De anner Epistel Pauli an de Corinther.

Dat 1. Kapitel.

1. Paulus, en Apostel JEsu Christi dörch GOtt Sin Willen, un Broder Timotheus, an GOtt Sin Gemeen to Corinth, samt alle Hilligen in ganz Achaja. 1. Cor. 1, 1.

2. Gnad wes’ mit ju, un Freden vun GOtt unsen Vader un den HErrn JEsus Christus. Röm. 1, 7. 1. Cor. 1, 3.

3. Lavt wes’ GOtt, un uns’ HErrn JEsus Christus Sin Vader, de Vader vun de Barmhartigkeit un GOtt vun allen Trost. Eph. 1, 3. 1. Pet. 1, 3. Röm. 15, 5.

4. De uns trösten deiht in all uns’ Bedröfnis, up dat wi ok trösten künnt de dar sünd in allerhand Bedröfnis, mit den Trost, mit den wi vun GOtt tröst warn.

5. Denn ebenso as wi veel vun Christus Sin Lieden hebbt, so ward wi ok dörch Christus rieklich tröstet. Ps. 34, 20. 94, 19.

6. Wi hebbt awer Bedröfnis oder Trost, so geschüt dat ju to gud. Is dat Bedröfnis, so geschüt dat ju to Trost un Heil, wat för en Heil sik bewiesen deiht, wenn ji mit Geduld lieden doht, dermaten as wi lied. Is dat Trost, so geschüt dat ju ok to Trost un to Heil. Kap. 4, 15. 17.

7. Un uns’ Hoffnung steiht fast för ju, dewiel wi weet, dat so as ji Deel hebbt an de Lieden, so ward wi ok Deel hebben an den Trost. 2. Thess. 1, 4. 7.

8. Denn wi wüllt ju nich verswiegen, leeve Bröder, uns’ Bedröfnis, de wi in Asien hatt hebbt, wo wi öwer alle Maaten beladen weern un mehr as wi dregen kunnt, so dat wi dachen, dat weer mit uns vörbi, Apost. 19, 23.

9. Ja, wi harrn uns sogar sülvst dat Dodesordeel spraken. Dat gescheeg awer darum, dat wi uns’ Vertruen nich up uns sülvst setten dän, sonnern up den GOtt, de de Doden upweckt,

10. Weke uns vun son Dod erlöst hett un noch däglich erlösen deiht un wi höpt up Em, He ward uns ok in Tokunft erlösen. 2. Tim. 4, 18.

11. Dörch de Hülp vun ju Gebede för uns, up dat öwer uns, för de Gav, de uns geven is, dörch veele Personen veel Dank seggt ward.

12. Denn uns’ Ehr is de, nämlich, dat Tügnis vun uns’ Geweten, dat wi in Eenfoltigkeit un göttliche Gerechtigkeit, nich in fleeschliche Klokheit, sonnern in GOtt Sin Gnad up de Welt wandelt hebbt, besonners awer bi ju. Ebr. 13, 18. Matth. 10, 16.

13. Denn wi schrievt ju Nicks anners as wat ji sülvst lest un recht finnen doht. Ik höp awer, ji ward uns ok bet an dat End as son finnen, wi ji uns ton Deel funnen hebbt.

14. Denn wi sünd ju Ehr, ebenso as ok ji uns’ Ehr up den HErrn JEsus Sin Dag sünd. Kap. 5, 12.

15. Un in son Toversicht dach ik dat letzte Mal na ju hen to kamen, up dat ji noch eenmal en Woldaht kriegen doht,

16. Un ik dörch ju Stadt na Macedonien reisen dä un wedder ut Macedonien na ju hen keem un dat ji mi na Judäa henbringen dän.

17. Bün ik awer lichtfardig west, as ik mi vörnehmen dä, all düt to dohn? Oder sünd min Ansläg fleeschlich? Up keenen Fall, sonnern bi mi is Ja Ja, un Nee is Nee.

18. Awer GOtt is tru, dat uns’ Wort an ju nich Ja un Nee west is. 1. Cor. 1, 9.

19. Denn GOtt Sin Söhn, JEsus Christus, de mank ju vun uns predigt is vun mi un Silvanus un Timotheus, de weer nich Ja un Nee, sonnern de weer Ja in Em.

20. Denn all Gotts-Tosagen sünd Ja un sünd Amen in Em, GOtt ton Lof dörch uns.

21. GOtt awer is dat, de uns fast makt hett sammt ju in Christus un uns salvt hett. 1. Cor. 1, 8. 1. Pet. 5, 10.

22. De uns verseegelt un in uns’ Harten dat Handgeld, den GEist geven hett. Röm. 8, 16. Eph. 1, 14.

23. Ik rop awer GOtt an ton Tügen up min Seel, dat ik, um ju darin to schonen, nich wedder na Corinth kamen bün. Röm. 1, 9.

24. Nich as wenn wi Herren weern öwer ju Gloven, sonnern wi sünd Helpers an ju Freud; denn ji staht in den Gloven. 1. Pet. 5, 3.

Dat 2. Kapitel.

1. Ik denk awer so bi mi, dat ik nich nochmal in Trurigkeit na ju hen kamen dä.

2. Denn wenn ik ju trurig maken doh, wokeen is dar awer, de mi wedder vergnögt mak, ahn de dar dörch mi bedrövt ward?

3. Un datsülvige hef ik ju schreven, dat ik nich, wenn ik kamen dä, trurig sien muß, öwer de, öwer weke ik mi egentlich freun schull. Tomal ik vun ju All öwertügt bün, dat min Freud ju all Freud wesen deiht. Kap. 12, 21.

4. Denn ik schrev ju in grote Bedröfnis un Hartensangst, mit veel Thranen, nich dat ji bedröft warrn schüllt, sonnern up dat ji de Leev erkennen doht, de ik besonners to ju hef.

5. Wenn awer Jemand en Bedröfnis anricht hett, de hett nich mi bedrövt, ahn ton Deel, up dat ik nich em beschweren doh, ju All.

6. Dat is awer nog, dat desülvige vun Veele so straft is;

7. Dat ji em vun nu af an desto mehr vergeven un trösten doht, up dat he nich in allto grote Trurigkeit verfalln deiht. Gal. 6, 1.

