Evangelium St. Matthäi. (continued 2)
Johann Bugenhagen translation
Dat 19. Kapitel.
1. Un dat begev sik, do JEsus düsse Red to Enn brocht harr, mak He Sik up ut Galiläa un keem in de Grenzen vun dat jüdische Land, up gündsiet vun den Jordan. Mark. 10, 1.
2. Un veel Volk folg Em na, un He mak se darsülvst gesund.
3. Do treden de Pharisäers to Em, versöchten Em un sproken to Em: Is dat ok recht, dat sik en Mann scheeden deiht vun sin Fru wegen irgend en Orsak?
4. He antworte awer un sprok to se: Hebbt ji nich les’t, dat, De in den Anfang den Minsch makt hett, De mak, dat en Mann un en Fru wesen schull. 1. Mos. 1, 27.
5. Un sprok: Darum ward en Minsch Vader un Moder verlaten un an sin Fru hangen, un de Twee ward een Fleesch wesen. 1. Mos. 2, 24. Mark. 10, 7. 1. Cor. 6, 16. Eph. 5, 31.
6. So sünd se nu nich twee, sonnern een Fleesch. Wat nu GOtt tosamenfogt hett, dat schall de Minsch nich scheeden. 1. Cor. 7, 10.
7. Do sproken se: Warum hett denn Moses gebaden, en Scheedebref to geven un sik vun se to scheeden? Matth. 5, 31. Mark. 10, 4.
8. He sprok to se: Moses hett ju Frilöv geven, ju to scheeden vun ju Fruens wegen ju Hart sin Hartigkeit. Vun Anbeginn is dat nich so west.
9. Ik segg ju awer: Wer sik vun sin Fru scheeden deiht (dat wes’ denn wegen Horerie), un friet en anner, de brickt de Eh, un wer de scheeden Fru friet, de brickt ok de Eh.
10. Do sproken de Jüngers to Em: Steiht en Mann sin Sak mit sin Fru also, so is dat nich gut, to frien.
11. He sprok awer to se: Dat Wort fat nich jeder, sonnern de, den dat geven is. 1. Cor. 7, 7. 17.
12. Denn dar sünd weke versneden, de sünd ut ehr Moder ehrn Lief so gebarn. Un dar sünd weke versneden, de vun de Minschen versneden sünd. Un dar sünd weke versneden, de sik sülvst versneden hebbt wegen dat Himmelriek. Wer dat faten kann, de fat dat.
13. Do warn lüttje Kinner to Em brocht, dat He de Hann up se leggen un beden schull; de Jüngers awer fahrn se öwel an. Mark. 10, 13. Luk. 18, 15.
14. Awer JEsus sprok: Lat de lüttjen Kinner betemen un wehrt se nich af, to Mi to kamen, denn dat Himmelriek is ehr. Matth. 18, 2. Luk. 18, 16.
15. Un He lä de Hann up se un trock darvun.
16. Un süh, do trä een to Em un sprok: Gude Meister, wat schall ik Gudes dohn, dat ik dat ewige Leven hebben mag? Luk. 18, 18.
17. He awer sprok to em: Wat heetst du Mi gut? Nüms is gut, denn de eenige GOtt. Wullt du awer to dat Leven ingahn, so hol de Gebode. Luk. 10, 26. 28.
18. Do sprok he to Em: Weke? JEsus awer sprok: Du schast nich dod maken. Du schast nich ehebreken. Du schast nich stehlen. Du schast nich falsch Tügnis geven. 2. Mos. 20, 13.
19. Ehre Vader un Moder. Un du schast din Nächsten leef hebben as di sülvst. Matth. 15, 4.
20. Do sprok de Jüngling to Em: Dat hef ik Allns holn vun min Jugend up, wat fehlt mi noch?
21. JEsus sprok to em: Wullt du vullkamen wesen, so gah hen, verkop, wat du hest, un gif dat de Armen, so warrst du en Schatz in den Himmel hebben, un kumm un folg Mi na. Matth. 6, 20. Luk. 16, 9. 12, 33.
22. Do de Jüngling dat Wort hör, gung he bedrövt vun Em, denn he harr veele Göder. Ps. 62, 11. Luk. 12, 15. 19.
23. JEsus awer sprok to Sin Jüngers: Wahrlich, Ik segg ju: En Rieken ward swar in dat Himmelriek kamen. Mark. 4, 19. 10, 23.
24. Un wieder segg Ik ju: Dat is lichter, dat en Kameel dörch en Nadelohr gah, as dat en rieke Mann in dat Riek GOttes kamen deiht. Luk. 18, 25.
25. Do dat Sin Jüngers hörn, verfehrn se sik heel un sproken: Wer kann denn selig warrn?
26. JEsus awer seeg se an un sprok to se: Bi de Minschen is dat unmöglich, awer bi GOtt sünd alle Dinge möglich.
27. Do antworte Petrus un sprok: Süh, wi hebbt all’ unse Saken verlaten un sünd Di nafolgt. Wat ward uns darför? Mark. 10, 27. Luk. 18, 28.
28. JEsus awer sprok to se: Wahrlich, Ik segg ju, dat ji, de ji Mi nafolgt sünd in de Weddergeburt, wenn de Minschensöhn ward sitten up den Stohl vun Sin Herrlichkeit, schüllt ok sitten up twölf Stöhl un richten de twölf Geslechter vun Israel. Weish. 3, 8. Luk. 22, 30.
29. Un wer verlett Hüser oder Bröder, oder Swestern, oder Vader, oder Moder, oder Fru, oder Kinner, oder Acker för Min Nam, de ward dat hunnertfältig wedder kriegen un dat ewige Leven arven.
30. Awer veele, de dar sünd de Eersten, schüllt de Letzten warrn, un de Letzten schüllt de Eersten wesen. Matth. 20, 16. 22, 14. Mark. 10, 31. Mark. 13, 30.
Dat 20. Kapitel.
1. Dat Himmelriek is en Husvader to verglieken, de morgens utgung, Arbeitslüd to meeden in sin Wienbarg. Matth. 21, 33.
2. Un do he mit de Arbeitslüd eenig warn weer um een Groschen ton Daglohn, schick he se hen in sin Wienbarg.
3. Un gung ut um de drütte Stunn un seeg weke annere up den Markt müssig stahn.
4. Un sprok to se: Gaht ji ok hen in den Wienbarg, ik will ju geven, wat recht is.
5. Un se gungen hen. Awermals gung he ut um de sößte un negende Stunn un dä ebenso.
6. Um de ölvte Stunn awer gung he ut un funn annere müssig stahn un sprok to se: Wat staht ji hier den ganzen Dag müssig?
7. Se sproken to em: Uns hett nüms meed. He sprok to se: Gaht ji ok hen in den Wienbarg, un wat recht wesen ward, schall ju ok warrn.
8. As dat nu Abend war, sprok de Herr vun den Wienbarg to sin Schaffner: Rop de Arbeitslüd un gif se den Lohn un hev an vun den letzten bet to den eersten.
9. Do keemen de, de um de ölvte Stunn meed weern, un en jeder kreeg sin Groschen.
10. As awer de Eersten keemen, meenen se, se warn mehr kriegen, un se kregen ok jeder sin Groschen.
11. Un as se den kregen, murrn se gegen den Husvader:
12. Düsse letzten hebbt man een Stunn arbeidt, un du hest se uns liek stellt, de wi den Dag sin Last un Hitt dragen hebbt.
13. He antworte awer un sä to een vun se: Min Fründ, ik doh di keen Unrecht, büst du nich mit mi eens warn um een Groschen?
14. Nimm, wat din is, un gah weg! Ik will awer düsse Letzten geven gliek as di.
15. Oder hef ik keen Macht, to dohn, wat ik will, mit dat, wat min is? Sühst du darum so bös ut, dat ik so gut bün? Röm. 9, 21.
16. Also ward de Letzten de Eersten un de Eersten de Letzten wesen. Denn veele sünd beropen, awer wenige sünd utwählt.
17. Un He trock rup na Jerusalem un neem to Sik de twölf Jünger up den Weg alleen un sprok to se: Kap. 17, 22.
18. Seht, wi treckt rup na Jerusalem un de Minschensöhn ward de Hohenpresters un Schriftgelehrten öwerantwordt warrn, un se ward Em verdammen to’n Dod. Mark. 9, 31.
19. Un ward Em de Heiden öwerlevern to verspotten un to geißeln un to krüzigen. Un am drütten Dag ward He wedder upstahn. Luk. 8, 32.
20. Do treden to Em Zebedäus sin Kinner, de Moder mit ehr Söhns, full vör Em dal un be’ wat vun Em. Mark. 10, 35.
21. Un He sprok to ehr: Wat wullt du? Se sprok to Em: Lat düsse min beide Söhns sitten in Din Riek, een to rechter un den annern to linker Hand.
22. Awer JEsus antworte un sprok: Ji weet nich, wat ji beden doht. Künnt ji den Kelch drinken, den Ik drinken warr un ju döpen laten mit de Döp, wa Ik mit döfft warr? Se sproken to Em: Ja wol! Mark. 10, 38. Joh. 18, 10.
