T

TA

Ta! = Bantay!

Taba. = Tooay tooay. * Sugál sa mg̃a táuo ng̃a obus.

Tabaco. = Tabaco.

Tabacoso. = Ang magatabáco caáyo.

Tabalada. = Pagcahágbong sa sampot sa magalíngcod sa pagcacálit.

Tabalario. V. Tafanario.

Tabalear. V. Mecer. * Paglábtic sa mg̃a torlo sa mg̃a papán.

Tabanazo. = Sombag, sagpá, tampalíng.

Tabanco. = Tiendáhan ng̃a pagabaligyáan sa mg̃a calán-on ng̃a tolotaguídyot.

Tábano. = Picot, lang̃ao sa mg̃a mananáp, namóc.

Tabaola. V. Susurracion. * Banha, sabá sa daghánan ng̃a mg̃a táuo.

Tabaque. = Tagácan, bocág ng̃a diótay. * Lansang ng̃a diótay.

Tabaquera. = Sorlánan sa tabaco ng̃a dogmoc sa pagcabinócboc uyámot.

Tabaquería. = Tiendáhan ng̃a pagabaligyáan sa tabaco.

Tabaquero. = Ang magabalígya sa tabaco.

Tabaquista. = Ang muíla sa maáyo con sa daótan ng̃a calaínan sa tabaco.

Tabardete. = Como el siguiente.

Tabardillo. = Hilánat ng̃a malisód, matahápon ug daótan uyámut.

Tabardo. = Bisti ng̃a hatáas ug halagpád, sa panápton ng̃a mabága, sa tiempo sa tugnao.

Tabega. = Calaínan sa sacayán.

Taberna. = Tanguayán, baláy ng̃a pagabaligyáan sa bino.

Tabernáculo. = Lugar ng̃a guibutáng̃an sa caban, sa arca ng̃a guing̃álan del testamento, sa dihá pa ang mg̃a Israelitas sa caming̃áon, ug oña opód sa Singbahán sa Jerusalém. * Sagrario, lugar ng̃a pagabotáng̃an sa laoas ng̃a mahál sa atong Guinóong Jesucristo, sa Santísimo Sacramento sa altar. * Baláy, pinuyánan.

Tabernario. = Ang nahatong̃ód sa tangoayán, sa taberna.

Tabernera. = Asáoa sa laláqui ang magabalígya sa bino. * Babáye ng̃a magabalígya sa bino.

Tabernería. = Opicio sa pagcatabernero.

Tabernero. = Ang magabalígya sa bino, sa aguardiente, &c.

Tabí. = Calaínan sa panápton ng̃a cadáan.

Tabicar. = Pagbótang, pagbóhat sa mg̃a dingding, sa mg̃a bongbong. * Pagtábon, pagsóngsong sa bisan onsa.

Tabicon. = Bongbong, dingding ng̃a mabága ug dagcó.

Tábido. = Ang madonót. * Ang maníoang guican sa saquét ng̃a malisód ug hatáas.

Tabique. = Bongbong, dingding, pared sa mg̃a baláy, &c.

Tabla. = Papán. * Lamesa ng̃a pagahusáyan sa mg̃a hocom sa mg̃a capolong̃ánan. * Listáhan, padron sa bisan onsa ng̃a guisúlat sa pagcasonód sonór. * Yota ng̃a pagapugásan sa mg̃a binhi, arón lalínon ang mg̃a tanóm con motóbo ug madagcó na. * Papán ng̃a pagabotáng̃an sa carne ng̃a ibalígya sa cadaghánan. * Lugar ng̃a pagabuhátan sa mg̃a dula. * Bató ng̃a guisulátan sa mg̃a sugo sa Dios, ng̃a guihátag sa maong Guinóo cang Moisés didto sa buquid ng̃a Sinai.

Tablacino. = Calaínan sa hing̃aníban.

Tablacho. = Papán ng̃a isóngsong sa bohó ng̃a alaguían sa tubig.

Tablado. = Dalámba. * Salog sa lugar ng̃a pagabuhátan sa mg̃a dula. * Nauong. * Papán sa mg̃a higdáan, ng̃a pagabotáng̃an sa cama.

Tablaje. = Cadaghánan sa mg̃a papán. * V. Garito.

Tablajería. V. Garito.

Tablajero. = Ang magabúhat sa mg̃a salog ng̃a pagabuhátan sa mg̃a dula.

Tablantes. = Panápton ng̃a itábon sa lamesa ng̃a calán-an, manteles.

Tablar. = Caotlánan sa mg̃a tanáman.

Tablazo. = Pocpoc ng̃a guipócpoc sa papán. * Dagat con sobá ng̃a halagpád.

Tablazon. = Cadaghánan sa mg̃a papán sa pagbúhat sa mg̃a sacayán, &c.

Tablear. = Pagpáhat, pagbáhin sa yota sa mg̃a bahin, arón pagatámnan. * Pagdatág ug maáyo sa yota sa human na ang pagdaro. * Pagnípis, sa pagcadágoay sa papán, sa puthao ng̃a binareta.

Tablero. = Papán ng̃a tinábas ng̃a hinlo ug maáyo, arón gamíton sa bisan onsa ng̃a quinahánglan. * Cahoy ng̃a pagagabsan sa pagbúhat sa mg̃a papán. * Lansang ng̃a maáyo sa paglánsang sa mg̃a papán. * Papán ng̃a guipintálan sa mg̃a baláy baláy ng̃a laro, ng̃a maputí ug maítom, sa pagsugál sa sugál ng̃a guing̃álan ug damas, papán, lamesa sa mg̃a tiendáhan ng̃a pagabaligyáan sa mg̃a manggad ug pagaisípan sa salapí.

Tableta. V. Pastilla.

Tableteado. = Pagcaagutíot sa mg̃a papán.

Tabletear. = Pagagutíot sa mg̃a papán.

Tableta, tabletilla, tablilla. = Listáhan sa mang̃a ng̃alan sa mg̃a táuo ng̃a guiexcomulgáhan.

Tablica. V. Pastilla.

Tablon. = Papán ng̃a dagcó. * Lamesa.

Tabuco. = Solód, pinuyánan ng̃a diótay ug haíctin.

Taburete. = Lingcoránan ng̃a may sandígan, sa oaláy bocton.

Taburetillo. = Idem.

Taca. = Mansa. * Alsáhan, pensang diótay.

Tacada. = Pagcabúnal sa bola sa billar sa taco.

Tacamaca. = Tagoc ng̃a italámbal.

Tacamacha. = Idem.

Tacañamente. = Sa pagcatampálas. * Sa pagcahícao.

Tacañear. = Pagtampalás.

Tacañería. = Pagcatampálas. * Pagcahícao, pagcadaguínot ng̃a guilabíhan.

Tacaño. = Malaláng̃on, tampalásan. * Hicáoan, daguinótan.

Tacazo. = Pocpoc ng̃a guipócpoc sa taco.

Tácitamente. = Sa hilom, sa tinágo.

Tácito. = Mahilómon. * Ang oalá donggon apan pagasabóton gayúd.

Taciturnidad. = Pagcahílom, pagcaánad sa paghílom. * Pagcasobó, pagcamíng̃ao ng̃a dagcó.

Taco. = Totóc, papel, bonot, &c., ng̃a isolód sa mg̃a luthang ug sa mg̃a pusil, sa pagcarga caníla. * Ang cahoy, puthao, &c., ng̃a igadásoc sa carga sa mg̃a luthang ug sa mg̃a pusil. * Cahoy ng̃a igadóso ug ihámpac sa mg̃a malíng̃in sa sugál ng̃a guing̃álan ug billar. * Hopot hopot ng̃a cahoy ng̃a duláan sa mg̃a báta. * Pagpanúmpa, pagtónglo.

Tacon. = Bang̃il ng̃a diótay ng̃a ibútang sa mg̃a sapín sa ilálom sa panit ng̃a tulúnban, dapit sa licód ug sa tong̃ód sa licód.

Taconear. = Pagtonób sa mabáscog sa pagtonóg sa tacon.

Taconeo. = Pagcatonób sa mabáscog.

Táctica. = Quinaárman sa paghúsay sa bisan onsa. * Quinaárman sa paghúsay ug pagsúgo sa mang̃a soldados.

Táctico. = Ang maálam sa táctica.

Tacto. = Ibilícap. * Pagcahícap, pagcacúbil, pagcacáuras.

Tacha. = Sayúp, salaoáyon. * Lansang ng̃a diótay.

Tachar. = Pagsáoay. * Pagpánas sa guisúlat. * Pagsáng̃il.

Tachon. = Barlis ng̃a guibárlis sa pagpánas sa bisan onsa ng̃a guisúlat. * Dayan dayan sa galon, sa sintas, &c., ng̃a itápot sa mg̃a bisti, arón maníndot. * Lansang ng̃a diótay ng̃a icadáyan dayan sa mg̃a caban, &c.

Tachonar. = Pagdáyan dayan sa bisan onsa sa mg̃a lansang ng̃a diótay, con sa mg̃a galon ug sa mg̃a sintas.

Tachonería. = Buhat ng̃a guidáyan dayánan sa mang̃a sintas con sa mg̃a lansang ng̃a diótay.

Tachoso. = Salaoáyon.

Tachuela. = Lansang ng̃a diótay.

Tafanario. = Sampot, ililíngcod.

Tafetan. = Panápton sa igagáma ng̃a manípis.

Tafilete. = Panit ng̃a pino uyámot, ng̃a quinúrti ug maáyo ug masínao.

Tafiletear. = Pagdáyan dayan sa bisan onsa sa mg̃a tafilete.

Tafiletería. = Quinaárman sa pagcúrti sa mg̃a tafilete, ug ang baláy ng̃a pagabaligyáan niána.

Tafurca. = Sacayán, banca.

Tagarino. = Ang moros ng̃a nagapuyó ng̃a sacót sa mg̃a cristianos sa España, niádtong tiempo.

Tagarote. = Langgam ng̃a manáguit. * Magsusúlat sa mg̃a escribano. * Ang magaloá sa mg̃a cabaláyan arón pacánon sia. * Táuo ng̃a hatáas.

Tagarotear. = Pagsúlat sa pagcalágmit ug sa maáyo.

Taha. V. Distrito.

Tahalí. = Bacus, tinábas sa panit ng̃a isáblay sa abága ng̃a toó ug magacasúgat ang mg̃a tomóy sa quílid ng̃a dapit sa oála, ng̃a pagabitáyan sa espada, sa campílang, &c.

Taheño. = Ang may bong̃ot ng̃a bolágao.

Tahona. = Ligsánan sa trigo. * Baláy ng̃a pagalotóan sa pan sa cadaghánan.

Tahonero. = Ang tagía sa tahona.

Tahur. = Sugaról, ang mahagúgma sa mg̃a pagsugál, ang maálam sa pagsugál, ang muádto sa masóbsob sa mg̃a baláy ng̃a pagasugálan.

Tahurería. = Baláy ng̃a pagasugálan. * Pagcalímbong sa mg̃a pagsugál.

Taimado. = Batid. * Tampalásan.

Taita. = Polong ng̃a guicahing̃álan sa mg̃a báta sa ilang mg̃a amahán.

Taja. = Pagcapáhat. * Pagcapótol, pagcatártad.

Tajada. = Hioa, guibay, guioay.

Tajadera. = Sundang ng̃a igataláois, igataja sa bisan onsa. * Papán, tacop ng̃a icasámpong sa alaguían sa tubig. * V. Cortadera.

Tajadero. = Tartarán.

Tajadilla. = Hioang diótay.

Tajador. = Ang magapótol. * Ang magapáhat sa bisan onsa. * V. Tajadero.

Tajadura. = Pagcapótol, pagcatácbas, pagcatígbas.

Tajamar. = Cahoy ng̃a balicó ng̃a ipahaáng̃ay sa mg̃a dolong sa mg̃a sacayán. * Cota sa lugar ng̃a tubígan sa pagcasólog, sa pagpogóng sa cabahá sa maong tubig.

Tajante. V. Tajador.

Tajaplumas. V. Cortaplumas.

Tajar. = Pagpótol, pagpáhat. * Pagtáha, pagtaláois, pagtónggab sa mg̃a pluma, arón masáyon ang pagsúlat.

Tajo. V. Tajadura. * Pagcataláois, pagcatónggab, pagcatája sa mg̃a pluma. * Tartarán.

Tajon. = Yota ng̃a guitobóan ang mg̃a bató sa pagbúhat sa apog. * Tartarán.

Tajuela. = Lingcoránan sa usá ca papán ng̃a guibotáng̃an sa opát ca tiil.

Tal. = Coan. * Magsáma, maíng̃on.

Tala. = Pagcapótol, pagcatagá sa mg̃a cahoy sa mg̃a buquid, sa mg̃a solóp. * Pagcacaíng̃in. * Pagcabúncag, pagcagubá, pagcadáot, Pagcaláglag sa mg̃a longsod ug sa mg̃a Cabalánan. * Dula sa mg̃a báta.

Talabarte. = Bacos ng̃a guitáod sa haoac ng̃a pagabitáyan sa espada.

Talador. = Ang magadáot, ang magagubá, ang magaláglag.

Taladrador. = Ang magalócob, ang magapabohó.

Taladrar. = Pagbohó, paghilihór, paglócob. * Pagsábot, pagtúquib sa bisan onsa ng̃a halálom.

Taladro. = Hilihód, locob, barena.

Talmera. = Cahoy ng̃a pagabotáng̃an sa bisan onsa ng̃a pagalupálan, pagadoghóan, pagaadtóan sa mg̃a salapáti, arón masáyon ang pagpusil caníla.

Tálamo. = Higdáan sa mg̃a bag-ong quinasál.

Talanquera. = Dingding, bongbong sa mg̃a papán, ng̃a pagasalípdan. * Dalángpan.

Talante. = Nauong, baihon, pagcabútang. * Pagbúot, gugma, caíbog. * Pagcabótang ng̃a caugalíng̃on sa pagbúhat sa bisan onsa.

Talar. = Bisti ng̃a hatáas ng̃a muábot hasta sa mg̃a ticúd. * Pagtagá, pagpótol sa mg̃a cahoy, pagcaíng̃in. * Paggobá, pagdáot, pagsónog, pagláglag sa mg̃a cabalánan. * Pagcúha, pagíbot.

Talco. = Tolotumbága ng̃a nagacaláin lain ug color ug mahínlo caáyo, ng̃a masáyon pagbúlag bulágon sa pagcadágoay sa mg̃a dahon. * Tumbága ng̃a binácbac.

Talega. = Puyo puyo. * Ang guisulód ug guitipígan sa puyo puyo. * Ang mg̃a salá ng̃a itúg-an sa mocompisál. * Ang usá ca libo ca pisos.

Talego. = Puyo puyo ng̃a hatáas ug haíctin. * Táuo ng̃a oaláy caang̃áyan sa iang laoas ug sa iang haoac.

Talento. = Pagcaálam, pagcabátir, pagcaboótan, &c. * Hatag ng̃a calágnon, ng̃a guitógot sa Dios sa iang mg̃a binúhat, ng̃a ang mg̃a táuo. * Ang ihibaló.

Talentoso. = Ang may talento.

Talion. = Castigo ng̃a guibútang sa mg̃a saláan, ng̃a magsáma sa cadáot ng̃a guibúhat nila.

Talionar. = Pagpasáquet sa castigo sa talion.

Talisman. = Timáan, táuo táuo ng̃a pagatohóan sa mg̃a dioatáhan. * Quinaarmánon sa mg̃a pagtolón-an ug sa batásan sa mg̃a moros.

Talon. = Ticód. * Ang panit sa sapin ng̃a magatábon sa ticúd.

Talonear. = Paglacát sa madalí caáyo.

Talonero. = Tagía sa halapítan.

Talonesco. = Ang nahatong̃ód sa mg̃a ticúd.

Talparia. = Hubág ng̃a motoróc sa olo.

Talque. = Lapoc ng̃a binúhat sa yota ng̃a maíng̃on ing̃on sa greda.

Talla. = Pagcaliloc. * Salapí ng̃a icalúcat sa gripreso con sa bihag. * Timbang sa bisan onsa.

Tallado. = Saya sa mg̃a babáye. * Bien ó mal. = Táuo sa maáyo con sa daótan ng̃a baihon, pagcabótang con pagcatíndog.

Tallador. = Ang magalíloc.

Talladura. = Pagcalíloc.

Tallante. = Ang magapótol.

Tallar. = Buquid ng̃a guitobóan sa mg̃a cahoy ng̃a maáyo na ng̃a pagatagáon. * Paglíloc. * Pagbaraja sa magasugál sa monte.

Tallarin. V. Fideos.

Tallarola. = Capandáyan ng̃a magámit sa mg̃a haláblan ng̃a pagaháblan sa panápton ng̃a guing̃álan ug terciopelo.

Talle. = Baihon, pagcabótang sa laoas, pagcatíndog. * Haoac. * Dagoay sa mg̃a bisti. * V. Modo hasta casaráng̃an. * Calaínan sa bisan onsa.

Tallecer. V. Entallecer.

Tallecillo. = Pagcabótang sa laoas, pagcatíndog, baihon ng̃a molomalágsot, ng̃a díli ang̃ay caáyo.

Taller. = Baláy, lugar ng̃a pagabuhátan sa bisan onsa. * Escolahán ng̃a pagatón-an ug pagtorlóan sa mg̃a táuo. * Sanggáan, bolotáng̃an sa mg̃a prasco ng̃a sinórlan sa mg̃a salsa ng̃a nagacaláin lain.

Tallista. V. Tallador.

Tallo. = Orlot.

Tallon. V. Taberna.

Talludo. = Ang orlótan caáyo, ang may dagcóng orlot. * Ang motóbo caáyo, ang hatáas. * Ang maánad sa daótan ng̃a batásan.

Tamándoa. = Mananáp sa Perú, ng̃a maíng̃on ing̃on sa baboy ug tigcáon sa mg̃a hormigas.

Tamañamente. = Maíng̃on sa pagcadagcó sa lain ng̃a butang.

Tamañico, ca, llo, lla, to, ta. = Ang diótay, ang dagcó.

Tamañito. = Ang guicalisáng̃an, ang mahárloc, ang guiculbáan, ang nacógmat.

Tamaño. = Pagcadagcó, pagcagántong sa bisan onsa. * Ang diótay.

Támaras. = Bong̃a ng̃a guing̃álan ug dátiles sa bulig pa. * Mg̃a sológnod ng̃a magamáy caáyo.

Tamarindo. = Cahoy ug ang iang bong̃a ng̃a ang sambag.

Tamarriquito ó Tamarrusquito. = Diótay uyámot.

Tamba. = Habol sa higdáan.

Tambalear. = Pagalipólong. * Pagoánglo oanglo, pagsampáray.

Tambaleo. = Pagcaalipólong. * Pagcaoánglo oanglo, pagcasampáray.

Tambanillo. = Dayan dayan sa mg̃a buhat sa cota.

