: Ja, HErr. Do sprok He:
52. Darum, jede Schriftgelehrte, to dat Himmelriek gelehrt, is liek en Husvader, de ut sin Schatz Nies un Oles hevördriggt.
53. Un dat begeev sik, do JEsus düsse Glieknisse redt harr, gung He weg vun dar.
54. Un keem in Sin Vaderland un lehr se in ehr Schol also, dat se sik entsetten un sproken: Woher hett Düsse son Klokheit un son Daden?
55. Is He nich de Söhn vun en Timmermann? Heet nich Sin Moder Maria? un Sin Bröder Jakob, un Joses, un Simon un Judas? Mark. 6, 3. Luk. 4, 22.
56. Un Sin Swestern, sünd se nich alle bi uns? Woher hett He denn alles?
57. Un se argerten sik an Em. JEsus awer sprok to se: En Prophet gelt narmens weniger as in sin Vaderland un in sin Hus. Mark. 6, 4. Joh. 4, 44.
58. Un He dä dar nich veele Teken wegen ehrn Unglov.
Dat 14. Kapitel.
1. To de Tied keem dat Gerücht vun JEsus vör den Veerfürsten Herodes.
2. Un he sprok to sin Knechten: Düsse is Johannes de Döper, he is vun de Doden upstahn, darum deiht He son Daden.
3. Denn Herodes harr Johannes grepen, bunden un in dat Stockhus smeten wegen de Herodias, de Fru vun sin Broder Philippus. Mark. 6, 17. Luk. 3, 19. 20.
4. Denn Johannes harr to em seggt: Dat is nich recht, dat du se ton Fru hest. 3. Mos. 18, 16.
5. Un he harr em geern dod maken laten, awer he weer bang vör dat Volk, denn se heeln em för en Prophet.
6. As awer Herodes sin Geburtsdag fiern dä, do danz Herodias ehr Dochter vör se. Dat gefull Herodes bannig.
7. Darum versprok he ehr mit en Eed, he wull ehr geven, wat se förrern dä.
8. Un as se tovör vun ehr Moder africht weer, sprok se: Gif mi her up en Schöttel Johannes den Döper sin Kopp.
9. Un de König war trurig. Doch wegen den Eed un wegen de, de mit em to Disch seeten, befohl he, ehr den to geven.
10. Un schick hen un leet Johannes den Kopp afhaun in dat Stockhus.
11. Un sin Kopp war brocht up en Schöttel un de lüttje Diern geven, un se broch em na ehr Moder.
12. Do keemen sin Jüngers un neemen sin Lieknam un begraven em un keemen un vertelln dat JEsus. Mark. 6, 29.
13. Do dat JEsus hör, week He vun dar up en Schipp in en Wüstenie alleen. Un as dat Volk dat hör, folg Em dat na to Fot ut de Städte. Mark. 6, 31. 32.
14. Un JEsus gung hervör un seeg dat grote Volk, un dat dä Em leed um datsülve un mak ehr Kranken gesund. Joh. 6, 5.
15. Up den Abend treden Sin Jüngers to Em un sproken: Düt is en Wüstenie, un de Nacht brickt an: lat dat Volk vun Di, dat se in en Flecken gaht un sik Spies kopt. Joh. 6, 5.
16. Awer JEsus sprok to se: Dat is nich vun nöden, dat se hengaht; gevt ji se to eten. Luk. 9, 13.
17. Se sproken: Wi hebbt hier nicks as fief Brode un twee Fisch.
18. Un He sprok: Bringt Mi de her.
19. Un He leet dat Volk sik lagern up dat Gras un neem de fief Brode un de twee Fisch, seeg up to den Himmel un dank un brok se un geev de Brode de Jüngers, un de Jüngers geeven se dat Volk.
20. Un se eeten all un warn satt un sammeln up, wat öwrig blev vun de Brocken, twölf Körv vull. Mark. 6, 42. 43. Luk. 9, 17.
21. De awer eten harrn, de weern bi fiefdusend Mann, ahn Wiewer un Kinner.
22. Un alsobald dreev JEsus Sin Jünger, dat se in dat Schipp steegen un vör Em röwer fahrn, bet dat He dat Volk nun Sik leet. Mark. 6, 45. Joh. 6, 17.
