De anner Epistel St. Pauli an Timotheus.
Johann Bugenhagen translation
Dat 1. Kapitel.
1. Paulus, een vun JEsus Christus Sin Apostel, dörch GOtt Sin Willn, na de Tosag’ vun dat Leven in Christus JEsus, Kap. 2, 10. Joh. 1, 4. 1. Joh. 5, 11-13.
2. An min leeven Söhn Timotheus, Gnad, Barmhartigkeit, Fred vun GOtt, den Vader, un Christus JEsus, unsen HErrn. 1. Cor. 7, 25. 1. Tim. 1, 2. Tit. 1, 4.
3. Ik dank GOtt, den ik deen vun min Öllern her mit rein Geweten, dat ik ahn Uphörn an di denk in min Gebet Dag un Nacht. Apost. 23, 1. 24, 16. Röm. 1, 8. 9.
4. Mi verlangt darna, di to sehn, wenn ik an din Thranen denk, up dat ik vull vun Freud ward.
5. Un erinner mi an de ungehüchelte Glov in di, de vörher in din Grotmoder Lois un din Moder Eunike wahnen dä, bün awer gewiß, ok in di. Apost. 1, 10.
6. Wegen weke Sak ik di erinnern will, dat du upwecken deihst de Gav vun GOtt, de in di is, dörch dat Upleggen vun min Hann. 1. Thess. 5, 19. 1. Tim. 4, 14.
7. Denn GOtt hett uns nich den Geist vun de Furcht geven, sonnern den Geist vun de Kraft un de Tucht. Röm. 8, 15.
8. Darum scham di nich öwer dat Tügnis vun unsen HErrn, noch öwer mi, de ik Sin Gefangene bün, sonnern stah ok wat ut um dat Evangelium willn, as ik, na GOtt Sin Kraft,
9. De uns selig makt hett un beropen mit en hilligen Rop, nich na unse Warke, sonnern na sin Vörsatz un Gnad, de uns geven is in Christus JEsus vör de Welt ehr Tied, Tit. 3, 5.
10. Nu awer apenbart dörch unsen HEiland JEsus Christus Sin Erschienung, de den Dod de Macht nahmen un dat Leven un en unvergänglich Wesen an dat Licht brocht hett dörch dat Evangelium, Röm. 16, 25. Jes. 25, 8. Hohel. 13, 14. 1. Cor. 15, 55. 57. Ebr. 2, 14.
11. Den ik sett bün as en Prediger un Apostel un en Lehrer vun de Heiden. 1. Tim. 2, 7.
12. Wegen weke Sak ik so veel utstahn mutt, awer ik scham mi nich daröwer, denn ik weet, an wen ik gloven doh un bün gewiß, dat He mi dat, wat He mi anvertrut hett, mi upheven kann bet up jenen Dag.
13. Hol an dat Vörbild vun de gesunden Wör’, de du vun mi hört hest, vun de Glov un vun de Leev in Christus JEsus. 1. Tim. 6, 3. Tit. 2, 1.
14. Dat gude Pand, wat di anvertrut is, hol fast dörch den hilligen GEist, de in uns wahnen deiht. v. 12. 1. Tim. 6, 20.
15. Dat weetst du, dat sik wend hebbt vun mi All, de in Asien sünd, mank weke is Phigellus un Hermogenes.
16. De HErr wes’ barmhartig gegen Onesiphorus sin Hus, denn he hett mi oft erquickt un hett sik för min Keden nich schamt;
17. Sonnern as he in Rom weer, besöch he mi flietig un funn mi. Apost. 28, 16.
18. De HErr gev em, dat he finnen deiht Barmhartigkeit an jenen Dag. Un wa veel he mi to Ephesus deent hett, weetst du am besten.
Dat 2. Kapitel.
1. So wes’ nu stark, min Söhn, dörch de Gnad in Christus JEsus.
2. Un wat du vun mi hört hest dörch veele Tügen, dat anvertru’ true Minschen, de dar düchtig sünd, Annere ok to lehrn. 1. Tim. 3, 2.