8. Darum vermahn ik ju, dat ji de Leev an em bewiesen doht. 1. Cor. 16, 14.

9. Denn darum hef ik ju ok schreven, up dat ik erkennen doh, ob ji de Prov bestaht, ob ji in allen Stücken gehorsam sünd. Kap. 7, 15.

10. Wokeen ji awer wat vergeven doht, den vergev ik ok. Denn ok ik, wenn ik Jemand wat vergeven doh, dat vergev ik wegen ju, an Christi Stä.

11. Up dat wi nich öwervordeelt ward vun den Satan. Denn wi weet wol, wat he in den Sinn hett. Luk. 22, 31.

12. As ik awer na Troas keem, dat Evangelium vun Christus to predigen, un mi en Döhr upmakt war in den HErrn; Apost. 14, 27. 16, 8.

13. Harr ik keen Ruh in min Geist, as ik Titus, min Broder, nich dar finnen dä, sonnern ik nehm Afscheed vun se un trock na Macedonien.

14. Awer GOtt si Dank, de uns alltied den Sieg gift in Christus un apenbart öwerall den Geruch vun sin Erkenntnis dörch uns.

15. Denn wi sünd vör GOtt en gude Geruch mank de, de selig ward un mank de, de verlarn gaht.

16. För düsse en Geruch vun den Dod to den Dod, för de annern awer en Geruch vun dat Leven to dat Leven. Un wokeen döcht darto? Kap. 3, 5. 6.

17. Denn wi sünd nich as weke vun de, de GOtt Sin Wort verfälschen doht, sonnern as ut Klarheit un as ut GOtt, vör GOtt, red wi in Christus.

Dat 3. Kapitel.

1. Fangt wi denn all wedder an, vun uns grot to spreken? Oder brukt wi as weke, Empfehlungsbrev an ju oder Empfehlungsbrev vun ju? Kap. 5, 12.

2. Ji sünd unse Breef in uns’ Hart schreven, de erkennt un lest ward vun alle Minschen.

3. De ji apenbar warn sünd, dat ji en Breef vun Christus sünd, dörch uns’ Predigtamt fardig makt un vun uns schreven, nich mit Black, sonnern mit den lebendigen GOtt Sin GEist, nich up stenern Tafeln, sonnern in de fleeschigen Tafeln vun dat Hart. Jer. 31, 33.

4. Son Vertruen awer hebbt wi to GOtt, dörch Christus. Joh. 14, 6.

5. Nich dat wi düchtig sünd vun uns sülvst wat to denken, as ut uns sülvst, sonnern dat wi düchtig sünd, is vun GOtt. Kap. 2, 16.

6. Weke ok uns düchtig makt hett, dat Amt to föhrn vun dat nie Testament, nich vun den Bokstaven, sonnern vun den GEist. Denn de Bokstav sleiht dod, awer de GEist makt lebendig. Joh. 6, 63.

7. Wenn nu awer dat Amt, dat dörch de Bokstaven dod makt un in de Steen ingravt is, Klarheit harr, so dat de Kinner Israel nich Moses sin Angesicht ansehn kunnen wegen de Klarheit vun sin Angesicht, de doch uphörn deiht; 2. Mos. 34, 30.

8. Wa veel mehr Klarheit mutt doch dat Amt hebben, dat den GEist geven deiht! Gal. 3, 14.

9. Denn wenn dat Amt, dat de Verdammnis predigen deiht, Klarheit hett, wa veel mehr mutt dat Amt, dat de Gerechtigkeit predigt, unutspreklich Klarheit hebben! Röm. 1, 17. 3, 21.

10. Denn ok dat Deel, dat verklärt weer, is nich för Klarheit to achten gegen düsse unutsprekliche Klarheit.

11. Denn wenn dat Klarheit harr, dat dar uphörn deiht, wa veel mehr ward dat Klarheit hebben, dat blift.

12. Wiel wi nu son Hoffnung hebbt, gaht wi mit grote Friemoth to Wark, v. 4. Eph. 6, 19.

13. Un doht nich as Moses, de de Dek för sin Angesicht hung, dat de Kinner Israel nich ansehn schulln dat End vun dat, de vergeiht; 2. Mos. 34, 33. 35.

14. Sonnern ehr Sinn’ sünd verstockt. Denn bet up den hütigen Dag blift desülvige Dek unupdeckt öwer dat ole Testament, wenn se dat lest, weke nu in Christus wegtrocken ward. Jes. 6, 10.

15. Ja bet up den hütigen Dag, wenn Moses lest ward, hangt de Dek öwer ehr Harten.

16. Wenn se sik awer bekehren dän to den HErrn, so ward de Dek afdahn. Röm. 11, 23. 26.

17. Denn de HErr is de GEist. Wo awer den HErrn Sin GEist is, dar is Frieheit. Joh. 4, 24.

18. Nu awer spegelt sik in uns All den HErrn Sin Klarheit mit updeckt Angesicht, un wi ward verklärt in datsülvige Bild, vun een Klarheit to de anner, as vun den HErrn, de de GEist is.

Dat 4. Kapitel.

1. Darum, dewiel wi so en Amt hebbt, nadem uns Barmhartigkeit wedderfahrn is, so ward wi nich möd; Kap. 3, 6. 1. Cor. 7, 25.

2. Sonnern meed ok heemlich Schand un gaht nich mit Schalkheit um, fälscht ok nich GOtt Sin Wort, sonnern dörch Apenbarung vun de Wahrheit bewiest wi uns gegen alle Minschen ehr Geweten vör GOtt. 1. Thess. 2, 5.

3. Is nu uns’ Evangelium todeckt, so is dat in de, de verlarn ward, todeckt. 1. Cor. 1, 18.

4. Bi weke düsse Welt ehr GOtt de Unglövigen ehr Sinn verblendt hett, dat se nich seht dat helle Licht vun dat Evangelium vun Christus Sin Klarheit, weke is GOtt Sin Ebenbild. Ebr. 1, 3.

5. Denn wi predigt nich uns sülvst, sonnern JEsus Christus, dat He de HErr is, wi awer ju Knechts, um JEsu willn. Kap. 1, 24.