23. Un do He dat Volk vun Sik laten harr, steeg He up en Barg alleen, um to beden. Un abends weer He dar alleen.
24. Un dat Schipp weer all merrn up de See un lee Noth vun de Waggen, denn de Wind weer se towedder.
25. Awer in de veerte Nachtwach keem JEsus to se un gung up den See.
26. Un do Em de Jüngers seegen up den See gahn, verfehrn se sik un sproken: Dat is en Spök, un schreegen ut Furcht. Luk. 24, 37.
27. Awer alsobald sprok JEsus mit se un sä: West nich bang, Ik bün dat, fürcht ju nich.
28. Petrus awer antworte Em un sprok: HErr, büst Du dat, so heet mi to Di kamen up dat Water.
29. Un He sprok: Kumm her! Un Petrus steeg ut dat Schipp un gung up dat Water, dat he to JEsus keem.
30. He seeg awer en starken Wind. Do verfehr he sik un fung an, unnertogahn, schreeg un sprok: HErr, help mi.
31. JEsus awer reck alsobald de Hand ut un fat em an un sprok to em: O du Kleenglövige, warum twiefelst du? Matth. 6, 30. 8, 26. Jak. 1, 6.
32. Un se steegen in dat Schipp, un de Wind war still.
33. De awer in dat Schipp weern, keemen, fulln vör Em dal un sproken: Du büst wahrhaftig GOtt Sin Söhn. Matth. 16, 16.
34. Un se fahrn röwer un keemen in dat Land Genezareth. Mark. 6, 53.
35. Un as de Lüd an densülven Ort Em gewahr warn, schickten se ut in dat ganze Land umher un brochen allerlie Ungesunde to Em,
36. Un beden Em, dat se man blot den Som vun Sin Kled anröhrten. Un alle, de den anröhrten, warn gesund.
Dat 15. Kapitel.
1. Do keemen to Em de Schriftgelehrten un Pharisäers vun Jerusalem un sproken:
2. Warum öwertredt Din Jüngers de Öldsten ehr Upsätze? Se wascht ehr Hann nich, wenn se Brod eten doht.
3. He antworte un sprok to se: Warum öwertredt ji denn GOtt Sin Gebode um ju Upsätze wegen?
4. GOtt hett geboden: Du schast Vader un Moder ehrn; wer awer Vader un Moder flucht, de schall den Dod starven. 2. Mos. 20, 12. 21, 17. Mark. 7, 10.
5. Awer ji lehrt: Wer to den Vader oder to de Moder sprickt: Wenn ik dat opfer, so is dat för di veel beter, de deiht wol. Spr. 28, 24.
6. Darmit geschüht dat, dat Nüms mehr sin Vader oder Moder ehrt, un hebbt also GOtt Sin Gebode uphaben um ju Upsätze willen.
7. Ji Heuchlers, dat hett wull Jesaias vun ju weissagt un spraken: Jes. 29, 13. Mark. 7, 6.
8. Düt Volk kummt to Mi mit sin Mund un ehrt Mi mit sin Lippen, awer ehr Hart is wiet af vun Mi.
9. Awer vergevens deent se Mi, dewiel se lehrt son Lehrn, de nicks as Minschengebode sünd.
10. Un He reep dat Volk to Sik un sprok to se: Hört to un verstaht dat!
11. Wat to den Mund ingeiht, dat makt den Minsch nich unrein, awer wat to den Mund utgeiht, dat makt den Minsch unrein.
12. Do treden Sin Jüngers to Em un sproken: Weetst Du ok, dat de Pharisäers sik argert, as se dat Wort hört?
13. Awer He antworte un sprok: Alle Planten, de Min himmlische Vader nich plant hett, de ward utreeten.
14. Lat se fahrn, se sünd blinde Blindenföhrers. Wenn awer en Blinde den annern föhrt, so fallt se beide in de Kul. Luk. 6, 39. Röm. 2, 19.
