C

CA

Cabal, justo. = Toman, songcad, topóng.

Cabalgada. = Mang̃a soldados con láin ng̃a mg̃a táuo ba ng̃a nanagcabayo.

Cabalgador. = Tigcabayo, ang magacabayo.

Cabalgadura. = Ang mananáp ng̃a paggabalsáhan, ng̃a pagacabayóan.

Cabalgar. = Pagcabayo.

Cabalgata. V. Cabalgada.

Cabalmente. = Sa pagcatúman, gayód, máo man gayód, sa igo, sa pagcahíngpit.

Caballa. = Isda sa mg̃a dagat sa España ug sa Filipinas, hagomáa.

Caballar. = Ng̃atanán canhic cabayo, ng̃a nanong̃ód sa mang̃a cabayo.

Caballería. V. Cabalgadura.

Caballeriza. = Logar ng̃a pagapóy-an sa mang̃a cabayo.

Caballerizo. = Ang nagabántay ug magabáton sa mg̃a cabayo.

Caballero. = Ang nagacabayo. * Ang dato ng̃a lioat sa mg̃a guinacánan ng̃a mg̃a dágcong táuo. * Ang salapían, sa maáyong batásan.

Caballerosamente. = Sa pagcalólot.

Caballeroso. = Ang ang̃ay sa táuo ng̃a dato ug sa maáyong gaoi sa maáyong batásan.

Caballete de tejado. = Ybobóng̃an. * Ang yota ng̃a nagalabáo sa talioála sa mg̃a todlis sa yota ng̃a guidaróhan.

Caballo. = Cabayo. * Capandáyan ng̃a guitagána sa canhing tiempo sa pagpasáquet sa mg̃a táuo.

Cabaña. = Baláy ng̃a diótay sa mg̃a cabalánan, payág.

Cabecear. = Toad toad, ling̃ó ling̃ó, ling̃iu ling̃io, doca doca.

Cabeceo. = Paglíhoc sa olo sa loyo ug sa loyo.

Cabecera. = Olóhan.

Cabecilla. = Ponóan sa mg̃a soquíhan. * Ponóan sa mg̃a nagacaláin láin ng̃a mg̃a tapoc sa mg̃a báta sa escolahán ug sa mang̃a cristan. * Magbalántay sa mang̃a bohat.

Cabellera. = Cadaghánan sa mg̃a bohóc, bohóc ng̃a guisáblay sa licód, donghay. * Postiza. = Talagábong, tagbong.

Cabello. = Bohóc.

Cabelludo. = Bochan, ang táuo ng̃a may bohóc ng̃a hatáas.

Caber. = Arang, hodót, himo.

Cabestro. = Pisi ng̃a guihócot sa olo sa mg̃a mananáp sa paggóyod caníla.

Cabeza. = Olo. * Sinógdan sa bisan onsa.

Cabezal. = Onlánan, olnan, olónlan ng̃a diótay, olúgnan.

Cabezo. = Catapúsan, casalpóng̃an sa mg̃a caboquílan.

Cabezon. = Padron, camatoódan ng̃a sinolátan sa mg̃a táuo ng̃a nagbóhis ug ng̃a managtámpo sa bisan onsa. * De camisa, chaqueta, &c. = Asintos. * Abertura de cualquiera ropaje para poder sacar la cabeza. = Liab.

Cabecero. = Olo ng̃a dagcóan.

Cabezudo. = Táuo sa dágcong olo. * Táuo ng̃a soquíhan, malalíson, sa magáhing olo, matinománon sa íang cabobót-on.

Cabezuela. = Olo ng̃a diótay. * Binócboc sa trigo ng̃a dagcó dagcó, sa guiágag ug guicóha na an pino. * Tanóm sa España. * Bólac ng̃a guing̃álan ug rosa, sa poyós pa.

Cabida. = Ng̃atanán ng̃a árang botáng̃an sa bisan onsa ng̃a bótang.

Cabildo. = Catilíngban sa mg̃a Padre ng̃a may ting̃og ug mahilábot sa mg̃a pagsolosámbag sa mg̃a Singbahán ng̃a catedral. * Catilíngban sa mg̃a dagcong táuo sa longsod.

Cabimiento. V. Cabida.

Cabizbajo. = Ang nagadong̃ó, nagadocó, nagayang̃ó, dong̃óy, sacmoló.

Cable. = Pisi ng̃a dagcóan ug mabagá, ng̃a icaláoig sa mg̃a sacayán, dandan, buli búli, talícol.

Cabo, extremo, punta. = Tomóy, catadmán. * Fin, término. = Catapúsan, casangpútan. * Punta de tierra. = Catarmán, dauis, lauis. * Punta de tabaco, candela, &c. = Opús. * Puño de toda arma. = Polóan. * Astil de azuela, azadon, &c. = Patoc, polóan. * Palo de lanza, de fisga, &c. = Togdánan. * Orilla, extremo de ropa ó vestido. = Hang̃ítan, sidsid. * Orilla, de tabla, mesa, &c. = Daplin, ng̃ilit.

Cabotaje. = Ang pagcomercio ug pagsacáy sa dagat ng̃a hingmotáng̃an sa mg̃a capopód-an, díli ang pagsacáy ug pagtabóc sa dagcong lauod.

Cabra. = Canding.

Cabrería. = Cadaghánan, panón sa mg̃a canding.

Cabreriza. = Toril, alad, lugar ng̃a pagadángpan ug pagasódlan sa mg̃a canding.

Cabrestante. = Capandáyan sa pagsácoat sa mg̃a mabóg-at.

Cabrilla. = Isda sa mg̃a dagat sa España. * Mang̃a tápoc sa mg̃a bitóon ng̃a guing̃álan siete cabrillas, hadóol sa timáan sa Lang̃it ng̃a guihing̃álan ug Tauro.

Cabrío. = Ang nanong̃ód sa mg̃a canding.

Cabriola. = Paglógso, pogógpo ug pagsádsad sa nagasabáy.

Cabriolé. = Bísti ng̃a hatáas ug manggásan, ng̃a guinabísti sa mg̃a laláqui ug mg̃a babáye.

Cabrita. = Nati, anac sa canding.

Cabritero. = Ang nagabalígya sa mg̃a anac ng̃a diótay sa canding.

Cabrito. = Anac ng̃a laqui ug diótay sa canding.

Cabron. = Canding ng̃a láqui, láqui sa mg̃a canding, lambáyan. * Táuo ng̃a magapaságad sa íang asáoa ng̃a somápao sa ílang pagtiáyon, ng̃a macasala sa lain, ng̃a moobán obán sa camaáyo.

Caca. = Ta-í, hugao.

Cacao. = Cacao.

Caoatal. = Cacáoan.

Cacareador. = Manóc ng̃a tigtaláog.

Cacarear. = Pagtaláog sa mg̃a manóc, potac, ogtac, togáoc.

Cacerola. = Tacho.

Caceta. = Idem.

Cacique. = Ponóan sa mg̃a provincia ug sa mg̃a longsod sa mg̃a indio.

Caco. = Caoatán, maninicás, mang̃ang̃áhas. * Ang táuo ng̃a maharlócon, taláoan ug sa masígpit ng̃a cásing cásing.

Cachamarin. = Sacayán sa duruhá ca taládoc.

Cacharro. = Bisan ónsang panonódlan ng̃a baol ng̃a árang botáng̃an sa mánggad pa dihá ng̃a botang, con ang tipic lámang sa máong sodlánan.

Cachas. = Ang dohá ca sápao ng̃a cáhoy, bocóg, &c., sa mg̃a polóan sa mg̃a labaja, cuchillo, &c.

Cachaza. = Pagcahínay.

Cachera. = Panápton ng̃a hinábol sa balahíbo sa mang̃a carnero.

Cachete. = Aping, sagpá, tagpá, tampalíng.

Cachetero. = Cuchillo ng̃a hamóbo ug matalínis caáyo sa tomóy ng̃a guidála sa mg̃a caoatán ug mg̃a mamomonó, sa pagsámad. * Pocpoc, sontoc. * Ang táuo ng̃a magatibáoas sa mg̃a toro sa máong capandáyan, sa máong hing̃aníban.

Cachetudo. = Táuo sa dágcong aping.

Cachican. = Batid, malaláng̃on. * Ponóan sa mang̃a mamomóo, ang magbalántay sa mg̃a nanagbóhat sa yota.

Cachidiablo. = Ang nagapacayáoa sa íang pagbísti.

Cachigordete. = Táuo ng̃a supang, matámboc ug hamóbo, su dagcong pagcahósog.

Cachillada. = Pagánac sa mananáp sa daghánan ng̃a mg̃a ánac sa usá ca pagánac.

Cachiporra. = Cáhoy ng̃a dagcó sa usá ca tomóy.

Cachivache. = Tipic sa vaso, tadyao, pinggan, &c., ng̃a nabóong. * Guinamíton ng̃a dáan, ug bisan onsa ng̃a oalá nay sílbi.

Cacho. = Tipac, tipic, pinótol sa bisan onsa. * Isda sa mg̃a sobá sa España.

Cachonda. = Iró ng̃a báye ng̃a guipang̃asáoa.

Cachorrillo. = Tocoy, itoy, idong diótay.

Cachorro. = Idem. * Anac ng̃a diótay sa lobo, sa leon, &c. * Posil ng̃a diótay ng̃a guidála sa bolseta, pistola.

Cachucha. = Sones ng̃a pagasabáyan sa mang̃a castila, ug hasta ng̃áni sa mg̃a indio.

Cachupin. = Táuo sa España ng̃a mapoyó sa América.

Cada. = Tagsa.

Cadalecho. = Higdáan ng̃a binóhat sa mg̃a sang̃á ug mg̃a sagbot.

Cadalso. = Bitáyan, pagapátyan, palátyan sa táuo, lugar ng̃a guigáma sa mg̃a saoang sa mg̃a calongsódan, ug pagaboháton sa mg̃a papán ug hatáas, arón quít-on ug tan-áuon sa cadaghánan ang táuo ng̃a papátyon tong̃ód sa mg̃a salá nía ng̃a dagcóan, ug arón tomagám ang obán.