Tambarillo. = Calaínan sa caban caban.

Tambesco. = Duyan sa mg̃a báta.

Tambien. = Opód, osáb, ing̃on man opód.

Tambo. = Halapítan.

Tambor. = Tamból. * Ang magabásal sa tamból. * Sanglágan sa capé. * Ang solód ng̃a guibútang sa lain ng̃a solód. * Agágan sa asúcar.

Tamborete. = Cahoy ng̃a guipahaáng̃ay sa mg̃a tomóy, sa mg̃a talároc sa mg̃a sacayán, ug ng̃a mahímo ug calig-ónan sa mg̃a mastelero ng̃a guisúmpay.

Tamboril. = Tamból ng̃a diótay ng̃a pagagamíton sa mg̃a mulópio sa mg̃a longsod sa mg̃a pagsabáy.

Tamborilada. = Pagcahágbong, pagcaósdac sa sampot. * Pagcapócpoc sa camót, sa olo.

Tamborilazo. = Idem.

Tamborilear. = Pagbásal sa tamból. * Pagdáyeg ug maáyo sa bisan cansa, sa pagbántog sa iang mg̃a quinaárman. * Pagtopóng sa mg̃a letra sa marca sa pigsánan sa imprenta.

Tamborilero. = Táuo ng̃a may opicio sa pagbásal sa tamból.

Tamborilete. = Papán ng̃a laro sa pagcadagcó sa usá ca dapal ug sa guibágon sa usá ca torlo, ng̃a icatopóng sa mg̃a letra sa marca sa mg̃a pigsánan sa imprenta.

Tamborilillo. = Tamból ng̃a diótay caáyo, ng̃a duláan sa mg̃a báta.

Tamboritear. V. Tamborilear.

Tamiz. = Agágan sa mg̃a binócboc.

Tamo. = Agbon, dagámi ng̃a magamáy caáyo.

Tampoco. = Díli osáb, díli opód.

Tamujo. = Tanóm ng̃a tuncan.

Tan. = Magsáma, maíng̃on. * Tonóg sa mg̃a tolónggon. * Ang ting̃og nila.

Tanaceto. = Tanóm.

Tanda. = Pagcaílis, pagcaólus, pagcapúle. * Buhat sa usá ca tibúoc ng̃a aldao. * Pila ca buoc ng̃a táuo con mananáp ng̃a nanagbóhat. * Cadaghánan sa mg̃a pagbúnal, sa mg̃a paghámpac.

Tanganillo. = Bató, cahoy, &c., ng̃a guitongtóng̃an sa bisan onsa.

Tanganillas (en). = Sa pagcaoaláy calig-ónan, sa catáhap, sa catahápan.

Tángano. = Bocóg con cahoy ng̃a hamóbo ng̃a pagatongtóng̃an sa salapí, ug silbi sa pagsugál sa mg̃a táuo.

Tangente. = Ang muábot, ang modápat.

Tangible. = Ang arang cubílon, ang mahímo ng̃a pagahicápon.

Tangidera. = Pisi ng̃a dagcó ng̃a magámit sa mg̃a sacayán.

Tango. V. Tángano.

Tantarantan. = Tonóg sa tamból con pagabáslan sa masóbsob, sa mabános ng̃a pagtóctoc. * Pagpócpoc sa pagcacálit.

Tanteador. = Ang magatándi, ang magatándig.

Tantear. = Pagtándig, pagtándi. * Pagtimáan sa mg̃a tantos sa mg̃a pagsugál arón hibalóan ang táuo ng̃a macadáog. * Pagsúsi, paghíling sa bisan onsa. * Pagsógor sa pagbárlis sa mg̃a pagpíntal. * Pagpálit sa usá ca hias, baláy, &c., sa maong bili ng̃a guihátag ug guipálit sa lain, tong̃ód sa gahóm ng̃a guitógot sa batásan sa mg̃a leyes, usáhay, sa mg̃a caubánan, &c.

Tanteo. = Pagcatándig, pagcatándi sa usá ca butang sa lain ng̃a butang. * Isip sa mg̃a bató, sa mg̃a tantos ng̃a guidáog sa mg̃a pagsugál. * Pagcabáyad tong̃ód sa bisan onsa ng̃a hias, baláy, &c., sa maong bayad ng̃a guipálit sa lain. * Gahóm ng̃a guipanógot sa mg̃a leyes, sa batásan, usáhay, sa obán ng̃a mg̃a tauo, arón moángcon sila sa mg̃a hias, mg̃a baláy, &c., sa maong bale ng̃a guipálit sa lain. * Paghúna húna sa pagcaboótan arón macúha ang tuyo ng̃a guipanghináot. * Sinógdan sa mg̃a barlis ng̃a ióna sa mg̃a pagpíntal.

Tanto. = Pagcadagcó sa bisan onsa. * Hinúad sa bisan onsang sulat. * Bató ng̃a silbi sa pagtimáan sa mg̃a pagdáog sa mg̃a sugál.

Tañedor. = Ang magacáblit, ang magatáihop sa mg̃a tolónggon.

Tañer. = Pagcáblit, pagtáihop sa mg̃a tolónggon. * Pagbágting.

Tañido. = Ting̃og sa mg̃a tolónggon, sa mg̃a campana, &c.

Tapa. = Tabon, taclob sa mg̃a caban, sa mg̃a baul, &c.

Tapabalazo. = Songsong sa mg̃a bohó ng̃a guibúhat sa mg̃a bala sa mg̃a quilid sa mg̃a sacayán.

Tapaboca. = Sagpá, sumbag sa bába, sa camót ng̃a binúclar. * Polong ng̃a icapahílom sa lain ng̃a nagasuguílon.

Tapada. = Babáye ng̃a magadóngdong ug maáyo, arón díli sia hiílhan.

Tapadera. = Taclob sa mg̃a saro, sa mg̃a colon, &c.

Tapadero. = Taclob sa bisan onsa.

Tapadillo. V. Cobertizo.

Tapadizo. = Pagcatábon, pagcadóngdong sa mg̃a babáye, arón díli sila hiílhan.

Tapador. = Ang magatáclob, ang magatábon, ang magasóngsong. * V. Tapadera.

Tapadura. = Pagcatábon, pagcasóngsong, pagatáclob.

Tapafunda. = Tabon sa mg̃a pistola, sa mg̃a pusil ng̃a diótay.

Tapamiento. V. Tapadura.

Tapapies. = Bisti ng̃a hatáas, ng̃a muábot hasta sa mg̃a tiil.

Tapar. = Pagtábon, pagtáclob, pagsóngsong. * Pagcágon cagon.

Taperujarse. = Pagtábon sa mg̃a babáye sa ilang nauong, sa oaláy caang̃áyan.

Taperujo. = Tabon ng̃a daótan.

Tapetado. = Color ng̃a molomaítom.

Tapete. = Baníg ng̃a diótay. * Tabon sa mg̃a lamesa, sa mg̃a caban, &c.

Tapia. = Pared, bongbong sa lonlon ng̃a yota ng̃a dinásoc ug maáyo.

Tapiador. = Ang magabúhat sa mg̃a tapia.

Tapial. = Hormáhan sa pagbúhat sa mg̃a tapia.

Tapiar. = Paglibót, paglícos sa bisan onsang lugar, sa mg̃a pared, sa mg̃a cota sa lonlon ng̃a yota ng̃a dinásoc ug maáyo.

Tapicería. = Cadaghánan sa mg̃a panápton sa igagáma, sa hilo sa buláoan con sa salapí, ng̃a guibúlac bulácan ug guinooátan sa mg̃a magacaláin lain ng̃a dagoay. * Solód ng̃a pagatipígan sa mg̃a panápton ng̃a guiíng̃on carón.

Tapicero. = Ang magahábol sa mg̃a panápton ng̃a guiíng̃on carón, ug ang magabántay niána.

Tapiería. = Cadaghánan sa mg̃a tapia.

Tapioca. = Almidól ng̃a maputí caáyo, sa América.

Tapirujarse. V. Taperujarse.

Tapirujo. V. Taperujo.

Tapiz. = Panápton ng̃a dagcó sa balahíbo sa mg̃a carnero con sa igagáma, ug usáhay sa hilo sa buláoan con sa salapí, ng̃a guibólac bolácan ug guinooátan sa mg̃a dagoay ng̃a nagacaláin lain.

Tapizar. V. Entapizar.

Taplo. = Pinggan.

Tapon. = Songsong.

Tapsia. = Tanóm.

Tapujarse. = Pagtábon sa nauong.

Tapujo. = Pagcatábon sa nauong. * Bisan onsang polong ng̃a icapaligás ligás. * Sa matúod.

Taque. = Pagcatonóg, pagcabánha sa mg̃a yaoíhan sa pagyáoe sa mg̃a tacop. * Pagcatóctoc sa mg̃a pultahán.

Taquigrafía. = Quinaárman sa pagsúlat sa pagcatúlin caáyo, sa paggámit sa mg̃a barlis ug mg̃a timáan ng̃a masáyon pagabuháton.

Taquigráfico. = Ang nahatong̃ód sa taquigrafía.

Taquígrafo. = Ang maálam sa taquigrafía.

Taquin. = Malimbóng̃on, malilímbong.

Taquinero. = Sogaról sa sugál ng̃a guing̃álan sa taba.

Tara. = Ang bahin sa timbang ng̃a macúha sa bisan onsa ng̃a pagatimbáng̃on, tong̃ód sa cabóg-at sa mg̃a pisi, sa mg̃a cajon, sa mg̃a balóyot, sa mg̃a puyo puyo ng̃a hingsórlan sa mg̃a manggar. * Palito, cahoy ng̃a pagasulátan sa mg̃a número, arón díli hicalímtan ang isip sa tagsa tagsa ca pagtímbang sa bisan onsa ng̃a pagatimbáng̃on.

Taracea. = Pagcasinámbag, pagcasácot sa mg̃a color ng̃a nagacaláin lain sa bisan onsa ng̃a pagabuháton sa mg̃a cahoy, sa mg̃a bató, &c.

Taracear. = Pagbúhat sa bisan onsa, sa pagsácot sa mg̃a cahoy, sa mg̃a bató, &c., ng̃a nagacaláin lain ug color.

Taragallo. = Cahoy ng̃a guibítay sa liog sa obán ng̃a mg̃a mananáp.

Taragozo. = Longsod.

Taragozajida. = Longsod ng̃a dagcó, ciudad.

Tarambana. = Táuo ng̃a boang boang, ng̃a cundátan caáyo.

Tarando. = Mananáp ng̃a maíng̃on ing̃on sa usá.

Tarángana. V. Morcilla.

Tarantela. = Sones ng̃a oaláy caang̃áyan.

Tarántula. = Calaínan sa laoa laoa ng̃a himáac ug malála caáyo.

Tarantulado. V. Atarantado.

Tarara. = Ting̃og sa bodyong, sa trompeta.

Tararira. = Calípay ng̃a sináctan sa mg̃a pagbánha ug mg̃a pagsínggit. * Táuo ng̃a cundátan.

Tarasca. = Dagoay sa saoa, sa bitin. * Babáye ng̃a malágsot, candátan ug sa maísog ng̃a gaoi.

Tarascada. = Pagcapáac, pinaácan. * Polong, balíbad ng̃a maháit ug maísog.

Tarascar. = Pagpáac, pagsámar sa mg̃a ng̃ipon.

Taravilla. = Tranca sa mg̃a tacop. * Bilic bilic. * Táuo ng̃a hinuguilánon caáyo, ng̃a mamólong sa oaláy casayóran ug cahológan. * Tabían.

Taray. = Cahoy.

Tarazar. V. Tarascar. * Pagsámoc. * Pagpalisód, pagpayógot.

Tarazo. = Ang bahin ng̃a napótol, ng̃a nabúlag sa bisan diin, pinótol sa bisan onsa.

Tarbea. = Solód ng̃a dagcó.

Tardador. = Ang madúgay, ang magadúgay.

Tardanaos. = Isda.

Tardanza. = Pagcadúgay, pagcaláng̃an lang̃an.

Tardar. = Pagdúgay, pagláng̃an lang̃an.

Tarde. = Hapon. * Sa túig, sa tiempo ng̃a díli na mao, ng̃a díli macaígo.

Tardecica, ta. = Cagabihíon, harúul sa pagcasálop sa adlao.

Tardepiache. = Sa pagcadúgay caáyo, sa díli na tiempo.

Tardíamente. = Idem.

Tardío. = Ang madúgay sa pagábot. * Mahináyon, madugáyon.

Tardo. = Madugáyon, mahináyon. * Borong, ang díli macasábot.

Tardon. = Ang madúgay caáyo sa pagbúhat sa bisan onsa.

Tarea. = Tilía. * Buhat ng̃a pináhat, bináhin sa mg̃a magtotóon sa ilang mg̃a tinón-an. * Cacúgui sa bisan onsang buhat ng̃a canúnay.

Targum. V. Interpretacion.

Tarida. = Calaínan sa sacayán.

Tarifa. = Papel ng̃a sinolátan sa mg̃a bale sa bisan onsa ng̃a ibalígya, ug sa mg̃a derechos ng̃a ibáyad sa tong̃ód niána.

Tarima. = Tolónban, tonbánan sa mg̃a cahoy. * Tinócod sa mg̃a papán, ng̃a pagabotáng̃an sa mg̃a tiil.

Tarin. = Sicaoálo.

Tarina. = Pinggan ng̃a dagcó, sucarán.

Tarja. = Cahoy ng̃a pagabarlísan sa pagtimáan sa mg̃a otang sa mg̃a táuo ng̃a mamálit sila sa bisan onsa sa pagcainótang.

Tarjador. = Ang magatimáan sa mg̃a otang, sa pagbárlis sa tarja.

Tarjar. = Pagtimáan sa mg̃a otang, sa pagbúhat sa mg̃a barlis sa cahoy ng̃a guitagána niána.

Tarjero. V. Tarjador.

Tarjeta. V. Tarja. * Papel ng̃a diótay ug pino, ng̃a sinolátan sa ng̃alan sa nagadála, ng̃a ibílin sa mg̃a baláy sa táuo ng̃a pagaduáuon unta, ug ng̃a oalá hiabótan sa ila, con ng̃a guipadála sa mg̃a ila sa adlao ng̃a guicatauóhan nila.

Tarquía. V. Tarja.

Tarquin. = Ang yánang, ang lapoc, ang hugao ng̃a nahabílin sa lugar ng̃a guibaháan sa tubig.

Tarquinada. = Pagcalógos sa bisan cansang babáye sa pagcasalá canía.

Tarreñas. = Mg̃a batóng manípis ng̃a guisócsoc sa mg̃a báta sa mg̃a torlo sa ilang mg̃a camót sa pagpatonóg caníla.

Tarro. = Sorlánan sa yota ng̃a masínao, ng̃a pagabotáng̃an sa mg̃a matám-is. * Panácsan ng̃a pagagamíton sa mg̃a baquero sa pagpagátas sa mg̃a carnerong baye ug sa mg̃a canding.

Tártago. = Tanóm. * Calisód, cayógot. * Pagtíao ng̃a mabóg-at.

Tartajear. = Pagpamólong sa pagtaguílis sa obán ng̃a mg̃a letra sa mg̃a polong.

Tartajoso. = Yong̃it.

Tartalear. = Pagcoróg coróg. * Paglíhoc sa madalí caáyo. * Paglísang, pagcólba.

Tartamudear. = Pagyóng̃it, pagtóna tona.

Tartamudo. = Yong̃it, ang magatóna tona sa pagpamólong.

Tartana. = Sacayán ng̃a diótay. * Coche ng̃a guiátpan.

Tartáreo. = Ang nahatong̃ód sa impierno.

Tártaro. = Lalog sa bino ng̃a nahadócot sa mg̃a quilid ug sa sampot sa mg̃a sodlánan.

Taruga. = Mananáp sa Indias.

Tarugo. = Tutóc.

Tas. = Landasán sa pagbácbac sa salapí, sa buláoan, &c.

Tasa. = Ang bili ng̃a guipabíli sa mg̃a ponóan sa bisan onsa ng̃a ibalígya. * Socod, batacán.

Tasacion. = Pagcabíli, pagcabótang sa bale sa bisan onsa ng̃a ibalígya.

Tasadamente. = Sa pagsócod. * Sa pagcahápit.

Tasador. = Ang magapabíli, ang magabútang sa mg̃a bale sa bisan onsa ng̃a ibalígya.

Tasajo. = Hioa sa carne ng̃a guiasínan ug guibúlad.

Tasar. = Pagpabíli, pagbútang sa bale sa bisan onsa ng̃a ibalígya. * Pagbáyad sa tagsa tagsa ing̃on sa catarúng̃an, sa ing̃on sa ang̃ay sa caugalíng̃on ng̃a pahanóngdan.

Tascar. = Pagtonóg, pagbánha sa pagcáon sa mg̃a mananáp sa cumpay ng̃a guipacáon caníla. * Pagósap sa mg̃a cabayo sa preno. * Pagbalí sa panit sa cáñamo arón masáyon pagagalíng̃on.

Tasco. = Ang panit sa cáñamo.

Tasconio. V. Talque.

Tasquera. = Pagcaáoay, pagcalális. * Tanguayán.

Tasquil. = Sinápsap ng̃a magamáy sa bató.

Tastara. = Dolodáhon ng̃a dolodagcó sa salabaro.

Tastaz. = Binócboc ng̃a icahínis sa mg̃a tumbága.

Tasto. = Daótan ng̃a lamí sa obán ng̃a mg̃a calán-on ng̃a napán-os.

Tatarabuelo. = Apóhan sa tohor.

Tataradeudo. = Caubánan, guinicánan, tigúlang ng̃a caráan caáyo.

Tataranieto. = Apó ng̃a itagótlo.

Tatas (andar á). = Pagsógod sa paglacát sa mang̃a báta.

Tate. = Nan, dan. * Mahínay hinay.

Tato. = Yung̃it. * Mananáp ng̃a maíng̃on ing̃on sa usá ca baboy ng̃a diótay, sa Guinea ug sa Indias.

Taumaturgo. = Táuo ng̃a cating̃aláhan sa iang mg̃a buhat.

Taurino. = Ang nahatong̃ód sa mg̃a bacang toro.

Táuro. = Ang icadúhang timáan sa Zodiaco.

Tauromaquia. = Quinaárman sa pagatúbang ug sa pagpatáy sa mg̃a bacang toro.

Tautología. = Pagcaopód sa pagásoy sa moong casangputánan, sa mg̃a polong ng̃a nagacaláin.

Taxativo. = Ang magalibót sa bisan onsa.

Taz á taz. = Pagcatagílis sa usá ca butang sa lain ng̃a butang sa oaláy tolotónton.

Taza. = Panácsan, yahong, caldóhan. * Lugar ng̃a bolotáng̃an sa tubig sa mg̃a tobóran.

Tazaña. V. Tarasca.