23. Un He sprok to se: Min Kelch schüllt ji twar drinken, un mit de Döp, dar Ik mit döfft bün, schüllt ji mit döfft warrn. Awer dat Sitten to Min Rechten un Linken to geven, steiht Mi nich to, sonnern de, de dat bereit is vun Min Vader.
24. As dat de tein hörn, warn se unwillig up de twee Bröder. Mark. 10, 45.
25. Awer JEsus reep se to Sik un sprok: Ji weet, dat de weltlichen Fürsten herrscht un de Oberherren hebbt Gewalt.
26. So schall dat mank ju nich wesen, sonnern wenn jemand will mank ju gewaltig wesen, de wes’ ju Deener.
27. Un wer dar will de Vörnehmste wesen, de wes’ ju Knecht.
28. Gliek as de Minschensöhn nich kamen is, dat He Sik deenen lett, sonnern dat He deen un gev Sin Leven to en Erlösung för veele. Mark. 10, 45. Joh. 13, 4. Phil. 2, 7.
29. Un as se vun Jericho uttrocken, folg Em veel Volk na.
30. Un süh, twee Blinde seeten an den Weg, un as se hörn, dat JEsus vöröwer gung, schregen se un sproken: Ach, HErr, Du Söhn Davids, erbarm Di öwer uns. Mark. 10, 46. Luk. 18, 35.
31. Awer dat Volk bedroh se, dat se still wesen schulln. Awer se schregen veel mehr un sproken: Ach, HErr, Du Söhn Davids, erbarm Di öwer uns.
32. JEsus awer stunn still un reep se un sprok: Wat wüllt ji, dat Ik ju dohn schall?
33. Se sproken to Em: HErr, dat unse Ogen updahn ward. Pred. 11, 7.
34. Un dat dä JEsus leed för se un He keem an ehr Ogen, un sogliek kunn’ ehre Ogen wedder sehn, un se folgten Em na. Kap. 14, 14. Mark. 6, 34.
Dat 21. Kapitel.
1. Do se nu neeg na Jerusalem keemen, to Bethphage an den Ölbarg, schick JEsus twee vun Sin Jüngers, Mark. 11, 1. Luk. 19, 29. Joh. 12, 12.
2. Un sprok to se: Gaht hen in den Flecken, de vör ju liggt, un dar ward ji en Eselin anbunn finn’ un en Fahlen bi ehr; löst se up un bringt se her to Mi.
3. Un wenn ju jemand wat seggen ward, so sprekt: »De HErr brukt se.« Alsobald ward he se ju laten.
4. Dat gescheeg awer Allns, up dat erfüllt war, wat seggt is dörch den Prophet, de dar sprickt:
5. Seggt de Dochter Zion: Süh, din König kummt to di sachtmödig un ritt up en Esel un up en Fahlen vun de lastbare Eselin. Zach. 9, 9. Joh. 12, 15. Ps. 24, 8.
6. De Jünger gungen hen un dän, as JEsus se befahln harr.
7. Un brochen de Eselin un dat Fahlen un län ehr Kleder darup un setten Em darup. 2. Kön. 9, 13. Mark. 11, 7. 8.
8. Awer veel Volk bredt de Kleder up den Weg; de Annern haun Telgen vun de Böm un strein se up den Weg.
9. Dat Volk awer, dat vör gung un nafolg, schreeg un sprok: Hosiannah, David sin Söhn! Gelavt wes’, de dar kummt in den HErrn Sin Nam! Hosiannah in de Hög! Ps. 118, 25. 26. Joh. 12, 13.
10. Un as He na Jerusalem rintrecken dä, rög sik de ganze Stadt un se sproken: Wer is dat?
11. Dat Volk awer sprok: Dat is de JEsus, de Prophet vun Nazareth ut Galiläa. Luk. 7, 16. Joh. 1, 45.
12. Un JEsus gung na den Tempel GOttes rin, un drev herut alle Verköpers un Köpers in den Tempel un stött um de Weßlers ehr Dischen un de Duvenverköpers ehr Stöhl. Mark. 11, 15. Kap. 24, 19.
13. Un sprok to se: Dar steiht schreven: Min Hus schall en Bethus heeten; ji awer hebbt en Mörderkul darut makt. Joh. 56, 7. Mark. 11, 17. Jer. 7, 11.
14. Un Blinde un Lahme gungen to Em in den Tempel, un He mak se gesund. Jes. 35, 5. 6.
15. As awer de Hohenpresters un Schriftgelehrten seegen de Wunner, de He dä, un de Kinner in den Tempel schregen un sä’n: Hosiannah, David sin Söhn, warn se bös.
16. Un sproken to Em: Hörst Du ok, wat düsse seggt? JEsus sprok to se: Ja, hebbt ji niemals les’t: Ut de Unmünnigen un Sögkinner ehrn Mund hest Du Lof toricht! Ps. 8, 3.
17. Un He let se dar un gung rut ut de Stadt na Bethanien un blev dar.
18. As He awer den annern Morgen wedder in de Stadt gung, hunger Em. Mark. 11, 12.
19. Un He seeg en Fiegenbom an den Weg un gung up em to un funn dar nicks up as blot Bläder un sprok to em: Nu waß up di vun nu an keen Frucht mehr. Un de Fiegenbom verdrög sogliek. Luk. 13, 6. 7.
20. Un as de Jünger dat sehn dän, verwunnerten se sik un sproken: Wa is de Fiegenbom so bald verdrögt!
21. JEsus awer antworte un sprok to se: Wahrlich, Ik segg ju, so ji Glov hebbt un nich twiefelt, so ward ji nich alleen datsülve mit den Fiegenbom dohn, sonnern so ji seggen ward to düssen Barg: Hev di up un smiet di in den See! so ward dat geschehn.
22. Un Allns, wat ji bedt in dat Gebet, so ji gloven doht, so ward ji dat kriegen. Mark. 11, 24.
23. Un as He in den Tempel keem, treden to Em, as He lehr, de Hohenpresters un de Öllsten in dat Volk un sproken: Ut wat för Macht deihst Du dat? Un wer hett Di de Macht geven? Mark. 11, 27.
24. JEsus awer antworte un sprok to se: Ik will ju ok en Wort fragen, wenn ji Mi dat seggt, will Ik ju ok seggen, ut wat för Macht Ik dat doh.
25. Wo weer Johannes sin Döp her? Weer se vun den Himmel oder vun de Minschen? Do dachten se bi sik sülvst un sproken: Seggt wi, se is vun den Himmel west, so ward He to uns seggen: Warum glovt ji Em denn nich?
26. Seggt wi awer, se is vun de Minschen west, so mutt wi uns vör dat Volk fürchten; denn se heeln all Johannes för en Prophet. Kap. 14, 5.
27. Un se antworten JEsus un sproken: Wi weet dat nich. Do sprok He to se: So segg Ik ju ok nich, ut wat för Macht Ik dat doh.
28. Wat dünkt ju awer? En Mann harr twee Söhns un gung to den eersten un sprok: Min Söhn, gah hen un arbeid’ hüt in min Wienbarg.
29. He antwort awer un sprok: Ik will’t nich dohn. Darna dä em dat leed un he gung hen.
30. Un he gung to den annern un sprok ebenso: He antwort awer un sprok: Herr, ja, un gung nich hen.
31. Wokeen vun de beiden hett den Vader sin Willen dahn? Se sproken to Em: De Eerste. JEsus sprok to se: Wahrlich, Ik segg ju: De Töllners un Horen mögt wol eher in dat Himmelriek kamen, as ji. Luk. 2, 12. 13.
32. Johannes keem to ju un lehr ju den rechten Weg un ji glovten em nich, awer de Töllners un Horen glovten em. Un ob ji dat ok sehn dän, dän ji doch keen Buß, dat ji em darna ok glovt harrn.
33. Hört en anner Glieknis: Dar weer en Husvader, de plant en Wienbarg, un trock en Tun darum un grav en Wienpress’ darin un bu’ en Thorn un dä em an de Wiengarners ut un trock öwer Land. Mark. 12, 1.
34. As nu de Wien-Aarn herbi keem, schick he sin Knechts to de Wiengarners, dat se sin Druven in Empfang nehmen dän.
35. Do neemen de Wiengarners sin Knechten, den een slogen se, den annern maken se dod, den drütten steenigten se. Apost. 7, 32.
36. Un nochmals schick he annere Knechts ut, mehr as de eersten weern, un se maken se ok dod.
37. Darna schick he sin Söhn ut un sprok: Se ward för min Söhn bang wesen.
38. As awer de Wiengarners den Söhn sehn dän, sproken se to enanner: Dat is de Arv’, kamt, lat uns em dod maken un sin Arvgod an uns bringen. Kap. 26, 3. 4. Mark. 12, 7.
39. Un se neemen em, stötten em to den Wienbarg rut un makten em dod.
40. Wenn nu de Herr vun den Wienbarg kamen ward, wat ward he düsse Wiengarners dohn?
41. Se sproken to Em: He ward de Bösewichter bös umbringen un sin Wienbarg an anner Wiengarners utdohn, de em de Druven to rechte Tied gevt.