Cadañera. = Ang babáye ng̃a magánac sa túig ng̃atanán, ng̃a guing̃álan sa mg̃a bisaya: yayong sa túig.

Cadejo. = Palós ng̃a diótay sa hilo con sa igagáma, ug ang bohóc ng̃a nagobót.

Cadena. = Talicalá.

Cadencia. = Pagcaáng̃ay, pagcaóyon.

Cadeneta. = Bóhat ng̃a guibóhat sa hilo con sa igagáma maíng̃on sa dágoay sa talicalá ng̃a manípis.

Cadenilla. = Talicalá ng̃a manípis ug haíctin ng̃a icadáyan dáyan.

Cadenita. = Idem.

Cadente. = Ang maholólog, ang may catáhap ng̃a mahólog, ng̃a magobá.

Cadera. = Balát-ang, payód.

Caderillas. = Bisti sa panápton ng̃a magáhi, sa úgpac, &c., ng̃a guinabísti sa mg̃a babáye arón domagcó ang mg̃a saya sa ibábao sa lugar ng̃a hingtóngdan ug nadápit sa mg̃a payód.

Cadete. = Soldado ng̃a líoat sa dagcong táuo.

Cadí. = Hocom sa mg̃a moro.

Cadillo. = Tanóm, ducut.

Caducamente. = Sa pagcalóya, sa pagcaoaláy gahóm ug cosóg.

Caducar. = Pagpamólong ug pagbóhat sa oaláy húna húna, sa oalá húna hunáon ug maáyo, guícan sa pagcalóya ug sa hatáas ng̃a edad sa hingtúngdan ng̃a táuo. * Pagoalá sa gahóm sa mg̃a sugo ug mg̃a pagbaláod, tong̃ód cáy oalá gamíton ug oalá sogton cútob sa dógay na.

Caduco. = Tigúlang caáyo, oliánon. * Ang madalí matápus, matibáoas, ang díli madúgay. * Ang̃o ang̃óhon.

Caedizo. V. Cadente. * Ang guihólog pagtúyo ug guipacaíng̃on ng̃a oalá tuyóa.

Caer. = Holog, pocan, ambac. * V. Aplastar, aplastarse, y arruinarse algo, arruinar. * Arroz ú otro grano de cesto, salirse líquido de vasija. = Agas, yabó. * Hoja agostada, y aunque sea rama de árbol, arbusto ó planta. = Tagas, polac, lagas, latac, data. * Fruta. = Idem. * De bruces. = Socámod, dagpá. * De espaldas. = Hayang, haya, ticáy-ang. * Algo de las manos. = Botáoan. * Pelo, barbas, &c. = Ladot, lagdog.

Café. = Capé.

Cafetal. = Yota ng̃a guitámnan sa capé.

Cafetera. = Sodlánan ng̃a pagalotóan sa capé.

Cáfila. = Cadaghánan, catilíngban sa mg̃a táuo, sa mg̃a mananáp, con sa obán pa ng̃a mg̃a botang ng̃a managcasónod sónod.

Cafre. = Táuo ng̃a bodong caáyo, mabáng̃is ug mamomógos, sa daútan ug malágsot ng̃a batásan.

Cagaaceite. = Langgam. * Ang ta-i nía lanáhon man, ug máo caná ang guinicánan sa íang ng̃alan.

Cagachin. = Namóc ng̃a diótay.

Cágada. = Ta-i. * Bóhat ng̃a sinohí, ng̃a oalá macaígo sa guitúyo.

Cagadero. = Calibáng̃an, pamos-ónan.

Cagado. = Táuo ng̃a oaláy polós, sa diótay ng̃a cásing cásing ug mahadlócon sa oaláy hingtóngdan, taláoan.

Cagahierro. = Ta-i, tayá sa pothao.

Cagajon. = Ta-i sa caballo, sa burro, &c.

Cagalera. = Hibólos, calíbang.

Cagada de niño muy pequeño aun. = Camándag, igguit. * De raton, culebra y otros animales, reptíles y volátiles. = Iti.

Cagar. = Pagcalíbang, caólo. * En los calzones ó en las sayas. = Lopot, iggit.

Cagarruta. = Ta-i sa mg̃a carnero ug mg̃a canding.

Cagatorio. V. Cagadero.

Cagon. = Ang malíbang sa masóbsob, tigcalíbang, malibáng̃on.

Caida. = Pagcahólog, pagcapócan, pagcaámbac.

Caido. = Malóya, ang magasobó.

Caiman. = Boáya, balanghítao, balang̃ítao.

Caimiento. = Pagcalóya.

Cairel. = Bohócan, talagábong, tagbong.

Caja. = Caban, panonódlan sa bisan onsa.

Cajero. = Ang táuo ng̃a modáoat sa salapí sa mang̃a baláy sa mg̃a comerciante ug ang mobáyad sa mang̃a baláydon.

Cajista. = Ang táuo sa imprenta ng̃a macaípon ípon ug magahúsay sa mg̃a letras, sa paggáma sa mang̃a letras, sa paggáma sa mg̃a polong.

Cajon. = Panonódlan sa bisan onsa, honos, bálay bálay ng̃a papán ng̃a pagabaligyáan sa mg̃a calán-on.

Cal. = Apog.

Cala. = Ang tipac con pedazo ng̃a nacóha sa mang̃a bóng̃a sa pagtiláo niána. * Lóoc lóoc ng̃a diótay sa mg̃a baybáyon. * Bohó sa mg̃a dingding ng̃a cota sa pagsolóng sa ílang cabalágon, sa cadacóon nila, sa guibág-on. * V. Calilla.

Calabacera. = Tanóm.

Calabacero. = Ang nagbalígya sa mang̃a calabasa.

Calabacin. = Tabayág. * Calabasa ng̃a diótay.

Calabacino. = Tabayág. * Calabasa ng̃a ogá na ug ng̃a oalá nay solód, ng̃a maáyo pagasódlan sa vino, sa tobig, &c.

Calabaza. = Calabasa, bong̃a sa calabacera.

Calabazar. = Yota ng̃a guipogásan sa mang̃a calabasa.

Calabazote. = Matám-is sa calabasa.

Calabobos. = Olan ng̃a taílgbos, binabáye.

Calabozaje. = Hinángtang, salapí ng̃a ibáyad sa guipreso sa magbalántay sa mang̃a preso, sa alguasil.

Calabozo. = Bilanggóan, lugar ng̃a malíg-on ug usáhay sa ilálom sa yota, ng̃a pagsódlan ug pagabilanggóan sa mg̃a táuo ng̃a guipreso tong̃ód sa dágcong salá.

Calabrote. = Pisi ng̃a dili dagcó caáyo, ug magamáy sa cable, ng̃a guinagámit sa mg̃a sacayán.

Calada. = Paglopád ng̃a matúlin caáyo sa mg̃a lánggam ng̃a manágit.

Calado. = Mang̃a paglabra ug paglíloc sa mg̃a tombága. * Pagbóhat sa mg̃a labra sa mg̃a panápton.

Calafate. = Manonolót.

Calafatear. = Pagsolót, dotdot.

Calaje. = Honus.

Calaluz. = Sacayán sa india.

Calamar. = Tabógoc, coguíta.

Calambre. = Binhod, banhod, quioi, quimay.

Calambruco. = Cáhoy sa España.

Calamento. = Tanóm.

Calamidad. = Calisód, cayógot, cagóol.

Calamite. = Baquí.

Cálamo. = Tolónggon maíng̃on sa plauta.

Calamocano. = Ang nahobóg hobóg, ang̃o ang̃óhon.

Calandrajo. = Ang tinábas ng̃a nabítay sa bisti sa táuo.

Calaña. = Gaoi, batásan.

Calar. = Honób, soyóp. * Togcad, toquib, habaló, sayod. * Olan, homod, basá.

Calavera. = Ang mg̃a bocóg sa olo, sa oalá nay onód, clavera. * Boang boang.

Calaverada. = Bóhat sa táuo ng̃a boang boang, ng̃a oalá húna honáon ug maáyo, bohat sa táuo ng̃a colang sa pagtáhod ug pagsógot.

Calcañar. = Ticúd, bool bool.

Calceta. = Bisti ng̃a isóol sa páa ug magatábon sa téil ug sa maong páa hasta sa tohod.

Calcetin. = Calceta hamóbo ng̃a moábot lámang sa bagtac.

Calcina. = Sinácot sa ápog ug sa mg̃a batong magamáy.

Calcinar. = Pagbálhin ug bisan onsa sa pagcaápog, sa pagcaáguen.

Cálculo. = Pagísip, paghúsay sa mg̃a cuenta, pagcuenta.

Caldear. = Pabagá sa puthao, caínit ng̃a dagcó sa adlao con sa caláyo, pagcaínit sa mg̃a baláy con sa yota, guícan sa caínit sa adlao con sa caláyo ba.

Caldera. = Caoa.

Calderería. = Baláy con lugar ng̃a pagabohátan ug pagabaligyáan sa mg̃a caoa.

Calderero. = Ang maghobóhat ug ang mobalígya sa mg̃a caoa.

Caldereta. = Solódlan, bolotáng̃an sa tóbig ng̃a bendito.

Calderilla. = Idem. * Ang salapí ng̃a tombága, ang mg̃a cuarta.

Caldero. = Caoa ng̃a diótay ng̃a guibotáng̃an sa duruhá ca caláptan con gálong gálong sa ng̃abil, sa bába, ug diha niána guícan ang lain ng̃a caláptan con gálong ng̃a dagcó, sa pagbítay sa máong caoa sa calayóhan con sa dapóg. * Timba.

Caldo. = Sabáo.

Caldoso. = Ang mg̃a calán-on ng̃a may dághan ng̃a sabáo, ang guisáboan caáyo.

Calducho. = Ang sabáo ng̃a guilabíhan ug oaláy lamí.

Calefaccion. = Pagcaínit.

Calefactorio. = Lugar ng̃a pagainítan sa mg̃a táuo.

Calendario. = Isípan, ilisípan, tuígan.