6. Denn GOtt, de dat Licht ut de Düsternis herutschienen let, de hett en hellen Schien in uns’ Harten geven, up dat dörch uns de Kenntnis vun GOtt Sin Klarheit in JEsus Christus lüchten doh. 1. Mos. 1, 3. 2. Pet. 1, 19.

7. Wi hebbt awer so en Schatz in Steen-Fät, up dat de unutsprekliche Kraft ut GOtt sien schall, un nich vun uns. Kap. 5, 1.

8. Wi hebbt öwerall Bedrängnis, awer wi fürcht uns nich. Uns is bang, awer wi verzagt nich. Kap. 1, 8. 7, 5.

9. Wi hebbt Verfolgung, awer wi ward nich verlaten. Wi ward dal drückt, awer wi kamt nich um. Ps. 37, 24. 33.

10. Un dregt nu alltied den HErrn JEsus Sin Starven an unsen Lief, up dat ok den HErrn Sin Leven an unsen Lief apenbar ward. Röm. 8, 17.

11. Denn wi, de wi leven doht, ward ümmerto in den Dod geven, um JEsus willn, up dat ok JEsus Sin Leven apenbar ward an uns’ starvlich Fleesch. Ps. 44, 23.

12. Darum is nu de Dod mächtig in uns, awer dat Leven in ju. 1. Cor. 4, 9.

13. Wiel wi awer densülvigen GEist un den Gloven hebbt (as schreven steiht: Ik glov, darum red ik) so glovt wi ok, darum so red wi ok, Ps. 116, 10.

14. Un weet, dat de, de den HErrn JEsus hett upweckt, uns ok upwecken ward dörch JEsus un ward uns vör Sik kamen laten, tosamen mit ju. Apost. 3, 15.

15. Denn all düt geschüt wegen ju, up dat de unutsprekliche Gnad dörch dat Dankseggen vun Veele GOtt rieklich priesen deiht. Röm. 5, 15.

16. Darum ward wi nich möd, sonnern wenn ok uns’ utwendig Minsch vergahn deiht, so ward doch de inwendige vun Dag to Dag verniet. 1. Pet. 4, 1. Eph. 3, 16.

17. Denn unse Bedröfnis, de vergänglich un licht is, schafft en ewige un öwer alle Maten wichtige Herrlichkeit, Röm. 8, 18.

18. För uns, de wi nich seht up dat Sichtbare, sonnern up dat Unsichtbare. Denn wat sichtbar is, is vergänglich, wat awer unsichtbar is, dat is ewig. Röm. 8, 24. 25.

Dat 5. Kapitel.

1. Wi weet awer, wenn uns’ irdische Hus, düsse Hütt afbraken ward, dat wi en Bu hebbt, vun GOtt upbut, en Hus, nich mit Hann makt, dat ewig is in den Himmel. Hiob. 4, 19. 2. Pet. 1, 13. 14. Joh. 14, 2.

2. Denn in düsse Hütt lengt wi na uns’ Hüsen, de vun den Himmel is un uns verlangt, darmit öwerkled to warrn. Röm. 8, 23.

3. Vörutgesett nämlich, dat wi all hier bekleed un nich nakt befunnen ward.

4. Denn so lang wi in de Hütt sünd, lengt wi un sünd beswert, wiel wi leever nich uttrocken warn wulln, sonnern öwerkleed warrn, up dat, wat starvlich is, vun dat Leven versluckt ward. Weish. 9, 15. 1. Cor. 15, 53.

5. De awer to datsülvige uns fardig makt hett, dat is GOtt, de uns dat Handgeld, den GEist geven hett. Kap. 1, 22. Röm. 8, 16. 23. Eph. 1, 13. 14.

6. Wi sünd awer alltied getrost un weet dat, so lang wi in den Lief wahnen doht, so gaht wi fern vun den HErrn.

7. Denn wi wandelt in den Gloven un nich in dat Sehn.

8. Wi sünd awer getrost un hebbt veel mehr Lust, ut den Lief to wannern un to Hus to sien bi den HErrn. Phil. 1, 23.

9. Darum beflietigt wi uns ok, wi sünd to Hus, oder wi wannert, dat wi Em wolgefallt. Ps. 39, 13.

10. Denn wi möt all apenbar warrn vör Christus Sin Richterstohl, up dat Jedereen kriegen deiht, so as he handelt hett bi Liefsleven, mag dat gud oder slecht sien. Apost. 17, 31. Röm. 2, 6. 14, 10.

11. Wiel wi nu weeten doht, dat de HErr to fürchten is, öwertügt wi de Lüd, awer GOtt sünd wi apenbar. Ik höp awer, dat wi ok in ju Geweten apenbar sünd. Hiob. 31, 23.

12. Dat wi uns nich all wedder lavt, sonnern ju en Orsak gevt, vun uns grottospreken, up dat ji hebbt to laven gegen de, de sik na dat Ansehn grot makt un nich na dat Hart. Kap. 3, 1.

13. Denn doht wi to Veel, so doht wi dat GOtt, sünd wi mäßig, so sünd wi för ju mäßig. Kap. 11, 16. 17.

14. Denn de Leev to Christus drängt uns so, siet wi davör holt, dat wenn Een för Alle storven is, so sünd se All storven. Ebr. 2, 9.

15. Un He is darum för All storven, up dat de, de dar levt, vun nu af an nich sik sülvst levt, sonnern för den, de för se storven un upstahn is. 1. Tim. 2, 6. Röm. 14, 7.

16. Darum vun nu af an kennt wi Nüms na dat Fleesch, un wenn wi ok Christus kennt hebbt na dat Fleesch, so kennt wi Em doch nu nich mehr.

17. Darum is Jemand in Christus, so is he en nie Kreatur, dat Ole is vergahn, Allns is nie warn. Röm. 8, 1. 10. Jes. 43, 19. Offenb. 21, 5.

18. Awer all dat vun GOtt, de uns mit Em sülvst versöhnt hett dörch JEsus Christus, un dat Amt geven hett, dat de Versöhnung predigen deiht. Röm. 5, 10.

19. Denn GOtt weer in Christus un versöhnte de Welt mit Em sülvst un rekent ehr ehr Sünden nich to, un hett mank uns upricht dat Wort vun de Versöhnung. Röm. 3, 24. 25.