15. Do antworte Petrus un sprok to Em: HErr, düd’ uns düt Glieknis.
16. Un JEsus sprok to se: Sünd ji denn ok noch unverstännig?
17. Markt ji noch nich, dat alles, wat to den Mund ingeiht, dat geiht in den Buk un ward dörch den natürlichen Gang utsmeten.
18. Wat awer ton Mund rutgeiht, dat kummt ut dat Hart, un dat makt den Minsch unrein. Jak. 3, 6. 10.
19. Denn ut dat Hart kamt böse Gedanken, Mord, Ehebreken, Horerie, Deverie, falsche Tügnisse, Lästerung. Matth. 9, 4. 1. Mos. 6, 5. 8, 21.
20. Dat sünd de Stücke, de den Minsch unrein makt. Awer mit Hann to eten, de nich wuschen sünd, makt den Minsch nich unrein.
21. Un JEsus gung ut vun dar un trock sik heemlich torügg in de Gegend vun Tyrus un Sidon.
22. Un süh, en kananäische Fru gung ut desülve Grenz un schreeg Em na un sprok: Ach, HErr, Du Söhn Davids, erbarm Di öwer mi. Min Dochter ward vun den Düvel öwel plagt. Matth. 20, 30.
23. Un He antworte ehr nich en Wort. Do treden Sin Jüngers to Em un beden Em un sproken: Lat ehr doch vun Di, denn se schriggt uns na.
24. He awer antworte un sprok: Ik bün nich schickt, as blot to de verlarn Schap vun dat Hus Israel. Matth. 10, 6. Apost. 3, 26.
25. Se keem awer un full vör Em dal un sprok: HErr, help mi!
26. Awer He antworte un sprok: Dat is nich fien, dat man de Kinner dat Brod nimmt un smitt dat vör de Hunn’. Mark. 7, 27.
27. Se sprok: Ja, HErr, doch eet de lüttjen Hunn’ vun de Kromen, de vun ehr Herrn ehr Dischen fallt.
28. Do antworte JEsus un sprok to ehr: O, Fru, din Glov is grot, di gescheh, as du wullt. Un ehr Dochter war gesund to desülvige Stunn. Matth. 8, 10. 13.
29. Un JEsus gung vun dar wieder un keem an den galiläischen See un gung up en Barg un sett Sik dal. Mark. 7, 31.
30. Un veel Volk keem to Em, de harrn mit sik Lahme, Blinde, Stumme, Kröpels un veele annere un smeten se JEsus vör de Föt, un He mak se gesund. Matth. 11, 5. 21, 14. Jes. 35, 5. Luk. 7, 22.
31. Dat sik dat Volk wunner, as se seegen, dat de Stummen spreken dän, de Kröpels gesund warn, de Lahmen gungen, de Blinden sehn dän, un priesen den GOtt Israels.
32. Un JEsus reep Sin Jüngers to Sik un sprok: Mi jammert dat Volk, denn se sünd nu wull dree Dag’ bi Mi bleven un hebbt Nicks to eten, un Ik will se nich hungrig vun Mi laten, up dat se nich up den Weg versmachten doht. Mark. 8, 1. Matth. 20, 34.
33. Do sproken Sin Jüngers to Em: Wo künnt wi hier so veel Brod herkriegen in de Wüstenie, dat wi so veel Volk satt makt?
34. Un JEsus sprok to se: Wa veel Brode hebbt ji? Se sproken: Söven, un en beten Fisch.
35. Un He leet dat Volk sik up de Eer henleggen,
36. Un neem de söven Brode un de Fisch, dankte, brok se un geev se Sin Jüngers, un de Jüngers geeven se dat Volk. Mark. 8, 6.
37. Un se eeten all un warn satt un neemen up, wat öwrig bleven weer vun Kromen, söven Körv vull. Mark. 8, 8.
38. Un de dar eten harrn, dat weern veerdusend Mann ahn de Fruens un Kinner.
39. Un as He dat Volk harr vun sik laten, steeg He in en Schipp un keem in de Grenz vun Magdala.
Dat 16. Kapitel.
1. Do treden de Pharisäers un Sadducäers to Em; de versöchten Em un verlangten, dat He se en Teken vun den Himmel sehn leet. Mark. 8, 11.