Calentador. = Sorlánan sa caláyo sa pagínit sa mang̃a habol sa higdáan sa tiempo sa túgnao, quiní mao ang usá ca panonódlan ng̃a tumbága ug malíng̃in ng̃a pagataclóban sa usá ca taclób sa tombága opód ng̃a guinabohó bohóan.

Calentar. = Pagínit.

Calentarse ó secar algo al fuego. = Dangdang, panálang.

Calentura. = Hilánat.

Calenturiento. = Ang táuo ng̃a guiholohilántan.

Calera. = Horno ng̃a pagasonógan sa mg̃a bató ng̃a apógon, ng̃a boloháton ug ápog.

Calero. = Mang̃a bató ng̃a guitápoc ug guibotáng̃an sa mg̃a cáhoy sa pagbóhat sa ápog. * Ang táuo ng̃a magacóha sa mg̃a bató ng̃a boloháton ug ápog.

Calesa. = Coche ng̃a diótay sa usá lamang ca lingcodánan ng̃a guitabónau sa pánit, sa oaláy tábon sa atubáng̃an, ang guitóngtong sa duruhá ca cáhoy ug sa duruhá ca rueda.

Calesin. = Coche diótay pa sa calesa.

Caletre. = Húna húna, ilisípan sa táuo.

Calibre. = Ang pagcadagcó sa mg̃a bohó sa mang̃a lóthan, pagcadagcó sa mg̃a bala ng̃a isolód sa mg̃a lóthang.

Calidad. = Quinala, caogalíng̃on.

Calidísimo. = Ang maínit oyámot.

Cálido. = Ang maínit, ang macaínit.

Caliente. = Maínit.

Califa. = Dacong táuo sa mg̃a moro ng̃a ílis ni Mahoma, ponóan sa mg̃a moro, ílis ni Mahoma.

Califato. = Cahímtang sa pagcaponóan sa mg̃a moro ug ang pagcadúgay, ang túig, ang tiempo sa ílang pagcahócom, sa ílang pagcaponóan.

Calificar. = Pagásoy, pagtúg-an con maáyo ba con daútan ba ug bisan onsa ng̃a bóhat, polong con botang.

Calilla. = Mecha ng̃a binóhat sa sabon, lana, asín, &c., con ang tocóg ba sa tabaco ng̃a isóol ug isolód sa alaguían sa ta-i sa táuo ng̃a masaquéton, ng̃a díli macacalíbang, ug bale caná sa geringa.

Calina. = Gabon, alísng̃ao ng̃a nagáma sa tiempo ng̃a maínit caáyo.

Caliz. = Cális, vaso sa salapí con sa boláoan ng̃a pagabotáng̃an sa vino sa pagmisa sa mg̃a Padre.

Calizo. = Yota ng̃a guinatódcan sa mg̃a bató ng̃a apógon, yota ng̃a may sacot sa ápog.

Calma. = Linao.

Calmante. = Mang̃a tambal sa paghínay hinay sa mg̃a maól-ol, sa pagcóha sa cahápdos sa mg̃a samad ug sa mg̃a hobág.

Calmar. = Paglínao. * Paghínay hínay, pagarang adang.

Calmoso. = Tiempo, túig sa pagcalínao. * Dagat ng̃a mahósay, ng̃a mapoyó, ng̃a oaláy balód, bácat.

Calofriarse. = Pagtolotáquig, pagtógnao.

Calofrío. = Tolotáquig, tognao.

Calor. = Init, pagcaínit.

Calumnia. = Butang butang.

Calumniador. = Tigbótang bótang, mabótang botáng̃on.

Calumniar. = Pagbótang botang.

Calumniosamente. = Sa dagcong pagbótang bótang, sa pagcabótang botang.

Calurosamente. = Sa pagcaínit.

Caluroso. = Maínit.

Calva. = Caópao.

Calvario. = Buquid, lugar ng̃a guidóphan cang Jesucristo sa cruz.

Calvatrueno. = Caópao ng̃a nagalócop sa tibúoc ng̃a olo.

Calvez. = Pagcaópao.

Calvo. = Opáoon.

Calza. = Bistí ng̃a nagatábon sa páa.

Calzada. = Dalan ng̃a dagcó. * Embaldosada. = Dalan ng̃a quinotáan, ng̃a sinálgan sa mg̃a bató con mg̃a ladriyo.

Calzado. = Ng̃atanán ng̃a ipahaáng̃ay sa tíil, sapín, sinelas, &c. * Ng̃atanán ng̃a itábon sa páa, medias, calcetas. &c.

Calzadura. = Ang pagbísti sa sapín, &c.

Calzar. = Pagtábon sa tíil ug sa páa sa sapín, sa medias, &c., soob.

Calzo. = Bang̃il.

Calzon. = Calsones, saloál, salooál, de largo.

Calzoncillos. = Salooál, ng̃a hamóbo ug halagpád ng̃a ibísti sa ilálom sa mg̃a calsones.

Callacallando. = Sa pagcahílom, sa tinágo.

Calladas. (á las). = Idem.

Calladamente. = Idem.

Callado. = Mahilómon.

Callandico, to. = Sa mahínay, sa pagcahónghong, sa pagcahalaoáhao.

Callar. = Hilóm.

Calle. V. Calzada.

Callear. = Pagbóhat sa dálan sa mg̃a tanáman, sa mg̃a cabalánan.

Callejear. = Paglacát sa masóbsob sa mg̃a cadalánan sa oaláy tóyo, pagsódoy sódoy, paglíbod líbod.

Callejero. = Hilacáo, lomalacát, tíglacat, tigsódoy sódoy, maglalacáo, maglíbod líbod.

Callejon. = Dalan ng̃a hatáas ug haíctin.

Callejuela. = Idem, dalan ng̃a nagacúrus sa ubán ng̃a mg̃a dalan, ug nabalábag.

Callo. = Cobal, lopac.

Callosidad. = Pagcacóbal quinobálan, linopácan.

Calloso. = Idem.

Cama. = Higdáan.

Camada. = Ang mg̃a anac ng̃atanán, sa usá ca pagánac, sa iró, sa mg̃a lobo, mg̃a conejo, &c.

Camal. = Ang pisi ng̃a igahócot sa mg̃a mananáp.

Camaleon. = Mananáp maíng̃on íng̃on sa toco. * Ang paglacát nía mahínay caáyo, ug nabolobálhin ang color nía somála sa lugar ng̃a pagalácoan nía.

Camamila. = Rosas de papel, rosas del Japon, mansaniya.

Camándula. = Cuentas con rosario sa usá con sa toló ca tinagpólo.

Camandulero. = Táuo ng̃a tampalásan ug bacácon.

Cámara. = Lasalas, solód ng̃a labíng maáyo sa mang̃a cabaláyan. * Ang solód ng̃a pagsódlan lamang sa mang̃a dágcong táuo sa mg̃a baláy sa mg̃a hari. * Ang mg̃a solód sa dapit sa olín sa mg̃a sacayán. * Hocmánan ng̃a labí ug alaguían sa mg̃a pagbóot ug mg̃a sógo sa hari. * Ang tá-i sa táuo.

Cámaras de sangre. = Calíbang sa dugó, hibólos, caólo, pagcaótol.

Camarada. = Obán, caobán. * Ang mg̃a táuo ng̃a nagalóon, nagaípon ug pinoy-ánan. * Ang mg̃a táuo ng̃a nagasálo síla sa pagcáon.

Camaraje. = Abang sa solód ng̃a guisódlan ug guitipígan sa trigo, humáy, maís, &c.

Camaranchon. = Paga.

Camarera. = Ang babáye ng̃a labíng talahóron ng̃a nagaalágad sa mg̃a baláy sa mg̃a dagcong táuo. * Ang babáye ng̃a labíng maámbong ug gahóman ng̃a nagasílbi ug nagaalágad sa haring babáye con sa asáoa sa hari.

Camarería. = Ang cahímtang sa pagcacamarera.

Camarero. = Ang laláqui sa pagcabótang ng̃a guiíng̃on na cadón, sa tong̃ód sa camarera.

Camarilla. = Catilíngban sa mg̃a dágcong táuo sa baláy sa hari.

Camarin. = Solód ng̃a guidáyan dayánan ug maáyo sa licód sa mg̃a altal, ng̃a pagabotáng̃an sa bisan ónsang santósa con sa mg̃a hias sa mg̃a Singbahán. * Camálig.

Camarista. = Dágcong táuo sa hocmánan ng̃a labí sa hari. * V. Camarera.

Camaron. = Olang, handilític, banágan, oyábang.

Camarote. = Solód, higdáan dapit sa olín sa mang̃a sacayán.

Camasquince. = Táuo ng̃a mahilábot sa díli íang catongdánan, mahilabtánon.

Camastro. = Higdáan sa mg̃a pobres.

Camastron. = Malaláng̃on ng̃a mang̃íta sa mg̃a cahigayónan sa pagtúman sa íang cabobót-on.

Cambiable. = Ang árang itagílis, itagáilo, ibáilo.

Cambiamiento. = Pagcabálhin, pagcatagáilo.

Cambiante. = Ang magatagílis, ang magabáilo.

Cambiar. = Ilis, tagílis, baylo, poli, sobli.

Cambio. = Pagcatagílis, pagcabáilo, pagcatagáilo. * Pagdáoat sa salapí sa usá ca longsod ug pagdála sa láin ng̃a longsod tong̃ód sa sóhol ng̃a pagasabótan. * Pagsócli sa salapíng tibóoc, sa pisos, sa caháte, &c., sa salapíng dógmoc, sa sicápat, sa mg̃a sicaoálo con sa mg̃a cuartas.

Cambista. = Ang táuo ng̃a modáoat sa salapí sa usá ca longsod ug magadála sa láin ng̃a longsod, tong̃ód sa sóhol.

Cambray. = Panápton ng̃a manípis ug pino.

Camello. = Mananáp ng̃a dagcó ug hatáas.

Camero. = Magbobóhat sa mg̃a bítay bítay sa mg̃a catre ug mg̃a higdáan. * Ang nagapaábang sa mg̃a higdáan ug mg̃a catre.

Camilia. = Doyan.