Tazmía. = Cadaghánan sa trigo, &c., ng̃a guihátag sa tagsa ca táuo ng̃a guipahátan sa mg̃a icapólo sa mg̃a bong̃a.

Tazon. V. Taza.

TE

Te. = Sá, tanóm sa sá guican sa Guinharían sa mg̃a insic.

Tea. = Sinápsap, pinótol sa cahoy ng̃a tagócan, ng̃a pagadagcótan ug masíga caáyo.

Teame. = Calaínan sa bató.

Teamide. = Idem.

Teatino. = Padreng clérigo sa caparían ni San Cayetano.

Teatril. = Ang nahatong̃ód sa lugar ng̃a pagabuhátan sa mg̃a dula.

Teatro. = Lugar ng̃a pagabuhátan sa mg̃a dula. * Quinaárman sa pagbúhat sa mg̃a dula. * Cadaghánan sa mg̃a dula ng̃a arang buháton sa teatro.

Tecla. = Papán papán ng̃a diótay ng̃a pagacablíton sa pagpatonóg sa órgano, sa clabe, &c. * Bisan onsa ng̃a quinahánglan ng̃a husáyon sa dagcóng cacúgui.

Teclado. = Cadaghánan sa mg̃a tecla sa órgano, &c.

Teclear. = Pagcáblit sa mg̃a tecla sa órgano, &c. * Paglíhoc sa mg̃a torlo maíng̃on sa táuo ng̃a nagacáblit sa órgano, &c. * Pagsoláy sa luyo ug sa luyo, sa pagdáng̃at sa bisan onsa ng̃a guipanghináot.

Técnico. = Polong ng̃a caugalíng̃on sa tagsa ca quinaárman.

Techado. = Atóp.

Techar. = Pagatóp, pagáng̃ay, pagbútang sa mg̃a tesa.

Techo. = Atóp. * Baláy, pinuyánan. * Longsod ng̃a guicatauóhan sa tagsa tagsa. * Ang calo.

Techumbre. = Atóp ng̃a dagcó ug hatáas caáyo.

Tedero. = Capandáyan sa pothao ng̃a pagatongtóng̃an sa mg̃a tea ng̃a magaíoag.

Te-Deum. = Pagámpo ng̃a guinagámit sa santa Iglesia sa pagsalámat sa Dios tong̃ód sa bisan onsang calóoy.

Tediar. = Pagdomót.

Tédio. = Domót. * Pagcabórlay.

Tedioso. = Ang magabórlay, ang magaaling̃ása, ang macasámoc.

Tegual. = Buhis ng̃a caráan.

Tegumento. = Tabon sa bisan onsa.

Teinada. V. Cobertizo.

Teja. = Tesa.

Tejadillo. = Atóp atóp ng̃a diótay. * Pagcapóg-oc sa mg̃a dahon sa baraja sa paglímbong.

Tejado. = Atóp ng̃a guitabónan sa mg̃a tesa. * Capote. * Calo.

Tejer. = Lugar ng̃a pagabuhátan sa mg̃a tesa.

Tejeroz. = Balisbísan sa atóp ng̃a guitabónan sa mg̃a tesa.

Teje maneje. = Pagcabátir, pagcalaláng sa pagbúhat sa bisan onsa.

Tejedor. = Maghahábol, ang magahábol.

Tejedura. = Pagcahábol.

Tejer. = Paghábol. * Paghósay, pagáng̃ay sa bisan onsa.

Tejera. V. Tejar.

Tejería. = Idem.

Tejero. = Ang magabúhat sa mg̃a tesa.

Tejido. = Panápton.

Tejillo. = Bacus ng̃a sinalápid ng̃a magámit sa mg̃a babáye.

Tejo. = Tipac sa tesa ng̃a malíng̃in, ng̃a magámit sa mg̃a báta sa pagdúla. * Buláoan ng̃a baol pa. * Cahoy.

Tejoleta. = Tipac sa tesa.

Tejon. = Buláoan ng̃a baol pa. * Mananáp sa opát ca tiil.

Tejuela. = Tipac sa tesa, sa saro, sa colon, &c. * Papán ng̃a icahátag sa maáyong dagoay sa mg̃a siya sa mg̃a cabayo.

Tejuelo. = Ang lugar sa mg̃a bocó bocó sa mang̃a libro ng̃a pagasulátan sa hingtúngdan ng̃a ng̃alan sa maong mg̃a libro.

Tela. = Panápton. * Bisan onsa ng̃a hinábol. * Lugar ng̃a pagalibótan, sa pagbúhat sa mg̃a dula. * Lauot sa bino, &c., ng̃a molotáo ng̃a tolotibúoc sa ibábao. * Panit panit ng̃a manípis sa ubán ng̃a mg̃a bong̃a ng̃a anáa sa ilálom sa nahaónang panit. * Bolog sa mg̃a matá. * Bacac, limbong.

Telar. = Haláblan.

Telaraña. = Baláyan sa mg̃a laoa laoa. * Bisan onsa ng̃a manípis uyámot, ng̃a oaláy polós ug bale.

Telefio. = Tanóm.

Telegráfico. = Ang nahatong̃ód sa telégrafo.

Telégrafo. = Máquina sa hatáas ug binútang sa mg̃a lugar ng̃a hatáas, ng̃a pagabuhátan sa mg̃a timáan, sa pagpahibaló sa mg̃a balíta. * Bandeláan.

Telera. = Sisip ng̃a igahagóot sa mg̃a punta sa mg̃a daro. * Ang cahoy sa mg̃a pigsánan sa mg̃a panday sa cahoy.

Telero. = Cahoy sa mg̃a sandígan sa mg̃a caro ug sa mg̃a galíng̃an.

Telescopio. = Anteojo. * Capandáyan ng̃a guitaólan sa mg̃a salamín sa pagsolóng sa bisan onsa ng̃a halayó.

Teleta. = Papel ng̃a mabága ng̃a italioála sa mg̃a papel ng̃a sinulátan, arón díli mapánas ang mg̃a letra. * Saláhan sa mg̃a baláy ng̃a pagabuhátan sa papel, ng̃a pagaaguían sa tubig, sa sabáo sa panápton ng̃a dinócdoc.

Teleton. = Panápton sa igagáma ng̃a mabága.

Telilla. = Panápton ng̃a manípis sa balahíbo sa mg̃a carnero.

Telina. = Quinháson, tooay.

Telon. = Tabil sa mg̃a teatro, sa mg̃a lugar ng̃a pagabuhátan sa mg̃a dula.

Telonio. = Lugar ng̃a pagabáidan sa mg̃a baláidon sa hari con sa Guinharían.

Tellina. V. Telina.

Telliz. = Panápton ng̃a igatábon sa mg̃a siya sa mg̃a cabayo.

Telliza. = Panápton ng̃a igatábon sa mg̃a higdáan.

Tema. = Hingtúngdan sa mg̃a sa suguílon, sa mg̃a oáli. * Pagcagáhi sa húna húna sa bisan onsang tuyo. * Húna húna ng̃a canúnay sa mg̃a buang.

Temático. = Ang nahúsay ing̃on sa matúod ng̃a hingtúngdan. * V. Temoso.

Tembladal. V. Tremedal.

Tembladera. = Baso, sorlánan ng̃a halagpád sa salapí, sa duhá ca colaptánan. * V. Tembleque. * Isda.

Temblador. V. Tremedal.

Temblante. = Idem. * Bocála.

Temblar. = Coróg coróg. * Quirang quirang, quibig quibig, cobog. * Paglínog sa yota. * Paghárloc. * Paglísang, pagcógmat.

Tembleque. = Dayan dayan, dagom ng̃a guibotáng̃an sa olo sa mg̃a batóng mahál, ng̃a igadáyan dayan sa mg̃a babáye sa ilang bohóc.

Temblequear. = Pagcórog coróg sa masóbsob.

Temblon. V. Temblador. * Ang taláoan, maharlócon.

Temblor. = Pagcacórog coróg. * Pagcalínog sa yota.

Tembloso. = Ang magacórog coróg sa masóbsob.

Temedero. = Ang tacús ng̃a pagacatahápan, ng̃a pagaharlúcan.

Temedor. = Ang mahárloc, ang matáhap.

Temer. = Paghárloc, ang pagtáhap.

Temerariamente. = Sa pagcaoaláy boot ug húna húna sa pagbóhat sa bisan onsa.

Temerario. = Ang díli magahúna húna ug maáyo sa mg̃a icadáoat sa iang pagbúhat.

Temeridad. = Buhat ng̃a guibúhat sa oalá húna hunáon ug maáyo. * Pagcalíbac libac.

Temeron. = Ang magapamaísog.

Temerosamente. = Sa cahádloc, sa catáhap.

Temeroso. = Ang macahárloc, ang magatáhap. * Maharlócon, taláoan.

Temible. V. Temedero.

Temor. = Pagcahárloc, pagcatáhap.

Temoso. = Ang magaparáyon sa iang húna húna.

Tempanador. = Capandáyan ng̃a icaábli sa mg̃a baláyan sa mg̃a putiócan.

Témpano. V. Timbal. * Hioa sa baboy. * Ang panit ng̃a binúclar sa mg̃a tambol, &c. * Tabon ng̃a malíng̃in sa mg̃a cuba. * Tabon sa mg̃a baláyan sa mg̃a putiócan.

Temperacion. V. Temperamento.

Temperadamente. V. Templadamente.

Temperamento. = Pagcabótang, pagcatúgnao, pagcaínit pagcaúlan, &c. * Pagpatigáyon sa pagbúhat sa bisan onsa.

Temperante. = Ang magapahínay hinay.

Temperatura. V. Temperamento.

Temperie. = Pagadacó ug pagcadiótay sa init ug sa tugnao.

Tempero. = Maáyong pagcabótang sa yota sa tiempo ng̃a taliólan.

Tempestad. = Onós ng̃a dagcó, baguio. * Pagcaísog sa gaoi. * Polong ng̃a maháit.

Tempestivamente. = Sa maáyong tiempo, sa túig ng̃a macaígo.

Tempestivo. = Ang guibúhat ug guipamólong sa maáyong tiempo, sa pagcaáng̃ay.

Tempestuosamente. = Sa pagcaonós, sa pagcabáguio.

Templa. = Cola ng̃a magáma sa poghac sa itlog ng̃a binatíl sa tubig.

Templadera. = Tacop ng̃a ibótang sa mg̃a balaháan sa tubig, arón muágui lamang ang quinahánglan.

Templado. = Ang maganonót sa casaráng̃an sa pagcáon ug sa pagínom. * Tiempo ng̃a díli sa tugnao ug díli usáb sa init.

Templador. = Ang magapaáng̃ay, ang magapahínay hinay. * Capandáyan ng̃a icaáng̃ay sa mg̃a coldas sa mg̃a arpa, &c.

Templadura. = Pagcaáng̃ay sa bisan onsa.

Templanza. = Casaráng̃an. * Pagcapogóng sa capong̃ót, &c.

Templar. = Pagpahínay hinay, pagcóha sa caísog sa bisan onsa, sa capong̃ót, &c. * Paghíngpit sa mg̃a tumbága. * Pagáng̃ay sa mg̃a coldas sa mg̃a tolónggon. * Paghiósa ug pagsácot ug maáyo sa mg̃a color sa mg̃a pintal. * Paginárlao sa bino, sa tubig, &c. * Pagnonót sa casaráng̃an sa pagcáon ug sa pagínom. * Pagsóbo sa mg̃a hing̃aníban.

Temple. = Pagcabótang sa tiempo sa pagcaínit con sa pagcatúgnao. * Casóbo sa mg̃a hing̃aníban ug pagcahíngpit sa mg̃a tumbága. * Pagcaquinaía sa gaoi. * Pagcaáng̃ay sa mg̃a tolónggon.

Templete. = Bisan onsa ng̃a guibúhat sa bató, sa papán, &c., sa dagoay sa Singbahán.

Templo. = Singbahán, alampóan.

Témpora. = Tiempo ng̃a pagapoasáhan sa miércoles, viernes ug sábado sa semana, sa nacaópat sa tagsa ca túig.

Temporada. = Pagcadúgay, cadugáyan sa tiempo.

Temporar. = Ang madúgay sa pila ca túig, bulan, semana con arlao. * Onós, pagcahorós sa hang̃in.

Temporalidad. = Capuslánan ng̃a macúha sa mg̃a Padre, ng̃a guican sa tong̃ód sa ilang opicio. * Ang nahatong̃ód niíning quinabúhi, sa calibútan.

Temporalizar. = Paghímo sa diótay ng̃a cadugáyan sa bisan onsa ng̃a tacós onta ng̃a madúgay caáyo.

Temporalmente. = Sa pila ca túig, sa pila ca bulan, sa pila ca semana, sa pila ca adlao.

Temporáneo. V. Temporal hasta onós.

Temporario. = Ang madúgay lamang sa tiempo ng̃a guitagál.

Temporizal. V. Contemporizar. * Pagbúhat sa bisan onsa arón moágui ang tiempo.

Tempranal. = Yota, tanóm con cahoy ng̃a mobóng̃a sa masayó.

Tempranamente. = Sa masayó.

Tempranero. V. Temprano.

Tempranilla. = Calaínan sa ubas ng̃a mahínog sa masayó.

Temprano. = Ang masayó, sa pagcasayó.

Temulento. = Hobóg, hobgánon, ang nahobóg.

Tena ó Tinada. = Panón sa mg̃a carnero ug sa mg̃a canding ng̃a díli molabáo sa canúman ca buoc.

Tenacear. V. Atenacear. * Pagópod opod sa bisan onsang tuyo.

Tenacero. = Ang magabúhat ug magabalígya sa mg̃a sipit, sa mg̃a cumpit.

Tenacidad. = Pagcapílit, pagcadócot ug maáyo sa bisan onsa. * Pagcaparáyon sa caugalíng̃on ng̃a húna húna.

Tenallo. = Buhat ng̃a icalíg-on sa mg̃a cota.

Tenaz. = Ang napílit ug nadúcot caáyo. * Ang malíg-on sa iang húna húna, ang díli pasámbag.

Tenaza. = Buhat ng̃a icalíg-on sa mg̃a cota. * Sipit, cumpit. * Ng̃ipon ug mg̃a cocó sa ubán ng̃a mg̃a mananáp.

Tenazada. = Pagcacóha sa bisan onsa, sa cumpit. * Pagcapáac.

Tenazmente. = Sa pagcapílit caáyo, sa pagcalíg-on.

Tenazon (á). = Sa pagcacálit, sa pagcaáhat.

Tenazuelas. = Cumpit ng̃a diótay.

Tenca. = Isda.

Ten con ten. = Sa pagcaánam anam, sa pagcahínay hinay. * Sa pagcaáng̃ay. * Sa pagcatópong.

Tendal. = Toldo ng̃a ibótang sa bisan diin, arón malándong.

Tendalera. = Pagcaoaláy cahusáyan sa bisan onsa. * Pagcacátag.

Tendalero. = Como el siguiente.

Tendedero. = Halayháyan sa bisan onsa.

Tendedor. = Ang magahaláyhay.

Tendedura. = Pagcahaláyhay.

Tendejon. = Tiendáhan ng̃a diótay. * Balong balong sa daútan ng̃a pagcabúhat.

Tendel. = Pisi ng̃a guinabítay sa mg̃a panday sa cota, arón matónton caáyo ang mg̃a pared ng̃a guibúhat nila.

Tendencia. = Pagcaáng̃ay sa usá ca butang sa lain ng̃a butang.

Tender. = Pagbóclar, paghínay, pagpatáas. * Paghaláyhay. * Pagárang, pagóndang, pagbía sa tuyo sa bisan onsa ng̃a guipanghináot. * Paghayáng sa mg̃a táuo ng̃a nanagsugál sa baraja sa mang̃a cartang tanán sa lamesa, cay nasáyor sila ng̃a nanagdáug. * Paghígda, paglígar. * Pagtúyod. * Pagpanghináot sa bisan onsang tuyo.

Tenderete. = Sugál sa baraja. * V. Tendalera.

Tendero. = Ang taguía ug ang muátang sa tiendáhan.

Tendidamente. = Sa pagcatúyod. * Sa pagcatáas.

Tendido. = Cadaghánan sa mg̃a lingcoránan sa lugar sa mg̃a dula sa mg̃a toro. * Cadaghánan sa mg̃a panápton ng̃a binunácan sa tagsa ca labandera. * Cadaghánan sa mg̃a tinápay, sa oalá pa isolód sa horno.

Tendiente. = Ang mabóyoc sa bisan onsa ug sa bisan diin.

Tendinoso. = Ang may daghan ng̃a mg̃a cosóg.

Tendon. = Cosóg.

Tenebrario. = Candelero sa totólo ca tomóy, ng̃a pagaolbócan sa mg̃a candela sa pagtinieblas.

Tenebrosamente. = Sa pagcang̃ítng̃it.

Tenebrosidad. = Pagcang̃ít ng̃it, cang̃itng̃ítan.

Tenebroso. = Mang̃ít ng̃it.

Tenedero. = Cahalármon sa dagat ng̃a pagagonítan, pagasacátan sa ancla, sa sinípit.

Tenedor. = Ang dona. * Ang magabántay, magaalíma ug magahúpot sa bisan onsa, sa ng̃alan sa lain. * Capandáyan sa lamesa ng̃a calán-an, ng̃a guitaólan sa totólo con sa opat ba ca ng̃ipon con tomóy, ng̃a igatólpoc ug icacúhit sa mg̃a sud-an.

Tenencia. = Pagcadóna sa bisan onsa. * Cahímtang sa pagcateniente, sa pagcaílis.

Tener. = Dona, may. * Pagcóha, pagcóbot, pagcúpot sa bisan onsa. * Pagságang, pagpogóng, pagháoid. * Pagbóot. * Pagpógos. * Pagpasáca sa caogalíng̃on ng̃a baláy, paghátag sa halapítan.

Tenería. = Lugar ng̃a pagacurtíhan sa mg̃a panit.

Tenesmo. = Saquét ng̃a nahamótang sa pagcagáhi sa tae sa sulúd sa mg̃a tináe.

Tenia. = Bitoc ng̃a hatáas caáyo ng̃a malópiac.

Tenienta. = Asáoa sa teniente.

Tenientazgo. = Opicio sa pagcateniente.

Teniente. V. Tenedor hasta capandáyan. * Bong̃a sa díli pa hinog. * Bolobóng̃ol. * Ang ilis sa lain, ang nagaalíli, ang nagapúle, ang magasalíli, ang magaólos. * Ponóan sa mg̃a soldados.

Tenor. = Pagcabótang ng̃a malíg-on ug canúnay sa bisan onsa. * Ting̃og ng̃a hatáas, matolotágning. * Hingtúngdan, tuyo sa bisan onsang sulat.

Tension. = Pagcatáas, pagcahínat sa bisan onsa. * Pagcahagóot.

Tenso. = Ang nahógot caáyo.

Tentacion. = Panúlay.