42. JEsus sprok to se: Hebbt ji nich in de Schrift les’t: De Steen, den de Bulüd wegsmeten hebbt, de is to en Ecksteen warn. Vun den HErrn is dat geschehn, un dat is wunnerlich vör unse Ogen? Ps. 118, 22. Jes. 8, 14. Kap. 28, 16. Mark. 12, 10. Luk. 20, 17. Apost. 4, 11. Röm. 9, 33. 1. Pet. 2, 6.
43. Darum segg Ik ju: Dat Riek GOttes ward vun ju nahmen un de Heiden geven warrn, de sin Früchte bringt.
44. Un wer up düssen Steen fallt, de ward terbreken; up weken he awer fallt, den ward he to Grus drücken.
45. Un as de Hohenpresters un Pharisäers Sin Glieknis hörten, begrepen se, dat He vun se reden dä.
46. Un se trachten darna, wa se Em grepen; awer se weern bang för dat Volk, denn dat heel Em för en Prophet. Luk. 7, 16. Kap. 19, 48.
Dat 22. Kapitel.
1. Un JEsus antworte, un re’ awermals dörch Glieknisse to se un sprok:
2. Dat Himmelriek is liek en König, den sin Söhn sin Hochtied mak. Kap. 25, 10.
3. Un schick sin Knechten ut, dat se de Gäste to de Hochtied repen; un se wulln nich kamen.
4. Awermals schick he annere Knechten ut un sprok: Seggt de Gäste: Seht, min Mahltied hef ik fardig makt, min Ossen un min Mastveh is slacht un Allns is fardig, kamt to de Hochtied. Kap. 21, 36.
5. Awer se verachten dat un gungen hen, de een up sin Acker, de anner to sin Hanterung.
6. Weke awer grepen sin Knechten, verhöhnten se un maken se dod.
7. Do dat de König hör, war he heel bös un schick sin Heer ut un broch düsse Mörders um un leet ehr Stadt in Brand steken.
8. Do sprok he to sin Knechten: De Hochtied is twar fardig, awer de Gäste weern dat nich weert.
9. Darum gaht hen up de Straten un ladt to de Hochtied, wen ji finnen doht. Kap. 13, 47. 21, 43.
10. Un de Knechts gungen ut up de Straten, un brochen tosamen, wen se funnen, Böse un Gude, un de Dischen warn all vull.
11. Do gung de König rin, de Gäst to besehn, un seeg en Minsch, de harr keen hochtiedlich Kleed an.
12. Un sprok to em: Fründ, wa büst du rinkamen un hest doch keen hochtiedlich Kleed an? He awer sweeg still.
13. Do sprok de König to sin Deeners: Bindt em Hann un Föt un smiet em in de dickste Düsternis rut, dar ward Hulen un Tänklappern wesen. Kap. 8, 12. 25, 30. 24, 51.
14. Denn veele sünd beropen, awer wenig sünd utwählt. Kap. 19, 30. 20, 16. Mark. 10, 13.
15. Do gungen de Pharisäer hen un beraden, wa se Em in Sin Red fangen muchen. Mark. 12, 13. Luk. 20, 20.
16. Un schickten to Em ehr Jüngers un Herodes sin Deeners un sproken: Meister, wi weet, dat Du wahrhaftig büst un lehrst den Weg to GOtt recht un Du fragst na Nüms, denn Du kümmerst Di nich um de Minschen ehr Ansehn.
17. Darum segg uns, wat dünkt Di? Is dat recht, dat man den Kaiser Koppgeld gift oder nich?
18. Do nu JEsus ehr Bosheit marken dä, sprok He: Ji Heuchlers, wat versökt ji Mi? Ps. 41, 7. Mark. 12, 15.
19. Wiest Mi de Stüermünz! Un se geven Em en Groschen hen.
20. Un He sprok to se: Wokeen sin Bild un wen sin Upschrift is dat?
21. Se sproken to Em: Den Kaiser sin. Do sprok He to se: So gevt den Kaiser, wat den Kaiser sin is, un GOtt, wat GOtt Sin is! Mark. 12, 17.
22. As se dat hörn, verwunnerten se sik un verleten Em un gungen weg.
23. Up densülvigen Dag treden to Em de Sadducäer, de dar meent, dat dar keen Uperstahn is, un fragten Em, Mark. 12, 18. Luk. 20, 27.
24. Un sproken: Meister, Moses hett seggt: Wenn Een starven deiht un keen Kinner hett, so schall sin Broder sin Fru frien un sin Broder Kinner tügen. 5. Mos. 25, 5. Mark. 12, 19. Luk. 20, 28.
25. Nu sünd bi uns söven Bröder west. De eerste frie un storv; un wiel he keen Nakamen harr, leet he sin Fru sin Broder na.
26. Desglieken de annere, un drütte, bet up den söventen.
27. Toletzt na Alln storv ok de Fru.
28. Nu, in de Uperstahung, wokeen sin Fru ward se wesen mank de söven? Se hebbt se jo All hatt.
29. JEsus awer antworte un sprok to se: Ji irrt un weet de Schrift nich, noch GOtt Sin Kraft.
30. In de Uperstahung ward se weder frien noch sik frien laten, sonnern se sünd ebenso as GOtt Sin Engeln in den Himmel. Mark. 12, 25. Luk. 20, 86.
31. Hebbt ji awer nich les’t vun de Uperstahung vun de Doden, wat ju vun GOtt seggt is, dar He sprok: Ik bün Abraham sin GOtt, un Israel sin GOtt un Jakob sin GOtt?
32. GOtt awer is nich de Doden ehr GOtt, sonnern de Lebendigen ehr. 2. Mos. 3, 6. Mark. 12, 26.
33. Un as dat Volk dat hör, warn se ganz verdutzt öwer Sin Lehr.
34. As awer de Pharisäer hörten, dat He de Sadducäer dat Mul stoppt harr, versammelten se sik.
35. Un Een mank se, en Schriftgelehrte, versöch Em un sprok: Mark. 12, 28. Luk. 10, 25.
36. Meister, wat is dat vörnehmste Gebot in dat Gesetz?
37. JEsus awer sprok to em: Du schast leef hebben GOtt, din HErrn, vun ganzen Harten, vun ganze Seel un vun ganzen Gemöth. Mark. 12, 30.
38. Düt is dat vörnehmste un gröttste Gebot.
39. Dat anner awer is em liek: Du schast din Neegsten leef hebben as di sülvst. Mark. 12, 31.
40. In düsse twee Gebote hangt dat ganze Gesetz un de Propheten.
41. Do nu de Pharisäers tosamen weern, frag se JEsus
42. Un sprok: Wa dünkt ju um Christus? Wen sin Söhn is He? Se sproken: David sin.
43. He sprok to se: Wa kummt dat denn, dat David Em in den Geist en HErr nennt, as he seggt:
44. De HErr hett seggt to min HErr: Sett Di to Min Rechten, bet dat Ik legg Din Fiende to den Schemel vun Din Föt. Ps. 110, 1. Mark. 12, 36. Apost. 2, 34. 1. Cor. 15, 25. Ebr. 1, 13.
45. Wenn Em nu David en HErr nennt, wa is He denn sin Söhn?
46. Un Nüms kunn Em en Wort antworten, un wag ok Nüms vun den Dag an, Em to fragen. Luk. 14, 6.
Dat 23. Kapitel.
1. Do redt JEsus to dat Volk un to Sin Jüngers,
2. Un sprok: Up Moses sin Stohl sitt nu de Schriftgelehrten un Pharisäers.
3. Allns, wat se ju nu seggt, dat ji holn schüllt, dat holt un doht dat. Awer na ehr Warke schüllt ji nich dohn. Se seggt dat wol un doht dat doch nich. Mal. 3, 7.
4. Se bindt awer sware un unerdrägliche Lasten un leggt se de Minschen up den Hals; awer se wüllt desülven nich mit een Finger anrögen. Luk. 11, 46.
5. All ehr Warke awer doht se, dat se vun de Lüd sehn ward. Se makt ehr Denkzettel breet un de Söm’ an ehr Kleder grot. Kap. 6, 1. 4. Mos. 15, 38.
6. Se sitt geern baben an bi Disch un in de Scholen.
7. Un hebbt dat geern, dat se gröt’ ward up den Markt, un vun de Minschen Rabbi nennt ward.
8. Awer ji schüllt ju nich Rabbi nennen laten, denn Een is ju Meister, Christus; ji awer sünd All Bröder. 2. Cor. 1, 24.
9. Un schüllt Nüms Vader heten up de Eer: denn Een is ju Vader, de in den Himmel is.
10. Un ji schüllt ju nich Meister heten laten: denn Een is ju Meister, Christus. Joh. 13, 12.
11. De Gröttste mank ju schall ju Deener wesen. Kap. 20, 26. 27.
12. Denn wer sik sülvst grot makt, de ward lütt makt, un wer sik sülvst lütt makt, de ward grot makt. Spr. 29, 23. Hiob. 22, 29. Ezech. 17, 24. Luk. 14, 11. Kap. 18, 14. 1. Pet. 5, 5.