Caminador. = Ang nagalacát, ang nagabiaje.

Caminante. = Idem.

Caminar. = Lacát, lacáo. * Por montes ó laderas. = Taláytay, tagáytay. * V. Andar, todos.

Caminata. = Paglacáo ng̃a hatáas.

Camino. V. Calzada.

Camisa. = Sinína, en Iloilo, bado, bayo.

Camisola. = Bísti, ng̃a hatáas sa panápton ng̃a manípis, ng̃a ibísti sa ibábao sa sinína.

Camison. = Sinína ng̃a dagcó ug hatáas.

Camorra. = Pagáoay, paglális lális, pagsolosóqui.

Camorrista. = Táuo ng̃a magaáoay sa masóbsob sa oaláy hingtúngdan, táuo ng̃a madalí saquétan.

Camote. = Camote.

Campamento. = Paghónong, pagpoyó, paghóay sa mang̃a soldados. * Yota con lugar ng̃a guihonóng̃an sa mang̃a soldados.

Campana. = Ling̃ánay. * Bisaya y de moros. = Agong mangmang.

Campanada. V. Badajada.

Campanario. = Lantáoan, ilíhan ng̃a guibotáng̃an sa mg̃a ling̃ánay.

Campanear. = Pagbágting sa mg̃a ling̃ánay.

Campaneo. = Pagbágting sa mg̃a ling̃ánay sa masóbsob.

Campanero. = Magbobóhat sa mg̃a ling̃ánay. * Mababágting sa mg̃a ling̃ánay.

Campanilla. = Campaniya. * Gallillo. = Campana.

Campante. = Ang nagalabí, nagalabáo sa ubán, ang magasíha.

Campanudo. = Bisti sa mg̃a babáye ng̃a dagcó ug halagpád. * Pagpamólong ng̃a palábi labíhon, matámay tamáyon.

Campaña. = Datág, patag. * Túig ng̃a pagadogáyan sa mg̃a soldados sa pagpang̃óbat sa ílang mg̃a caáoay. * Pagcadógay sa mg̃a sacayán ng̃a andam sa pagáoay, cutub sa pagguícan sa pondóhan hasta sa pagdónggo pagopód.

Campar. = Paglabí, paglabáo sa obán, pagsíha.

Campear. = Pagsódoy sa mg̃a yota, paghíling, pagtimáan con may caáoay con oalá ba.

Campeon. = Táuo ng̃a nagabóhat sa mg̃a bóhat ng̃a cating̃aláhan, dalayégon ug hibólng̃an sa pagpang̃óbat, maíng̃on sa guibóhat ni anhing Padre Pascual Ibañez ni Sta. Filomena sa pagpang̃óbat sa Sólog, ug ang ubán pang mg̃a soldados.

Campero. = Bisan onsa ng̃a anáa sa dáyag, sa díli magsalípod, sa oaláy pagasalípdan. * Ang magbalántay sa mg̃a tanáman.

Campiña. = Yota ng̃a halagpád, ng̃a datág caáyo.

Campo. = Banua ng̃a patag.

Camuesa. = Bong̃a ng̃a malalím caáyo, sa España.

Camueso. = Cáhoy ng̃a magabóng̃a sa mg̃a camuesa. * Táuo ng̃a hong̃og ug oaláy quinaádman, obós.

Canal. = Saoang, bong̃álos.

Canalon. = Sandayóng.

Canalla. = Mg̃a táuo ng̃a tampalásan, sa mang̃íl-ad ng̃a batásan, matámas tamáson.

Canana. = Panonódlan sa mg̃a cartuchos ng̃a ponó sa pólvora.

Canape. = Lincodánan ng̃a maáyo ng̃a may sandígan.

Canario. = Langgam ng̃a matahóm, sa mamíng̃ao ug maáyong tíng̃og, sa España.

Canas. = Oban.

Canasta. = Alát, bocág, tacópes, batólan.

Canastillo. = Alát, bocág, &c., ng̃a diótay, tagácan.

Canasto. V. Canasta.

Cancel. = Ganháan sa mg̃a Singbahán ug sa mang̃a solód.

Cancelar. = Pagcóha sa gahóm ug sa bali sa mang̃a camatoódan.

Cancelaria. = Hocmánan sa Roma ng̃a mao ang alaguían sa mg̃a pagtógot ug mg̃a pagpanghing̃alóoy sa Santos ng̃a Papa.

Cancer. = Hobág ng̃a daótan caáyo ng̃a macamatáy con díli ugáling toltólan sa ígong támbal.

Cancerarse. = Pagbáti sa cancer.

Cancion. = Sones, pagcanta, paggóya góya.

Candado. = Candaro, yaoíhan ng̃a dili pirme sa mang̃a tacop.

Candela. = Candela.

Candelabro. = Candelero ng̃a dagcó ng̃a arang botáng̃an ug taólan sa dághan ng̃a mg̃a candela con sugá.

Candelaria. = Piesta sa paghátod, sa pagpatóngha, sa pagpaquíta ni María Santísima sa íang Santos ng̃a Anac sa Singbahán sa Jerusalém. * Piesta sa pagólay ni María Santísima.

Candeleria. = Baláy con lugar ng̃a pagabohátan ug pagbaligyáan sa mg̃a candela.

Candelero. = Candelero, sanggáan sa mang̃a candela, bolotáng̃an, tolpócan sa mg̃a candela.

Candelica. = Calilla ng̃a batáas sa panápton ng̃a pino ng̃a liníquit, ang guihílog sa talo ug sa obán ng̃a mg̃a sacót, ng̃a guinagámit sa mg̃a mananámbal sa pagtámbal sa mg̃a táuo ng̃a mobáti sila sa alaguían sa íhi.

Candente. = Tombága ng̃a guibága.

Cándidamente. = Sa pagcapótong.

Candidato. = Ang nagapatigáyon sa pagdáoat sa hatáas ng̃a opicio con cahímtang.

Candidez. = Caputí. * Pagcapótong sa húna húna.

Cándido. = Táuo ng̃a pótong.

Candiel. = Calán-on con ilímnon ng̃a nagáma sa vino ng̃a maísog ug maáyo, ng̃a pagasáctan sa ítlog ug sa asúcal ng̃a mapotí, ng̃a pagalotóon sa batidól hasta ng̃a magabóla ug maáyo. * Socolate plamenco.

Candil. = Lamparahán, cándil.

Candilada. = Ang lana ng̃a mahodót sa lamparahán hasta sa pagcaponó.

Candileja. V. Candil.

Candilon. = Cándil ng̃a dagcó.

Candonga. = Pagólo olo sa isigcatáo, pagdáyeg canía sa paglímbog canía, pagtíao sa isigcatáo, pagsólog sólog canía sa masóbsob, sa canónay. * Paño ng̃a itáod ug isáblay sa mg̃a babáyeng bisáya sa abága, sa pagtábon sa doghan.

Candongo. = Táuo ug parayégon. * Táuo ng̃a maálam magpatigáyon sa paglícay sa bohat, tapólan, maólo olóhon.

Candor. = Capotí ng̃a dagcó. * Pagcaólay, pagcapótong pagcahúsay, pagcaháoan sa bóot, sa húna húna.

Candoroso. = Ang maháoan sa bóot, ang táuong pótong.

Canela. = Canila.

Canelo. = Cahoy ng̃a pagacoháan sa canela, ng̃a mao ang icadúhang pánit nía, ang pánit sa itálom.

Canelon. = Matam-is ng̃a tibúoc, magahí ug hatáas, ng̃a nagalibót, nagasápao, ug guilóbng̃an sa usá ca sihá ng̃a diótay ug manípis sa canela. * Ang tubig ng̃a tibóoc guican sa catúgnao, ng̃a naholohatáas ug molomalíng̃in. * Ang mg̃a tomóy sa mg̃a saplina, sa mg̃a ihalámpac. * Ang mg̃a bítay bítay sa boláoan con sa salapí ng̃a tinóyoc tóyoc ug guican sa mg̃a golpe con sa mg̃a saretera ng̃a guitáod sa mg̃a soldados sa abága.

Canje. = Pagbáilo, pagtagílis sa preso sa usá ca Guinharían sa preso sa lain ng̃a Guinharían.

Canjear. = Idem.

Canjilon. = Sodlánan sa tombága, sa yota, &c., sa pagbótang sa vino, tobig, &c., bang̃a.

Cangrejo. = Olang, ománg, casag, langbay, asbao, calas calas, mang̃iláuod, alagócoy, catang, layágay, calodlóng̃an, locob locob, &c. * Alimáng̃o, &c.

Canícula. = Bitoon sa timáan sa lang̃it ng̃a guing̃álan ug can mayor.

Canijo. = Masaquéton, maloyáhon, maníoang.

Canilla. = Bitíis, tol-an. * Balíchao. * Ang pinótol ng̃a bagácay, tangbo, &c., ng̃a pagaborbódan sa maghahábol sa hilo, seda, &c., ng̃a ihólog sa iang pagahabólon, ug ng̃a ipahaáng̃ay sa lanzadera. * Sandadayóng ng̃a diótay ug hamóbo ng̃a itáod sa bohó sa bariles, sa táryao, &c., ng̃a alaguían sa vino, lana, tobig, &c.

Canillero. = Ang bohó sa bariles, táryao, ng̃a pagataólan ug pagasop-ótan sa canílla.

Canina. = Tá-i sa iró.

Caninamente. = Sa pagcabáng̃is, sa dagcóan uyámot ng̃a casocó ug capong̃ót.

Caninero. = Ang nagapólot ug nagadagínot sa tá-i sa mg̃a iró sa pagcórti sa mg̃a pánit.

Caninez. = Caíbog ng̃a guilabíhan sa pagcáon.

Cano. = Obánon, obánan.

Canóa. = Balóto.

Canoero. = Ang nagapiloto, ang nagaolín sa balóto.