Tentador. = Manunúlay. * Ang yaoa.

Tentar. = Pagsúlay, pagpanúlay. * Paghícap, pagcúbil.

Tentativa. = Pagcasúlay.

Tentativo. = Bisan onsa ng̃a igasúlay.

Tente bonete (á). = Sa pagcadághan.

Tentemozo. = Tocó ng̃a igaságang sa bisan onsa. * Sandígan sa bisan onsa.

Ténue. = Magamáy, manípis, diótay.

Ténuemente. = Sa pagcadiótay caáyo. * Sa pagcanípis, sa pagcagamáy.

Tenuidad. = Pagcanípis, pagcagamáy. * Bisan onsa ng̃a diótay uyámot.

Tenuta. = Pagcaángcon sa mg̃a caposlánan sa bisan onsa hasta sa paghócom sa ponóan.

Teñidura. = Pagcatína.

Teñir. = Pagtína.

Teologal. = Ang nahatong̃ód sa teología.

Teología. = Quinaárman sa tong̃ód sa Dios ug sa pagcadios nia.

Teológicamente. = Sa mg̃a polong ng̃a ang̃ay sa teología.

Teologizar. = Pagpamólong, paghúna húna sa tong̃ód sa teología.

Teólogo. = Ang nagaestudio sa teología, * V. Teologal.

Teorema. = Polong ng̃a icadayág sa matúod sa iang guinicánan.

Teoría. = Como el siguiente.

Teórica. = Pagcaíla sa mg̃a butang.

Teórico. = Ang macaíla sa mg̃a butang.

Teoso. = Cahoy ng̃a tagócan, ng̃a maáyo sa pagíoag.

Tepe. = Yota ng̃a natibúoc cay guilang̃áquit sa mg̃a gamót, sa mg̃a casagbótan.

Tepeizquinte. = Mananáp ng̃a maíng̃on sa usá ca bactin.

Tequio. = Catungdánan, buhat sa longsod.

Terapéutica. = Quinaárman ng̃a nagatórlo sa mg̃a tambal sa mg̃a masaquét.

Tercamente. V. Tenazmente.

Tercena. = Baláy ng̃a pagabaligyáan sa tabaco.

Tercenista. = Ang magabántay sa tercena.

Tercer. V. Tercero.

Terceramente. = Sa icatólo.

Tercería. = Pagcahúsay sa durúha ca táuo sa pagsábot sa bisan onsa.

Tercerilla. = Calaínan sa balac.

Tercero. = Icátlo, icatólo. * Ang magahúsay sa durúha con capin ba ca táuo, sa pagsábot sa bisan onsa. * Ang sacop sa tercera órden ni san Francisco, ni Sto. Domingo ug sa Cármen. * Ang may catungdánan sa pagdáoat sa mg̃a bong̃a. * Ang icatólo ca coldas sa sesta, sa guitara.

Tercerol. = Ang icatólo ca layág sa tagsa ca talároc sa mg̃a sacayán. * Ang icatólo sa banco con lingcoránan sa mg̃a táuo ng̃a nagagáod.

Tercerola. = Pusil ng̃a hamóbo. * Bariles ng̃a diótay.

Terceto. = Calaínan sa balac.

Tercia. = Ang icatólo ca bahín sa bisan onsa. * Ang usá ca bahín sa adlao sa tiempo sa mg̃a romanos, ng̃a nahatong̃ód sa las nuebe sa buntag. * Ang usá sa mg̃a pang̃ádye sa mg̃a Padre. * Baláy ng̃a pagabotáng̃an sa mg̃a icapólo sa mg̃a bong̃a.

Terciado. = Espada ng̃a hamóbo ug halagpád. * Calaínan sa sintas ng̃a halohaíctin.

Terciana. = Hilánat ng̃a mudámag sa tagsa ca icatólo ca adlao.

Tercianario. = Ang guihilántan sa terciana.

Tercianela. = Panápton sa igagáma.

Terciano. = Ang mahímo usáhay ug usáhay díli mahímo. * Ang botang ng̃a magaólos olos sa lain ng̃a butang.

Terciar. = Pagbalábag, pagtaquílid, pagtóang. * Pagbáhin sa bisan onsa sa totólo ca bahin. * Pagdáro sa macatólo sa maong yota. * Pagpatigáyon sa paghúsay sa mg̃a táuo sa bisan onsa ng̃a pagasabúton nila.

Terciazon. = Icatólo ca pagágui sa daro sa maong yota.

Tercio. = Ang icatólo ca bahin sa bisan onsa. * Ang usá ca bahin sa rosario.

Terciodécuplo. = Ang isip ng̃a guidághan sa macapólo ug toló.

Terciopelado. = Panápton ng̃a maíng̃on sa terciopelo.

Terciopelero. = Ang magahábol sa terciopelo.

Terciopelo. = Panápton sa igagáma ng̃a bolobalahibóon.

Terco. = Ang díli pasámbag, ang magaparáyon sa iang húna húna. * Bisan onsa ng̃a magáhi.

Terebinto. = Cahoy.

Tereniabin. = Dugá dugá ng̃a mahágcot, mahómoc ug matám-is, ng̃a mahapílit sa mg̃a dahon sa obán ng̃a cahoy sa Persia, ng̃a maáyong ipulúrga.

Terete. = Magáhi, sa magáhi ng̃a onód.

Tergiversacion. = Pagcaligás sa suguílon, pagcaláin lain sa cahológan sa mg̃a polong, sa paglícay sa mg̃a caculían.

Tergiversar. = Pagligás sa suguílon, pagláin lain ca cahológan sa mg̃a polong, sa paglícay sa mg̃a caculían.

Teriaca. V. Triaca.

Teriacal. = Ang nahatong̃ód sa triaca.

Teristro. = Pandong ng̃a manípis ng̃a guinagámit sa mg̃a babáye sa Palestina, sa tiempo sa init.

Terliz. = Calaínan sa panápton ng̃a guisinambágan sa mg̃a color ng̃a magacaláin lain.

Termal. = Ang nahatong̃ód sa mg̃a caligóan sa tubig ng̃a maínit.

Termas. = Tobóran sa tubig ng̃a maínit: maáyo arón mang̃alígo dihá ang mg̃a masaquét.

Terminacion. = Catapúsan, pagcatibáoas. * Pagcahúman sa bisan onsa. * Ang mg̃a letra ng̃a catapúsan sa mg̃a polong.

Terminacho. = Polong ng̃a díli piníli, polong ng̃a malágsot.

Terminado. = Pagcabótang sa mg̃a atóp ug sa mg̃a salog ng̃a magacasonód sonód sa maong baláy.

Terminador. = Ang magatápus, ang magatibáoas.

Terminajo. V. Terminacho.

Terminal. V. Terminacion hasta ang mg̃a letra.

Terminante. V. Terminador. * Ang magaásoy sa bisan onsa sa oaláy duha duha.

Terminar. = Pagtápus, pagtibáoas, paghúman.

Terminativo. = Ang nahatong̃ód sa bisan onsang buhat.

Término. = Catapúsan, pagcatibáoas sa bisan onsa. * Caotlánan, mojon sa mang̃a yota. * Yota ng̃a caugalíng̃on ug sa sacop sa tagsa ca probincia con longsod. * Lugar ng̃a guitagána sa bisan onsang tuyo. * Tagál, tiempo, túig ng̃a tonórlo sa bisan onsa. * Sinógdan ug catapúsan sa bisan onsa. * Polong sa bisan onsang pinamólong. * Túig, horas ng̃a igabúhat sa bisan onsa.

Terminote. = Polong ng̃a piníli ng̃a guilabíhan.

Termómetro. = Capandáyan sa pagíla sa cosóg sa caínit ug sa init.

Terna. = Cadaghánan sa toló ca táuo ng̃a guipaquíta arón tagáan ang usá caníla sa bisan onsang opicio.

Ternario. = Isip ng̃a magáma sa toló ca buoc. * Cadaghánan sa toló ca adlao ng̃a pagabuhátan sa bisan onsang piesta.

Ternero. = Ang nati sa baca.

Terneron. = Ang masáyon malóoy.

Terneza. = Pagcahúmoc. * Pagcalómo, pagcahigúgma. * Pagcalóoy. * Pagcasáyon sa pagpoáng̃od. * Pagcahínay hinay, pagcatám-is, pagcalómo sa gaoi ug sa mg̃a polong.

Ternilla. = Lang̃ódng̃od, basag basag. * Bahin sa laoas sa mg̃a mananáp ng̃a magáhi sa onód ug mahómoc sa bocóg.

Ternilloso. = Ang may ternillas.

Terno. = Isip sa toló ca buoc ng̃a magsáma. * Ang bisti ng̃a magsáma sa totólo ca Pare ng̃a nanagmisa sa mg̃a piesta. * Pagcaígo sa toló ca número sa lotería sa usá lamang ca papeleta. * Pagcaípon sa toló ca pliegos ng̃a papel ng̃a nasócsoc. * Balícas, pagpanómpa, pagtónglo.

Ternura. V. Terneza.

Terquedad. = Pagcagáhi sa húna húna. * Pagcaparáyon sa usá ca pagbóot sa díli pasámbag. * Pagcalális lalis ng̃a macasocó.

Terquería. = Idem.

Terqueza. = Bulit ng̃a magáma sa yota ng̃a mapolá, ng̃a linóto sa ajos ng̃a dinócdoc ug sa cola.

Terrado. = Lugar ng̃a oaláy atóp, sa labíng hatáas sa mg̃a baláy.

Terraja. = Capandáyan sa pagbúhat sa mg̃a torniyo.

Terraje. V. Terrazgo.

Terrajero. V. Terrazguero.

Terraplen. = Pagcatámbac.

Terraplenar. = Pagtámbac.

Terrapleno. V. Terraplen.

Terráqueo. = Calibútan.

Terrateniente. = Tagía sa baol, sa cabalánan.

Terraza. = Saro ng̃a diníhog sa bolit ng̃a masínao, sa duhá ca coloptánan.

Terrazgo. = Yota ng̃a pagatámnan ug pagapugásan. * Abang ng̃a guibáyad sa magbabáol sa tagía sa yota.

Terrazguero. = Ang magbabáol ng̃a magabáyad sa abang sa taguía sa yota ng̃a guibuhátan, sa timáan sa iang pagcaponóan.

Terrazo. = Ang yota ng̃a guipíntal sa mg̃a cuadro.

Terrear. = Pagdayág sa yota sa mg̃a cabalánan ng̃a guipugásan con guitámnan.

Terregoso. = Yota ng̃a naponó sa mg̃a oloógdo sa yota ng̃a tibúoc, sa mg̃a bogon, sa mg̃a pogá.

Terremoto. = Linog.

Terrenal. = Ang nahatong̃ód sa calibútan, ang calibutánon.

Terrenidad. = Pagcacalibutánon.

Terreno. V. Terrenal.

Térreo. = Idem. * Bisan onsa ng̃a guibúhat sa yota.

Terrera. = Yota ng̃a hatáas, ng̃a hanáyhay ug tindog caáyo. * Langgam.

Terrero. V. Terrenal. * Pagcalupád sa obán ng̃a mg̃a langgam ng̃a harúul sa yota. * V. Terrado. * Ogdo sa yota.

Terrestre. V. Terrenal.

Terretremo. V. Terremoto.

Terrezuela. = Yota ng̃a oaláy polós caáyo, ng̃a oaláy bale.

Terribilidad. = Pagcamacalilísang, pagcahárloc, pagcamacahahárloc. * Pagcagáhi, pagcaháit sa gaoi, sa cagaoían.

Terrible. = Ang tacús ng̃a pagaharlúcan. * Ang macahárloc, ang macalísang. * Táuo sa magáhi ug maháit ng̃a gaoi. * Bisan onsa ng̃a dagcó caáyo.

Terriblemente. = Sa pagcadaótan uyámot, sa pagcang̃íl-ad.

Terrícola. = Ang magapuyó sa yota.

Terrífico. = Macahahárloc, macalilísang.

Terrígeno. = Ang natáuo sa yota.

Terrin. V. Compatriota.

Terrino. = Bisan onsa sa yota, ng̃a binúhat sa yota.

Territorial. = Ang nahatong̃ód sa bisan onsang longsor, probinsia, &c.

Territorio. = Ang yota ng̃a caugalíng̃on sa tagsa ca longsod. * Ang yota ng̃a hingsácpan sa gahóm sa mg̃a ponóan.

Terrizo. V. Terrino.

Terromontero. = Bolobóngtor sa lonlon ng̃a yota, ogdong dagcó sa yota.

Terron. = Bogon, pogá sa yota, ogdo ng̃a diótay sa yota ng̃a tibúoc.

Terrontera. = Sapa sa yota sa mg̃a cabuquílan.

Terror. = Cahárloc, calísang, cacógmat.

Terrosidad. = Calaínan sa usá ca yota.

Terroso. = Ang sináctan sa yota.

Terruño. = Baol, cabalánan.

Tersar. = Paghínlo, pagsínao.

Tersidad. = Pagcasínao, pagcahínlo.

Terso. = Mahínlo, masínao, masíhag. * Polong ng̃a piníli.

Tersura. = Pagcamasíhag. * Pagcaáyo sa pagpamólong.

Tertil. = Salapí ng̃a ibáyad sa hari sa tagsa ca libra sa igagáma, sa Guinharían sa Granada.

Tertulia. = Catilíngban sa pila ca táuo, ng̃a naning̃ób sila sa pagsuguílon ug sa paglíng̃ao ling̃ao.

Tertuliano. = Ang motámbong sa mg̃a tertulia.

Tertulio. = Idem.

Teruelo. = Malíng̃in ng̃a binohóan, ng̃a pagasórlan sa papel ng̃a sinolátan sa ng̃alan sa táuo ng̃a moápil sa ripa sa pagcasoldado.

Terzon. = Anac sa baca, toro sa toló ca túig.

Terzuelo. = Ang icatólo ca bahin sa bisan onsa.

Tesar. = Paghógot sa mg̃a pisi. * Pagsíbog pagísol, pagisíos sa mg̃a mananáp.

Tesaurero. V. Tesorero.

Tesauro. = Listáhan sa mg̃a polong ng̃a guilóas, ng̃a guihóbar sa usá ca pinamólong sa lain ng̃a pinamólong.

Tesear. = Timáan ng̃a guigámit sa mg̃a romano sa ilang mg̃a pagpang̃óbat sa bisan onsang tuyo ng̃a guihúna húna ug guisabótan nila.

Tesis. V. Conclucion.

Teso. = Ang catapúsan sa mg̃a cabuquílan.

Teson. = Pagcalíg-on, calig-ónan sa húna húna.

Tesorería. = Opicio, cahímtang sa pagcatesorero. * Ang solód ng̃a pagaatáng̃an sa tesorero.

Tesorero. = Táuo ng̃a modáoat, muhátag con may quinahánglan, ug magabántay sa salapí sa hari ug sa Guinharían. * Padreng canónigo ng̃a magabántay sa mg̃a hias ng̃a labíng mahál sa Singbahán ng̃a Catedral.

Tesoro. = Tinagóan sa salapí ug sa mg̃a hias ng̃a caráan, sa díli hibalóan ang tagía. * Solód ng̃a binotáng̃an sa salapí sa hari ug sa Guinharían, ug sa bisan cansang táuo. * Cadaghánan sa salapí ng̃a tinipígan. * Libro ng̃a sinolátan sa mg̃a polong ng̃a tacús ng̃a hibalóan.

Testa. = Agtang, olo. * Atubáng̃an sa bisan onsa. * Caboótan, salabótan. * Ihibaló.

Testáceo. = Mananáp ng̃a himbísan.

Testacion. = Pagcapánas. * Pagcasáoay.

Testada. V. Testerada.

Testado. = Ang namatáy sa obos na nagabúhat sa testamento.

Testador. = Ang nagabúhat sa testamento.

Testadura. V. Testacion.

Testamentaría. = Pagcatúman sa guibúot ug guisógo sa nagabúhat sa testamento. * Cadaghánan sa mg̃a táuo ng̃a nanghilábot sa pagtúman sa testamento. * Cadaghánan sa mg̃a papel ng̃a sinulátan, ug ng̃a nahatong̃ód sa testamento.

Testamentario. = Ang nahatong̃ód sa testamento. * Táuo ng̃a may catungdánan sa pagtúman sa testamento.

Testamento. = Pagcadayág sa mg̃a táuo sa ilang oláhi ng̃a pagbóot, sa pagbílin sa ilang dona ug sa salapí sa mg̃a manononód ng̃a ihing̃álan nila ing̃on sa mg̃a tulumánon sa batásan ug sa mg̃a leyes.

Testar. = Pagbúhat sa testamento. * Pagpánas, pagpápas, pagsáoay sa guisúlat.

Testarada. = Pagcasóngco sa olo. * Pagcagáhi sa húna húna sa díli pagsámbag, ang magaparáyon sa iang pagbúot, bisan ng̃a díli maáyo, ang díli pasámbag.

Testarudo. = Ang suquíhan, ang magáhi sa olo, sa húna húna, ang díli pagsámbag, ang magaparáyon sa iang pagbúot, bisan ng̃a díli maáyo.

Testarron. = Idem.

Testarronería. V. Testarada desde pagcagáhi.

Testera. = Atubáng̃an sa baláy, sa Singbahán, &c. * Ang lingcoránan sa mg̃a coche ng̃a dapit sa licód. * Ang agtang sa mg̃a mananáp.

Testerada. V. Testarada.

Testero. V. Testera.

Testículo. = Itlog sa mg̃a táuo ug sa mg̃a mananáp.

Testificacion. = Pagpacamatúod sa bisan onsa.

Testificante. = Ang nagapamatúor.

Testificar. = Pagmatúor sa bisan onsa.

Testificata. = Camatoóran ng̃a pinirmáhan sa escribano, sa pagcamatúod sa bisan onsa.

Testificativo. V. Testificante.

Testigo. = Ang nagapamatúod sa bisan onsa, testigo.

Testimonial. V. Testificata y Testificante.

Testimoniar. V. Testificar.

Testimoniero. = Ang magabótang botang sa isigcatáuo.

Testimonio. V. Testificacion y Testificata.

Testimonio (falso). = Pagcabótang botang sa isigcatáuo sa oalá nia buháton ug ipamólong.

Testudo. = Máquina ng̃a pagatagóan sa mg̃a soldados, sa canhing tiempo, sa pagpang̃óbat nila sa mg̃a cota, sa mg̃a longsod, &c.

Testuz. = Agtang sa obán sa ng̃a mg̃a mananáp.

Testuzo. = Idem.

Tesura. = Pagcagáhi sa bisan onsa.

Teta. = Soso.

Tétano. = Pagcabacól sa laoas.

Tetar. V. Atetar.

Tetera. = Sorlánan ng̃a pagalotóan sa sá.

Tetona. = Babáye ng̃a guidagcóan, sa mg̃a soso.