2. Awer He antworte un sprok to se: Des Abends sprekt ji: Dat ward en schönen Dag warrn, denn de Himmel is roth; Luk. 12, 54.
3. Un des Morgens sprekt ji: Dat ward hüt Unwedder warrn, denn de Himmel is roth un düster. Ji Heuchlers, den Himmel sin Gestalt künnt ji beordeeln, künnt ji denn nich ok de Teken vun düsse Tied beordeeln? Matth. 11, 4.
4. Düsse böse un ehebrekerische Art söcht en Teken, un keen Teken schall se geven warrn as dat Teken vun den Prophet Jonas. Un He verleet se un gung darvun. Matth. 12, 39. 40. Luk. 11, 29. 30. Jon. 2, 1.
5. Un as Sin Jüngers röwer föhrt weern, harrn se vergeten, Brod mit sik to nehmen.
6. JEsus awer sprok to se: Seht to un höd ju vör de Pharisäer un Sadducäer ehrn Suerdeeg. Mark. 8, 15. Luk. 12, 1. 1. Cor. 5, 6. Gal. 5, 9.
7. Do dachen se bi sik sülvst un sproken: Dat ward dat wesen, dat wi keen Brod mit uns nahmen hebbt.
8. Do dat JEsus hör, sprok He to se: Ji Kleenglövigen, wat bekümmert ji ju doch, dat ji keen Brod mit ju nahmen hebbt? Matth. 6, 30.
9. Vernehmt ji noch Nicks? Denkt ji nich an de fief Brode mank de Fiefdusend, un wa veel Körv ji do upsammelt hebbt? Matth. 14, 17. Mark. 8, 19. Joh. 6, 9.
10. Ok nich an de söven Brode mank de Veerdusend, un wa veel Körv ji dar upsammelt hebbt? Matth. 15, 34. 37. Mark. 8, 20.
11. Wa verstaht ji denn nich, dat Ik ju nich segg vun dat Brod, wenn Ik segg: Höd ju vör de Pharisäers un Sadducäers ehrn Suerdeeg?
12. Do verstunn se, dat He nich seggt harr, dat se sik höden schulln vör den Suerdeeg vun dat Brod, sonnern vör de Pharisäers un Sadducäers ehr Lehr. 1. Cor. 5, 6. Gal. 5, 9.
13. Do keem JEsus in de Gegend vun de Stadt Cäsarea Philippi un frog Sin Jüngers un sprok: Wat seggt de Lüd, dat de Minschensöhn is? Mark. 8, 27.
14. Se sproken: Weke seggt, Du büst Johannes de Döper, de annern, Du büst Elias, weke, Du büst Jeremias oder een vun de Propheten.
15. He sprok to se: Wat seggt ji denn, wer Ik bün?
16. Do antworte Simon Petrus un sprok: Du büst Christus, den lebendigen GOtt Sin Söhn. Mark. 8, 29. Joh. 1, 49. 6, 69.
17. Un JEsus antworte un sprok to em: Selig büst du, Simon, Jonas Söhn; denn Fleesch un Blod hett di dat nich apenbart, sonnern Min Vader in den Himmel. 1. Cor. 2, 10. Gal. 1, 16.
18. Un ik segg di ok: Du büst Petrus, un up düssen Fels will Ik Min Gemeen buen, un de Porten vun de Höll schüllt se nich to nichte maken. Joh. 1, 42.
19. Un Ik will di de Slötel to dat Himmelriek geven. All, wat du up de Eer tosamen binnen warrst, schall ok in den Himmel tosamen bunnen wesen, un all, wat du up de Eer los maken warrst, schall ok in den Himmel los wesen. Matth. 18, 18.
20. Do verbo He Sin Jüngers, dat se nüms seggen schulln, dat He JEsus, de Christ, weer. Matth. 17, 9.
21. Vun de Tied an fung JEsus an un wies Sin Jüngers, wa He müß na Jerusalem gahn un veel lieden vun de Öldsten un Hohepresters un Schriftgelehrten un dod makt warrn un an den drüdden Dag wedder upstahn. Matth. 17, 22.