Canon. = Tolománon ng̃a guigáma sa mg̃a ponóan sa Singbahán sa ilang mg̃a pagcabildo, ug mg̃a concilio, ng̃a nahatong̃ód sa santos ng̃a Pagtóo ug sa boloháton sa mg̃a cristianos. * Listáhan sa mg̃a libro ng̃a sinolátan sa santos ng̃a Súlat. * Abang ng̃a ibáyad sa táuo ng̃a nagabóhat ug nacacóha sa pólos sa yota, sa tagía sa maong yota.

Canonesa. = Babáye ng̃a mopoyó sa mg̃a baláy sa mg̃a binócot, ápan díli sía pagahíctan sa mg̃a pagsáad ng̃a dagcó sa pagsógot, sa pagcacastos ug sa pagcapobres.

Canonical. = Ang canhic canónigo.

Canónicamente. = Ang moáng̃ay sa mg̃a tolománon sa santa Iglesia.

Canonicato. V. Canonjía.

Canónico. = V. Canónicamente. * Ang mang̃a libro sa santos ng̃a Sólat.

Canónigo. = Ang Padre ng̃a may opicio sa mg̃a Singbahán ng̃a catedral.

Canonista. = Táuo ng̃a quinaadmánon sa tong̃ód sa mg̃a tolománon sa Singbahán.

Canonizable. = Ang táuo ng̃a tacós ng̃a ilhan sía sa pagcasantos.

Canonizacion. = Ang pagtúg-an ug pagbaláod sa Santos ng̃a Papa sa pagcasantos sa bisan cansang táuo ng̃a sa bóhi pa sía nagaalágad sa hingpit sa Dios.

Canonizar. = Idem.

Canonjía. = Cahímtang sa mg̃a Padre ng̃a guing̃ánlan ug canónigo.

Canoro. = Pagcasáyod, pagcaáng̃ay ug pagcamíng̃ao sa ting̃og sa mg̃a lánggam.

Cansadamente. = Sa pagcabódlay, sa pagcasámoc, sa pagcacápoy.

Cansadísimo. = Ang guibódlay, ang guicápoy caáyo.

Cansado. = Ang guibódlay, ang guicápoy, ang mahínay hínay, ang guicótas. * Táuo ng̃a samócan.

Cansancio. = Cabódlay, pagcacápoy, pagcacótas.

Cansar, cansarse. = Bodlay, capoy.

Cantable. = Calantáhon, golóya, goyáon.

Cantaleta. = Casabá, banha sa mg̃a tíng̃og ug mg̃a tolónggon. * Pagópod ópod sa máong mg̃a pólong, sa pagyóbit sa isigcatáuo. * Pagsónglog, pagsóol-sóol, pagsólog sólog, pagtíao.

Cantar. = Pagcanta, paggóya góya. * Las aves. = Honi honi, agómod. * Para entretener á niños. = Holó, bo-á, hi-a. * La lechuza. = Caocao, bocáocao. * Los que reman, &c. = Holó, salóma.

Cántara. = Bang̃a.

Cantarera. = Ang tongtóng̃an sa mg̃a bang̃a.

Cantárida. = Lang̃ao ng̃a malónhao ng̃a pagabolálon ug maáyo ug dodocdócon: quining binócboc maísog caáyo ug magalábtog, magalótob, magapabítlig ug magalibótoy sa báhin sa láoas ng̃a pagabotáng̃an ug pagdapátan.

Cantarillo. = Bang̃a ng̃a diótay.

Cantarin. = Ang nagacolocanta sa masóbsob, ang nagacanta sa mg̃a dóla.

Cántaro. V. Cántara.

Cantatriz. V. Cantarin.

Cantazo. = Pagbonó sa bató.

Cantera. = Yota con lugar ng̃a pagacoháan ug pagacalían sa mg̃a bató.

Cantería. = Quinaádman sa pagsáp ap sa mg̃a bató ng̃a boloháton sa mg̃a cota.

Cantero. = Tigsápsap, somalápsap, ang nagasápsap sa mg̃a bató.

Cántico. = Paggóya góya, pagdáyeg sa Dios sa pagsómay sa obán ng̃a mg̃a salmos sa santos ng̃a Solat.

Cantidad. = Pagcadagcó, pagcabóg-at ug socod sa bisan onsa. * Bahin ng̃a dolodagcó sa bisan onsa. * Idológan sa pagponó sa bisan onsa ng̃a colang sa usá ca pagísip sa salapí.

Cantillo, to. = Bató ng̃a diótay.

Cantimplora. = Solódlan, panonódlan ng̃a tombága, sa tíngga con sa salapí, ng̃a pagabognáoan sa tobig.

Cantina. = Lugar sa ilálom sa yota ng̃a pagatipígan sa vino sa gasto sa matagádlao sa baláy. * Lugar, tiendahán ng̃a pagabaligyáan sa vino ug sa mg̃a calán-on. * Sodlánan sa mg̃a ilímnon ug sa mg̃a calán-on sa balon sa magalacát.

Cantinela. V. Cantaleta.

Cantinero. = Ang magbalántay ug ang magabalígya sa mg̃a ilímnon.

Canto. = Bató. * Ang pagcanta ug paggóya góya. * Ang daplin sa bisan onsa ng̃a díli panápton.

Canton. = Guinharían, longsod.

Cantonada. = Pagyóbit, pagtíao sa isigcatáuo, pagtistis.

Cantonera. = Tombága, pothao, salapí, &c., ng̃a ipahaáng̃ay sa mg̃a dáplin ug mg̃a esquina sa mg̃a lamesa, mg̃a solatánan, &c., arón malíg-on.

Cantor. = Cantores, ang comalánta, ang nagagóya góya.

Caña alta y gruesa. = Caoáyan, botong. * Como las de pescar. = Bagácay. * Especie de carrizo. = Tangbo. * Dulce. = Tobó, pinalína. * De timon. = Caling. * Para guardar agua, vino, &c. = Sagob, soquí, paligalón, caó-it. * (Pedazo de) para guardar cualquier cosa. = Sogong, longgánan, lolónggan. * Maciza, sin agujero. = Balocáoi.

Cañada. = Sapa, oálog, yota ng̃a calang sa talioála sa dohá ca boquid.

Cañafístola. = Canyapístola, baláyon, capichola.

Cañal. = Alad, lúgar ng̃a guilibótan sa caoáyan con sa bagácay, bongsod.

Cáñama. = Tampo.

Cañamar. = Yota ng̃a guitámnan sa cáñamo.

Cáñamo. = Tanóm ng̃a pagacoháan sa mg̃a lugas ng̃a maíng̃on íng̃on sa lánot ng̃a guing̃álan osáb ug cáñamo.

Cañamon. = Ang bong̃a ug bínhi sa cáñamo.

Cañaveral. = Caoayánan, yota ng̃a guitobóan sa mang̃a caoáyan, ug mg̃a bagácay.

Cañaverero. = Ang nagabalígya sa mg̃a caoáyan, ug mg̃a bagácay.

Cañazo. = Pagbónal ng̃a guibónal sa caoáyan.

Cañería. = Sandayóng ng̃a pagaaguían sa tobig.

Cañizo. = Langcápan, palágpag.

Caño. = Capandáyan sa tombága, tíngga, salapí, &c., ng̃a malíng̃in ug bohóan: guinláyon, guinláoas.

Cañon. = Idem. * Balahíbo sa mg̃a pacó sa mg̃a langgam, ng̃a dagcó, ng̃a igasólat: pamódyong.

Cañonear. V. Acañonear.

Cañoneo. V. Acañonear.

Cañonería. = Cadaghánan, pagcadághan sa mg̃a lothang.

Cañuela. = Caoáyan, bagácay ng̃a diótay, lípac sa caoáyan ug sa bagácay, salása, lag-i, tolásoc, coguing, cogit.

Cañutería. = Pagcadághan, cadaghánan sa mg̃a cañon sa organo.

Cañuto. = Halásam, loca, sogong, solpa, caóit, guinláyon, guinláoas, tayhop, atagán, salod.

Caoba. = Cahoy ng̃a poláhon, matíga, maníndot ug mahál, maáyo sa pagbóhat sa mg̃a casangcápan sa baláy.

Caos. = Ang pagcabótang sa ng̃atanán ng̃a nahimótang sa calibótan, sa nahióna, sa ianámpa pa, dihá dihá sa pagbóhat sa Dios sa máong calibótan, ug sa oalá pa ipahósay sa Guinóo.

Capa. = Bisti ng̃a hatáas ng̃a igabisti sa mg̃a laláqui sa Europa. * Ang tábon sa ibábao sa bisan onsa. * Ang bisti sa mg̃a Padre sa pagsáblig sa tobig ng̃a bendita, ug sa obán pa ng̃a pagaboháton sa Singbahán.

Capacidad. = Pagcadagcó sa bisan onsa ng̃a lugar ng̃a pagabotáng̃an ug pagasódlan sa bisan onsa, luang.

Capacha. = Batólan, andólan. * V. Canasta.

Capacho. = Idem.

Capador. = Ang nagahibóto.

Capadura. = Ang samad ng̃a nahímo sa paghibóto.

Capar. = Paghibóto.

Caparazon. = Ang mg̃a bocóg ng̃a nahatála sa nacóha na ang onód sa mg̃a lánggam.

Caparosa. = Yota ng̃a molomalágon ng̃a maáyo sa pagbóhat ug sa pagtína sa maítom.

Capataz. = Pang̃ólo, magbalántay sa mg̃a magbobóhat, sa mg̃a mamomóo.

Capaz. V. Capacidad. * Ang dagcó caáyo ug igo arón mahodót dihá bisan onsa ng̃a ibótang. * Tao ng̃a batid, ng̃a may quinaádman.

Capciosamente. = Sa pagcalaláng.

Capcioso. = Malaláng̃on, malimbóng̃on.

Capelo. = Ang calo ng̃a mapolá pola ng̃a guicálo sa mg̃a Cardenal sa santa Iglesia. * Ang cahímtang sa pagcacardenal.

Capellan. = Pareng sacerdote. * Ang Padre ng̃a magamisa sa solosingbahán con oratorio sa mg̃a dágcong táuo. * Ang padre ng̃a nagacanta sa mg̃a misa sa mg̃a alampóan, mg̃a singbahán con oratorio sa mg̃a hári.