3. Hol in’t Lieden ut as en gude Kriegsmann vun JEsus Christus. Kap. 1, 8. 4, 5.
4. Nüms, de in den Krieg geiht, kümmert sik um Nahrungssorgen, up dat he den gefallt, de em annahmen hett. 1. Cor. 9, 25.
5. Un wenn Jemand ok kämpfen deiht, he ward doch nich krönt, wenn he nich recht kämpfen deiht.
6. De Ackersmann awer, de den Acker bebut, schall toeerst de Frucht darvun geneeten. Paß up, wat ik segg!
7. De HErr awer ward di in alle Ding’ Verstand geven.
8. Hol in’t Gedächtnis JEsus Christus, de upstahn is vun de Doden, ut David sin Samen, na min Evangelium. 1. Cor. 15, 4. 20. 2. Sam. 7, 12.
9. För dat ik veel lieden mutt bet to Keden, as en Öveldoer, awer GOttes Wort is darum nich bunnen. Eph. 3, 1. 13. Phil. 2, 17.
10. Darum dreg ik Allns wegen de Uterwählten, up dat se ok de Seligkeit in Christus JEsus, mit ewige Herrlichkeit kriegen doht. Phil. 2, 17. Kol. 1, 24.
11. Darup künnt wi uns verlaten: Blievt wi mit dod, so ward wi mit leven; Röm. 6, 5. 1. Pet. 4, 13.
12. Wenn wi mit utholt, so ward wi mit herrschen; verleugnet wi, so ward He uns ok verleugnen; Matth. 10, 33. Luk. 9, 26.
13. Glovt wi nich, He blift tru, He kann Sik sülvst nich untru warrn. Röm. 3, 3. 4. Mos. 23, 19.
14. An dat erinner se un betüg vör den HErrn, dat se nich wegen Wör’ striet, wat to Nicks nütz is, as de to verkehrn, de tohörn doht. 1. Tim. 6, 4. Tit. 3, 9.
15. Beflietige di, di GOtt as en rechtschaffen un unsträflichen Arbeider to bewiesen, de dat Wort vun de Wahrheit recht utdeelen deiht. 1. Tim. 4, 6. Tit. 2, 7. 8.
16. Gev di nich mit ungeistliche lose Klatsch af, denn dat helpt veel to en ungöttlich Wesen. 1. Tim. 4, 7. Tit. 1, 14. 3, 9.
17. Un ehr Wort fritt um sik as de Krev, mank weke is Hymenäus un Philetus. 1. Tim. 1, 20.
18. Weke de Wahrheit verdreiht hebbt un seggen doht, de Uperstahung is all west, un hebbt wek ehrn Gloven verkehrt.
19. Awer de faste Grund vun GOtt besteiht un hett düt Siegel: »De HErr kennt de Sienen,« un: »De schall vun de Ungerechtigkeit aftreden, de Christus Sin Nam nennen deiht!«
20. In en grot Hus awer is nich blot golden un sülvern Geschirr, sonnern ok holten un steenern, un wek to Ehren, wek to Schann.
21. Wenn nu Jemand sik vun son Lüd rein hollt, de ward en hilligmakt Fatt wesen to de Ehr, vun den Husherrn brukt, un to all gude Wark bereit.
22. Flücht di awer vör de Lüste vun de Jugend, strev awer na de Gerechtigkeit, de Glov, de Leev, den Freden, mit All de den HErrn anropt vun reinen Harten. 1. Tim. 6, 11.
23. Awer hang di nich an dörichte un unnütze Fragen, denn du weetst, dat se blot Stried tügt. 1. Tim. 4, 7. 6, 4.
24. En Knecht vun den HErrn awer schall nich striedsüchtig wesen, sonnern fründlich gegen Jedereen, düchtig, annern to lehrn, de de Bösen verdregen kann mit Sachtmoth, Tit. 1, 7. 9.