Tetragrámaton. = Polong ng̃a magáma sa opát lamang ca letras. * Ang ng̃alan sa Dios.

Tetrarca. = Ang Guinóo sa icaópat ca bahin sa usá ca probinsia con sa usá ca Guinharían.

Tetrarquía. = Cahímtang sa pagcatetrarca.

Tétrico. = Mosolóbon, ming̃áuon, ang nagasobó.

Tetuda. V. Tetona. * Aseitunas sa dagoay sa soso.

Teucrio. = Tanóm.

Texto. = Ang maong mg̃a polong sa táuo ng̃a nagasúlat sa bisan onsang libro. * Mg̃a polong sa santos ng̃a Sulat.

Textorio. = Ang nahatong̃ód sa quinaárman sa paghábol.

Textual. = Ang nahatong̃ód ug ang̃ay sa texto.

Textualmente. = Ing̃on sa cahológan sa texto.

Textura. = Pagcabótang, pagcaáng̃ay sa mg̃a lugás sa mg̃a panápton. * Pagcabótang sa usá ca butang ng̃a musonód ug ng̃a mahiósa sa lain ng̃a butang.

Tez. = Nauong ng̃a mahínlo ug masínao sa bisan onsa. * Panit sa nauong.

Tezado. = Maítom caáyo.

TI

Ti (á, por). = Canímo.

Tiara. = Dayan dayan ng̃a ibútang sa olo sa mg̃a táuo sa obán ng̃a mg̃a Guinharían. * Mitra, calo calo sa Santos ng̃a Papa. * Cahímtang sa Santos ng̃a Papa.

Tibia. V. Flauta. * Bitíis.

Tibiamente. = Sa pagcabúgnao, sa pagcaoaláy cacúgui.

Tibieza. = Pagcainádlao, pagcadíli maínit ug pagcadíli usáb mabógnao. * Pagcaoaláy cacúgui. * Pagcabógnao sa buot, sa cásing cásing.

Tibio. = Inádlao, maínit init, molomaínit. * Tapólan. * Ang guibognáoan sa buot, sa húna húna, sa cásing cásing.

Tibor. = Tibor, surlánan sa yota sa China.

Tiburon. = Iho.

Tiempo. = Pagcadúgay, cadugáyan sa ng̃atanán ng̃a calibutánon. * Túig, tiempo. * Edad sa tagsa tagsa. * Cahigayónan. * Pagcabótang sa hang̃in. * Pagcabótang sa mg̃a hulusáyon sa usá ca Guinharían.

Tienda. = Balong balong, payág. * Toldo sa mg̃a sacayán. * Ang tabon sa mg̃a careton, mg̃a galíng̃an. * Tiendáhan.

Tienta. = Capandáyan sa puthao ng̃a holohatáas, ng̃a igasócod sa mg̃a mananámbal sa cahilármon sa mg̃a samad. * Pagcalaláng sa pagsúsi, sa pagpaquigsáyod sa bisan onsa.

Tiento. = Pagcahícap, pagcacúbil, pagcacápcap. * Ang sogcod sa mg̃a bota. * Ang cahoy ng̃a hatáas ng̃a guitímbang timbang sa mg̃a táuo ng̃a nanagsayáo sa ibábao sa mg̃a pisi, arón díli sila mang̃ahólog. * Pagcahúna húna, pagcapalándong, pagcaboótan, pagcasalabótan.

Tiernamente. = Sa pagcalómo, sa paghigógma, sa pagpalángga, sa cahírlao.

Tierno. = Mahómoc, malómo. * Ang bag-o. * Ang masáyon muhílac. * Ang mahagúgma, ang magapalángga.

Tierra. = Yota. * Longsod ng̃a guicatauóhan sa tagsa tagsa. * Calibútan.

Tiesamente. = Sa pagcalíg-on. * Sa pagcagáhi.

Tieso. = Magáhi. * Libon. * Masúpang, sa maáyo ug mapíscay ng̃a laoas. * Maísog, cásing casíng̃an. * Hagóot. * Ang malíndong ng̃a guilabíhan. * Ang magáhi sa húna húna sa iang caugalíng̃on ng̃a pagbóot, ang díli pagsámbag.

Tiesta. = Ang daplin sa mg̃a papán sa mg̃a cuba.

Tiesto. = Tipac. * Tipic sa saro, sa colon, &c. * Sorlánan ng̃a binúhat sa yota. * Masetasán.

Tifon. = Alimpólos sa hang̃in.

Tigre. = Mananáp sa opát ca tiil, sa pagcadágoay sa iríng, ng̃a matúlin, bascógon ug maísog uyámot.

Tijera. = Gunting. * Balaháan sa mg̃a tubig sa yota ng̃a tubígan.

Tijerada. V. Tijeretada.

Tijeretada. = Pagcatábas sa gunting.

Tijeretear. = Pagtábas sa gunting, pagbóot sa mg̃a hulusáyon sa lain.

Tila. V. Tilo.

Tildar. = Pagpánas, pagpápas sa bisan onsa ng̃a guisúlat. * Pagpílit. * Pagbótang sa mg̃a pilit sa mg̃a letra. * Pagtimáan.

Tilde. = Pilit. * Bisan onsa ng̃a diótay, magamáy caáyo.

Tilo. = Cahoy.

Tímalo. = Isda ng̃a maníndot caáyo.

Timbal. V. Atabal.

Timbalero. = Ang magatóctoc sa timbal.

Timbrar. = Pagmarca.

Timbre. = Timáan, marca. * Bisan onsang buhat ng̃a bantógon, banságon.

Timiama. = Cahomót ng̃a guigámit sa mang̃a judíos sa ilang Singbahán ug sa pagsíngba sa Dios.

Tímidamente. = Sa cahárloc.

Timidez. = Cahárloc. * Pagcaálang alang sa buot.

Tímido. = Maharlócon, taláoan.

Timo. V. Tímalo.

Timon. = Bansálan. * Capandáyan ng̃a magapalíhoc sa mg̃a máquina.

Timonear. = Paghópot sa timon.

Timonel. = Ang magahúpot sa bansálan.

Timonera. = Lugar ng̃a guibotáng̃an sa padalóman, ug sa caling sa bansálan. * Tagsa ca balahíbo ng̃a dagcó sa icog sa mg̃a langgam.

Timonero. V. Timonel.

Timorato. = Ang mahárloc sa Dios.

Timpanillo. = Tináod con capandáyan ng̃a guitabónan sa panit ng̃a mahómoc ug ng̃a guipaáng̃ay sa licód sa timpano sa mg̃a pigsánan sa mg̃a imprenta, sa pagmarca.

Timpanítico. = Ang mobáti sa saquét sa timpanítis.

Timpanítis. = Saquét ng̃a mahamútang sa pagcahubág ug pagcagáhi sa tian.

Tímpano. = Panit panit sa solód sa dalónggan, ng̃a nahamútang sa idolóng̃og. * Tináod sa opát ca cahoy ng̃a manípis ng̃a nabalábag, ng̃a guitabónan sa panit ng̃a mahómoc, ng̃a guisocsócan sa lain ng̃a mg̃a mahómoc, sa paglíg-on dihá sa papel ng̃a pagamarcáhan sa mg̃a imprenta.

Tina. = Surlánan ng̃a dagcó, ng̃a silbi sa pagtína ug sa obán ng̃a mg̃a quinahánglan.

Tinaco. = Tinang dagcó.

Tinada. = Tapoc sa mg̃a cahoy ng̃a sológnod. * Atóp atóp ng̃a pagadángpan sa mg̃a hayúpan sa tiempo sa init, sa ulan ug sa tugnao.

Tinador. = Idem desde atóp atóp.

Tinaja. = Taryao.

Tinajería. = Lugar ng̃a pagatipígan sa mg̃a taryao.

Tinajero. = Idem. * Ang magabúhat sa mg̃a taryao.

Tinajon. = Taryao taryao, sorlánan ng̃a pagasalólan sa tubig sa olan.

Tinao. V. Tinada desde atóp atóp.

Tinaon. = Camálig sa mg̃a baca.

Tinelero. = Táuo ng̃a magaalíma sa lugar ng̃a calán-an sa mg̃a táuo.

Tinelo. = Calán-an sa mg̃a táuo.

Tiniebla. = Cang̃itng̃ítan. * Pagcaoaláy quinaárman. * Ang mg̃a maytines sa miércoles, jueves ug sa viernes sa semana ng̃a santos.

Tinillo. = Lugar ng̃a pagatigúman sa dugá sa mg̃a ubas.

Tino. = Pagcatóltol, pagcaígo. * Caboótan sa bisan onsa ng̃a buot ng̃a pagabuháton.

Tinta. = Tinta. * Bisan onsa ng̃a itilína ug icapíntal.

Tintar. V. Teñir.

Tinte. = Pagcatína. * Bisan onsa ng̃a itilína. * Baláy ng̃a pagatináan sa mg̃a panápton.

Tintero. = Tinteróhan, sorlánan sa tinta ng̃a icasúlat.

Tintilla de Rota. = Bino ng̃a mahál ug matám-is.

Tintillo. = Bino ng̃a molomaítom.

Tintirintin. = Calánog, ting̃og ng̃a manípis sa mang̃a tolónggon.

Tinto. = Bino ng̃a maítom.

Tintorería. = Baláy ng̃a pagatináan sa mg̃a panápton.

Tintorero. = Ang magatína.

Tintura. = Pagcatína. * Itilína. * Ang icadíhog sa nauong sa mg̃a babáye. * Quinaárman, caálam sa ibábao lamang. * Dugá sa bisan onsa.

Tinturar. V. Teñir. * Pagásoy sa bisan onsa, sa pagcaláctod.

Tiña. = Pono. * Mg̃a hubág ng̃a diótay ng̃a motoróc sa olo ug managcágod sa panit. * Pagcahícao.

Tiñería. = Pagcahícao, cahícao.

Tiñoso. = Ponóon. * Hicáoan, daguinótan ng̃a guilabíhan.

Tio. = Iyo, oyóan.

Tiorba. = Calaínan sa tolónggon ng̃a may coldas.

Tiple. = Ting̃og ng̃a matágning, manípis caáyo. * Táuo ng̃a may ting̃og ng̃a matágning. * Ang vino.

Tiplisonante. = Ang may ting̃og ng̃a matágning.

Tipo. = Panigíngnan, pananglétan, marca.

Tipografia. = Quinaárman sa pagimprenta.

Tipográfico. = Idem. * Ang nahatong̃ód sa imprenta.

Tipógrafo. = Ang magaímprimir.

Tiquis miquis. = Mg̃a polong ng̃a caoang, ng̃a oaláy hingtúngdan. * Tinábas sa panápton, hatáas ug haíctin.

Tirabraguero. = Bacos ng̃a panit ng̃a icalíg-on sa lagáy sa mg̃a daloácan.

Tirabuzon. V. Sacacorchos.

Tiracuello. = Bacos ng̃a isáblay sa abága ng̃a dapit sa toó, ug ng̃a moábot ang mg̃a tomóy sa obos sa payod sa dapit sa oála, ng̃a pagabitáyan sa espada.

Tirada. = Pagcabútad. * Pagcahalayó cutub sa usá ca lugar sa lain ng̃a lugar.

Tiradera. = Calaínan sa paná ng̃a pagagamíton sa mg̃a indio. * Talicalá.

Tiradero. = Lugar ng̃a pagapúy-an sa táuo ng̃a buot magpusil sa mg̃a langgam.

Tirador. = Ang magabono. * Ang magapusil. * Ang magahínat sa mg̃a panápton. * Capandáyan ng̃a icahínat.

Tiramiento. = Pagcabútad. * Pagcahógot.

Tiramira. = Dalan ng̃a haíctin.

Tiramollar. = Paglóag sa mg̃a pisi.

Tirana. = Pagcanta sa España.

Tiranamente. V. Tiránicamente.

Tiranía. = Pagcapógos. * Pagcamahál sa mg̃a manggar. * Cailíbgon ng̃a buot magdáog sa húna húna, sa cabobót-on.

Tiránicamente. = Sa pagcapógos, sa pagcalógos, sa linugsánay.

Tiránico. V. Tirano.

Tiranizacion. V. Tiranía hasta cailíbgon.

Tiranizadamente. V. Tiránicamente.

Tiranizar. = Pagpógos, paglógos. * Pagdáog sa mg̃a cailíbgon sa húna húna, sa casing casing.

Tirano. = Mamomógos. * Ang magabalígya sa mang̃a manggad ug mahál caáyo. * Cailíbgon ng̃a macadáog ug macapógos sa casing casing, sa boot.

Tirante. = Ang magabútad. * Ang nahógot. * Corea ng̃a igabútad sa mg̃a mananáp sa mg̃a coche. * Tinábas ng̃a panápton con sa panit ng̃a isáblay sa mang̃a abága, sa pagpogóng sa mg̃a calson, sa mg̃a pantalones.

Tirantez. V. Tension.

Tirapié. = Corea ng̃a hatáas ug haíctin, ng̃a pagagamíton sa mg̃a sapatero sa paglíg-on sa mg̃a sapín ng̃a pagabuháton ug pagatahíon nila, sa ibábao sa ilang tohod.

Tirar. = Pagbalíbag, pagsalibáy, pagbonó. * Pagpusil, pagbúhi sa mg̃a luthang. * Pagíng̃on, pagsáma. * Paggóyod. * Pagbótong, pagbúhat sa mg̃a caoat sa mg̃a tumbága. * Pagbúclar, pagtóyod. * Paghínat. * Pagúsic. * Pagdáot sa isigcatáuo. * Pagtolód. * Pagpaháoa sa bisan cansa.

Tirela. = Panápton ng̃a binórcan.

Tirica. = Tinábas ng̃a linabráhan ng̃a itápot sa asintos sa mg̃a sinína.

Tiritaña. = Panápton ng̃a mahínag sa igagáma. * Bisan onsa ng̃a oaláy polós, sa diótay ng̃a bale.

Tiritar. = Pagcoróg coróg guican sa dagcóng tugnao, pagtáquig.

Tiro. = Pagcabalíbag, pagcasalibáy, pagcabonó. * Pagcabúhi sa mg̃a luthang ug ang ilang pagbotó, ang ilang tonóg. * Cadaghánan sa pólvora ng̃a quinahánglan sa tagsa ca pagbúhi sa mg̃a luthang. * Alabótan sa paná, &c. * Pagcapang̃áoat. * Cadaghánan sa mg̃a mananáp ng̃a molomagsáma sa pagcatáas ug sa balahíbo, ng̃a managgóyod sa mg̃a coche, &c. * Ang pisi ng̃a tináor sa moton, sa pagbútad sa dapit sa itáas sa bisan onsa. * V. Tirante desde corea hasta mg̃a coche.

Tiron. = Ang bag-o pa nagatóon sa bisan onsang opicio con quinaárman. * Pagcabótad sa mabáscog caáyo.

Tirotear. = Pagósob osob sa paglóthang, paglóthang sa macadághan, sa masóbsob.

Tiroteo. = Pagcaópod opod sa paglúthang.

Tirria. = Daótan ng̃a pagbóot ng̃a guibótang sa isigcatáuo.

Tisana. = Ilímnon ng̃a italámbal, ng̃a magáma sa mg̃a tanóm ng̃a nagacaláin lain ng̃a liná-ga sa tubig.

Tísica. V. Tísis.

Tísico. = Ang mabúti sa saquét sa obo ng̃a mamalá.

Tísis. = Saquét sa obo ng̃a mamalá.

Tisú. = Panápton sa hilo sa buláoan con salapí ng̃a binúlac bulácan.

Titan. = Gigantes ng̃a guinatoóhan sa mg̃a dioatáhan ng̃a caráan.

Títere. = Táuo táuo ng̃a binistíhan. * Táuo sa malágsot ng̃a dagoay.

Titerero. V. Titiritero.

Titerista. = Idem.

Tití. = Calaínan sa amó ng̃a diótay.

Titilacion. = Pagcatándog sa laoas.

Titímalo. = Tanóm.

Titiritaina. = Banha, pagcasabá, pagcasínggit sa daghan ng̃a mg̃a táuo ng̃a nanaglípay.

Titiritero. = Ang magadála dala sa mg̃a táuo táuo ng̃a icalípat sa isigcaíng̃on.

Tito. = Calaínan sa liso, sa balátong, ng̃a maáyong calán-on.

Titubeante. = Ang magahóno hono, ang magaótol sa pagbalíbad.

Titubear. = Pagoalá sa pagcalíg-on sa mg̃a baláy, sa mg̃a cota, &c. * Pagótol otol, paghóno hono sa pagpamólong ug sa pagbalíbad. * Pagdúha duha sa bisan onsa. * Pagálang alang sa buot.

Titular. = Ang may ng̃alan, ang may bansag. * Pagbótang sa ng̃alan sa bisan onsa.

Título. = Sulat ng̃a ibútang sa bisan diin arón hingsáidan ang cahológan ng̃a díli madayág, ng̃a anáa sa tinágo. * Ng̃alan, bansag. * Camotoóran sa pagcatagía sa bisan onsa. * Táuo ng̃a guitugútan sa cahímtang ug sa bansag sa pagcarmarqués, sa pagcaconde, &c., sa Guinharían.

Tiza. = Song̃áy ng̃a sinónog, sa usá.

Tizna. = Bisan onsa ng̃a igabúling.

Tiznar. = Pagbóling. * Pagcóha sa dong̃og sa isigcaíng̃on.

Tizne. = Anóos ng̃a nadócot sa sampot sa mg̃a caláha, sa mg̃a caoa, &c., boling.

Tiznon. = Mansa sa boling.

Tizo. = Olíng ng̃a oalá masónog ug maáyo.

Tizon. = Aguipó. * Saquét sa trigo, sa humáy, &c. * Ang bahin sa bató ng̃a musolód sa cota, sa pared. * Pagcadáot sa dong̃og.

Tizona. = Ang espada.

Tizonada. = Como el siguiente.

Tizonazo. = Pocpoc ng̃a guipócpoc sa aguipó. * Casáquet sa mg̃a pinilían sa infierno.

Tizoncillo. = Saquét sa trigo, sa humáy, &c.

Tizonera. = Cadaghánan sa olíng ng̃a oalá masónog ug maáyo.

TO

To. = Polong ng̃a igatáoag sa iró.

Toalla. = Pamahíran. * Panápton ng̃a ibúclar sa ibábao sa mg̃a onlánan sa higdáan.

Toalleta. V. Serbilleta.

Toba. = Calaínan sa bató ng̃a magáan. * Qui qui sa ng̃ipon.

Tobera. = Bohó sa dapóg ng̃a pagasórlan sa hopot hopot ng̃a igahóyop sa caláyo.

Tobillo. = Singcol, bool bool.

Toca. = Panápton, dayan dayan ng̃a igatábon sa olo sa mg̃a babáye.

Tocado. = Pagcadáyan dayan, pagcasúrlay ng̃a caugalíng̃on sa bohóc sa mg̃a babáye. * Cadaghánan sa mg̃a sintas ng̃a igadáyan dayan sa bohóc sa mg̃a babáye.