Capilla. = Panápton ng̃a guinaconót ug guiáng̃ay sa pagtábon sa olo. * Bahin sa bisti ng̃a guinabísti sa obán ng̃a mg̃a Padre, ng̃a icatábon opód sa olo, ug nagacaláin lain ug dágoay. * Salód solód ng̃a diótay sa solód gayód sa mg̃a Singbahán, ng̃a guibotáng̃an sa altal ug pagamisáhan. * Mang̃a baláy ng̃a alampóan ug mg̃a Singbahán ng̃a diótay sa mang̃a calongsódan ug sa holohílit sa mg̃a longsod. * Lamesáhan ug mg̃a casangcápan sa pagmisa sa mg̃a sacayán, ug ng̃a guidála dala opód sa mg̃a pang̃obátan.

Capillo. = Panápton ng̃a igatábon sa olo. * Panápton ng̃a potíon ng̃a icatábon sa mg̃a Padre sa olo sa mg̃a báta sa óbus na síla guiboñágan. * Panápton ng̃a potíon ng̃a saláhan sa vino, tóbig, &c.

Capitacion. = Pagbáhin báhin ug pagtódlo sa támpo ug baláydon sa tagsa tagsa.

Capital. = Puhónan sa salapí ug sa manggad sa bisan cansa. * Puhónan ng̃a guidála sa laláqui con sa bana sa pagcamíño nía. * Longsod ng̃a ponóan con cabecera sa tágsa ca Guinhadían con provincia. * Sala ng̃a dagcóan con ponóan sa obán ng̃a mg̃a salá. * Bisan onsa ng̃a dagcóan oyámot.

Capitalista. = Táuo ng̃a guitígom ang íang pohónan sa lónlon ng̃a salapí.

Capitan. = Táuo ng̃a pang̃ólo, maghohópot ug magbobóot sa pila ca táuo. * Pang̃ólo sa mg̃a momomonó. * Ang magabóot sa usá ca longsod, ang hocom, ang gobernadorcillo. * Ang magahópot ug magabóot sa mg̃a sacayán, ang may catongdánan, sa pagtódlo ug pagbántay sa ílang pagadolóng̃an. * Ang magabántay sa laoígan con pondóhan, ug mang̃áyo sa pinondóhan con sa bayad sa pagláoig. * Ang magabóot ug magsógo sa mang̃a soldados ng̃atanán sa tágsa ca pang̃obátan, ug ang ponóan sa mang̃a provincia. * Capitan general.

Capitanear. = Pagsógo ug pagbóot sa mg̃a soldado, sa mg̃a calongsódan ug sa mg̃a caoatán.

Capitanía. = Cahímtang sa pagcacapitan.

Capitel. = Ang olo cong catapósan, dapit sa itáas, sa mg̃a columna, sapitel.

Capiton. = Isda ng̃a motobó sa yánang, ang olo nía dagcóan caáyo.

Capitulacion. = Pagáng̃ay, pagsábot, pagpólong polong, pagcaámpo.

Capitular. = Idem. * Táuo ng̃a may ting̃og sa mang̃a pagcabildo. * Pagámpo.

Capítulo. = Bahin. * Bolos. * Pagcabildo, pagsábot sa mang̃a Padre, ug sa mg̃a canónigo, sa paghing̃ánlan sa ílang ponóan ug sa bisan onsa ng̃a quinahánglan ng̃a boháton.

Capon. = Hingbót-an, guibóto.

Caporal. = Pang̃ólo sa pila ca táuo. * Ang magabántay sa mg̃a magbobóhat ug mg̃a mamomóo.

Capote. V. Capa. = Ápan quiní may mangas ug díli mahalagpád caáyo. * Guing̃álan apód capote con díli macacóha sa bazas ang obán sa nanagsogál, ang nagapíldi.

Capotillo. = Capote ng̃a diótay.

Capricornio. = Timáan sa usá ca tápoc sa mg̃a bitóon sa Láng̃it.

Capricho. = Paghúna húna ng̃a caugalíng̃on ng̃a guican usáhay sa catáhap lámang. * Caogalíng̃on ng̃a pagbóot. * Pagcamáo máo.

Caprichoso. = Ang mosócod sa íang boboháton sa íang lamang ng̃a caugalíng̃on ng̃a pagbóot, ug mosonód niána sa díli gayód pasámbag. * Ang magamáo máo.

Caprichudo. = Como el anterior.

Captar. = Pagcáhig, pagcábig sa pagbóot ng̃a caogalíng̃on sa bisan cansa, tong̃ód sa mg̃a pólong ng̃a malómo, sa maáyong pagábi ug sa pagálam alám.

Captura. = Pagcadácop, pagdácop sa saláan.

Capturar. = Pagdácop pagsácop.

Capuchina. = Monja, binócot sa caparían ni san Francisco.

Capuchino. = Padre sa maong caparían, may bong̃ot ng̃a hatáas.

Capullo. = Balay bálay ng̃a pagaboháton sa olod ng̃a nacagáma sa igagáma. * Ang bolac sa poyos pá, sa oalá pa magbócad, sa oalá pa gomóa sa íang balay bálay, sa íang potót.

Capuzar. V. Chapuzar.

Cara. = Nauong. * Atubáng̃an sa bisan onsa.

Caraba. = Sacayán.

Carabela. = Sacayán ng̃a hatáas ug haíctin. * Bocág, tagácan.

Carabina. = Pusil ng̃a hamóbo.

Carabinazo. = Ang pagbotó ug pagtónog sa carabina con guibohían na.

Carabinero. = Soldados ng̃a nagacabayo.

Caracoa. = Balóto.

Caracol de mar. = Quinháson. = De tierra. = Tabángcay. * Hagdanán ng̃a nagatóyoc tóyoc.

Caracola. = Quinháson.

Caracolear. = Pagtóyoc tóyoc.

Caracolero. = Ang mang̃ing̃íhas, ang mang̃íhas ug magabalígya sa mg̃a quinháson.

Caracolillo. = Quinháson ng̃a diótay. * Tanóm.

Carácter. = Quinaía sa mg̃a táuo ug sa mg̃a botang. * Gaoi, batásan. * Calig-ónan sa búot. * Dong̃og ng̃a macóha sa táuo tong̃ód sa íang hatáas ng̃a opicio ug cahímtang. * Timáan ng̃a espirituhánon.

Caracterizado. = Táuo ng̃a dato tong̃ód sa íang pagcahímtang.

Caracterizar. = Pagláin láin sa tagsa ca bótang sa íang caogalíng̃on ng̃a timáan. * Paghátag sa gahóm sa mg̃a táuo sa paghátag opód caníla sa hatáas ng̃a opicio con cahímtang.

Caramba! = Pástilan, pástilan odóy!

Carámbano. = Tipac sa tubig ng̃a tibúoc tong̃ód sa tognao.

Caramel. = Isda maíng̃on íng̃on sa tamban.

Caramelo. = Matám-is ng̃a magahí ug matagó.

Caramente. = Sa pagcamahál.

Caramillo. = Tolónggon ng̃a maíng̃on íng̃on sa usá ca plauta ng̃a manípis. * Tapoc sa bisan onsa ng̃a díli maáyo ang pagcabótang, ng̃a nagobót. * Bacac, polong ng̃a quinóti cóti.

Carantoña. = Babáye ng̃a malágsot ug tigúlang, ng̃a padíhog ug padáyan, arón pagaíngnon ng̃a maáyo sía ug náuong, ug sa pagtolotábon sa íang calágsot. * Pagálam álam sa bisan cansa sa pagdáng̃at sa búot dadang̃áton.

Carantoñero. = Ang tigálam álam, ang nagaálam álam.

Caraña. = Tagoc sa cahoy.

Carapacho. = Balay bálay sa mg̃a paoícan ug mg̃a oláng, mg̃a ománg, &c.

Caravana. = Cadaghánan sa mg̃a táuo ng̃a nanagobán síla sa paglacát, sa pagbiaje.

Carbon. = Oling, aguipó ng̃a guipáing̃an sa caláyo.

Carbonear. = Pagbóhat sa oling.

Carbonera. = Horno ng̃a pagasonógan sa mg̃a cahoy sa pagbóhat sa oling. * Lugar ng̃a pagatipígan sa oling.

Carbonería. = Lugar ng̃a pagabaligyán sa oling.

Carbonero. = Ang magabóhat con magabalígya sa oling.

Carbunclo. = Bató ng̃a mahal. * Hobág ng̃a may tomóy tomóy ug masaquét caáyo sa pagnána na.

Carbúnculo. = Bató ng̃a mahál.

Carcaj. = Taláng̃an, panonódlan ng̃a halagpád dapit sa itáas ug haíctin dapit sa óbus, ng̃a pagatipígan sa mg̃a paná.

Carcamal. = Dangga ng̃a ang̃ay sa mg̃a tigúlang.

Carcañar. V. Calcañar.

Cárcel. = Bilanggóan, presóhan.

Carcelaje. = Hinángtang.

Carcelería. V. Cárcel.

Carcelero. = Ang magbalántay sa bilanggóan, alguasil.

Carcoma. = Bocboc, anay, agay ay.

Carcomer. = Pagbógboc, pagagáy ay.

Cardar. = Pagámdam sa balahíbo sa mg̃a carnero sa paggáling. * Pagbósog sa gapas.

Cardenal. = Padre sa dágcong cahímtang, somalámbag sa Santos ng̃a Papa.

Cardenalato. = Pagcahímtang sa cardenal.

Cardenillo. = Binócboc ng̃a berde ng̃a guícan sa tayá sa mg̃a tombága.

Cárdeno. = Ang may color ng̃a molomaítom, malágom.

Cardinal. = Guinicánan, sinógdan.

Cardo. = Tanóm, catang cátang.

Cardúmen. = Cadaghánan sa mg̃a isda. * Panón.

Carear. = Pagatóbang, pagpaatóbang, pagtándig, pagíndig, pagtándi.

Carena. = Pagcaáyo sa mg̃a sacayán, pagbólit, pagsólot ug pagbóhat sa obán ng̃a quinahánglan ng̃a icaáyo sa mg̃a sacayán.