20. So sünd wi nu Botschafters an Christus Sin Stell, denn GOtt vermahnt dörch uns; so bed wi nu an Christus Sin Stell: Lat ju versöhnen mit GOtt. Jes. 52, 7.

21. Denn He hett den, de vun keen Sünd wuß, för uns to Sünd makt, up dat wi warn in Em de Gerechtigkeit, de vör GOtt gelln deiht. 1. Pet. 2, 22. Gal. 3, 13. Kol. 1, 14. Eph. 1, 6. 7. Phil. 3, 9.

Dat 6. Kapitel.

1. Wi vermahnt ju awer as Mithelpers, dat ji nich ahn Nutzen GOtt Sin Gnad krigt. Kap. 5, 20. 1. Cor. 3, 9.

2. Denn He sprickt: Ik hef di in de angenehme Tied erhört un hef di an den Dag vun dat Heil hulpen. Seht, nu is de angenehme Tied, nu is de Dag vun dat Heil. Jes. 49, 8. Luk. 4, 19. 21.

3. Lat uns awer Nüms irgend en Anstot geven, up dat uns’ Amt nich lästert ward;

4. Sonnern in all Ding lat uns uns bewiesen as GOtt Sin Deeners in grote Geduld, in Bedröfnis, in Noth, in Angst,

5. In Släg, in Gefängnis, in Uprohr, in Arbeit, in Waken, in Fasten, Kap. 11, 23. 27.

6. In Keuschheit, in Erkenntnis, in Langmoth, in Fründlichkeit, in den heiligen GEist, in ungefarvte Leev, 1. Tim. 4, 12.

7. In dat Wort vun de Wahrheit, in de Kraft vun GOtt, dörch de Gerechtigkeit ehr Waffen, to rechten un to linken Hand. 1. Cor. 2, 4.

8. Dörch Ehr un Schand, dörch slechte Gerüchte un gude Gerüchte, as de Verföhrers un doch wahrhaftig;

9. As de Unbekannten un doch bekannt; as de Starvenden un süh, wi levt, as de, weke tüchtigt sünd un doch nich dod makt;

10. As de Trurigen, awer ümmer vergnögt, as de Armen, awer de doch Veele riek makt, as de Nicks hebbt un doch Allns hebbt.

11. O ji Corinthers! uns’ Mund hett sik to ju updahn, uns’ Hart is getrost.

12. För uns brukt ji nich bang to sien. Dat ji ju awer ängsten doht, dat doht ji ut gude Meenung vun Harten.

13. Ik red mit ju as mit min Kinner, up dat ji ju ok so gegen mi stellen un getrost sien doht. 1. Cor. 4, 14.

14. Treckt nich an dat fremd Joch mit de Unglövigen, denn wat hett de Gerechtigkeit to dohn mit Ungerechtigkeit?

15. Woans paßt Christus to Belial? Oder wat hett de Glövige mit den Unglövigen to dohn?

16. Wat hett GOtt Sin Tempel gemeen mit de Götzen? Ji awer sünd den lebendigen GOtt Sin Tempel, as GOtt denn sprickt: Ik will in se wahnen un in se wandeln un will ehr GOtt sien un se schüllt Min Volk sien. 1. Cor. 3, 16. 3. Mos. 26, 12.

17. Darum gaht rut vun se un sonnert ju af, sprickt de HErr, un rögt Nicks Unreines an, so will Ik ju annehmen, Jes. 48, 20. 52, 11. Offenb. 18, 4.

18. Un ju Vader sien, un ji schüllt Min Söhns un Döchter sien, sprickt de allmächtig HErr. Jer. 31, 1. 9. 33. 32, 38.

Dat 7. Kapitel.

1. Dewiel wi nu so en Tosag hebbt, min Leevsten, so lat uns uns vun alle Placken an dat Fleesch un den Geist rein maken un fortfahrn mit de Hilligung in de Furcht vun GOtt.

2. Nehmt uns up, wi hebbt Nüms wat to Leed dahn, wi hebbt Nüms wat to nah dahn, wi hebbt Nüms öwervordeelt. Kap. 12, 17. Apost. 20, 33.

3. Ik segg düt nich ju to verdammen, denn ik hef wieder baben seggt, dat ji in uns’ Harten sünd, mit to starven un mit to leven. Kap. 6, 11-13.

4. Ik red mit grote Freudigkeit to ju, ik rühm awer veel in ju, ik bün erfüllt mit Trost, ik bün öwerriek in Freud, bi all uns’ Bedröfnis. Philem. v. 8.

5. Denn as wi in Macedonien keemen, harr uns Fleesch keen Ruh, sonnern allerwegens weern wi in Bedröfnis, üterlich Striet, inwennig Furcht.

6. Awer GOtt, de de Geringen trösten deiht, de tröst uns dörch Titus sin Ankunft. Kap. 1, 3. 4.

7. Nich alleen awer dörch Titus sin Ankunft, sonnern ok dörch den Trost, womit he tröst weer an ju un verkündig uns ju Verlangen, ju Weenen, ju Iver um mi, so dat ik mi noch mehr freun dä.

8. Denn dat ik ju dörch den Breef hef trurig makt, is mi nich leed, sülvst wenn mi dat ok leed west weer, wiel ik seh, dat de Breef ju man en lütte Wiel bedrövt hett; Kap. 2, 4.

9. So freu ik mi doch nu, nich daröwer, dat ji bedrövt warn sünd, sonnern dat ji bedrövt warn sünd to de Reu. Denn ji sünd göttlich warn, up dat ji vun uns jo keen Schaden irgendwo annehmen doht.

10. Denn de göttlich Trurigkeit wirkt to de Seligkeit, en Reu, de Nüms reuen deiht; de Welt ehr Trurigkeit awer wirkt den Dod.

11. Seht, dat ji göttlich bedrövt warn sünd, wat för en Fliet hett dat in ju wirkt, darto Verantwordung, Torn, Furcht, Verlangen, Iver, Rach! Ji hebbt ju bewiest in all Stück, dat ji rein sünd an düsse Sak.