25. Un straf de sik upsetten doht, to versöken, ob GOtt se nich dermaleenst Buß geven deiht, de Wahrheit to erkennen,
26. Un wedder nüchtern warrn ut den Düvel sin Strick, vun den se fungen sünd, sin Willen to dohn.
Dat 3. Kapitel.
1. Du schast awer weten, dat in de letzte Dag’ grulige Tieden kamen ward. 1. Tim. 4, 1.
2. Denn dar ward Minschen wesen, de vun sik sülvst holt, giezig, ruhmredig, stolt, Lästerers, ehr Öllern ungehorsam, undankbar, ungeistlich. Röm. 1, 29-31.
3. Upsetzig, unversöhnlich, Schänder, liederlich, wild, ungefällig,
4. Verräders, Frevlers, upblast, de de Wollust leever hebbt, as GOtt; Phil. 3, 19.
5. De sik den Anschien vun en gottselig Wesen gevt, awer de Kraft darvun leegt se af. Mit son schast du Nicks to dohn hebben. Matth. 7, 15. Tit. 1, 16. Matth. 18, 17.
6. Mank se sünd wek, de sik in de Hüs’ sliekt, de Fruenslüd, de mit Sünd beladen sünd un allerhand Lüst hebbt, gefangen nehmt, Matth. 23, 14. Mark. 12, 40.
7. Ümmerlos lehrt un doch nich to de Erkenntnis vun de Wahrheit kamt. 1. Tim. 2, 4.
8. Gliek awer, as Jannes un Jambres Moses wedderstahn dän, so staht ok düsse gegen de Wahrheit, dat sünd Minschen, de nich recht bi Trost sünd, undüchdig to den Glov. 2. Mos. 7, 11. 22.
9. Awer se ward dat nich lang so drieven, denn ehr Dohrheit ward apenbar warrn Jedereen, gliek as jener ehr weer.
10. Du awer hest erfahrn min Lehr, min Wies’, min Meenung, min Glov, min Langmoth, min Leev, min Geduld,
11. Min Verfolgung, min Lieden, de ik utstahn hef in Antiochien, in Ikonien, in Lystra, wat för Verfolgung ik dar uttostahn harr, un ut All dat hett de HErr mi erlöst. Apost. 13, 50. 14, 2. 19, 22. Ps. 34, 20.
12. Un All, de gottselig leven wöllt mutt Verfolgung utstahn. Ps. 34, 20. Matth. 16, 24. Apost. 14, 22.
13. Mit de bösen un verföhrerischen Minschen awer ward dat je länger je duller, se verföhrt un ward verföhrt. 1. Tim. 4, 1.
14. Du schast awer in dat blieven, wat du lehrt hest un di anvertrut is, tomal du weten deihst, vun wen du dat lehrt hest. Kap. 2, 2.
15. Un wiel du vun lütt up de hillige Schrift weten deihst, kann desülvige di klok maken to de Seligkeit, dörch de Glov an Christus JEsus.
16. Denn all Schrift, vun GOtt ingeven, döcht wat to de Lehr, to de Straf, to de Beterung, to de Tüchtigung in Gerechtigkeit; Röm. 15, 4. 2. Pet. 1, 19.
17. Dat en Minsch GOttes vullkamen is, geschickt to alle gude Wark. 1. Tim. 6, 11. 2. Tim. 2, 21.
Dat 4. Kapitel.
1. So betüg ik nu vör GOtt un den HErrn JEsus Christus, de dar kamen ward to richten de Lebendigen un de Doden mit Sin Erschienung un mit Sin Riek. Matth. 25, 31. Joh. 5, 27. Apost. 10, 42. 2. Cor. 5, 10. 2. Thess. 1, 7. 8. 2, 8. 1. Pet. 4, 5.
2. Predig dat Wort, lat nich na, dat mag to rechte Tied oder to Untied wesen; straf, drau, vermahn mit all Geduld un Lehr. Jes. 58, 1. Tit. 1, 9. 11. 2. Tim. 2, 24. 2. Tim. 3, 10. 16.