Carencia. = Pagcaoalá sa bisan onsa.

Carenero. = Lugar ng̃a guitagána sa pagáyo sa mang̃a sacayán.

Careo. = Pagatóbang, pagcaatóbang.

Carestía. V. Carencia. * Pagoalá, pagdáot sa panóig sa humáy, maís, &c. * Tiempo sa gotom.

Careta. = Nauong nauong sa papel con sa láin ng̃a hilimóon ng̃a igatábon sa náuong ng̃a túod.

Carey. = Sisic, balay bálay sa paoícan.

Carga. = Lolan, bala. * Catongdánan sa tagsa tagsa ca táuo, somála sa íang opicio con cahímtang.

Cargadero. = Lugar ng̃a guitagána sa pagbótang sa mg̃a lólan ng̃a guiháoas sa mg̃a sacayán ug sa guipanagbála sa mg̃a táuo, ug sa paggámit opód sa maong lúlan ug bisan onsa ng̃a babaláon.

Cargador. = Ang naggalólan sa íang manggad sa mang̃a sacayán. * Ang táuo ng̃a may opicio sa pagbála bála sa bisan onsa ng̃a ipabála canía con ipapás-n ba.

Cargamento. V. Carga.

Cargar. = Paglólan, pagbála, pagyáyong, pagpás-an. * Pagtábo, pagting̃ób, pagtámbong sa dághan ng̃a táuo sa bisan díin.

Cargazon. V. Carga. * Pagcabóg-at, pagcalóya sa olo con sa bisan ónsong báhin sa láoas. * Pagcadáot sa banua, cadaghánan sa mg̃a pang̃ánod ug mg̃a dag-om ng̃a maítom ug mabagá.

Cargo. = Catongdánan sa tagsa tagsa ca táuo. * Ng̃atanán ng̃a guidáoat sa bisan cansa ng̃a táuo ng̃a quinahánlan ng̃a timaánan. * Pagcoaláy pagtóman sa caogalíng̃on ng̃a catongdánan. * Salá, sayóp.

Cariacontecido. = Táuo ng̃a masolób-on, sa maming̃áuon ng̃a náuong, ang nagasobó.

Cariaguileño. = Táuo sa hatáas ng̃a náuong.

Cariancho. = Táuo sa halagpád ng̃a náuong.

Caribe. = Táuo ng̃a mabáng̃is, mamomógos.

Caricatura. = Ladáoan ng̃a piníntal sa malágsot ng̃a náuong.

Caricia. = Pagálam álam, polong ng̃a maáyo, malómo, matám-is.

Cariciosamente. V. Cariñosamente.

Caricioso. V. Cariñoso.

Caridad. = Calóoy, paghigógma. * Paglímos sa naquiglímos.

Carifruncido. = Táuo sa náuong mg̃a maísog.

Carigordo. = Táuo sa matámboc ng̃a náuong.

Carilargo. = Táuo sa hatáas ng̃a náuong.

Carilucio. = Táuo sa náuong ng̃a masínao.

Carilla. V. Careta.

Carilleno. = Táuo sa masópang ng̃a náuong.

Carillo. = Bisan onsa ng̃a molomahál.

Carinegro. = Táuo so náuong ng̃a maítom.

Cariño. = Gugma, maáyong boot, timáan sa pagpalángga.

Cariñosamente. = Sa malómo ug maáyong cabobót-on, sa dagcóng gugma.

Cariñoso. = Ang mahagúgma, ang magapalángga.

Cariraido. = Táuo ng̃a oaláy caólao.

Cariredondo. = Táuo sa náuong ng̃a malíng̃in.

Carísimo. = Ang mahál uyámot. * Ang hinigógma caáyo.

Carísima. = Hatag ng̃a guilólot sa Dios sa táuo ng̃a guibóot nía.

Carita. = Nauong ng̃a diótay.

Caritativamente. = Sa pagcalóoy, sa calóoy.

Caritativo. = Táuo ng̃a mang̃iloóyan, tigcalóoy, ang nalóoy.

Carmen. = Bisti ug Escapulario ng̃a guing̃álan ni María Santísima sa Cármen.

Carmenador. = Ang magaándam sa lana sa mg̃a carnero sa paggáling. * Ang nagabósog sa gapas.

Carmenar. = Pagbósog.

Carmesí. = Panápton ng̃a mapóla caáyo ug maníndot.

Carnada. = Paon sa pagcóha sa mg̃a isda ug sa obán pag mg̃a mananáp.

Carnal. = Táuo ng̃a calibotánan, sa maláo-ay ng̃a batásan.

Carnalidad. = Pagcaláo-ay.

Carnalísimo. = Maláo-ay oyámot.

Carnalmente. = Sa pagcaláo-ay.

Carnaval. V. Carnestolendas.

Carnaza. = Ang panit dápit sa solód, dápit sa onód. * Pagcadághan sa onód, sa carne.

Carne. = Onód.

Carnero. = Carnero.

Carnestolendas. = Ang toló ca adlao ng̃a guisóndan sa barlis, sa miércoles sa abó.

Carnicería. = Lugar ng̃a pagbaligyáan sa carne, ng̃a pagapátyan sa mg̃a mananáp.

Carnicero. = Ang nagabalígya sa carne. * Mananáp ng̃a mucáon sa isigcamananáp ug hasta sa mg̃a táuo. * Táuo ng̃a mabáng̃is.

Carnívoro. = Mananáp ng̃a mocáon sa mg̃a laoas ng̃a minatáy.

Carnosidad. = Onód ng̃a motóbo sa libót sa mang̃a samád, ug ang motóbo ug labí sa ubán ng̃a mang̃a bahin sa laoas.

Carnoso. = Ang may onód, ang matámbec caáyo.

Carnudo. = Idem.

Carnuza. = Pagcadághan sa carne ng̃a magasóm-ol sa guinháoa.

Caro. = Ang mahal. * Guipalángga, hinigógma.

Carpeta. = Tabon sa panápton con sa panit ng̃a quinórti sa mg̃a lamesa, mg̃a caban, &c., arón díli hológan sa hogao. * Solódlan sa mg̃a papel. * Ang hanig sa pagsólat, ug ang pagabotáng̃an sa papel ng̃a pagasolátan.

Carpintear. = Pagpánday, pagbóhat sa bisan onsa ng̃a casangcápan sa cahoy.

Carpintería. = Lugar ng̃a pagabohátan sa bisan onsa sa cahoy.

Carraca. = Palacópac. * Sacayán ng̃a dagcó ug mabóg-at, ng̃a colang sa católin.

Carraco. = Tigólang, maloyáhon, bacól tong̃ód sa hatáas ng̃a edad.

Carraspera. = Arat, pagcaárat sa totónlan, pagcaádao.

Carrear. = Pagdalágan. * Dalan ng̃a halagpád.

Carreta. = Galíng̃an.

Carretada. = Ang lolan ng̃a guidála sa usá ca carreta.

Carretela. = Coche ng̃a pagaátpan ug pagacoháan sa atóp somála sa pagbóot sa nagasacáy dihá niána.

Carretera. = Dalan ng̃a halagpád, ng̃a arang pagaaguían sa mg̃a carreta ug mg̃a coche.

Carretilla. = Capandáyan sa pagtóon sa paglacát sa mg̃a bátang diótay. * Pagbóhat sa bisan onsa tong̃ód lamang sa batásan, sa oalá huna hunáon ug maáyo. * Cohete. = Pinótol ng̃a bagácay ng̃a sinódlan sa pólvora. * Pagsaólo ug maáyo sa guibása, ug pagsómay sa guisaólog.

Carricoche. = Galíng̃an ng̃a may atóp maíng̃on sa coche.

Carril. = Timáan ng̃a nahabílin sa yota ng̃a guiaguían sa mg̃a galíng̃an, sa mg̃a carro ug mg̃a coche.

Carrillera. = Ang icabáat sa mg̃a soldados sa ilang calo sa ilálom sa solang.

Carrillo. = Aping, apapáng̃ig, ipipíng̃ig.

Carrilludo. = Táuo ng̃a may dagcóng aping.

Carrizal. = Yota ng̃a guitódcan sa daghan ng̃a mang̃a tangbo ug mg̃a sagbot.

Carro. = Galíng̃an.

Carronada. = Lothang ng̃a hamóbo.

Carroza. = Coche ng̃a dagcóan, ng̃a guidáyan dayánan ug maáyo. * Atop átop ng̃a pagaboháton sa mg̃a sacayán dapit sa olín.

Carruaje. = Cadaghánan sa mg̃a nanagcaláin lain ng̃a mg̃a carro, mg̃a coche, &c., ug bisan usá lamang ca coche, &c.

Carta. = Solat, dahon sa baraja.

Cartabon. = Escoála.

Cartazo. = Solat ng̃a may tuyo sa pagcasába ug pagsáoay.

Cartel. = Papel ng̃a sinolátan sa mg̃a pagbaláod ug pagmantalá sa mg̃a ponóan ug sa obán pa ng̃a quinahánglan ng̃a hisáydan ug hibalóan sa cadaghánan, ng̃a ipamílit, ng̃a itápot sa cadaygánan.

Cartera. = Sodlánan sa panápton con sa panit ng̃a pino, sa pagsolód ug pagtípig sa mg̃a solat ug ubán pang mg̃a camatoódan ng̃a may quinahánglan ng̃a batónan ug tipígan ug maáyo.

Cartero. = Táuo ng̃a nagapáhat sa mg̃a solat sa higtúngdan ng̃a tagía.

Cartilla. = Librong diótay ng̃a gagamiton pagóna sa mg̃a báta ng̃a nanagtóon sa pagbása. * Camatoódan ng̃a ipanghátag sa mg̃a Obispo sa mg̃a Padre ng̃a guiordináhan nila.

Carton. = Cadaghánan, pagcaípon sa daghánan ng̃a mg̃a papel, ng̃a napílit sa atóle con sa cola, arón mahiósa ug mabagá.

Cartuchera. = Sodlánan, panonódlan sa mg̃a cartucho ng̃a ponó sa pólvora, ng̃a guidála dála sa mg̃a soldados.