12. Darum, obgliek ik ju schreven hef, so is dat nich geschehn wegen den, de beleidigt hett, ok nich wegen den, de beleidigt is, sonnern darum, dat apenbar ward ju Iver vör uns unner ju bi GOtt.

13. Darum sünd wi tröst warn, wiel ji tröst sünd. Unutspreklich mehr hebbt wi uns awer noch freut öwer Titus sin Freud, denn sin Geist is erquickt an ju All.

14. Denn wat ik vör em vun ju rühmt hef, darmit bün ik nich to Schanden warn, denn ebenso as Allns wahr is, dat ik mit ju redt hef, so is ok uns’ Ruhm bi Titus wahr warn.

15. Darum is sin Toneegung to ju noch veel gröter, wenn he an all ju Gehorsam denkt, woans ji em upnahm hebbt mit Furcht un Bewern. Kap. 2, 9.

16. Ik freu mi, dat ik mi in Allns up ju verlaten kann.

Dat 8. Kapitel.

1. Ik doh ju kund, leeve Bröder, GOtt Sin Gnad, de geven is in de Gemeenen in Macedonien. Röm. 15, 26.

2. Denn ehr Freud weer dar unutspreklich, as se dörch veel Bedröfnis versöcht weern. Un obgliek se heel arm weern, hebbt se doch rieklich geven in all Eenfoltigkeit.

3. Denn na all ehr Vermögen (dat betüg ik), un sülvst öwer ehr Vermögen weern se willig.

4. Un flehten uns mit veel Toreden an, dat wi de Woldaht un Gemeenschaft vun de Unnerstüttung för de Hilligen annehmen schulln. Kap. 9, 1. Apost. 11, 29.

5. Un nich, as wi höpen dä’n, sonnern öwergeven sik sülvst toeerst den HErrn, un naher uns, dörch GOtt Sin Willen,

6. Dat wi Titus vermahnen mussen, up dat he, as he vörher anfungen harr, so ok mank ju son Woldaht utrichten schull.

7. Awer so as ji in all Stück riek sünd, in den Gloven, in dat Wort un in de Erkenntnis un in allerhand Fliet un in ju Leev to uns, so makt, dat ji ok in düsse Woldaht riek sünd.

8. Ik segg düt nich, as wull ik ju wat befehln, sonnern wiel Anner so flietig sünd, pröv ik ju Leev, ob se vun de recht Art is.

9. Denn ji kennt unsen HErrn JEsus Christus Sin Gnad, dat, obgliek He riek is, war He doch arm wegen ju, up dat ji dörch Sin Armoth riek wörd. Zach. 9, 9. Matth. 8, 20. Luk. 9, 58.

10. Un ik gev ju min Meenung hiervun. Denn dat deent ju, de ji anfungen hebbt vör en Jahr all, nich alleen dat Dohn, sonnern ok dat Wolln.

11. Nu awer vullbringt ok dat Dohn, up dat so as ji geneegt sünd to wolln, so sied ok geneegt to geven vun dat, wat ji hebbt.

12. Denn wenn een willig is, so is he angenehm na dat, wat he hett, nich na dat, wat he nich hett. Spr. 3, 28. Mark. 12, 43.

13. Ik meen nich, ji schullt düt dohn, up dat de annern nog hebbt un ji darvt, sonnern up dat ji All wat hebbt.

14. So schall ju Öwerflot ehr Mangel deenen in düsse düre Tied, up dat ok ehr Öwerflot naher ju Mangel to gud kamen doh un sik dat so utglieken deiht. Kap. 9, 12.

15. As schreven steiht: De Veel sammeln deiht hett doch Nicks öwerflödig, un de wenig sammeln deiht hett doch keen Mangel. 1. Mos. 16, 18.

16. GOtt awer si Dank, de son Fliet an ju in Titus sin Hart geven hett. Kap. 9, 15. 1. Cor. 15, 57.

17. Denn he nehm twar de Vermahnung an, awer wiel he so flietig weer, is he vun sik sülvst na ju hen reist.

18. Wi hebbt awer en Broder mit em schickt, de dat Lof hett an dat Evangelium, dörch alle Gemeenen.

19. Nich blot awer dat, sonnern he is ok verordnet vun de Gemeen mit uns to reisen mit düsse Gav, weke dörch uns utricht ward, den HErrn to Ehr un to Lof vun ju guden Willn. Gal. 2, 10.

20. Un verhöden, dat uns nich Jemand öwel nareden kann wegen son rieke Stüer, de dörch uns utricht ward;

21. Un sehn darup, dat Allns redlich togahn deiht, nich blot vör den HErrn, sonnern ok vör de Minschen.

22. Ok hebbt wi mit se schickt unsen Broder, vun den wi oft spört hebbt in veel Stück, dat he flietig is, nu awer veel flietiger.

23. Un wi hebbt guden Gloven an ju, dat dat wegen Titus is, de min Gesell oder Helpmaat mank ju is, oder wegen unse Bröder, de Apostel sünd vun de Gemeenen un en Ehr vun Christus. Kap. 7, 13. 12, 18. Röm. 16, 7.

24. Gevt nu den Bewies vun ju Leev un vun uns’ Ehr vun ju, an düsse, ok öffentlich vör de Gemeenen. v. 9. Kap. 7, 14.

Dat 9. Kapitel.

1. Denn vun so en Stüer, de för de Hilligen geschüht, bruk ik ju nich wieder to schrieven. Kap. 8, 4. 20.

2. Denn ik kenn ju guden Willn, weken ik rühm bi de ut Macedonien un segg: Achaja is vör een Jahr all bereit west. Un ju Bispill hett Veele anreizt. Kap. 8, 19.

3. Ik hef awer düß Bröder darum schickt, dat nich uns’ Ruhm vun ju tonicht warr in dat Stück, un dat ji bereit sünd, so as ik vun ju seggt hef:

4. Up dat nich, wenn de ut Macedonien mit mi keemen un ju unbereit funnen, wi (nich to seggen ji) to Schann ward mit son Grotspreken.

5. Ik hef dat awer för nödig ansehn, de Bröder to vermahnen, dat se vörut trocken na ju hen, düssen tovör verheetnen Segen fardig to maken, so dat dat en Segen un nich en Knickerie wesen deiht.