22. Un Petrus neem Em to sik, fahr Em an un sprok: HErr, schon Di Sülvst, lat Di so wat nich wedderfahrn.
23. Awer He wenn Sik um un sprok to Petrus: Mak di vun Mi, Satan, du büst Mi towedder, denn du meenst nich, wat göttlich, sonnern wat minschlich is. 2. Sam. 19, 22. Mark. 8, 33.
24. Do sprok JEsus to Sin Jüngers: Will Mi Jemand nafolgen, de mutt sik sülvst upgeven un sin Krüz up sik nehmen un Mi nafolgen. Matth. 10, 38. Mark. 8, 34. Luk. 9, 23.
25. Denn wer sin Leven beholn will, de schall dat verleern; wer awer sin Leven verlüst Minetwegen, de schall dat finnen. Luk. 17, 33.
26. Wat hülp dat den Minschen, wenn he de ganze Welt gewunn un neem doch Schaden an sin Seel? Oder wat kann de Minsch geven, dat he sin Seel wedder inlöst? Mark. 8, 36. Luk. 9, 25. Ps. 49, 9.
27. Denn dat ward so togahn, dat de Minschensöhn kummt in Sin Vader Sin Herrlichkeit mit Sin Engeln, un denn ward He Jedereen geven na sin Warke. Matth. 25, 31. Röm. 2, 6.
28. Wahrlich, Ik segg ju: Hier staht weke, de den Dod nich smecken ward, bet dat se den Minschensöhn kamen seht in Sin Riek. Mark. 9, 1. Luk. 9, 27.
Dat 17. Kapitel.
1. Un söß Dag’ naher neem JEsus to Sik Petrus, Jakobus un Johannes, sin Broder, un föhr se afsieden up en hogen Barg. Mark. 9, 2.
2. Un war verklärt vör se, un Sin Gesicht lüch as de Sünn, un Sin Kleder war witt as en Licht. Joh. 1, 14. 2. Pet. 1, 16. 17.
3. Un süh, do seegen se Moses un Elias, de reden mit Em. Luk. 9, 31.
4. Petrus awer antworte un sprok to JEsus: HErr, hier is gut wesen; wenn Du wullt, so lat uns hier dree Hütten maken, een för Di, een för Moses, een för Elias.
5. As he noch so spreken dä, süh, do öwerschatt se en helle Wolk. Un süh, en Stimm ut de Wolk sprok: Düt is Min leeve Söhn, an Den Ik en Wolgefalln hef, Den schüllt ji hörn. Matth. 3, 17. 2. Pet. 1, 17.
6. As de Jüngers dat hörn dän, fulln se dal up ehr Gesicht un verfehrn sik gewaltig.
7. JEsus awer tred to se, rög se an un sprok: Staht up un fürcht ju nich. Dan. 8, 19. 10, 10.
8. As se awer ehr Ogen updän, seegen se Nüms as JEsus alleen.
9. Un as se den Barg dal gungen, befohl se JEsus un sprok: Ji schüllt düt Gesicht Nüms seggen, bet de Minschensöhn vun de Doden upstahn is. Matth. 16, 20.
10. Un Sin Jüngers frogen Em un sproken: Wat seggt denn de Schriftgelehrten, Elias mutt eerst kamen? Matth. 11, 14. Mal. 4, 5.
11. JEsus antworte un sprok to se: Elias schall jo eerst kamen un Allns torecht bringen. Mark. 9, 13.
12. Doch Ik segg ju: Elias is all kamen, un se hebbt em nich kennt, sonnern hebbt an em dahn, wat se wulln. So ward ok den Minschensöhn vun se lieden möten. Matth. 11, 14. 14, 9.
13. Do verstunn de Jüngers, dat He vun Johannes den Döper to se spraken harr.
14. Un as se to dat Volk kamen dän, tred en Minsch to se un full Em to Föten, Mark. 9, 17. Luk. 9, 38.
15. Un sprok: HErr, erbarm Di öwer min Söhn, denn he is maandsüchtig un hett en sware Lieden, he fallt oft in dat Füer un oft in dat Water;
16. Un ik hef em to Din Jüngers brocht, un se kunnen em nich helpen.
17. JEsus awer antworte un sprok: O du unglövige un verkehrte Geslecht, wa lang schall Ik bi ju wesen? Wa lang schall Ik ju dulden? Bringt Mi em her!