13. Weh ju Schriftgelehrten un Pharisäers, ji Heuchlers, de ji dat Himmelriek toslut vör de Minschen! Ji kamt dar nich rin, un de dar rin wüllt, de lat ji nich rin gahn.
14. Wehe ju Schriftgelehrten un Pharisäers, ji Heuchlers, de ji de Wittwen ehr Hüser upfreet un lange Gebede vörgevt! Darum ward ji desto mehr Verdammnis kriegen. Mark. 12, 40. Luk. 20, 47.
15. Wehe ju Schriftgelehrten un Pharisäers, ji Heuchlers, de ji to Land un Water umhertreckt, dat ji een Judengenossen makt; un wenn he dat warn is, makt ji ut em en Höllenkind, twee mal arger, as ji sünd.
16. Weh ju, verblendte Leiter, de ji seggt: Wer dar swört bi den Tempel, dat is Nicks, wer awer swört bi dat Gold vun den Tempel, de is schüllig.
17. Ji Narren un Blinden! Wat is grötter? dat Gold, oder de Tempel, de dat Gold hillig makt?
18. Wer dar swört bi den Altar, dat is Nicks; wer awer swört bi dat Opfer, dat darup is, de is schüllig.
19. Ji Narren un Blinden! Wat is grötter, dat Opfer oder de Altar, de dat Opfer hillig makt? 2. Pet. 1, 9.
20. Darum, wer dar swört bi den Altar, de swört bi densülven un bi Allns, wat darup is.
21. Un wer dar swört bi den Tempel, de swört bi densülven un bi de, de darin wahnt.
22. Un wer dar swört bi den Himmel, de swört bi GOtt Sin Stohl un bi den, de darup sitt. Kap. 5, 34.
23. Wehe ju Schriftgelehrten un Pharisäers, ji Heuchlers, de ji tein Prozent Stüer nehmt vun de Münz, Dill un Kümmel; un lat na dat Swarste in dat Gesetz, nämlich dat Gericht, de Barmhartigkeit un de Glov! Düt schull man dohn un dat Anner nich laten.
24. Ji verblendte Leiter, de ji Mücken sieht un Kameele versluckt.
25. Weh ju Schriftgelehrten un Pharisäers, ji Heuchlers, de ji de Bekers un Schötteln utwennig rein holt, binnen awer sünd se vull vun Rov un Habsucht. Luk. 11, 39.
26. Du blinde Pharisäer, mak toeerst dat Inwennige vun den Beker un de Schöttel rein, up dat ok dat Utwennige rein ward. Tit. 1, 15.
27. Wehe ju Schriftgelehrten un Pharisäers, ji Heuchlers, de ji liek sünd kalkte Gräwer, weke buten smuck utsehn doht, awer binnen sünd se vull vun Dodenknaken un allerhand Unflat.
28. Also ji ok; vun buten schient ji vör de Minschen fromm, awer binnen sünd ji vull vun Heuchelie un Undög.
29. Wehe ju Schriftgelehrten un Pharisäers, ji Heuchlers, de ji de Prophetengräwer bu’t un smückt de Gerechten ehr Gräwer.
30. Un sprekt: Weern wi to unse Vaders ehr Tieden west, so wulln wi nich Deel hebben mit se an de Propheten ehr Blot.
31. So gevt ji twar öwer ju sülvst Tügnis, dat ji Kinner sünd vun de, weke de Propheten dod makt hebbt. Apost. 7, 52.
32. Wolan, makt ji ok ju Vaders ehr Maat vull!
33. Ji Slangen, ji Adderngetücht! wa wüllt ji de Höll ehr Verdammnis entgahn? Kap. 3, 7.
34. Darum hört, Ik schick to ju Propheten un Kloke un Schriftgelehrten: un vun de ward ji weke dod maken un krüzigen un weke ward ji geißeln in ju Scholen un ward se verfolgen vun een Stadt in de anner; Luk. 11, 49. Apost. 5, 40.
35. Up dat öwer ju kummt all dat gerechte Blot, dat vergaten is up de Eer, vun den gerechten Abel sin Blot an bet to Zacharias, Barachias Söhn sin Blot, den ji dod makt hebbt twischen den Tempel un den Altar. Kap. 27, 25. 1. Mos. 4, 8. 2. Chron. 24, 21. 22. Luk. 11, 51.
36. Wahrlich, Ik segg ju, dat düt alltomal öwer dat Geslecht kamen ward.
37. Jerusalem, Jerusalem, de du dod makt hest de Propheten un steenigt, de to di schickt sünd! Wa oft hef Ik din Kinner versammeln wullt, as en Kluckhehn ehr Küken unner ehr Flünk versammeln deiht, un ji hebbt nich wullt. Luk. 13, 34.
38. Seht, ju Hus schall ju wüst laten warrn. 1. Kön. 9, 7. Luk. 13, 35.
39. Denn Ik segg ju: Ji ward Mi vun nu af nich sehn, bet dat ji sprekt: Lavt wes’, de dar kummt in den HErrn Sin Nam! Mark. 11, 9. 10. Joh. 12, 13.
Dat 24. Kapitel.
1. Un JEsus gung weg vun den Tempel, un Sin Jüngers treden to Em, dat se Em wiesen den Tempel sin Gebüde. Mark. 13, 1.
2. JEsus awer sprok to se: Seht ji nich dat Allns? Wahrlich, Ik segg ju: Hier ward nich een Steen up den annern blieven, de nich entwei braken ward.
3. Un as He up den Ölbarg sitten dä, treden to Em Sin Jüngers alleen un sproken: Segg uns, wann ward sik dat todregen? Un wat ward dat för Teken wesen vun Din Tokunft un vun dat Enn vun de Welt?
4. JEsus awer antworte un sprok to se: Seht to, dat ju Nüms verföhrn deiht.
5. Denn dar ward Veele kamen unner Min Nam un seggen: Ik bün Christus, un ward Veele verföhrn. Kap. 7, 22. Joh. 5, 43.
6. Ji ward vun Kriegen hörn un Geschrigg vun Kriegen; seht to, un ward nich bang. Dat mutt toeerst Allns geschehn; awer dat Enn is noch nich dar.
7. Denn een Volk ward sik upsetten gegen dat anner, un een Königriek öwer dat annere, un ward wesen Pest un düre Tied un Eerdbeven hier un dar.
8. All dat awer is de Anfang vun de Noth.
9. Alsdann ward se ju öwerlevern in Bedröfnis un ju dod maken. Un ji möt haßt warrn wegen Min Namen vun alle Völker. Mark. 13, 9. Luk. 21, 12. Joh. 16, 2.
10. Denn ward sik Veele argern un ward unner enanner verraden un ward sik unner enanner hassen. Kap. 11, 6.
11. Un veele falsche Propheten ward upstahn un ward Veele verföhrn. Kap. 7, 15.
12. Un wiel de Ungerechtigkeit ward öwerhand nehmen, ward de Leev in Veele kold warrn. 2. Tim. 3, 1.
13. Wer awer uthollt bet an dat Enn, de ward selig. Kap. 10, 22.
14. Un dat Evangelium vun dat Riek ward predigt warrn in de ganze Welt to en Tügnis öwer alle Völker; un denn ward dat Enn kamen. Röm. 10, 18.
15. Wenn ji nu sehn ward de Gruel vun de Verwüstung, wovun seggt is dörch den Prophet Daniel, dat he steiht an de hillige Stä, (wer dat lesen deiht, de mark sik dat!) Mark. 13, 14. Luk. 21, 20. Dan. 9, 26. 27.
16. Denn lop weg up de Bargen, wer in dat jüdische Land is.
17. Un wer up dat Dack is, de stieg nich dal, um wat to haln ut sin Hus. Mark. 13, 15. 16.
18. Un wer up dat Feld is, de kehr nich um, sin Kleder to haln.
19. Wehe awer de Swangern un Fruens, de Kinner an de Bost hebbt, to de Tied!
20. Bedt awer, dat ju Fluch nich vör sik gahn deiht in den Winter oder up den Sabbath. 2. Mos. 16, 29.
21. Denn dar ward to de Tied en grote Bedröfnis wesen, as nich west is vun de Welt Anfang bet hierher un as ok nich warrn ward.
22. Un wenn düsse Dag’ nich warn verkört, so war keen Minsch selig. Awer wegen de Uterwählten ward de Dag’ verkört.
23. Wenn denn Jemand to ju seggen ward: Seht, hier is Christus oder dar, so schüllt ji dat nich gloven. Matth. 13, 21. Luk. 17, 23. 21, 8.
24. Denn dar ward falsche Christi un falsche Propheten upstahn un grote Teken un Wunner dohn, dat ok de Uterwählten (wenn dat möglich weer) in den Irrdom verföhrt warrn.
25. Seht, Ik hef ju dat vörher seggt.
26. Darum, wenn se to ju seggen ward: »Süh, He is in de Wüstenie,« so gaht nich rut; »Süh, He is in de Kamer,« so glovt dat nich.
27. Denn gliek as de Blitz utgeiht vun den Upgang un lüchtet bet to den Unnergang, so gau ward ok de Minschensöhn Sin Tokunft wesen.