Tocador. = Ang magahícap, ang magacúbil. * Dayan dayan sa olo sa mg̃a babáye. * Lamesa ng̃a guibotáng̃an sa salamín ug sa obán ng̃a mg̃a quinahánglan, arón manórlay ug magdáyan dayan ang mg̃a babáye sa ilang bohóc ug sa ilang laoas. * Ang solód ng̃a guibotáng̃an niíning lamesa. * Ang magalímbong sa sugál sa baraja.

Tocamiento. = Pagcahícap, pagcacúbil. * Pagcatándog sa húna húna.

Tocante. V. Tocador hasta dayan dayan.

Tocar. = Paghícap, pagcúbil. * Pagcáblit, pagtáihop sa mg̃a tolónggon. * Pagálam, pagsáyor sa bisan onsa, sa pagcamatóod. * Pagpatándog sa casing casing, sa húna húna. * Pagtóctoc sa mg̃a pultahán. * Pagsánghil. * Pagsoláy sa quinaárman sa bisan cansa. * Pagtacód sa mg̃a saquét. * Pagsórlay, pagdáyan dayan sa mg̃a bohóc. * Paghápit, pagábot sa bisan diin. * Pagcóha sa bisan onsa, sa pagrípa. * Pagcaubánan sa bisan cansa.

Tocayo. = Sang̃ay.

Tocinero. = Ang táuo ng̃a magabalígya sa onód ug sa tamboc sa baboy.

Tocino. = Ang onód ug ang tamboc sa baboy. * Hampac.

Tocon. = Ang ponóan ug ang mg̃a gamót ng̃a mahabílin sa ilálom sa yota, sa pagtagá sa mg̃a cahoy.

Tochédad. = Pagcahóng̃og. * Pagcaoaláy maáyong pagtórlo. * Pagcacólang sa pagábi abi.

Tocho. = Hung̃og. * Táuo ng̃a colang sa pagábi abi, sa maáyong pagtórlo. * Cahoy ng̃a malíng̃in.

Tochura. = Polong con buhat ng̃a binóang, ng̃a oaláy hingtúngdan ug cahológan.

Todabuena. = Tanóm.

Todavía. = Bisan pa niána, bisan pa niíni. * Díli pa, ting̃áli pa, cahá.

Todo. = Ng̃atanán.

Todopoderoso. = Macagagáhom sa ng̃atanán: ang̃ay sa Dios.

Toesa. = Socod sa mg̃a franses.

Tofo. = Hobág ng̃a magáma sa tian sa mg̃a nating baca.

Toga. = Bisti ng̃a hatáas ug manggásan sa mg̃a abogado ug sa mg̃a oidor. * Pagcahímtang sa pagcaoidor, sa pagcaabogado.

Togado. = Oidor, hocom, abogado. * Ang magabísti sa bisti ng̃a toga.

Toison. = Timáan sa pagcamahál ug pagcahamíli sa obán ng̃a mg̃a dagcóng táuo sa Guinharían.

Tojino. = Cahoy ng̃a guipatíndog sa mg̃a sacayán, sa pagtácgos dihá sa bisan onsa, arón mamalíg-on con magatolotaquílid ang maong mg̃a sacayám.

Tojo. = Cahoy cahoy ng̃a ihálas.

Tolano. = Saquét sa mg̃a laoas sa mg̃a mananáp. * Bohóc ng̃a hamóbo ng̃a motoróc sa tangcógo, sa tingcoy.

Toldadura. = Panápton ng̃a ibútang sa bisan diin, sa pagsalípod sa arlao, sa init, sa paglándong.

Toldar. V. Entoldamiento.

Toldero. = Ang magabalígya sa asín.

Toldilla. = Panápton ng̃a igatábon sa mg̃a salog ng̃a dapit sa olíng sa mg̃a sacayán.

Toldillo. V. Toldo. * Orimón, tarabón ng̃a may atóp atóp.

Toldo. = Tabon sa panápton ng̃a ibútang sa bisan diin, sa paglándong.

Tole tole. = Mg̃a polong ng̃a linatín: banha, sabá, pagcagobóc, pagcabóloc, pagcasínggit sa daghan ng̃a mg̃a táuo.

Tolerable. = Ang arang antóson, ang mahímo ng̃a pagailóbon.

Tolerablemente. = Sa pagcaántos, sa pasiensia.

Tolerancia. = Pagcaílob, pagcaántos. * Pagcapasáilo sa saláan ng̃a tacós unta ng̃a castigóhun.

Tolerante. = Ang muántos, ang magapasáilo sa saláan ng̃a tacós unta ng̃a castigóhon, ang magaílob.

Tolerantismo. = Paghúna húna sa ubán ng̃a mg̃a táuo, ng̃a mobóot sila ng̃a paságdan unta ang mg̃a religion ng̃a nagacaláin lain sila.

Tolerar. = Pagílob, pagántos, pagpasáilo sa táuo ng̃a tacós onta sa castigo.

Tolete. = Cahoy ng̃a hamóbo ng̃a itúlpoc sa ibábao sa mg̃a ng̃ilit sa mg̃a sacayán, ng̃a pagalig-ónan sa gayóng.

Tolondro ó Tolondron. = Hobág sa bisan diin ug labí pa sa olo.

Tolondron. = Ang táuo ng̃a magabúhat sa iang mg̃a buhat sa pagcabinóang.

Tolva. = Cajon cajon ng̃a diótay ng̃a guibútang sa ibábao sa mg̃a ligsánan, ng̃a pagaaguían sa trigo, &c., ng̃a pagalígson.

Tolvanera. = Agbon ng̃a magalibót sa mg̃a alimpólos sa hang̃in.

Tolladar. V. Atolladero.

Tollina. = Pagcabúnal, pagcahámpac, pagcagáer.

Tollo. = Isda. * Bohó ng̃a dagcó sa yota. * V. Atolladero.

Toma. = Pagcadáoat, pagcacaláoat. * Pagcacóha sa bisan onsang longsod, cota, baluarte, &c., sa gahóm sa mg̃a soldados ug sa mg̃a hing̃aníban. * Bisan onsa ng̃a macóha sa macaúsa. * Alaguían ng̃a diótay sa tubig, ng̃a pagabuháton sa luyo sa mg̃a balaháan ng̃a dagcó.

Tomada. V. Toma desde pagcacóha hasta bisan onsa.

Tomadero. = Lugar ng̃a pagcacuháan sa bisan onsa. * V. Toma desde alaguían. * Conót conót sa mg̃a bisti.

Tomador. = Ang magacúha. * Pisi ng̃a igabáat sa mg̃a layág sa mg̃a sacayán ng̃a guilólos na.

Tomadura. = Pagcacóha. * Bisan onsa ng̃a macóha sa macaúsa.

Tomajon. = Ang magacúha sa masóbsob. * Oficiales sa justicia.

Tomar. = Pagcóha, pagcóyot, pagcópot sa bisan onsa, sa camót. * Pagdáoat, pagcaláoat sa bisan onsa. * Pagcóha sa mg̃a longsod, &c., sa gahóm sa mg̃a hing̃aníban ug sa mg̃a soldados. * Pagcáon ug pagínom. * Pagálam, pagsaólo sa bisan onsa. * Pagpang̃áoat, pagticás, pagcáhas. * Pagólang sa mang̃a cadalánan. * Pagpálit sa bisan onsa. * Pagpanigíng̃on. * Pagpíli. * Pagpang̃asáoa sa mg̃a mananáp.

Tomate. = Camates.

Tomatero. = Tanóm ng̃a mabóng̃a sa mg̃a camates.

Tomento. = Gomon sa lino.

Tomillo. = Tanóm ng̃a mahomót caáyo.

Tomin. = Ang icatólo ca bahin sa usá ca adarme sa buláoan, &c.

Tominejo. = Langgam ng̃a diótay uyámot.

Tomista. = Ang maganonót sa pagtolón-an ni santo Tomás de Aquino.

Tomiza. = Pisi, lubid ng̃a magamáy.

Tomo. = Pagcadagcó, pagcabága sa bisan onsa. * Tagsa ca libro.

Tomon. V. Tomajon.

Ton. = Hingtúngdan.

Tona. = Caibabáoan sa tubig, sa vino, &c.

Tonada. = Pagcanta.

Tonadica. = Idem.

Tonante. = Ang magapalínti.

Tonar. = Pagdalógdog, paglínti.

Tondino. = Dayan dayan sa mg̃a columna.

Tonel. = Caban ng̃a diótay, bariles ng̃a dagcó.

Tonelada. = Socod sa mg̃a lulan sa mg̃a sacayán. * Cadaghánan sa mg̃a tonel.

Tonelería. = Quinaárman ug opicio sa pagbúhat sa mg̃a tonel. * Cadaghánan sa mg̃a tonel ng̃a ilúlan sa mg̃a sacayán.

Tonelero. = Ang magabúhat sa mg̃a tonel.

Toneleto. = Hing̃aníban ng̃a caráan.

Tongada. = Tabon sa bisan onsa. * Ang ibútang sa bisan diin.

Tónico. = Tambal ng̃a icapahínay hinay sa mg̃a saquét.

Tonillo. = Ting̃og ng̃a díli maáyo sa obán ng̃a mamólong ug magaoáli.

Tonina. = Isda, lomba lumba.

Tono. = Tonóg sa ting̃og sa táuo ng̃a mamólong, ng̃a magaoáli con magacanta. * Caogalíng̃on ng̃a pagbúhat sa bisan onsang pagcanta ng̃a pagcacantáhon sa música. * Capandáyan sa asero ng̃a igaáng̃ay sa ting̃og sa mg̃a clabe, &c.

Tontuna. V. Tontería.

Tonsura. = Pagcagónting sa bohóc. * Ang nahaóna ng̃a pagándam sa mg̃a pagorden ng̃a guing̃álan ug diótay.

Tonsurar. = Paggónting sa bohóc.

Tontada. = Polong con buhat ng̃a binóang.

Tontamente. = Sa pagcabinóang.

Tontear. = Pagbinóang.

Tontedad. V. Tontería.

Tontera. = Idem.

Tontería. = Pagcaoaláy quinaárman. * Pagcabóang.

Tontillo. = Bisti ng̃a guibísti sa mg̃a babáye, sa ilálom, arón bomócar ang mang̃a saya sa ibábao.

Tonto. = Táuo ng̃a cabos, ng̃a oaláy quinaárman. * Boang boang.

Topacio. = Batóng mahál.

Topada. V. Topetada.

Topadizo. V. Encontradizo.

Topador. = Ang magasogát sa lain, ang magasóngco sa lain.

Topar. = Pagsóngco. * Pagcáplag, paghibálag.

Toparquía. = Pagcaagálon, pagcataguía, pagcabóot sa bisan onsang longsod.

Tope. = Ang labíng hatáas sa bisan onsa ng̃a musóngca sa lain ng̃a butang. * Pagcasóngco sa mg̃a butang, sa mg̃a táuo con sa mg̃a mananáp cacolían sa bisan onsa. * Ang labíng hatáas sa mg̃a talároc sa mg̃a sacayán. * Pagcaáoay, pagcalális lalis.

Topera. = Bohó ng̃a guibúhat sa yota sa mananáp ng̃a guing̃álan ug topo.

Topetar. = Pagpácog, pagpácong, pagdócol. * Pagsóngco.

Topeton. = Pagcapácog, pagcapácong, pagcadócol. * Pagcasóngco.

Topetudo. = Ang may batásan sa pagpácog.

Tópico. = Ang nahatong̃ód sa caugalíng̃on ug tinórlong lugar.

Topo. = Mananáp ng̃a maíng̃on ing̃on sa ilagá. * Ang magasóngco ug magapácog sa bisan diin.

Topografía. = Casayóran sa bisan onsang lugar.

Topográficamente. = Ing̃on sa mg̃a tulumánon sa topografía.

Topográfico. = Ang mahatong̃ód sa topografía.

Topógrafo. = Ang maálan sa topografía.

Toque. V. Tocamiente hasta pagcatándog. * Pagcabágting sa mg̃a ling̃ánay. * Pagcasánghil sa buláoan, &c., arón hiílhan ang pagcamahál. * Sanghílan. * Pagcasuláy sa bisan onsa. * Pagcatándog sa casing casing guican sa mg̃a paghónghong sa gracia sa Dios. * Pagcatóctoc sa mg̃a tamból.

Toqueado. = Pagtóctoc sa bisan onsa, sa bisan diin.

Toquería. = Cadaghánan sa mg̃a panápton ng̃a igatábon sa olo sa mg̃a babáye.

Toquero. = Ang magahábol sa mg̃a toca.

Toquilla. = Panápton ng̃a masíhag ng̃a igadáyan dayan ug igalibót sa mg̃a calo.

Tora. = Buhis sa mg̃a judíos. * Ang libro sa batásan sa mg̃a judíos.

Torada. = Cadaghánan sa mg̃a toro.

Toral. = Ang may dagcóng cosóg ug gahóm. * Ang talo ng̃a malalág pa, sa oalá pa putíon.

Torbellino. = Hang̃in ng̃a magaalimpólos. * Cadaghánan sa bisan onsa ng̃a mahatágbo ng̃a dong̃an sa bisan diin. * Táuo ng̃a cundátan.

Torcaz. = Salapáti ng̃a ihálas, balor.

Torce. = Singsing sa mg̃a talicalá. * Dayan dayan sa liog sa mg̃a babáye.

Torcecuello. = Langgam.

Torcedero. V. Torcido. * Capandáyan ng̃a igalúbag, igabílic, igalúbid.

Torcedor. = Ang magabílic, ang magalúbid, ang magalúbag, ang magalángbid, ang magaquilís: ang magapalisód, magapagóol, macasáquet.

Torcedura. = Pagcabílic, pagcalúbid, pagcalúbag, pagcalángbid, pagcaquilís.

Torcer. = Bilic, lubid, lubag, langbid, quilís. * Paglábag, pagbalíquig. * Pagbúlag sa dalan ng̃a lactod.

Torcida. V. Pábilo ó Pabilo.

Torcidamente. = Sa pagcabalíquig. * V. Oblicuamente.

Torcidillo. = Igagáma ng̃a binílic.

Torcido. = Calaínan sa matám-is.

Torcijon. = Pagcasóol, caól-ol ng̃a maháit sa tian.

Torcimiento. V. Torcedura. * Pagcabólag sa maáyong batásan.

Tórculo. = Pigsánan ng̃a diótay.

Tordella. = Calaínan sa dalansíang.

Tórdiga. = Tinábas sa panit.

Tordillo. = Ang may color ing̃on sa color sa dalansíang.

Tordo. = Dalansíang. * Ang binórcan ug sinambágan sa color ng̃a maítom ug maputí.

Toreador. = Ang magaatúbang sa mg̃a toro ng̃a ihálas sa mg̃a baca.

Torear. = Pagatúbang sa mg̃a toro ng̃a ihálas sa mg̃a baca.

Toreo. = Pagcaatúbang sa mg̃a toro ng̃a ihálas sa mg̃a baca. * Pagcasóod sood.

Torete. = Nati sa baca. * Bisan onsa ng̃a malisód ug macúli ng̃a pagasabóton ug pagatugcálon. * Solosuguílon sa longsod.

Torga. = Bilanggóan ng̃a itáor sa liog sa mg̃a mananáp.

Toril. = Lugar ng̃a pagasórlanan sa mg̃a toro sa mg̃a baca.

Tormenta. = Onós ng̃a dagcó, baguio. * Calisód, cayógot.

Tormentario. = Quinaárman sa pagbáton ug pagbúhi sa mg̃a luthang.

Tormentilla. = Tanóm ng̃a italámbal.

Tormentin. = Talároc ng̃a itáor sa mg̃a bauprés sa mg̃a sacayán.

Tormento. = Pagcasáquet, casaquétan, icasáquet, cagóol, calisód.

Tormentoso. = Ang magapaonós. * Sacayán ng̃a maquílas, malíhoc caáyo.

Tormo. = Pangpang ng̃a hatáas ug dagcó.

Torna. = Pagcaóli sa guicúha con sa guipang̃áoat. * Alaguían sa tubig ng̃a guican sa balaháan ng̃a dagcó, pagcabáyad. * Pagcabálos.

Tornaboda. = Adlao ng̃a sonód sa arlao sa pagcasál.

Tornada. = Pagcaóli, pagcabálic, pagcasíbog.

Tornadizo. = Ang magabía sa bisan onsang dapig, sa bisan onsang opicio.

Tornadura. V. Tornada.

Tornapunta. = Salagúnting.

Tornar. = Pagbálic, pagóli, pagsíbog. * Pagopód, pagósob.

Tornasol. V. Girasol.

Tornátil. = Ang linálic.

Tornaviaje. = Paglacát arón magabálic sa lugar ng̃a guiguicánan.

Tornaviron. V. Torniscon.

Torneador. = Ang magalálic. * Ang magaáoay sa mg̃a dula.

Torneante. = Idem.

Tornear. = Paglálic, pagtúyoc, paglibót. * Pagáoay.

Torneo. = Pagcaáoay.

Tornera. = Ang binócot ng̃a magaátang sa torno.

Tornero. = Ang magalálic. * Ang sologóon sa mg̃a monja, sa mg̃a binócot.

Tornillero. = Soldado ng̃a lumalágueu.

Tornillo. = Torniyo. * Pagcalágueu sa mg̃a soldados.

Torniquete. = Capandáyan sa mg̃a mananámbal sa pagpogóng sa dugó ng̃a moágui.

Torniscon. = Sagpá, tampalíng sa nauong, sa licód sa camót.

Torno. = Lalícan. * Pagcatúyoc, pagcalibót. * Tinócod sa papán ng̃a guipahaáng̃ay sa usá ca bohó ng̃a pagabuháton sa cota, sa pared, ug ng̃a magatúyoc, ug may silbi sa pagúa ug sa pagsolód sa bisan onsa sa mg̃a baláy, sa díli masigquíta ang mg̃a táuo.

Toro. = Ang laqui sa mg̃a baca.

Toronja. = Calaínan sa ocban sa mabágang panit.

Toronjil. = Tanóm ng̃a italámbal.

Toronjina. = Idem.

Toronjo. = Cahoy ng̃a mabóng̃a sa mg̃a toronja.

Toroso. = Bascógon. * Malíg-on.

Torozon. = Saquét sa tian, sool sa tian sa mg̃a mananáp.

Torpe. = Ang mahináyon. * Malágsot, maólag, maláo-ay. * Ang maoólao, ang macaólao. * Táuo ng̃a díli macasábot, cabos, sa diótay ug quinaárman.

Torpedo. = Isda, calaínan sa saláng̃a.

Torpemente. = Sa mahínay caáyo. * Sa pagcang̃íl-ad, sa pagcaólag, sa pagcaláo-ay.