18. Un JEsus bedroh em, un de Düvel fahr vun em ut, un de junge Minsch war gesund to desülvige Stunn.
19. Do treden Sin Jüngers to Em alleen un sproken: Warum kunnen wi em nich utdrieven?
20. JEsus awer antworte un sprok to se: Wegen ju Unglov. Denn Ik segg ju: Wahrlich, wenn ji Glov hebbt as en Sempkorn, so mögt ji to düssen Barg seggen: Mak di vun hier darhen, so ward he sik wegmaken, un ju ward Nicks unmöglich wesen. Matth. 21, 21. Mark. 11, 23. Luk. 17, 6.
21. Awer düsse Art fahrt nich ut, denn dörch Beden un Fasten.
22. Do se awer ehr Wesen harrn in Galiläa, sprok JEsus to se: Dat is tokünftig, dat de Minschensöhn öwerantwort ward in de Minschen ehr Hann; Matth. 20, 17. 18. Mark. 9, 31. Luk. 9, 22. 18, 31.
23. Un se ward Em dod maken, un den drütten Dag ward He wedder upstahn. Un se warn heel bedrövt.
24. As se nu na Capernaum keemen, gungen de Lüd, de den Zinsgroschen inheven dän, to Petrus un sproken: Pleggt ju Meister nich den Stüergroschen to geven? 2. Mos. 30, 13. 2. Chron. 24, 6.
25. He sä: Ja. Un as he to Hus keem, keem em JEsus tovör un sprok: Wat dünkt di, Simon? Vun wen nehmt de Könige up de Eer den Toll oder dat Koppgeld? vun ehr Kinner oder vun de Fremden?
26. Do sprok Petrus to Em: Vun de Fremden. JEsus sprok to em: So sünd de Kinner frie.
27. Up dat wi se awer nich argern doht, so gah hen an den See un smiet din Angel ut, un den eersten Fisch, de sik upgift, den nimm, un wenn du sin Mund updeihst, warrst du en Stater finnen, densülven nimm un gif em för Mi un di. Luk. 23, 2.
Dat 18. Kapitel.
1. To desülvige Stunn treden de Jüngers to JEsus un sproken: Wer is de Gröttste in dat Himmelriek? Mark. 9, 34.
2. JEsus reep en Kind to Sik un sett dat merrn mank se,
3. Un sprok: Wahrlich, Ik segg ju, dat wes’ denn, dat ji umkehrt un ward as de Kinner, so ward ji nich in dat Himmelriek kamen. Matth. 19, 14. Mark. 10, 15. 1. Cor. 14, 20.
4. Wer sik sülvst lütt makt as düt Kind, de is de gröttste in dat Himmelriek. 1. Pet. 5, 6.
5. Un wer son Kind upnimmt in Min Nam, de nimmt Mi up. Matth. 10, 40.
6. Wer awer een vun düsse Geringsten argern deiht, de an Mi gloven doht, den weer dat beter, dat en Mölsteen an sin Hals hangt war, un dat he versapen war in de See, wo se am deepsten is. Mark. 9, 42. Luk. 17, 1. 2. Röm. 14, 13.
7. Wehe öwer de Welt wegen de Argernis. Dat mutt jo Argernis kamen, doch wehe den Minsch, dörch den Argernis kummt.
8. So di awer din Hand oder din Fot argert, so hau em af un smiet em vun di. Dat is beter, dat du to dat Leven lahm oder as en Kröpel ingeihst, as dat du twee Hann un twee Föt hest un warrst in dat ewige Füer smeten. Matth. 5, 30. Mark. 9, 43. 45.
9. Un so di din Oog argert, riet dat ut un smiet dat vun di. Dat is di beter, dat du eenögig to dat Leven ingeihst, as dat du twee Ogen hest un warrst in dat höllische Füer smeten. Mark. 9, 47.