28. Wo awer en Aas is, dar sammelt sik de Adlers. Hiob. 39, 30. Hab. 1, 8. Luk. 17, 37.
29. Awer bald na de Bedröfnis vun düsse Tied ward de Sünn un de Maand ehrn Schien verleern, un de Steerns ward vun den Himmel dal falln un de Himmel ehr Kräft ward sik bewegen. Jes. 13, 10.
30. Un denn ward erschienen dat Teken vun den Minschensöhn in den Himmel. Un denn ward hulen alle Geslechter up de Eer un ward kamen sehn den Minschensöhn in de Wolken an den Himmel mit grote Kraft un Herrlichkeit.
31. Un He ward utschicken Sin Engeln mit helle Basunen, un se ward sammeln Sin Uterwählten vun de veer Winden, vun een Enn an den Himmel to dat anner. 1. Cor. 15, 52. 1. Thess. 4, 16.
32. An den Fiegenbom lehrt en Glieknis. Wenn sin Twieg nu saftig ward un Bläder kriggt, so weet ji, dat de Sommer neeg bi is. Mark. 13, 28. Luk. 21, 29.
33. Also ok, wenn ji dat Allns sehn doht, so weet ji, dat dat neeg vör de Döhr is.
34. Wahrlich, Ik segg ju: Düt Geslecht ward nich vergahn, bet dat Allns geschüt.
35. Himmel un Eer ward vergahn, awer Min Worde ward nich vergahn. Mark. 13, 31. Luk. 21, 33.
36. Vun den Dag awer un vun de Stunn weet Nüms, ok de Engeln nich in den Himmel; sonnern alleen Min Vader. Mark. 13, 32.
37. Gliek awer as dat to Noah’s Tied weer, so ward ok de Minschensöhn Sin Tokunft wesen. 1. Mos. 7, 7. Luk. 17, 26. 27. 1. Pet. 3, 20.
38. Denn gliek as se weern in de Dag’ vör de Sündfloth; se eten, se drunken, frien un leten sik frien bet an den Dag, do Noah in de Arch gung.
39. Un se achten nich, bet dat de Sündfloth keem un neem se all weg: so ward ok wesen de Tokunft vun den Minschensöhn.
40. Denn ward twee up dat Feld wesen; Een ward annahm, un de Anner ward verlaten warrn.
41. Twee ward malen in de Möl; de Een ward annahm un de Anner ward verlaten warrn.
42. Darum west wachsam; denn ji weet nich, wat vör en Stunn ju HErr kamen ward. Mark. 13, 33. 35.
43. Dat schüllt ji awer weten: Wenn en Husvader weten dä, up wat förn Stunn de Deef kamen wull, so war he jo wachsam wesen un nich in sin Hus breken laten. 1. Thess. 5, 2.
44. Darum west ji ok bereit; denn de Minschensöhn ward kamen to en Stunn, wenn ji dat nich meent.
45. Wer is awer nu en true un kloke Knecht, den de Herr sett hett öwer sin Deeners, dat he se to rechte Tied Spies gift? Kap. 25, 21. Luk. 12, 42. Ebr. 3, 5.
46. Selig is de Knecht, wenn sin Herr kummt un findt em also dohn.
47. Wahrlich, Ik segg ju: He ward em öwer all sin Göder setten. Kap. 25, 21. 23.
48. So awer de anner, de böse Knecht, ward in sin Hart seggen: Min Herr kummt noch lang nich,
49. Un fangt an, sin Mitknechten to sla’n, itt un drinkt mit de Bedrunkenen:
50. So ward düsse Knecht sin Herr kamen an den Dag, dat he sik dat nich versüht, un to de Stunn, de he nich weet.
51. Un ward em in Stücken terrieten, un ward em sin Lohn geven mit de Heuchlers. Dar ward wesen Hulen un Tänklappern. Kap. 8, 12. 13, 24.
Dat 25. Kapitel.
1. Denn ward dat Himmelriek gliek wesen tein Jungfern, de ehr Lampen neemen un gungen ut, den Brüdigam in de Möt.
2. Awer fief mank se weern eenfoltig un fief weern klok.
3. De eenfoltigen neemen ehr Lampen, awer se neemen keen Öl mit sik.
4. De kloken awer neemen Öl in ehr Gefäße, samt ehr Lampen.
5. Do nu de Brüdigam up sik töven leet, warn se All möd un slepen in. Jak. 3, 2.
6. För Middernacht awer war en Geschrigg: Süh, de Brüdigam kummt, gaht rut, em in de Möt!
7. Do stunnen düsse Jungfern alle up un maken ehr Lampen smuck. Luk. 12, 36.
8. De Eenfoltigen awer sproken to de Kloken: Gevt uns vun ju Öl, denn unse Lampen gaht ut.
9. Do antworten de Kloken un sproken: Nich also, up dat nich wi un ji to kort kamt. Gaht awer hen to de Hökers, un kopt för ju sülven.
10. Un do se hengungen to kopen, keem de Brüdigam, un de dar bereit weern, gungen mit em rin to de Hochtied un de Döhr war toslaten. Offenb. 19, 7.
11. Toletzt keemen ok de annern Jungfern un sproken: Herr, Herr, mak uns apen! Luk. 13, 25.
12. He antworte awer un sprok: Wahrlich, ik segg ju: Ik kenn ju nich. Kap. 7, 23. Ps. 1, 6.
13. Darum west munter, denn ji weet weder den Dag noch de Stunn, in de de Minschensöhn kamen ward. Kap. 24, 42. Mark. 13, 33. Luk. 21, 36.
14. Gliek as en Minsch, de öwer Land trock, sin Knechten reep, un öwergev se sin Göder. Luk. 19, 12.
15. Un den Een gev he fief Zentner, den Annern twee, den drütten een, Jedereen na Vermögen, un trock bald weg.
16. Do gung de hen, de fief Zentner kregen harr, un handel mit desülvigen un gewunn anner fief Zentner.
17. Desglieken ok, de twee Zentner kregen harr, gewunn ok anner twee Zentner.
18. De awer een kregen harr, gung hen un mak en Kul in de Eer un verstek sin Herr sin Geld.
19. Na en lange Tied keem de Herr vun düsse Knechts, un heel Rekenschap mit se.
20. Do tred herto, de fief Zentner kregen harr, un legg fief anner Zentner hen un sprok: Herr, du hest mi fief Zentner dahn, süh dar, ik hef darmit anner fief Zentner verdeent.
21. Do sprok sin Herr to em: Ei, du fromme un true Knecht, du büst öwer wenig tru west, ik will di öwer veel setten, gah in to din Herr sin Freud. v. 23. Kap. 24, 45.
22. Do tred ok herto, de twee Zentner kregen harr un sprok: Herr, du hest mi twee Zentner dahn, süh dar, ik hef mit desülven twee anner verdeent.
23. Sin Herr sprok to em: Ei, du fromme un true Knecht, du büst öwer wenig tru west, ik will di öwer veel setten, gah in to din Herr sin Freud.
24. Do tred ok herto, de een Zentner kregen harr un sprok: Herr, ik wuß, dat du en harte Mann büst. Du meihst, wo du nich sai’t hest, un sammelst, wo du nich streut hest.
25. Un weer bang, gung hen un verstek din Zentner in de Eer. Süh, dar hest du, wat din is.
26. Sin Herr awer antworte un sprok to em: Du böse un fule Knecht! wußt du, dat ik meih, wo ik nich sai’t hef, un sammel, wo ik nich streut hef; Kap. 18, 32.
27. So schust du min Geld to de Weßlers dahn hebben un wenn ik kamen weer, harr ik dat Minige to mi nahmen mit Gewinn.
28. Darum nehmt vun em den Zentner un gevt dat den, de tein hett.
29. Denn wer dar hett, den ward geven warrn, un he ward vull up hebben; wer awer nich hett, den ward ok, wat he hett, nahmen warrn. Kap. 13, 12. Mark. 4, 25. Luk. 8, 18.
30. Un den unnützen Knecht smiet in de Düsternis rut, dar ward wesen Hulen un Tänklappern. Kap. 8, 12. 24, 51.
31. Wenn awer de Minschensöhn kamen ward in Sin Herrlichkeit un alle hilligen Engeln mit Em, denn ward he sitten up den Stohl vun Sin Herrlichkeit. Kap. 16, 27. 1. Thess. 4, 16.
32. Un alle Völker ward vör Em versammelt warrn. Un He ward se vun eenanner scheeden, gliek as en Schapharr de Schap vun de Böck scheeden deiht. Röm. 14, 10.
33. Un ward de Schap to Sin rechte Hand stellen un de Böck to de Linke. Ezech. 34, 17.
34. Denn ward de König seggen to de to Sin Rechten: Kamt her ji Gesegneten vun Min Vader, arft dat Riek, dat för ju bereit holn is vun de Welt Anfang her!
35. Denn Ik bün hungrig west un ji hebbt Mi wat to eten geven. Ik bün döstig west un ji hebbt Mi wat to drinken geven. Ik bün en Gast west un ji hebbt Mi Harbarg geven. Jes. 58, 7. Ezech. 18, 7. Tob. 4, 17.