Torpeza. = Pagcahínay. * Pagcaoaláy caálam, pagcacábos. * Pagcaólag, pagcaláo-ay, pagcang̃íl-ad. * Pagcabóling. * Pagcalágsot.

Torrar. V. Tostar.

Torre. = Ling̃anáyan, lugar ng̃a hatáas ng̃a pagabotáng̃an sa mg̃a ling̃ánay. * Lantáoan, baluarte, bantayán ng̃a hatáas.

Torrear. = Paglícus, paglibót sa mg̃a longsod, mg̃a cota, &c., sa mg̃a lantáoan, sa mg̃a baluarte, sa mg̃a bantayán.

Torrejon. = Toreng diótay.

Torrente. = Balaháan sa tubig. * Tonóg sa ting̃og ng̃a dagcó. * Pagcadághan, cadaghánan sa bisan onsa.

Torrentera. = Lugar ng̃a pagabaháan sa tubig sa mg̃a bang̃ílid.

Torreon. = Lantáoan, bantayán ng̃a dagcó.

Torrero. = Ang magabántay sa mg̃a baluarte, sa mg̃a lantáoan.

Torreznada. = Cadaghánan sa mg̃a hioa sa baboy ng̃a prinito.

Torreznero. = Táuo ng̃a tapúlan.

Torrezno. = Hioa sa baboy ng̃a priníto.

Torrija. = Inárlip ng̃a pan ng̃a hinolóman sa bino, diníhog sa itlog ng̃a binatíl, ug priníto sa manteca con sa lana.

Torrontero. = Ogdo sa yota ng̃a mahabílin sa mang̃a lugar ng̃a guibaháan sa tubig.

Torrontés. = Calaínan sa ubas.

Torso. = Laoas sa mg̃a laráoan, sa mg̃a táuo táuo.

Torta. = Tinápay ng̃a malíng̃in.

Tortada. = Torta sa binócboc ng̃a sinúrlan sa carne, sa itlog, sa mg̃a matám-is, &c.

Tortera. = Surlánan sa tumbága ng̃a magámit sa mg̃a cosina, sa paglóto sa bisan onsa. * Malíng̃in ng̃a mabóg-at, ng̃a ibútang sa sampótan sa bilícan sa pagcasáyon sa pagbílic.

Tortero. = Idem desde malíng̃in.

Tortica. = Mg̃a itlog ng̃a binatíl, ng̃a priníto sa manteca con sa lana, sa pagcalíng̃in.

Tórtola. = Langgam sa España.

Tortolico. = Táuo ng̃a potong, sa maháoan ng̃a buot. * Ang laqui sa tórtola.

Tortor. = Ang pising dagcó ng̃a igalábag ug icalíg-on sa mg̃a quilid sa mg̃a sacayán ng̃a nadáot sa cahurús sa hang̃in.

Tortozon. = Calaínan sa ubas.

Tortuga. = Paoícan: may paoícan ng̃a sisícan ug catúan.

Tortuosamente. = Sa pagcalicó. * Sa pagcasíco.

Tortuosidad. = Pagcalíco, pagcasíco.

Tortuoso. = Ang may mg̃a paglicó licó, mg̃a pagsíco sico.

Tortura. = Pagcalíad, pagcabalíquig.

Torvisco. = Tanóm ng̃a tongcan.

Torvo. = Macalísang, macahahárloc, mabáng̃is.

Torzal. = Sagioálo. * Cadaghánan sa lugás sa hilo, sa igagáma, &c., ng̃a binílic.

Torzonado. = Mananáp ng̃a guinasoólan sa tian.

Tos. = Obo.

Toscamente. = Sa pagcabáol, sa oaláy pagcahíngpit.

Tosco. = Baol pa, ang coláng̃an sa pagcahíngpit. * Táuo ng̃a colang sa caálam, sa maáyong pagtórlo.

Tosegoso. = Ang guióbo caáyo, ang obhon.

Toser. = Pagóbo.

Tosidura. = Pagcaóbo.

Tosigar. V. Atosigar.

Tósigo. = Dugá ng̃a macahiló sa cahoy ng̃a guing̃álan ug tejo. * Bisan onsang hilóa.

Tosigoso. = Ang nahiló, ang guihilóan. * V. Tosegoso.

Tosquedad. = Pagcabáol. * Pagcacólang sa maáyong pagtórlo, sa caálam. * Pagcacábos, pagcabórong.

Tostada. = Inárlip ng̃a pan ng̃a tinosta sa caláyo.

Tostado. = Color ng̃a ing̃on sa color sa buláoan.

Tostador. = Ang magasánglag. * Sanglágan.

Tostar. = Pagsánglag. * Pagánag, paggánggang, pagdángdang. * Pagínit caáyo.

Toston. = Garbanso ng̃a tinósta. * Bisan onsa ng̃a sinánglag caáyo. * Ang usá ca salapí.

Total. = Ang magasácop sa ng̃atanán ng̃a isigcaíng̃on. * Pagcaípon sa mg̃a bahin ng̃a nanagbúlag bulag.

Totalidad. = Idem.

Totalmente. = Sa ng̃atanán.

Toucan. = Langgam. * Tapoc sa mg̃a bitóon.

Toza. V. Tocon. * Pinótol sa panit sa mg̃a cahoy.

Tozal. = Lugar ng̃a hatáas.

Tozar. V. Topetar. * Paglális lalis.

Tozo. = Pandácan.

Tozolada. = Pocpoc ng̃a guipócpoc sa tangcógo, sa tingcoy.

Tozolon. = Idem.

Tozudo. V. Testarudo.

Tozuelo. = Tangcógo, tingcoy.

TR

Traba. = Capandáyan ng̃a igapahiósa ug igalang̃áquit sa bisan onsa. * Caoláng̃an, cabilínggan. * Ang pisi ng̃a igabáat sa mg̃a tiil sa mg̃a cabayo, &c., sa pagtóon caníla sa paglacát, ug arón díli sila macalacát.

Trabacuenta. = Sayóp sa mg̃a isip, sa mg̃a cuenta. * Pagcaáoay, pagcalális lalis.

Trabadero. = Ang labíng manípis sa mg̃a tiil sa mg̃a mananáp ng̃a pagabaátan arón díli sila macalacát.

Trabado. = Cabayo ng̃a guiputían sa duhá ca tiil sa pang̃onáhan. * Táuo ng̃a supang, matámboc, cusúgon, cusgan.

Trabadura. = Pagcahiósa, pagcalang̃áquit, pagcabáat, pagcatácgos.

Trabajadamente. V. Trabajosamente.

Trabajado. = Ang guibúrlay, ang guicápoy sa pagbúhat.

Trabajador. = Ang macabúhat, mamomóo, ang sinohólan. * Táuo ng̃a mang̃ibuhátan.

Trabajar. = Pagbúhat. * Pagpanghináot sa bisan onsa sa dagcóng cacúgui, sa masingcámot. * Pagcógui.

Trabajo. = Buhat, calisód, caculían. * Caoláng̃an, cabilínggan.

Trabajosamente. = Sa pagcalisód, sa dagcóng caculían.

Trabajoso. = Malisód. * Ang may cabilínggan. * Masaquéton, saquétan.

Trabal. = Calaínan sa mg̃a lansang.

Trabamiento. V. Trabadura.

Trabanco. = Pangcol.

Trabar. = Paghiósa, paglang̃áquit. * Pagtibóoc sa bino, sa tubig, &c. * Paglíbac libac. * Paglális lalis. * Pagbáat sa mg̃a tiil sa mg̃a cabayo. * Paglíng̃ig sa ng̃ipon sa mg̃a gabas arón masáyon ang paggábas. * Pagcúyot, pagcóha, pagcópot, pagdácop.

Trabazon. V. Trabadura. * Pagcaáng̃ay sa usá ca butang sa lain ng̃a butang.

Trabe. = Cahoy ng̃a dagcó ug hatáas ng̃a igalang̃áquit sa mg̃a bongbong ug sa mg̃a salog sa mg̃a baláy, sa mg̃a Singbahán, &c.

Trabea. = Bisti ng̃a hatáas ng̃a guibísti, sa canhing tiempo, sa mg̃a hari ug sa mg̃a hocom.

Trabilla. = Tinábas sa panápton con sa panit ng̃a guitáor sa mg̃a medias ng̃a oaláy tiílan ug sa daplin sa mg̃a paa sa mg̃a calsones, arón pagasúlan sa mg̃a tiil, ó arón díli malólho sa dapit sa itáas ang maong mg̃a medias ug mg̃a calson.

Trabon. = Singsing ng̃a pothao ng̃a itáor sa mang̃a tiil sa mg̃a cabayo, &c., arón managpuyó.

Trabuca. = Bomba ng̃a isalibáy sa yota sa pagbúhi canía, ug matonóg maíng̃on sa pagtonóg sa usá ca pusil ng̃a diótay.

Trabucacion. = Pagcabóloc, pagcagobót. * Pagcasayóp sa pagpamólong.

Trabucador. = Ang nagabóloc, ang magagobót. * Ang mabóloc, ang masayóp sa iang pagsuguílon.

Trabucante. = Idem.

Trabucar. = Pagbóloc, paggobót. * Pagsayóp sa pagpamólong.

Trabucazo. = Pagcabóhi, tonóg sa pusil ng̃a hamóbo, sa trabuco. * Calisór, casáquit cagóol ng̃a calit, ahat, ng̃a oalá paabóton.

Trabuco. = Pusil ng̃a hamóbo sa dagcóng bába.

Tracamundana. = Pagcabáilo, pagcataguílis sa mg̃a tolotagídyot.

Traccion. = Pagcadála.

Tracista. = Ang magahúna húna sa bisan onsang buhat.

Tracto. = Túig ng̃a moágui ug ng̃a miágui na. * Pang̃adyéon ng̃a guipang̃ádye sa ng̃a Padre ng̃a nanagmisa sa pagcacálang sa Epístola ug sa Evangelio, sa obán ng̃a mg̃a adlao sa tagsa ca túig.

Tradicion. = Pagcalíto lito.

Tradicional. = Ang nahatong̃ód sa paglíto lito.

Tradicionalmente. = Sa pagcalíto.

Traduccion. = Pagcahóbad, pagcahúar, pagcalóoas.

Traducir. = Paghúbad, paghóar. * Pagbálhin.

Traductor. = Maghuhúbar, maghuhúar, ang magahúbar sa mg̃a polong sa usá ca pinamólong sa lain ng̃a pinamólong.

Traedizo. = Ang mahímo ng̃a pagadád-on.

Traedor. = Ang magadála.

Traer. = Pagdála. * Pagpahátur, pagcábig.

Trafagador. = Ang magapatigáyon sa mg̃a pagcomersio. * Ang guisamócan sa daghan ng̃a mg̃a buhat ug mg̃a hulusáyon.

Trafagante. = Idem.

Tráfago. = Pagcapatigáyon sa pagpálit ug sa pagbalígya. * Cadaghánan sa libang ug mg̃a buhat ng̃a macasámoc ug macabórlay.

Trafagon. V. Trafagador.

Trafalmejo. = Cásing casíng̃an. * Maísog, ang díli mahárloc ug matáhap.

Traficacion. V. Tráfago hasta cadaghánan.

Traficante. V. Trafagador.

Traficar. = Pagcomersio, pagpatigáyon sa pagpálit ug sa pagbalígya.

Tráfico. V. Tráfago hasta cadaghánan.

Tragacanta. = Tanóm.

Tragacete. = Hing̃aníban sa mg̃a moros.

Tragadero. V. Esófago.

Tragador. = Hing̃áon caáyo.

Tragahombres. V. Perdonavidas.

Tragaldabas. = Ang táuo ng̃a hing̃áon uyámot.

Tragaleguas. = Ang táuo ng̃a magalacát guihápon sa madalí caáyo.

Tragaluz. = Talambóan sa mg̃a atóp, &c., ng̃a pagaaguían sa calámdag.

Tragamallas. = Hing̃áon caáyo.

Tragantada. = Pagínom ng̃a dagcó sa macaúsa.

Traganton. V. Tragamallas. * Tiglámoy. * Pagcatolón ng̃a malisód guican sa cahárloc, sa calísang, sa cacúlba, sa casáquet. * Pagcalisód sa pagtúo sa bisan onsa.

Tragar. = Pagtolón. * Paglámoy. * Pagtághap, pagtóo sa bisan onsa, sa oalá pa omábot. * Pagcágon cagon, pagtábon.

Tragazon. = Pagcáon ng̃a labí sa casaráng̃an.

Tragedia. = Dula ng̃a masolóbon. * Bisan onsa ng̃a malisód, ng̃a macasáquet, macayógot.

Tragedioso. V. Trágico.

Trágicamente. = Sa pagcaanógon, sa pagcaaláot, sa pagcalisód caáyo, sa daútan ng̃a palad.

Trágico. = Anógon, aláot, sa oaláy palar, malisód uyámot.

Tragicomedia. = Calaínan sa dula.

Trago. = Pagínom, pagcaínom. * Daótan ng̃a palar, calisód, cagóol, casáquet ng̃a dagcó.

Tragon. = Hing̃áon caáyo, tiglámoy.

Tragonería. = Batásan sa pagcáon caáyo. * Pagcaolítan.

Tragonía. = Idem.

Traicion. = Pagcabúrhi.

Traida. = Pagcadála.

Traido. = Ang dugay dugay na. * Bisti ng̃a guibísti ug dolodáan na.

Traidor. = Burhíon.

Traidoramente. = Sa pagcabúrhi.

Trailla. = Lubid, pising magamáy. * Pisi ng̃a igahocót sa mg̃a iró. * Pangcol. * Capandáyan sa pagpátag sa yota.

Traillar. = Pagpátag, pagdatág sa yota.

Trainel. = Sologóon sa cagon cagon.

Traite. = Pagcahínlo sa mg̃a panápton ng̃a nanagbítay.

Traje. = Pagcabisti ng̃a caugalíng̃on sa tagsa ca táuo, con sa mulópio sa tagsa ca longsod con probinsia. * Bisti ng̃a tuman sa usá ca babáye.

Trajear. = Paghátag sa usá ca táuo sa mg̃a bisti ng̃a tuman ug ng̃a ang̃ay canía.

Trajin. V. Tráfago hasta cadaghánan. * V. Trajino.

Trajinante. = Ang magadála sa mg̃a balígya cutub sa usá ca longsod sa lain ng̃a longsod.

Trajinar. = Pagdála dala sa mg̃a balígya cutub sa usá ca longsod sa lain ng̃a longsod.

Trajinería. V. Trajino.

Trajinero. V. Trajinante.

Trajino. = Pagcadála dala sa mg̃a balígya cutub sa usá ca longsod sa lain ng̃a longsod.

Tralla. = Pisi, lubid.

Trama. = Holog. * Limbong ng̃a icadáot sa isigcaíng̃on.

Tramador. = Ang magabútang sa holog sa mg̃a hablon. * Ang magapatigáyon sa mg̃a paglímbong.

Tramar. = Pagándam sa holog sa mang̃a hablon. * Pagpatigáyon sa mg̃a paglímbong ng̃a icadáot sa lain.

Trámite. = Pagcaágui sa usá ca lugar sa lain ng̃a lugar. * Tagsa ca patigáyon sa bisan onsang hulusáyon.

Tramo. = Bahin sa bisan onsa. * Hunta hunta sa mg̃a hagdanán.

Tramojo. = Bináat, bugcus ng̃a diótay sa trigo, &c., sa paggálab na. * Ang dagámi sa trigo, &c., ng̃a guibáat sa mg̃a bugcus sa maong trigo, &c.

Tramontana. = Hang̃in ng̃a amíhan. * Pagpalábi labi.

Tramontano. = Ang tua sa luyo sa mg̃a caboquílan.

Tramontar. = Pagádto sa luyo sa mg̃a caboquílan. * Pagsálop sa adlao, cay magasalípod sa mg̃a cabuquílan.

Tramoya. = Máquina sa pagpaquíta sa mg̃a dula sa bisan onsa ng̃a cating̃aláhan. * Limbong ng̃a pagaíngnon ng̃a maáyong buhat.

Tramoyista. = Ang magabúhat sa mg̃a tramoya. * Malilímbong, malimbóng̃on.

Trampa. = Lit-ag. * Pultahán ng̃a pagabuháton sa mg̃a salog sa mg̃a baláy con sa yota, ng̃a alaguían sa mg̃a pensa con sa mg̃a solód sa ilálom sa yota. * Limbong ng̃a icadáot sa isigcatáuo. * Otang ng̃a pagabáyan bayánan.

Trampal. = Danao, cayanáng̃an.

Trampantojo. = Limbong sa pagdáot sa isigcaíng̃on.

Trampeador. = Ang magalímbong sa iang mg̃a pagótang.

Trampear. = Pagótang sa paggámit sa mg̃a polong ng̃a malilímbong, sa mg̃a bacac. * Paglímbong sa isigcatáuo.

Trampilla. = Talambóan ng̃a diótay ng̃a pagabuháton sa mg̃a salog sa itáas sa mg̃a baláy, arón hilng̃on cutub dihá ang musulúd sa silong ug sa mg̃a solód sa obus. * Panápton ng̃a igatábon sa si-si sa mg̃a calson sa dapit sa atubáng̃an.

Trampista. = Bacácon, malimbóng̃on, malilímbong.

Tramposo. = Idem. * Ang magalímbong sa mg̃a pagsugál.

Tranca. = Cahoy ng̃a ibalábag dapit sa sulúd sa pagtranca sa tacop sa pultahán ug sa mg̃a talambóan. * Balítang, locob, ilulúcob.

Trancada. V. Trancazo y Tranco.

Trancanil. = Cahoy ng̃a malíg-on ng̃a igalang̃águit sa cubierta, sa salog sa sacayán ug sa mg̃a quilid.

Trancar. V. Atrancar.

Trancazo. = Pocpoc ng̃a guipócpoc sa tranca.

Trance. = Cahigayónan sa icadáot. * Tiempo ng̃a catapúsan sa quinabúhi ug harúul na sa comatáyon.

Tranco. = Lacang ng̃a hatáas. * Ang ganháan sa pultahán.

Tranchete. = Capandáyan ng̃a pagagamíton sa mg̃a sapatero sa pagbúhat ug sa pagáyo sa mg̃a sapín.

Trangallo. = Pangcol, tangcol.

Tranquera. = Alad sa mg̃a bogsoc ng̃a malíg-on.

Tranquero. = Bató ng̃a sinápsap sa pagbútang sa mg̃a pultahán ug sa mg̃a talambóan.

Tranquilamente. = Sa maáyong pagcabútang, sa pagcahúsay.

Tranquilar. = Paghúsay, pagáng̃ay.

Tranquilidad. = Maáyong pagcabútang, cadáit. * Pagpahamórlay, pagpahóoay.

Tranquilizar. = Pagpahínay sa boot sa bisan cansa.

Tranquilo. = Ang mahamútang ug maáyo, ang maháoan sa boot.