10. Seht to, dat ji nich een vun düsse Lüttjen verachten doht, denn Ik segg ju: Ehr Engeln in den Himmel seht alletied Min Vader Sin Angesicht in den Himmel.
11. Denn de Minschensöhn is kamen, selig to maken, wat verlarn is. Matth. 9, 13. Mark. 2, 17. Luk. 19, 10. 1. Tim. 1, 15.
12. Wat dünkt ju? Wenn irgend en Minsch hunnert Schap hett, un een vun desülvigen verbiestern deiht, lett he nich de neegenunneegentig up de Bargen, geiht hen un söcht dat verbiesterte? Luk. 15, 4. Jer. 50, 6. Hes. 34, 11. 12.
13. Un wenn dat sik begift, dat he dat findt, wahrlich, Ik segg ju, he freut sik dar mehr öwer as öwer de neegenunneegentig, de nich verbiestert sünd.
14. Also is dat ok nich ju Vader in den Himmel Sin Will, dat jemand vun düsse Lüttjen verlarn ward. 2. Pet. 3, 9.
15. Sündigt awer din Broder an di, so gah hen un straf em twischen di un em alleen. Hört he di, so hest du din Broder wunnen. 3. Mos. 19, 17. Luk. 17, 3.
16. Hört he di nich, so nimm noch een oder twee to di, up dat alle Sak bestah up tweer oder dreer Tügen Mund.
17. Hört he de nich, so segg dat de Gemeen. Hört he de Gemeen nich, so hol em as en Heiden un Töllner.
18. Wahrlich, Ik segg ju: Wat ji up de Eer binnen ward, schall ok in den Himmel bunnen wesen, un wat ji up de Eer los maken ward, schall ok in den Himmel los wesen. Matth. 16, 19. Joh. 20, 23.
19. Wieder segg Ik ju: Wenn twee mank ju eens ward up de Eer, warum dat is, dat se beden wüllt, dat schall se wedderfahrn vun Min Vader in den Himmel.
20. Denn wo twee oder dree versammelt sünd in Min Nam, dar bün Ik merrn mank se.
21. Do trä Petrus to Em un sprok: HErr, wa oft mutt ik denn min Broder, de an mi sündigen deiht, vergeven? Is söven Mal genog?
22. JEsus sprok to em: Ik segg di, nich söven Mal, sonnern söventig mal söven Mal.
23. Darum is dat Himmelriek liek en König, de mit sin Knechten reken wull.
24. Un as he anfung to reken, keem em een vör, de weer em teindusend Pund schüllig.
25. As he nu nich harr to betaln, befohl de Herr, to verkopen em un sin Fru un sin Kinner un Allns, wat he harr, un darmit to betaln.
26. Do full de Knecht dal un bä em an un sprok: Herr, hef Geduld mit mi, ik will di Allns betaln.
27. Do dä de Knecht den Herrn leed un leet em los, un de Schuld schenk he em ok.
28. Do gung desülve Knecht rut un funn een vun sin Mitknechts, de weer em hunnert Groschen schüllig. Un he greep em an, fat em an de Kehl un sprok: Betal mi, wat du mi schüllig büst.
29. Do full sin Mitknecht dal un bä em un sprok: Hef Geduld mit mi, ik will di Allns betaln.
30. He wull awer nich, sonnern gung hen un smeet em in dat Stockhus, bet dat he betal, wat he schüllig weer.
31. Do awer sin Mitknechten dat seegen, warn se heel bedrövt un keemen un brochten vör ehrn Herrn alles, wat sik todragen harr.
32. Do leet sin Herr em vör sik kamen un sprok to em: Du Schalksknecht, all din Schuld hef ik di vergeven, wiel dat du mi beden däst;
33. Schullst du di denn nich ok erbarmen öwer din Mitknecht, as ik mi öwer di erbarmt hef? Matth. 5, 7. Jak. 2, 13.
34. Un sin Herr war falsch un öwergev em de Pienigers, bet dat he betal alles, wat he schüllig weer. Matth. 5, 26.
35. Also ward ju Min himmlische Vader ok dohn, wenn ji nich vergevt vun ju Harten, Jedereen sin Broder sin Fehlers. Mark. 11, 25. 26.