36. Ik bün nakelt west un ji hebbt Mi Kledung geven. Ik bün krank west un ji hebbt Mi besöcht. Ik bün gefangen west un ji sünd to Mi kamen.
37. Denn ward de Gerechten Em antworten un seggen: HErr, wannehr hebbt wi Di hungrig sehn un Di wat to eten geven? oder döstig un hebbt Di wat to drinken geven?
38. Wannehr hebbt wi Di as Gast sehn un Di Harbarg geven?
39. Wannehr hebbt wi Di krank oder gefangen sehn un sünd to Di kamen?
40. Un de König ward antworten un seggen: Wahrlich, Ik segg ju: Wat ji dahn hebbt een vun düsse Min geringsten Bröder, dat hebbt ji Mi dahn. Kap. 10, 42. Spr. 19, 17. Ebr. 6, 10.
41. Denn ward He ok seggen to de to Sin linke Hand: Gaht weg vun Mi, ji Verfluchten, in dat ewige Füer, dat dar torecht makt is vör den Düvel un sin Engeln. Kap. 7, 23. Luk. 13, 27. Ps. 6, 9. Offenb. 20, 10. 15.
42. Ik bün hungrig west, un ji hebbt Mi Nicks to eten geven. Ik bün döstig west un ji hebbt Mi Nicks to drinken geven.
43. Ik bün en Gast west un ji hebbt Mi keen Harbarg geven. Ik bün nakelt west un ji hebbt Mi keen Kledung geven. Ik bün krank un gefangen west un ji hebbt Mi nich besöcht.
44. Denn ward de Em ok antworten un seggen: HErr, wannehr hebbt wi Di sehn hungrig oder döstig, oder as Gast, oder nakelt, oder krank, oder gefangen, un hebbt Di nich deent?
45. Denn ward He antworten un seggen: Wahrlich, Ik segg ju: Wat ji nich dahn hebbt een vun düsse Geringsten, dat hebbt ji Mi ok nich dahn.
46. Un se ward in de ewige Pien gahn; awer de Gerechten in dat ewige Leven. Joh. 5, 29.
Dat 26. Kapitel.
1. Un dat begev sik, as JEsus all düsse Reden to Enn brocht harr, sprok He to Sin Jüngers:
2. Ji weet, dat na twee Dag’ Ostern ward un de Minschensöhn ward öwerlevert, dat He krüzigt ward.
3. Do versammeln sik de Hohenpresters un Schriftgelehrten un de Öllsten vun dat Volk in den Hohenprester, de dar Kaiphas heten dä, sin Palast. Joh. 11, 47.
4. Un heeln Rath, wa se JEsus mit List griepen un dod maken kunn.
5. Se sproken awer: Jo nich up dat Fest, up dat dar nich en Uplop ward unner dat Volk.
6. Do nu JEsus weer to Bethanien, in Simon den Utsätzigen sin Hus, Mark. 14, 3.
7. Tred en Fru to Em, de harr en Glas mit köstlich Water un got dat ut up Sin Kopp, as He to Disch seet. Joh. 12, 3.
8. As Sin Jüngers dat seegen, warn se unwillig un sproken: Wat schall düsse Unrat?
9. Düt Water harr mugt düer verkofft un de Armen geven warn.
10. As JEsus dat marken dä, sprok He to se: Wat geiht ju de Fru an? Se hett en god Wark an Mi dahn.
11. Ji hebbt alle Tied Arme bi ju, awer Mi hebbt ji nich alle Tied. 5. Mos. 15, 11. Mark. 14, 7. Joh. 12, 18.
12. Dat se düt Water hett up Min Lief gaten, dat hett se dahn, up dat se Mi son Genuß bereiten deiht.
13. Wahrlich, Ik segg ju: Wo düt Evangelium predigt ward in de ganze Welt, dar ward man ok seggen to ehr Gedächtnis, wat se dahn hett.
14. Do gung hen een vun de Twölf, mit Namen Judas Ischarioth, to de Hohenpresters,
15. Un sprok: Wat wüllt ji mi geven? Ik will Em ju verraden. Un se boden em dörtig Sülverlings. Zach. 11, 12.
16. Un vun do an söch he Gelegenheit, dat he Em verraden dä.
17. Awer an den eersten Dag vun de söten Brode treden de Jüngers to JEsus un sproken to Em: Wo wullt Du, dat wi Di bereiten, dat Osterlamm to eten? Mark. 14, 12. Luk. 22, 7. 8.
18. He sprok: Gaht hen in de Stadt to een un sprekt to em: De Meister lett di seggen: Min Tied is kamen, Ik will bi di Ostern holn mit Min Jüngers.
19. Un de Jüngers dän, as JEsus se befahln harr, un maken dat Osterlamm fardig.
20. Un an den Abend sett He Sik to Disch mit de Twölf. Mark. 14, 7. 18. Luk. 22, 14.
21. Un as se eten dän, sprok He: Wahrlich, Ik segg ju, Een mank ju ward Mi verraden. Joh. 13, 21.
22. Un se warn heel bedrövt un fungen an, Jedereen vun se, un sän to Em: HErr, bün ik dat?
23. He antworte un sprok: De mit de Hand mit Mi in de Schöttel langt, de ward Mi verraden. Mark. 14, 20.
24. De Minschensöhn geiht twar darhen, as vun Em schreven steiht; doch wehe den Minsch, dörch den He verraden ward. Dat weer em beter, dat so en Minsch nie gebarn weer.
25. Do antworte Judas, de Em verraden dä, un sprok: Bün ik dat, Rabbi? He sprok to em: Du seggst dat.
26. As se awer eten dän, neem JEsus dat Brod, dank un brok dat un gev dat de Jüngers un sprok: Nehmt, eet, dat is Min Lief. Mark. 14, 22. Luk. 22, 19. 1. Cor. 11, 23.
27. Un He neem den Kelch, un dank, gev se den un sprok: Drinkt all darut.
28. Dat is Min Blod vun dat nie Testament, dat vergaten ward för veele, to Vergevung vun de Sünn.
29. Ik segg ju: Ik warr vun nu an nich mehr drinken vun düsse Frucht vun den Wienstock, bet an den Dag, dar Ik dat nie drinken warr mit ju in Min Vader Sin Riek. Mark. 14, 25.
30. Un do se den Lofgesang spraken harrn, gungen se rut an den Ölbarg. Mark. 14, 26.
31. Do sprok JEsus to se: In düsse Nacht ward ji ju all an Mi argern. Denn dar steiht schreven: Ik warr den Harr slan, un de Schap vun de Herde ward sik verlopen. Mark. 14, 17. Zach. 13, 7.
32. Wenn Ik awer wedder upstah, will Ik vör ju hergahn in Galiläa.
33. Petrus awer antworte un sprok to Em: Wenn se sik ok all an Di argern doht, so will ik mi doch nümmermehr argern.
34. JEsus sprok to Em: Wahrlich, Ik segg di: In düsse Nacht, ehr de Hahn kreihn deiht, warrst du Mi dree Mal verleugnen. Mark. 14, 30. Luk. 22, 34. Joh. 13, 38.
35. Petrus sprok to Em: Un wenn ik mit Di starven schall, so will ik Di nich verleugnen. Datsülvige sän ok alle Jüngers.
36. Do keem JEsus mit se to en Hof, de heet Gethsemane, un sprok to Sin Jüngers: Sett ju hier, bet dat Ik darhen gah un bed’. Mark. 14, 32. Luk. 22, 39. Joh. 18, 1. 1. Mos. 22, 5.
37. Un neem to Sik Petrus, un Zebedäus sin beiden Söhns un fung an to truern un to bevern.
38. Do sprok JEsus to se: Min Seel is bedrövt bet an den Dod; blievt hier un wakt mit Mi. Mark. 14, 34.
39. Un gung hen, en beten darvun, full dal up Sin Gesicht un bä un sprok: Min Vader, is dat möglich, so gah düsse Kelch vun Mi; doch nich as Ik will, sonnern as Du wullt. Luk. 22, 41.
40. Un He keem to Sin Jüngers un funn se inslapen un sprok to Petrus: Künnt ji denn nich en Stunn mit Mi waken?
41. Wakt un bedt, up dat ji nich in Anfechtung fallen doht. De Geist is willig, awer dat Fleesch is swack. Mark. 14, 38.
42. Ton annern Mal gung He wedder hen, bä un sprok: Min Vader, is dat nich möglich, dat düsse Kelch vun Mi gah, Ik drink em denn; so gescheh Din Will.
43. Un He keem un funn se noch eenmal slapen, un ehr Ogen weern vull vun Slap.
44. Un He leet se un gung noch eenmal hen un bä ton drütten Mal un sprok desülvigen Wör’.
45. Do keem He to Sin Jüngers un sprok to se: Ach, wüllt ji nu slapen un ruhn? Seht, de Stunn is hier, dat de Minschensöhn in de Sünners ehr Hann öwergeven ward. Mark. 14, 41.
46. Staht up, lat uns gahn, he is dar, de Mi verraden deiht.
47. Un as He noch reden dä, süh, do keem Judas, een vun de Twölf, un mit em en grote Schaar mit Swerdten un mit Stangen, vun de Hohenpresters un de Öllsten vun dat Volk. Mark. 14, 43. Luk. 22, 47.