Tranquilla. = Limbong, pagcalaláng sa pagcúha sa tuyo ng̃a guipanghináot.

Trans. = Polong ng̃a linatín: sa luyo, sa licód.

Transaccion. = Pagcasábot ng̃a caugalíng̃on ug tinúyo sa mg̃a táuo ng̃a nanaglális lalis, con may capolong̃ánan ba.

Transbordar. = Paglálin sa lulan sa usá ca sacayán sa lain ng̃a sacayán.

Tránseat. = Polong ng̃a linatín: maáyo man lagui.

Transeunte. = Domolóong, ang muhápit, muágui lamang.

Transido. = Ang guibógtas, ang guicasaquétan, ang guicayógtan, ang guicalísdan. * Hicáoan, daguinótan.

Transigir. = Pagsábot sa mang̃a táuo ng̃a may capolong̃ánan.

Transitar. = Pagbiaje, paglacát sa mg̃a calongsóran, sa paghápit hapit sa mg̃a halapítan.

Transitivo. = Ang moágui sa usá ca táuo sa lain ng̃a táuo.

Tránsito. = Pagcaágui cutub sa usá ca lugar sa lain ng̃a lugar. * Túig ng̃a guitagál sa paghunóng sa táuo ng̃a magabiaje. * Alaguían sa bisan diin. * Pagcabálhin sa usá ca pagcabútang sa lain ng̃a pagcabútang. * Ang camatáyon sa mg̃a matárong.

Transitoriamente. = Sa ibábao lang, sa oaláy pagpamátng̃on.

Transitorio. = Ang malágmit caáyo, ang díli madúgay, ang madalí matápus, matibáoas.

Tranzadera. = Pagcasalápid.

Tranzar. = Pagpótol.

Tranzon de tierra. = Ang yota ng̃a pagabuhátan sa tagsa ca magbabáol.

Trapa. = Banhang dagcó, pagsínggit. * Caparían sa mg̃a religioso ng̃a guing̃álan de la Trapa.

Trapacear. = Paglímbong.

Trapacería. V. Trapaza.

Trapacero. V. Trapacista.

Trapacete. = Libro ng̃a pagasulátan sa salapí ng̃a ihátag tong̃ód sa tobo ug sa mg̃a manggar ng̃a ibalígya.

Trapacista. = Bacácon, malilímbong.

Trapajo. = Tinábas sa panápton ng̃a noog ug guisi.

Trapajoso. = Ang guibúhat sa mg̃a noog, ang nagadála sa bisti ng̃a guisi ug sa mg̃a noog.

Trápala. = Banhang dagcó, pagcasínggit. * Ang bilanggóan. * Batásan sa pagpamólong caáyo, sa oaláy hingtúngdan. * Táuo ng̃a hinuguilánon uyámot, sa oaláy cahológan.

Trapalear. = Pagpamólong caáyo, sa oaláy cahológan.

Trapalon. V. Trápala desde táuo.

Trápana. = Presóhan, bilanggóan.

Trapaza. = Limbong ng̃a malaláng̃on ng̃a icadáot sa isigcatáuo sa mg̃a balígya ng̃a pagapalíton.

Trapazar. V. Trapacear.

Trape. = Sapao sa mg̃a bisti.

Trapecio. = Bisan onsa ng̃a may opát ca nauong ng̃a díli topóng.

Trapense. = Padreng religioso sa Trapa.

Trapería. = Cadaghánan sa mg̃a noog.

Trapero. = Ang magadaguínot ug magapólot sa mg̃a cadalánan ug sa mg̃a cabaláyan sa mg̃a noog.

Trapicio. = Camaáyo ng̃a obos.

Trapillo (de). = Sa bisti sa matagádlao, sa oaláy dayan dayan ug cuti cuti.

Trapiche. = Máquina sa pagpíga sa tobó ng̃a icabúhat sa asúcar.

Trapisonda. = Pagcaáoay ng̃a guiubánan sa mg̃a pagsínggit ng̃a dagcó.

Trapo. = Tinábas sa panápton ng̃a noog. * Ang mg̃a layág sa mg̃a sacayán.

Traque. = Botó, tonóg sa bomba, luthang.

Tráquea. = Alaguían sa tutúnlan, sa pagguinháoa.

Traquear. = Pagbánha. * Paglo-gó sa bino, sa tubig, &c., sa surlánan. * Pagópod opod sa pagbúhat sa bisan onsa. * Paghícap, pagcúbil sa nacadághan.

Traqueo. = Pagcabotó, tonóg ng̃a canúnay sa mang̃a luthang. * Pagcalíhoc sa bisan onsa ng̃a guilálin ug guibálhin cutub sa usá ca lugar sa lain ng̃a lugar.

Traquido. = Idem hasta pagcalíhoc.

Tras. = Sa oláhi, sa pagcasonód, sa licód.

Trasalcoba. = Ang solód ng̃a sonód sa solód ng̃a guibutáng̃an sa higdáan.

Trasalpino. V. Trasmontano.

Trasanteayer. V. Anteanteayer.

Trasañejo. = Ang capin sa toló ca túig.

Trasca. = Tinábas sa panit ng̃a mabága.

Trascabo. V. Traspié.

Trascanton. = Ang bató ng̃a dagcó ng̃a ipadápat sa mg̃a esquina arón díli onta mang̃adáot. * Táuo ng̃a andam sa pagbála sa ipabála onta canía.

Trascartarse. = Pagoláhi sa dahon sa baraja ng̃a guipacaíng̃on ng̃a moóna onta.

Trascarton. = Pagoláhi sa dahon sa baraja ng̃a pagadaógan onta, ug pagóna sa pagapildíhan.

Trascendencia. = Pagcaámbit sa usá ca butang sa lain ng̃a butang. * Pagcabátid, pagcatalínis sa buot, pagcasonód sa bisan onsa sa mg̃a guinsóndan.

Trascendental. = Ang moábot sa bisan onsa.

Trascendente. = Idem. * Ang moágui sa lugar ng̃a dapit ng̃anhi, sa lugar ng̃a dapit ng̃adto.

Trascender. = Pagágui sa dapit ng̃adto ang anáa sa dapit ng̃anhi. * Pagámbit. * Paghómot. * Pagsábot sa pagcasáyon.

Trascendido. = Ang mosábot sa madalí cay matalínis ang iang húna húna.

Trascolar. = Pagsála sa mg̃a ilímnon, sa mg̃a tambal, &c. * Pagágui sa dugá sa laoas sa mg̃a bohó ug diótay sa maong laoas.

Trasconejarse. = Pagbílin sa mg̃a langgam, sa mg̃a mananáp, sa oláhi sa mg̃a ayam ng̃a nanagápas caníla.

Trascordarse. = Paghicalimót.

Trascoro. = Ang lugar ng̃a sonód sa coro sa mg̃a Singbahán.

Trascorral. = Ang lugar ng̃a sonód sa mg̃a coral, sa mg̃a alad. * Ang sampot, ang ililíngcod.

Trascribir. = Paghúar sa mg̃a sulat.

Trascuarto. = Ang solód ng̃a sonód sa solód ng̃a labíng maáyo.

Trascurso. = Pagcaágui agui sa tiempo, sa túig.

Trasdós. = Ang nauong sa mg̃a bató ng̃a ilubóng sa mg̃a cóta.

Trasdosear. = Paglíg-on sa mg̃a bongbong, &c., sa dapit sa licór.

Trasegador. = Ang magabálhin, ang magalálin sa mg̃a butang. * Ang magasácot.

Trasegar. = Paglálin, pagbálhin sa mg̃a butang. * Pagsácot. * Paghúad sa bino, sa tubig, &c., sa usá ca surlánan sa lain ng̃a surlánan.

Traseñalador. = Ang magabálhin sa bisan onsang marca con timáan.

Traseñalar. = Pagbálhin sa bisan onsang timáan con marca.

Trasera. = Licód. * Sampot.

Trasero. = Idem. * Guinicánan, guisóngdan, tigúlang.

Trasferidor. V. Trasegador hasta butang.

Trasferir. V. Trasegar hasta pagsácot. * Pagtógot sa bisan cansa sa iang gahóm ug sa bisan onsa, sa isigcatáuo.

Trasfigurable. = Ang masáyon mabálhin sa usá ca dagoay sa lain ng̃a dagoay.

Trasfiguracion. = Pagcabálhin sa usá ca dagoay sa lain ng̃a dagoay. * Pagcabálhin sa dagoay sa atong Guinóong Jesucristo sa buquir ng̃a Tabór, sa atubáng̃an ni S. Pedro, ni San Juan ug ni Santiago.

Trasfigurarse. = Pagbálhin sa dagoay sa bisan onsa.

Trasfixion. = Pagcasámar sa pagcalápus, pagcalágbas. * Mg̃a casáquet ni María Santísima.

Trasfixo. = Linágbas, ang guisamálan sa pagcalápus.

Trasflorar. = Paghúar sa bisan onsang pintal ng̃a pasihágon.

Trasflorear. = Pagpíntal sa ibábao sa buláoan con sa salapí.

Trasformacion. V. Trasfiguracion.

Trasformador. = Ang magabálhin sa dagoay sa bisan onsa.

Trasformar. V. Trasfigurar. * Pagbálhin sa gaoi, sa batásan.

Trasfregar. V. Estregar.

Trasfretano. = Ang anáa sa tabóc, sa luyo ng̃a dapit ng̃adto sa dagat.

Trásfuga. = Lomalágueu, ang nalágueu.

Trásfugo. = Idem.

Trasfundicion. V. Trasfusion.

Trasfundir. = Paghúad sa bino, &c., sa mahínay hinay, sa usá ca surlánan. * Pagámbit.

Trasfusion. = Pagcaámbit, pagcaambítan. * Pagcahúar sa bino, &c., sa mahínay hinay, sa usá ca surlánan sa lain ng̃a surlánan.

Trasgo. = Batang cundátan, ng̃a díli mahamútang. * Balbal, asoang.

Trasgresion. = Pagcalípas, pagcalápas, pagcatalápas, pagcasálang, díli pagtúman sa catungdánan.

Trasgresor. = Ang malipáson, ang malapáson, ang magatalápas, ang magasálang, ang díli magatúman sa mg̃a tulumánon sa mg̃a sogo ug sa catungdánan.

Trasguear. = Pagpanigíng̃on sa mg̃a pagbánha sa mg̃a balbal.

Trasguero. = Ang magapanigíng̃on sa mg̃a buhat ug mg̃a pagbánha sa mg̃a balbal.

Trashoguero. = Ang puthao ng̃a halagpád ng̃a guitápot sa bongbong sa dapóg arón díli masónog.

Trashojar. = Pagágui agui sa mg̃a dahon sa mg̃a libro.

Trashumante. = Hayúpan ng̃a magabálhin balhin, sa lugar ng̃a calán-an.

Trashumar. = Pagágui sa mg̃a hayúpan sa usá ca lugar ng̃a calán-an, sa lain ng̃a lugar.

Trasiego. = Pagcabálhin, pagcalálin sa mg̃a butang. * Pagcahúar sa mg̃a ilímnon.

Trasijado. = Maníoang caáyo.

Traslacion. V. Trasiego. * Pagcahúbar sa mg̃a sulat ug sa mg̃a polong sa usá ca pinamólong sa lain ng̃a pinamólong.

Trasladacion. = Idem.

Trasladante. = Ang magabálhin, ang magalálin sa mg̃a butang. * Ang magahúad sa mg̃a pinamólong. * Ang magahúar sa mg̃a sulat.

Trasladar. V. Trasegar. * Paghóbar sa mg̃a polong sa usá ca pinamólong sa lain ng̃a pinamólong. * Paghúar sa mg̃a sulat.

Traslado. = Hinúad sa bisan onsang sulat. * Pagcasáma, pagcaíng̃on, panigíngnan sa bisan onsa.

Traslaticiamente. = Sa cahológan ng̃a díli macaígo sa mg̃a polong.

Traslaticio. = Polong ng̃a may cahológan ng̃a lain sa caogalíng̃on.

Traslativo. = Idem.

Traslato. = Idem.

Trasloar. = Pagdáyeg sa bisan onsa ng̃a labí sa casaráng̃an.

Traslúcido. = Masíhag, matín-ao, masínao caáyo.

Trasluciente. = Ang masíhag.

Traslucirse. = Pagsíhag. * Pagtáhap.

Traslumbramiento. = Pagcasuláo. * Pagcaoalá sa bisan onsa sa madalí, tong̃ód sa pagcalágmit sa pagágui.

Trasluz. = Ang sugá ng̃a moágui sa bisan onsa ng̃a masíhag.

Trasmallo. = Layá ng̃a mahínag, ng̃a guitapótan sa lain ng̃a mg̃a bohó ng̃a mabános banos.

Trasmano (á). = Sa holohalayó.

Trasmañana. = Damlag.

Trasmarino. V. Trasfretano.

Trasmatar. = Pagpanghináot ng̃a muóna ang camatáyon sa lain, sa caugalíng̃on ng̃a camatáyon.

Trasmigracion. = Pagcalálin sa pinuyánan.

Trasmigrar. = Paglálin sa pinuyánan, sa longsod.

Trasminar. = Paglacát sa ilálom sa yota. * Pagbahó, paghómot caáyo. * Pagtáslop.

Trasmisible. = Ang arang itógot ug ibílin sa lain.

Trasmision. = Pagcatógot, pagcabílin sa bisan onsa sa lain.

Trasmitir. = Pagtógot, pagbílin, paghátag sa lain, sa bisan onsa.

Trasmontar. V. Tramontar.

Trasmota. = Ilímnon ng̃a magáma sa mg̃a ubas ng̃a piníga na, ng̃a hinolóman sa tubig.

Trasmudar. V. Trasegar.

Trasmutable. = Ang arang balhínon sa usá ca pagcabútang sa lain ng̃a pagcabútang.

Trasmutacion. = Pagcabálhin sa usá ca pagcabútang sa lain ng̃a pagcabútang.

Trasmutar. = Pagbálhin sa usá ca butang sa lain ng̃a butang.

Trasmutativo. = Ang may gahóm sa pagbálhin sa usá ca butang sa lain ng̃a butang.

Trasmutatorio. = Idem.

Trasnochada. = Ang gabíy ng̃a guinsóndan sa adlao ng̃a nagaatúbang. * Pagcatucáo, pagcahócao.

Trasnochado. = Ang magadáot, ang napán-os, cay guiaguían sa usá ca gabíy.

Trasnochador. = Ang magatucáo, ang nagahúcao.

Trasnochar. = Paghúcao, pagtucáo.

Trasnombrar. = Pagtagílis sa mg̃a ng̃alan.

Trasnominacion. = Pagcatagílis sa mg̃a ng̃alan.

Trasoir. = Pagbalíng̃ag.

Trasojado. = Ang guilagóman sa mg̃a matá.

Trasoñar. = Pagpamatúod sa díli matúod.

Traspadano. = Ang anáa sa luyo sa subá ng̃a guing̃álan ug Pó.

Traspalar. = Pagbálhin sa bisan onsa, sa pala. * V. Trasegar.

Traspapelarse. = Pagoalá sa mg̃a papel.

Trasparencia. = Pagcasíhag, pagcatín-ao, pagcasínao.

Trasparentarse. = Pagágui sa sugá sa bisan onsang masíhag.

Trasparente. = Masíhag, matín-ao.

Traspasacion. V. Trasmision.

Traspasamiento. V. Trasgresion. * Casáquet, cagóol, calisód.

Traspasar. V. Trasegar. * Pagágui sa onáhan. * Paglában sa mg̃a subá, pagtabóc. * Pagágui pagopód. * Poglágbas, pagsámad sa pagcalápos. * Pagcalóoy, pagpoáng̃od. * Paggóol, pagpasáquet, pagpalisód. * Paglápas, pagtalápas, paglípas, díli pagtúman sa mg̃a tolománon, sa mg̃a sugo ug sa mg̃a catungdánan. * Paglabí sa casaráng̃an. * V. Trasmitir.

Traspaso. V. Trasmision y Traspasamiento desde casáquet, y Trasgresion.

Traspeinar. = Pagsúrlay pagopód sa guisúrlay na ng̃a daan.

Traspié. = Pagcadalín-as. * Limbong, pagcalaláng sa mg̃a nanagáoay sa pagcadámag, sa pagpócan sa caáoay, sa contra.

Traspillarse. = Pagníoang, paglúya caáyo, pagoalá sa cosóg.

Traspintar. = Pagábot sa batoc sa guihúlat, sa guipaábot. * Pagsíhag sa licód sa guisúlat con sa guipíntal.

Traspirable. = Ang arang mahung̃áo.

Traspiracion. = Pagcahung̃áo.

Traspirar. = Paghung̃áo.

Trasplantar. = Paglálin sa mg̃a tanóm. * V. Trasmigrar.

Trasplante. = Pagcalálin sa mg̃a tanóm.

Trasponedor. = Ang magabálhin sa bisan onsa.

Trasponer. V. Trasegar y Trasplantar. * Pagsalípod sa bisan cansa sa obán ng̃a nagasolóng canía. * Pagsálop sa adlao, sa bulan ug sa mg̃a bitóon.

Trasportacion. = Pagcabálhin sa bisan onsa sa lugar ng̃a guibutáng̃an.

Trasportamiento. = Idem. * Pagcapógdao, pagcaoalá sa mg̃a balatían ug sa buot.

Trasportar. V. Trasegar. * Pagoalá sa boot, sa mg̃a balatían.

Trasporte. V. Trasportacion. * Sacayán ng̃a pagalulánan sa mg̃a balon, sa mg̃a bala, &c., ug ng̃a pagasáquian sa mg̃a soldados, &c.

Trasportin. = Cama, colchon ng̃a manípis.

Trasposicion. = Pagcabálhin sa pagcabótang sa mg̃a polong, sa mg̃a suguílon.

Traspuesta. V. Trasportacion. * Sooc, looc looc. * Pagcalágueu.

Trasquilador. = Ang magagónting sa bohóc ug sa balahíbo sa mg̃a mananáp.

Trasquiladura. = Pagcagúnting sa bohóc sa díli maabánil. * Pagcópos sa bisan onsa, pagcóha sa obán ng̃a mg̃a bahin sa bisan onsa.

Trasquilimocho. = Ang guialótan sa bohóc.

Trasquilon. = Pagcagónting sa tagsa ca pagpótol sa gunting. * Ang bahin sa puhónan ng̃a guicáoat sa pagcalaláng.

Trastazo. = Pocpoc.

Traste. = Ang tombága, buláoan, salapí, &c., ng̃a guibalábag sa bocton sa mg̃a sesta.

Trasteado. = Cadaghánan sa mg̃a traste sa mg̃a tolónggon.

Trasteador. = Cundátan, ang magasáli ug bolobánha sa mg̃a casangcápan, sa mg̃a siya, sa mang̃a catre, &c.

Trasteante. = Ang maálam magcáblit sa mg̃a tolónggon ng̃a may mg̃a traste.