3. Denn dat ward en Tied wesen, wa se de gesunde Lehr nich lieden ward, sonnern na ehr egen Lüst ward se sik Lehrers upladen, na de ehr Ohren jöken doht. 1. Tim. 6, 3.
4. Un ward de Ohren vun de Wahrheit kehrn un sik na de Fabeln hen wenden. 1. Tim. 4, 7. 6, 10. Tit. 1, 10. 14.
5. Du schast awer allerwärts nüchtern wesen, erdräg dat Öwel un doh dat Wark vun en evangelischen Prediger, un richt din Amt redlich ut. Apost. 21, 8.
6. Denn ik ward all opfert, un de Tied, dar ik afscheeden warr, is up de Neeg. Phil. 1, 23. 2, 17.
7. Ik hef en guden Kampf kämpft, ik hef den Lop vullbrocht, ik hef den Glov fastholn. 1. Cor. 9, 25. 1. Tim. 6, 12. Ebr. 12, 1. Phil. 3, 14.
8. Vun nu af an is de Gerechtigkeit ehr Kron för mi henleggt, de mi de HErr, de gerechte Richter, an jenen Dag geven ward, nich awer mi alleen, sonnern All, de Sin Erschienung leef hebbt. Kap. 2, 5. 1. Pet. 5, 4. Jak. 1, 12. Offenb. 2, 10.
9. Süh to, dat du bald na mi her kamen deihst. v. 21.
10. Denn Demas hett mi verlaten un düsse Welt leef gewunnen un is na Thessalonich trocken, Cresens na Galatien, Titus na Dalmatien. Kol. 4, 14. 2. Tim. 1, 15.
11. Lukas is alleen bi mi. Markus nimm to di hen un bring em mit, denn he is mi nützlich ton Deenst. Apost. 15, 37. Kol. 4, 10.
12. Tychikus hef ik na Ephesus hen schickt. Apost. 20, 4. Eph. 6, 21. Kol. 4, 7.
13. Den Mantel, den ik in Troas bi Carpus leet, bring mit, wenn du kamen deihst, un de Böker, besonners dat Pergament.
14. Alexander, de Smid, hett mi veel Böses dahn, de HErr ward em na sin Wark betalen. 1. Tim. 1, 20. 2. Sam. 3, 39. Ps. 28, 4.
15. Vör den nimm du di ok in Acht, denn he hett unse Wör’ stark wedderspraken.
16. In min eerste Verantwordung hett Nüms mi bistahn, sonnern se leeten mi All in Stich. Dat schall se awer nich torekent warrn. Joh. 16, 32. 2. Tim. 1, 15.
17. De HErr awer hett mi bistahn un mi stark makt, up dat dörch mi de Predigt bestätigt war un alle Heiden dat hörn dän. Un ik bün erlöst ut den Löwen sin Rachen. Apost. 23, 11. 27, 23. 12, 11.
18. De HErr awer ward mi erlösen vun all Öwel un uthelpen to Sin himmlische Riek; den wes’ Ehr vun Ewigkeit to Ewigkeit! Amen. Röm. 9, 5. 16, 27. Gal. 1, 5. 1. Tim. 6, 16.
19. Gröt’ Prisca un Aquilas, un Onesiphorus sin Hus. Apost. 18, 2. Röm. 16, 3. 2. Tim. 1, 16.
20. Erastus bleev in Corinth, Trophimus awer leet ik krank in Miletus. Apost. 19, 22. 20, 4. 21, 29.
21. Süh to, dat du vör den Winter kamen deihst. Eubulus, Pudens, Linus, Claudia un all de Bröder gröt’ di.
22. De HErr JEsus wes’ mit din Geist! De Gnad wes’ mit ju! Amen. Tit. 3, 15.
Schreven vun Rom, de annner Epistel an Timotheus, as Paulus ton annern Mal vör den Kaiser Nero stellt weer.