6. Ik meen awer: Wer dar knickrich sei’t, de ward ok knickrich arnen, un wer dar sei’t in Segen, de ward ok arnen in Segen. Spr. 22, 8.

7. Jedereen na sin frien Willn, nich mit Wedderwilln, oder ut Dwang; denn en fröhlichen Gever hett GOtt leef. 2. Mos. 25, 2.

8. GOtt awer kann maken, dat allerhand Gnad mank ju rieklich wesen deiht, dat ji vun allen Dingen genog hebbt un riek sünd för allerhand gude Warke.

9. As schreven steiht: He hett utstreut un geven de Armen, Sin Gerechtigkeit blift in Ewigkeit. Ps. 112, 9. Spr. 11, 24.

10. De awer den Seimann Samen gift, de ward ok eenstmals dat Brod to Spies geven un ward ju Samen mehr warrn un ju Gerechtigkeit ehr Frücht wassen laten. Jes. 55, 10. Hos. 10, 12.

11. Dat ji riek sünd in all Ding mit all Eenfoltigkeit, weke dörch uns en Dankseggung an GOtt ward. Kap. 1, 11. 4, 15.

12. Denn dat Öwerbringen vun düsse Stüer stillt nich blot de Hilligen ehrn Mangel, sonnern is ok unutspreklich darum, dat Veele GOtt dankt för unsen truen Deenst, Kap. 8, 14.

13. Un priest GOtt för ju unnerdähnig Bekenntnis vun Christus Sin Evangelium un för ju eenfoltige Stüer an se un an Alle,

14. Un för ehr Gebet för ju, weke na ju verlangen doht wegen GOtt Sin unutspreklich Gnad in ju.

15. GOtt awer wes’ Dank för Sin unutsprekliche Gav.

Dat 10. Kapitel.

1. Ik awer, Paulus, vermahn ju dörch Christus Sin Sanftmödigkeit un Lindigkeit, de ik gegenwärtig mank ju gering bün, wenn ik awer weg bün, bün ik driest gegen ju. Röm. 12, 1.

2. Ik bä awer, dat ik nich nödig hef wenn ik dar bün driest to handeln mit de Toversicht, vun de ik glov, dat ik se hef, um gegen de modig to handeln, de vun uns gloven doht, wi wandelt na fleeschliche Wies’.

3. Denn wenn wi ok int Fleesch wandelt, so stried wi doch nich up fleeschliche Wies’. 1. Tim. 1, 16.

4. Denn de Waffen, womit wi fecht, sünd nich fleeschlich, sonnern mächtig vör GOtt, de Festungen to terstören. Eph. 6, 13.

5. Womit wi terstört de Ansläg un all dat Hoge, dat sik upsetten deiht gegen de Erkenntnis vun GOtt, un womit wi gefangen nehmt all Vernunft unner den Gehorsam gegen Christus;

6. Un sünd bereit to rächen allen Ungehorsam, wenn ju Gehorsam erfüllt is. Apost. 8, 20. 1. Cor. 5, 3-5.

7. Richt ji na dat Ansehn? Verlett sik Jemand darup, dat he Christus tohörn deiht, de schall ok wedder bi sik bedenken, dat, ebenso as he Christus tohörn deiht, so hört wi ok Christus to.

8. Wenn ik mi nu ok noch mehr wichtig maken dä mit uns’ Gewalt, de uns de HErr geven hett, ju to betern un nich to verdarven, warr ik nich to Schann warrn. Kap. 12, 6. 1. Cor. 5, 2. 4, 5.

9. Dat segg ik awer, dat ji ju nich bedünken lat, as harr ik ju mit min Breef bang maken wullt. 1. Cor. 5, 9. 11.

10. Denn de Breev (sprekt se) sünd swar un stark, awer de Gegenwartigkeit vun den Lief is swach un de Red verächtlich.

11. Wer so een is, de schall bedenken, dat so as wi sünd mit Word in de Breev wenn wi weg sünd, so schüllt wi, wenn wi dar sünd, sien mit de Daht. Kap. 12, 20. 13, 2. 10.

12. Denn wi dörft uns nich to de reken oder stellen, de sik sülvst lavt; awer wiel se sik bi sik sülvst lavt un holt blot vun sik wat, verstaht se Nicks. Kap. 3, 1. 5, 12.

13. Wi awer makt uns nich grot öwer dat Maat, sonnern blot mit dat Maat vun de Meetsnor, womit GOtt uns dat Maat afmeeten hett, bet na ju hentokamen. Röm. 12, 3.

14. Denn wi fahrt nich to wiet, as weern wi nich bet na ju hen reckt, denn wi sünd jo ok bet na ju henkamen mit dat Evangelium vun Christus.

15. Un wi sprekt nich grot vun uns öwer dat Maat in fremde Arbeit un hebbt de Hoffnung, wenn nu ju Glov in ju wussen is, dat wi, na unse Regel wieder kamen wüllt, Röm. 15, 20.

16. Un dat Evangelium ok de predigen, de wieder as ji wahnen doht un nich grot dohn mit dat, wat mit fremde Kräfte fardig makt is.

17. Wokeen awer sik rühmen deiht, de schall sik öwer den HErrn rühmen. Jer. 9, 23. 24. 1. Cor. 1, 31.

18. Denn darmit is Een nich düchtig, dat he sik sülvst lavt, sonnern dat de HErr em lavt.

Dat 11. Kapitel.

1. Wull doch GOtt, ji heelt mi en beten Dohrheit to gud, doch ji holt mi dat wol to gud.

2. Denn ik iver öwer ju mit göttlichen Iver. Denn ik hef ju mit en Mann verlavt, up dat ik Christus en reine Jumfer tobringen dä. 3. Mos. 21, 13. Eph. 5, 26. 27.

3. Ik bün awer bang, dat, as de Slang Eva verföhrn dä mit ehr Slauheit, so ok ju Sinn afkamen ward vun de Eenfoltigkeit in Christus. 1. Mos. 3, 4. 13.

4. Denn, wenn de, weke to ju kummt, en annern Christus predigen deiht, den wi ju nich predigt hebbt, oder ji en annern Geist kriegen doht, den ji nich kregen hebbt, oder en anner Evangelium, dat ji nich annahmen hebbt, so lat ji ju dat ok wol gefalln. Gal. 1, 8. 9.