48. Un de Verräder harr se en Teken geven un seggt: Weken ik küssen warr, de is dat, den griept.
49. Un sogliek trä he to JEsus un sprok: Ik gröt Di, Rabbi! un küß Em. 2. Sam. 20, 9.
50. JEsus awer sprok to em: Min Fründ, warum büst du herkamen? Do treden se to Em, län de Hann an JEsus un grepen Em.
51. Un süh, een vun de, de mit JEsus weern, reck de Hand ut un trock sin Swerdt rut, un slog den Hohenprester sin Knecht un hau em een Ohr af. Mark. 14, 47. Luk. 22, 50. Joh. 18, 10.
52. Do sprok JEsus to em: Stek din Swerdt an sin Stä, denn wer dat Swerdt nimmt, de schall dörch dat Swerdt umkamen.
53. Oder meenst du, dat Ik Min Vader nich beden kunn, dat He Mi toschicken dä mehr as twölf Legionen Engeln? Dan. 7, 10.
54. Wa war awer de Schrift erfüllt? Dat mutt so gahn. Ps. 22, 7.
55. To de Stunn sprok JEsus to de Schaar: Ji sünd utgahn as to en Mörder mit Swerdten un mit Stangen, Mi to fangen. Hef Ik doch jeden Dag bi ju seten un hef lehrt in den Tempel, un ji hebbt Mi nich grepen.
56. Awer dat is Allns geschehn, up dat de Propheten ehr Schrift erfüllt war. Do verleten Em all de Jüngers un lepen weg. Matth. 31.
57. De awer JEsus grepen harrn, föhrn Em to den Hohenprester Kaiphas, wo sik de Hohenpresters un Öllsten versammelt harrn. Joh. 18, 13.
58. Petrus awer folg Em na vun wieden, bet in den Hohenprester sin Palast, un gung rin un sett sik bi de Knechts, up dat he seeg, wa dat rut wull.
59. De Hohenpresters awer un de Öllsten un de ganze Rath söchten falsch Tügnis gegen JEsus, up dat se Em dod maken kunnen.
60. Un funnen keen. Un obgliek veele falsche Tügen hertokeemen, funnen se doch keen. Toletzt treden herto twee falsche Tügen.
61. Un sproken: He hett seggt: Ik kann GOttes Tempel afbreken un in dree Dag densülven bu’n. Joh. 2, 19. 21.
62. Un de Hoheprester stunn up un sprok to Em: Antwortst Du Nicks to dat, wat düsse gegen Di tügt?
63. Awer JEsus sweeg still. Un de Hohenprester antworte un sprok to Em: Ik beswör Di bi den lebendigen GOtt, dat Du uns seggst, ob Du büst Christus, GOtt Sin Söhn. 1. Kön. 22, 16.
64. JEsus sprok to em: Dat is, as du seggt hest. Doch segg Ik ju: Vun nu af an ward dat geschehn, dat ji sehn ward den Minschensöhn sitten to de rechte Hand vun de Kraft, un kamen in de Wolken vun den Himmel. Matth. 16, 27. Mark. 14, 62. Ps. 110, 1.
65. Do reet de Hohenprester sin Kleder entwei, un sprok: He hett GOtt lästert; wat brukt wi wieder Tügnis? Süh, nu hebbt ji Sin Gotteslästerung hört.
66. Wat dünkt ju? Se antworten un sproken: He hett den Dod verdeent. Jer. 26, 11.
67. Do speegen se ut in Sin Angesicht un slogen Em mit de Füst. Enige awer slogen Em in dat Gesicht. Jes. 50, 6.
68. Un sproken: Prophezieh uns, Christus, wer is dat, de Di slog?
69. Petrus awer seet buten in den Palast; un en Deenstdiern trä to em un sprok: Un du weerst ok mit den JEsus ut Galiläa? Mark. 14, 66. Luk. 22, 56. Joh. 18, 16.
70. He leugnete awer vör se all un sprok: Ik weet nich, wat du seggst.
71. As he awer to de Döhr rut gung, seeg em en anner, un sprok to de, de dar weern: Düsse weer ok mit den JEsus vun Nazareth.
72. Un he leugnete dat noch eenmal un swor darto: Ik kenn den Minsch nich.
73. Un na en lütte Wiel treden herto, de dar stunn, un sproken to Petrus: Wahrlich, du büst ok een vun de; denn din Sprak verrad di.
74. Do fung he an, sik to verfluchen un swören: Ik kenn den Minsch nich. Un gliek darup kreih de Hahn. Mark. 14, 71.
75. Do dach Petrus an JEsus Sin Wort, as He to em sä: Ehr de Hahn kreihn ward, warrst du Mi dree Mal verleugnen. Un gung rut un ween bitterlich.
Dat 27. Kapitel.
1. An den Morgen awer heeln all de Hohenpresters un de Öllsten vun dat Volk en Ratssitzung öwer JEsus, dat se Em dod maken dän. Mark. 15, 1. Luk. 22, 66. Joh. 18, 28.
2. Un bunnen Em, föhrn Em hen un öwerleverten Em den Landpleger Pontius Pilatus.
3. As dat Judas, de Em verraden harr, seeg, dat He verdammt weer to den Dod, dä em dat leed, un he broch de dörtig Sülverlings de Hohenpresters un de Öllsten wedder.
4. Un sprok: Ik hef öwel dahn, dat ik unschüllig Blot verraden hef.
5. Se sproken: Wat geiht uns dat an? Dar seh du to. Un he smeet de Sülverlings in den Tempel, mak sik darvun, gung hen, un hung sik up. Apost. 1, 18.
6. Awer de Hohenpresters neemen de Sülverlings, un sproken: Dat döcht nich, dat wi se in den Gotteskasten leggt, denn dat is Blotgeld.
7. Se heeln awer en Rat un koffen en Pötters-Acker darför to’n Begräfnis för de Pilgers.
8. Darum is düsse Acker nennt de Blotacker, bet up düssen Dag.
9. Dar is erfüllt, dat dar seggt is dörch den Prophet Jeremias, as he sprickt: Se hebbt nahmen dörtig Sülverlings, womit betahlt war de Verkoffte, den se kofften vun de Kinner Israel. Jer. 32, 6. Zach. 11, 12. 13.
10. Un hebbt se geven för en Pötters-Acker, as mi de HErr befahln hett.
11. JEsus awer stunn för den Landpleger, un de Landpleger frog Em, un sprok: Büst Du de Juden ehr König? JEsus awer sprok to em: Dat is, as du seggst.
12. Un as He verklagt war vun de Hohenpresters un Öllsten, antworte He Nicks.
13. Do sprok Pilatus to Em: Hörst Du nich, wa hart se Di verklagt?
14. Un He antworte em nich up een Wort, also, dat sik ok de Landpleger heel verwunnern dä.
15. Up dat Fest awer harr de Landpleger de Gewohnheit, dat Volk en Gefangen los to geven, wat för een se wulln. Mark. 15, 6.
16. He harr awer to de Tied een besonners vör alle annern Gefangen, de Barabbas heeten dä.
17. Un as se versammelt weern, sprok Pilatus to se: Weken wüllt ji, dat ik ju los gev? Barabbas oder JEsus, vun den seggt ward, He is Christus?
18. Denn He wuß wol, dat se Em ut Afgunst öwerantwort harrn.
19. Un as he up den Richtstohl sitten dä, schick sin Fru to em un leet em seggen: Hef du Nicks to schaffen mit düssen Gerechten, ik hef hüt veel leden in den Drom um Sin wegen.
20. Awer de Hohenpresters un Öllsten öwerredten dat Volk, dat se um Barabbas beden schulln, un JEsus umbrochten. Mark. 15, 11. Luk. 23, 18. Joh. 18, 14.
21. Do antworte nu de Landpleger, un sprok to se: Weken wüllt ji unner düsse beiden, den ik ju losgeven schall? Se sproken: Barabbas.
22. Pilatus sprok to se: Wat schall ik denn maken mit JEsus, vun den seggt ward, dat He Christus is? Se sproken all: Lat Em krüzigen!
23. De Landpleger sä: Wat hett He denn Öwels dahn? Se schregen awer noch mehr, un sproken: Lat Em krüzigen. Mark. 14, 24.
24. As awer Pilatus seeg, dat he Nicks utrichten dä, sonnern dat dar blot en veel grötern Uprohr war, neem he Water, un wusch de Hann vör dat Volk, un sprok: Ik bün unschüllig an dat Blot vun düssen Gerechten; seht ji to. 5. Mos. 21, 6.
25. Do antworte dat ganze Volk, un sprok: Sin Blot kam öwer uns un öwer unse Kinner!
26. Do gev he se Barabbas los; awer JEsus leet he geißeln un öwerlever Em, dat He krüzigt war. Mark. 15, 15.
27. Do neem den Landpleger sin Kriegsknechts JEsus to sik in dat Richthus, un versammelten öwer Em de ganze Schaar. Mark. 15, 16.