5. Denn ik hol dat darvör, ik bün nich ringer, as de hogen Apostel sünd. Kap. 12, 11. 1. Cor. 15, 10. Gal. 2, 6. 9.

6. Un wenn ik ok unverständig bün in Reden, so bün ik doch nich unverständig in de Erkenntnis. Doch ik bün jo allerwärts bi ju wol bekannt. 1. Cor. 2, 1. 2. 13. Eph. 3, 4.

7. Oder hef ik sündigt, dat ik mi lütt makt hef, up dat ji grot wardt? Denn ik hef ju dat Evangelium verkündigt, ahn wat darför to nehmen. 1. Cor. 9, 12. 18.

8. Un hef anner Gemeenen berovt un Sold vun se nahmen, dat ik ju predigen kunn.

9. Un as ik bi ju gegenwärtig weer, un Mangel harr, full ik Keen to Last (denn min Mangel helpen de Bröder af, de ut Macedonien keemen) un bün in all Stücken ju nich to Last fulln un will ok noch mi so holn. Kap. 12, 13.

10. So gewiß as de Wahrheit vun Christus in mi is, so schall mi düsse Ruhm in de Länner vun Achaja nich nahmen warrn.

11. Warum dat? Dat ik ju nich schull leef hebben? GOtt weet dat. Kap. 6, 11-13.

12. Wat ik awer doh un dohn will, dat doh ik darum, dat ik de Orsak afsnie vör de, de Orsak sökt, dat se sik wichtig maken kunn’, se sien as wi. 1. Cor. 9, 12.

13. Denn son falsche Apostels un bedregerische Arbeiders verstellt sik to Apostels vun Christus. Phil. 3, 2.

14. Un dat is ok keen Wunner, denn he sülvst, de Satan, verstellt sik as en Engel vun dat Licht.

15. Darum is dat nicks Besonners, wenn sik ok sin Deeners verstellt to Predigers vun de Gerechtigkeit, weke ehr End sien ward na ehr Dathen. Phil. 3, 19.

16. Ik segg nochmal, lat Nüms gloven, ik wes’ döricht, wo awer nich, so nehmt mi an as en Dörichten, dat ik mi ok een beten wichtig maken kann. Kap. 12, 6.

17. Wat ik nu reden doh, dat red ik nich as in den HErrn, sonnern as in de Dohrheit, wiel wi in dat wichtig dohn kamen sünd.

18. Wiel Veele vun sik rühmen doht na dat Fleesch, will ik mi ok rühmen. Kap. 10, 13. 12, 9.

19. Denn ji hebbt de Narren geern, wiel ji klok sünd. 1. Cor. 4, 10.

20. Ji verdregt, wenn ju Jemand to Knechten makt, wenn ju Jemand schinden deiht, wenn ju Jemand nimmt, wenn ju Jemand trotzen deiht, wenn ju Jemand in dat Gesicht sleit.

21. Dat segg ik ju ton Schimp, as weern wi swach warn. Worup nu Jemand pochen deiht (ik red in Dohrheit), darup poch ik ok.

22. Se sünd Ebräers, ik ok. Se sünd Israeliten, ik ok. Se sünd Abraham sin Samen, ik ok.

23. Se sünd Christus Sin Deeners (ik sprek unvernünftig), ik bün wat mehr. Ik hef mehr arbeit, ik hef mehr Släg kregen, ik bün ofter gefangen, oft in Dodesgefahrn west. 1. Cor. 15, 10.

24. Vun de Juden hef ik fief mal veertig Släg weniger een kregen. 5. Mos. 25, 3.

25. Ik bün dree mal utpietscht, een mal steenigt, dree mal hef ik Schiffbruch leden, Dag un Nacht hef ik tobrocht in de Deep vun de See. Apost. 16, 22. 14, 19.

26. Ik hef oft reist, ik bün in Gefahr west to Water, in Gefahr mank de Mörders, in Gefahr mank de Juden, in Gefahr mank de Heiden, in Gefahr in de Städ, in Gefahr in de Wüstenie, in Gefahr up de See, in Gefahr mank de falschen Bröder; Apost. 27, 2.

27. In Möh un Arbeit, in veel Waken, in Hunger un Döst, in veel Fasten, in Frost un Naktheit. Kap. 6, 5.

28. Oder wat sik süns noch todregen deiht, dat ik däglich anlopen war, un Sorg dregen doh um de Gemeenen. Apost. 20, 18.

29. Wokeen is nich swak, un ik ward nich swak? Wokeen ward argert, un ik brenn nich?

30. Wenn ik mi jemals mit wat rühmen schull, so will ik mi mit min Swakheit rühmen. Kap. 12, 5.

31. GOtt un unsen HErrn JEsus Christus Sin Vader, de lavt sie in Ewigkeit, weet, dat ik nich leegen doh. Röm. 1, 25.

32. To Damaskus, verwahr den König Areta sin Landpleger de Damasker ehr Stadt, un wull mi griepen. Apost. 9, 24.

33. Un ik war in en Korv to dat Finster rut dörch de Mur dal laten un keem weg ut sin Hand. Joh. 2, 15. Apost. 9, 25.

Dat 12. Kapitel.

1. Dat Grotspreken nützt mi jo Nicks, doch will ik kamen up den HErrn Sin Gesichte un Apenbarungen.

2. Ik kenn en Minschen in Christus vör veertein Jahr (is he in den Lief west, so weet ik dat nich, oder is he ut den Lief herut west, so weet ik dat ok nich, GOtt weet dat), desülvige war entzückt bet in den drüdden Himmel.

3. Un ik kenn densülvigen Minschen (ob he in den Lief oder ut den Lief west is, weet ik nich, GOtt weet dat). Kap. 11, 11.

4. He war entzückt in dat Paradies, un hör unutsprekliche Wör’, weke keen Minsch seggen kann.

5. Darmit will ik mi rühmen, vun mi sülvst will ik awer nicks rühmen, as min Swakheit. Kap. 11, 30.

6. Un wenn ik grot vun mi spreken wull, dä ik darum nicks Döricht, denn ik wull de Wahrheit seggen. Ik doh dat awer nich, up dat nich Jemand mi mehr achten deiht, as he an mi süht, oder vun mi hört. Kap. 10, 8. 11, 16.

7. Un up dat ik mi nich mit de ganz unöwerschwängliche Apenbarung to wichtig mak, is mi en Pahl in dat Fleesch geven, ik meen den Satan sin Engel, de mi mit de Füst slan deiht, up dat ik mi nich to grot maken doh. Hiob. 2, 6.

8. Darum ik dree mal to den HErrn fleht hef, dat he vun mi wieken schull.

9. Un He hett to mi seggt: Lat di Min Gnad genog sien, denn Min Kraft is in den Swacken mächtig. Darum will ik am allerleevsten mit min Swakheit rühmen, up dat Christus Sin Kraft bi mi wahnen deiht.

10. Darum hef ik guden Moth in Swakheiten, in Schimp, in Not, in Verfolgung, in Angsten, wegen Christus. Denn wenn ik swak bün, bün ik stark.

11. Ik bün en Narr warn öwer dat rühmen, darto hebbt ji mi dwungen. Denn ik schull vun ju lavt warn, wiel ik nich ringer bün, as de hogen Apostels sünd, obgliek ik nicks bün. Kap. 11, 1. 6. 11, 5.

12. Denn de Teken vun en Apostel sünd jo mank ju geschehn, mit alle Geduld, mit Teken un mit Wunner un mit Dahten.

13. Wat is dat, worin ji ringer sünd as de annern Gemeenen, ahn dat ik sülvst ju nich beswert hef? Vergevt mi düsse Sünd. Kap. 11, 9. 1. Cor. 9, 12.

14. Seht, ik bün bereit, ton drüdden Mal na ju hen to kamen un will ju nich to Last falln, denn ik sök nich ju Eegendom, sonnern ju sülvst. Denn de Kinner schüllt nich för de Öllern Göder sammeln, sonnern de Öllern för de Kinner. Kap. 13, 1.

15. Ik awer will geern utgeven un utgeven warrn för ju Seelen, obgliek ik ju heel leef hef un doch wenig leevt warr. Kap. 1, 6.

16. Awer dat mag sien, dat ik ju nich to Last west bün, sonnern wiel ik slau bün, hef ik ju mit List fungen. 2. Thess. 3, 8. Kap. 11, 9.

17. Hef ik awer ok Jemand benadeelt dörch weke, de ik na ju hen schickt hef?

18. Ik hef Titus vermahnt un en Broder mit em schickt. Hett Titus ju ok benadeelt? Hebbt wi nich in een GEist wandelt? Sünd wi nich in desülvigen Fotsporn gahn? Kap. 8, 6. 16. 18.

19. Meent ji wedder, wi verantwort uns? Wi red in Christus vör GOtt; awer all dat, min Leevsten, geschüt ju to Beterung.

20. Denn ik bün bang, wenn ik kam, dat ik ju nich finn, as ik will, un ji mi ok nich finnt as ji wüllt, dat nich Striet, Afgunst, Torn, Kiev, Nareden, Ohrenblasen, Grotdohn, Uprohr dar wes’; Kap. 10, 2. 1. Cor. 4, 6.

21. Dat ik nich nochmal kam un mi min GOtt demödigen deiht bi ju, un dat ik Leed dregen mutt öwer Veele, de vörher sündigt un keen Buß dahn hebbt, för de Unreinigkeit, un Horeri un Untucht, de se dreven hebbt. Kap. 13, 2.

Dat 13. Kapitel.

1. Kam ik ton drüdden Mal to ju hen, so schall jede Sak dörch twee oder dree Tügen fastsett warrn.

2. Ik hef ju dat all seggt un segg ju dat vörut, as wenn ik dar weer, ton annern Mal, un schriev dat nu, wo ik weg bün, an de, de fröher sündigt hebbt, un de Annern all: wenn ik nochmal kamen doh, so will ik nich schonen.

3. Denn ji sökt, dat ji den mal gewahr ward, de in mi reden deiht, ik meen Christus, de mank ju nich swak is, sonnern mächtig mank ju is.

4. Un wenn He ok krüzigt is in de Swakheit, so levt He doch in GOtt Sin Kraft. Un wenn wi ok swak sünd in Em, so levt wi doch mit Em in de Kraft vun GOtt mank ju. Phil. 2, 7. 8.

5. Prövt ju sülvst, ob ji in den Gloven staht, prövt ju sülvst. Oder erkennt ji ju nich sülvst, dat JEsus Christus in ju is? Dat wes’ denn, dat ji undüchtig sünd. 1. Cor. 11, 28. Röm. 8, 9. 10. Gal. 2, 20. Kol. 1, 27.

6. Ik höp awer, ji seht in, dat wi nich undüchtig sünd.

7. Ik bä awer GOtt, dat ji nicks Övels doht, nich up dat wi düchtig sehn ward, sonnern up dat ji dat Gude doht un wi as de Undüchtigen sünd.

8. Denn wi künnt Nicks gegen de Wahrheit, sonnern för de Wahrheit.

9. Wi freut uns awer, wenn wi swak sünd un ji mächtig. Un datsülvige wünscht wi ok, ik meen ju Vullkamenheit.

10. Darum schriev ik ok all düt wo ik vun ju weg bün, up dat ik nich, wenn ik bi ju bün, scharp to sien bruk, na de Macht, de de HErr mi geven hett, to betern, un nich to verdarven. Kap. 2, 3. 10, 8.

11. Toletzt, leeve Bröder, freut ju, west vullkamen, tröst ju, hebbt een Sinn, west fredlich, so ward de GOtt vun de Leev un den Freden mit ju sien. Phil. 4, 4. Röm. 15, 33.

12. Gröt’ ju eenanner mit den bröderlichen Kuß. All de Hilligen gröt’ ju. 1. Cor. 16, 20.

13. Unsen HErrn JEsus Christus Sin Leev un den hilligen GEist Sin Gemeenschaft wes’ mit ju all! Amen.

De anner Epistel an de Corinther, schickt vun Philippi in Macedonien, dörch Titus un Lukas.