28. Un trocken Em ut un dän Em en Purpurmantel an.
29. Un flechten en Kron vun Dorn un setten se up Sin Kopp, un en Rohr in Sin rechte Hand, un bögten de Knee vör Em, un verspotten Em, un sproken: Gegröt west Du, de König vun de Juden.
30. Un speegen Em an, un neemen dat Rohr un slogen Sin Kopp darmit. Jes. 50, 6.
31. Un as se Em verspott harrn, trocken se Em den Mantel ut un trocken Em Sin Kleder an, un föhrn Em hen, dat se Em krüzigten. Mark. 15, 20.
32. Un indem se rut gungen, funn’ se en Mann vun Kyrene, mit Namen Simon, den dwungen se, dat he Em Sin Krüz drog.
33. Un as se an de Stä keemen, de Golgatha heet, dat heet up dütsch: Schädelstä, Mark. 15, 22. Luk. 23, 33. Joh. 19, 17.
34. Geven se Em Etig to drinken mit Gall vermengt, un as He dat smecken dä, wull He dat nich drinken. Ps. 69, 22.
35. As se Em awer krüzigt harrn, deelten se sik Sin Kleder, un smeeten dat Lot darum, up dat erfüllt war, dat seggt is dörch den Prophet: Se hebbt Min Kleder mank sik deelt, un öwer Min Rock hebbt se dat Lot smeeten. Ps. 22, 19.
36. Un se seeten dar un bewachten Em.
37. Un baben öwer Sin Kopp heften se de Orsak vun Sin Dod beschreven, nämlich: Düt is JEsus, de Juden ehr König!
38. Un dar warn twee Mörders mit Em krüzigt, de een rechter un de anner linker Hand. Luk. 23, 33.
39. De dar awer vörbi gungen, lästerten Em, un schüttelten ehr Köpp, Mark. 15, 22. Ps. 22, 8.
40. Un sproken: De Du GOtt Sin Tempel terbrickst, un bu’st em in dree Dag’, help Di sülven! Büst Du GOtt Sin Söhn, so stieg raf vun dat Krüz! Joh. 2, 19.
41. Desglieken verspotten Em ok de Hohenpresters samt de Schriftgelehrten un Öllsten, un sproken:
42. Annern hett He holpen, un kann Sik Sülvst nich helpen. Is He König vun Israel, so lat Em nu vun dat Krüz stiegen, denn wüllt wi Em gloven.
43. He hett GOtt vertrut, lat de Em nu erlösen; denn He hett seggt: Ik bün GOtt Sin Söhn! Ps. 22, 9. Weish. 2, 18.
44. Desglieken verhöhnten Em ok de Mörders, de mit Em krüzigt weern. Luk. 23, 39.
45. Un vun de sößte Stunn an war en Düsternis öwer dat ganze Land bet to de negente Stunn.
46. Un um de negente Stunn schreeg JEsus lut, un sprok: Eli, Eli, lama asabthani! dat is: Min GOtt, Min GOtt, warum hest Du Mi verlaten? Ps. 21, 2.
47. Enige awer, de dar stunn’, as se dat hörn, sproken se: He röpt den Elias!
48. Un sogliek leep een vun se hen, neem en Swamm un füll em mit Etig, un steek em up en Rohr, un gev Em wat to drinken.
49. De annern awer sproken: Holt, lat mal sehn, ob Elias kummt un Em helpt.
50. Awer JEsus schreeg noch eenmal lut, un verscheede. Mark. 15, 37.
51. Un süh dar, de Vörhang in den Tempel reet in twee Stücken entwei, vun baben bet unnen dal. 2. Mos. 26, 31.
52. Un de Eer bewer, un de Felsen terreeten, un de Dodenkulen dän sik up un stunn up veele Liever vun de Hilligen, de dar slapen dän.
53. Un gungen ut de Gräver na sin Uperstahung, un keemen in de hillige Stadt, un leeten sik bi veele sehn.
54. Awer de Hauptmann un de bi em weern, un bewachten Em, as se sehn dän dat Erdbeven, un wat dar vör sik gung, verfehrten se sik heel, un sproken: Ganz gewiß, düsse is GOtt Sin Söhn west. Mark. 15, 39.
55. Un dar weern veele Wiewer, de vun wieden tosehn dän, de JEsus weern nafolgt ut Galiläa, un harrn Em deent.
56. Mank se weer Maria Magdalena, un Maria, Jakobus un Joses ehr Moder, un de Kinner Zebedäus ehr Moder.
57. An den Abend awer keem en rieken Mann vun Arimathia, de Joseph heeten dä, weke ok een vun JEsus Sin Jüngers weer. Mark. 15, 42. 43. Luk. 23, 50.
58. De gung to Pilatus, un bä em um JEsus Sin Lieknam. Do befohl Pilatus, man schull em den geven.
59. Un Joseph neem den Lieknam, un wickel Em in rein Linn’.
60. Un lä Em in sin egen nie Graf, dat he in en Felsen haun laten harr; un wölter en groten Steen vör de Döhr to dat Graf, un gung darvun. Jes. 53, 9.
61. Dar weer awer Maria Magdalena un de anner Maria, de setten sik liek öwer dat Graf.
62. An den annern Dag, de dar folg na den Rüstdag, keemen de Hohenpresters un Pharisäers alltosam to Pilatus,
63. Un sproken: Herr, wi hebbt dacht, dat düsse Verföhrer sprok, as He noch leven dä: Ik will na dree Dag’ wedder upstahn.
64. Darum befehl, dat man dat Graf verwahrn deiht bet an den drütten Dag, up dat Sin Jüngers nich kamt un stehlt Em, un seggt to dat Volk: He is upstahn vun de Doden, un de letzte Bedregerie war arger as de eerste.
65. Pilatus sprok to se: Dar hebbt ji de Wächters, gaht hen, un verwahrt dat, as ji wüllt.
66. Se gungen hen, un verwahrten dat Graf mit Wächters, un verseegelten den Steen.
Dat 28. Kapitel.
1. An den Abend awer vun den Sabbat, de anbrickt an den Morgen vun den eersten Fierdag vun de Sabbats, keem Maria Magdalena un de anner Maria, dat Graf to besehn. Mark. 16, 1. Luk. 24, 1. Joh. 20, 1.
2. Un süh, dar keem en grot Erdbeven. Denn den HErrn Sin Engel keem vun den Himmel, trä herto, un wölter den Steen vun de Döhr, un sett sik darup.
3. Un sin Gestalt weer as de Blitz, un sin Kleed witt as de Snee. Mark. 16, 5.
4. De Wächters awer verfehrten sik ut Furcht, un warn, as weern se dod.
5. Awer de Engel antworte un sprok to de Fruens: West nich bang; ik weet, dat ji JEsus den Gekrüzigten sökt. Mark. 16, 6. Luk. 23, 5.
6. He is nich hier; He is upstahn, as He seggt hett. Kamt her, un seht de Stell, wo de HErr legen hett. Matth. 12, 40.
7. Un gaht flink hen, un seggt dat Sin Jüngers, dat He upstahn is vun de Doden. Un süh, He ward vör ju hergahn in Galiläa, dar ward ji Em sehn. Süh, ik hef ju dat seggt. Matth. 26, 32.
8. Un se gungen flink to dat Graf rut, mit Furcht un grote Freud; un leepen, dat se dat Sin Jüngers vertellten. Un as se gahn dän, Sin Jüngers dat to vertelln; Mark. 16, 8.
9. Süh, do bemöt se JEsus, un sprok: West gegröt! Un se treden to Em, un grepen an Sin Föt, un fulln vör Em dal. Mark. 16, 9.
10. Do sprok JEsus to se: West nich bang, gaht hen, un verkünnigt dat Min Bröder, dat se hengaht in Galiläa, dar ward se Mi sehn. Joh. 20, 17.
11. As se awer hengungen, süh, do keemen enige vun de Wächters in de Stadt, un verkünnigten de Hohenpresters Allns, wat sik todragen harr.
12. Un se keemen tosamen mit de Öllsten, un heeln en Rat, un geven de Kriegsknechts Geld nog,
13. Un sproken: Seggt: »Sin Jüngers keemen in de Nacht, un stohln Em, do wi sleepen.«
14. Un wenn dat ward utkamen bi den Landpleger, wüllt wi em to Ruh bringen un maken, dat ji seker sünd.
15. Un se neemen dat Geld, un dän, as se lehrt weer. Düt is en allgemeene Red bi de Juden warn bet up den hütigen Dag.
16. Awer de ölven Jüngers gungen in Galiläa up en Barg, darhen JEsus se bescheden harr. Matth. 26, 32.
17. Un as se Em sehn dän, fulln se vör Em dal; enige awer twiefelten. Luk. 24, 52.
18. Un JEsus trä to se, red’ mit se un sprok: Mi is geven alle Gewalt in den Himmel un up de Eer. Matth. 11, 27.
19. Darum gaht hen un lehrt alle Völker, un döpt se in den Vader, den Söhn un den hilligen GEist Sin Namen; Mark. 16, 15.
20. Un lehrt se holn Allns, wat Ik ju befahln hef! Un seht, Ik bün bi ju all Dag’, bet an dat Enn vun de Welt. Matth. 18, 20.