Cartucho. = Pinótos sa pólvora ng̃a igo sa tagsa ca pagbóhi sa posil.

Casa. = Baláy. * Cadaghánan sa mg̃a anac, mang̃a binatónan ug mg̃a sologóon ng̃a solód sa tagsa ca baláy. * Ng̃atanán ng̃a mg̃a táuo lioat sa usá ca guinicánan ug ng̃a guing̃álan sila sa magsáma ng̃a icadúhang ng̃alan.

Casaca. = Bisti sa mg̃a laláqui, ng̃a maíing̃on sa supa, ng̃a guibitáyan sa duruhá ca tomóy dapit sa licód, ug guiboctónan.

Casadero. = Táuo ng̃a may edad ng̃a igo adón mamíño.

Casamata. = Lugar ng̃a obos sa mg̃a cota ng̃a guibotáng̃an sa mg̃a lothang ng̃a icasócol sa mang̃a caáoay.

Casamentero. = Táuo ng̃a magapatigáyon sa pagcasál, sa pagmíño sa mg̃a olitáo ug sa mg̃a dalága, tigpamaláye, ang nagapamaláye.

Casamiento. = Pagcasál, pagcamíño.

Casapuerta. = Ganháan sa baláy, alaguían sa pagsolód sa baláy.

Casaquilla. = Casaca ng̃a hamóbo, holohatáas lamang sa sopa, apan may duhá ca tomóy dapit sa licód.

Casar. = Cadaghánan sa mg̃a baláy sa banua ng̃a dili macagáma ug longsod. * Pagcasál, pagmíño. * Pagpatigáyon sa bisan cansa ng̃a táuo arón mamíño ang mg̃a táuo ng̃a anáa sa ilálom sa iang gahóm, pagpamálaye caníla.

Casca. = Ang opá, ang panit sa mang̃a uvas, sa mg̃a paras, sa obus ng̃a guipígan ug guicoháan sa doga.

Cascabel. = Cólong cólong, códong códong.

Cascada. = Ambácan sa tobig, caoasán.

Cascado (estar). = Táuo ng̃a tigúlang na caáyo, malóya, ng̃a díli na macáscog.

Cascajal. = Lugar, yota sa daghánan ng̃a mg̃a batóng diótay.

Cascajo. = Cadaghánan sa mg̃a bató ng̃a diótay, magamáy.

Cascajoso. V. Cascajal.

Cascamiento. = Pagcalótac, pagcabóong, balána, pagcabásag.

Cascar. = Basag, booac, balána, lotac, boong.

Cáscara. = Panit. * De coco, (fruta) estoposa. = Bonot. * De idem, interior y dura. = Bagól. * De paláy. = Tahóp.

Cascarilla, ta. = Panit ng̃a diótay. * Panit ng̃a guing̃álan ug quina panit. * Dahon ng̃a pino ug manípis sa tombága ng̃a icatábon sa bisan onsa.

Cascaron. = Panit sa itlog.

Cascarron. = Baol, maháit. * Ting̃og sa táuo con sa mananáp ng̃a dagcó, hagáohao, ng̃a dili maáyo patalinghógan.

Cascarudo. = Bisan onsa ng̃a may panit ng̃a dagcó ug mabagá.

Casco de la cabeza. = Bagol bagol. * De coco (chireta). = Bagól. * Pedazo de cualquier vasija quebrada. = Tipic, tipac. * Buque de cualquier navío sin palos ni járcias. = Sacayán. * Capas de cebolla, &c. = Panit, sapao sapao. * Uña de los piés y manos de los caballos, carabaos, &c. = Cocó.

Cascudo. = Manapáp ng̃a may dagcóng cocó.

Casera. = Babáye ng̃a nagaalíma ug nagasílvi sa usá ca laláqui con sa daghan ng̃a mg̃a laláqui.

Caseramente. = Sa oaláy coti coti, sa pagcasáyon.

Casería. = Baláy sa banua ng̃a pagapóy-an sa mang̃a magbalántay sa mg̃a cabalánan.

Caserío. = Pagcadághan, cadaghánan sa mg̃a baláy ng̃a nagahímo sa mg̃a longsod.

Casero. = Ang tagía sa baláy. * Ang magbalántay ug maálam magalíma sa iang baláy. * Mg̃a cahoy ng̃a guialimáhan ug guibantáyan, dili ihálas ug todocbánua.

Caseta. = Baláy ng̃a baol baol, payág.

Casi. = Hapit, didiót da, colang ug diriót.

Caso. = Pagsodíl, paghitábo, cahigayónan.

Casorio. = Pacasál, pagcamíño ng̃a díli maáyo, cay oalá huna hunáon ng̃a daan sa mahínay ng̃a paghúna húna.

Caspa. = Dalícdic, daquí.

Caspita. = Pastilan.

Casposo. = Ang may daghan ng̃a caspa, dalícdic, daquí, dalicdícon, daquíhon.

Casquete. = Calo calo sa panit con sa panápton ng̃a igatábon sa olo. * Tabon sa olo ng̃a guibólit ug guidíhog sa salong ug lain pa ng̃a mg̃a tambal, sa pagtámbal sa mg̃a nuca ng̃a guing̃álan ug tiña.

Casta. = Lioat, pagcacaobánan.

Castamente. = Sa pagcaólay.

Castaña. = Bong̃a sa España.

Castañeta. = Castañetas.

Castañetear, sonar las choquezuelas de las rodillas, los artejos de los dedos, &c. = Loto, lito.

Castañuela. = Castañetas.

Castellano. = Pinamólong ng̃a quinatsíla sa mg̃a catsíla, casíla. * Ang magbalántay sa mg̃a cota. * Ang táuo ng̃a molópio sa castilla, ang natáuo sa castilla. * Ang nanong̃ód sa castiya.

Castidad. = Pagcaólay, pagcacastos.

Castigador. = Maghalámpac, homalámpac, tigsáoay, tigbárlong.

Castigar. = Hampac, gaid, bonal, saoay, barlong, sáquet, yogot.

Castigo. = Idem.

Castillo. = Bantayán, ilíhan, lantáoan ng̃a dagcóan ug malíg-on. * Ang atóp sa mg̃a sacayán dapit sa olin.

Castísimo. = Ang olay caáyo.

Castizo. = Ang may guinicánan ng̃a maáyo. * Pagpamólong ng̃a hingpit, ng̃a díli salicoáoot, ng̃a díli pagasáctan sa mg̃a polong ng̃a díli mao, ng̃a díli macaígo.

Casto. = Olay, potli.

Castor. = Mananáp sa opat ca tiil, maíng̃on íng̃on sa usá ca iríng, mabóhi sa yota ug sa tobig.

Castrar. V. Capar.

Castron. = Canding ng̃a laqui ng̃a guihibótan.

Casual. = Como el siguiente.

Casualidad. = Polong con bohat, pagsodíl ng̃a oalá húna honáon, ng̃a ahat, tagcoláhao, ng̃a oalá ipaábot, ng̃a oalá holáton sa mg̃a táuo.

Casualmente. = Idem.

Casucha. = Baláy ng̃a diótay, ng̃a oaláy bale, payág, balong balong.

Casulla. = Bisti ng̃a guibisti sa mg̃a Padre, sa pagmisa.

Cata. = Pagdímdim sa mg̃a ilímnon. * Pagtagámtam.

Cataclismo. = Pagcagobót sa calibótan, maíng̃on ng̃a sa tiempo sa paglonóp.

Cataplasma. = Haclop, hampol.

Catar. = Pagtílao, pagdímdim, pagtagámtam.

Catarata. = Bolog sa mg̃a matá.

Catarro. = Sip-ón, obó.

Cataviento. = Casicási.

Catecismo. = Libro ng̃a sinolátan sa tocso, sa pang̃adyéon.

Catecúmeno. = Ang táuo ng̃a boótan na ng̃a guitódlo ug guiándam sa pagdáoat sa boñag.

Cátedra. = Lugar ng̃a maíng̃on ing̃on sa dagoay sa oalihánan, ng̃a pagalingcódan sa mg̃a magtotóon, sa pagtóon ug pagásoy sa ilang mg̃a tinón-an.

Catedral. = Singbahán ng̃a ponóan sa obán ng̃a mang̃a Singbahán, ng̃a guibotáng̃an ug guihóptan sa Obispo con sa Arzobispo.

Catedrático. = Magtotóon sa hatáas ng̃a quinaádman.

Catequismo. = Ang pagtóon ug pagtódlo sa quinahánglan ng̃a hibalóan sa táuo ng̃a pabóñag.

Catequista. = Ang magatóon sa táuo ng̃a pabóñag.

Catequizar. V. Catequismo.

Caterva. = Pagcadághan, cadaghánan sa mg̃a táuo.

Católicamente. = Sa pagcaáng̃ay sa guitóon sa santa Iglesia.

Catolicismo. = Ang pagcadághan sa mg̃a cristianos, cadaghánan sa mg̃a táuo ng̃a sacop sa Religion ni Jesucristo. * Ang pagtóo sa Iglesia católica.

Católico. = Camatoódan ng̃a oaláy duha duha. * Ang matúod cay guipamólong man sa Dios, busa tacós gayód ng̃a pagatoóhan sa mang̃a táuo. * Táuo ng̃a sacop sa Religion cristiana. * Ng̃alan ng̃a guicahing̃álan sa mg̃a hari sa España.

Catorce. = Napólo ug opát.

Catorcena. = Cadaghánan sa napólo ug opát ca táuo, mananáp, &c.

Catre. = Lancápan ng̃a tinóyo pagbóhat, arón homígda dihá ang mg̃a táuo, catre.

Cauce. = Alaguían ng̃a halálon sa tobig.

Caucion. = Camatoódan ng̃a guihátag sa usá ca táuo sa lain ng̃a táuo, sa pagtúman sa guisógo canía, sa guisáad nia, &c.

Caudal. = Pohónan, catigayónan, manggad, dona.

Caudalosamente. = Sa pagcadagcó, sa pagcadághan.

Caudaloso. = Sobá ng̃a guibaháan sa daghan ng̃a tobig.

Caudillo. = Pang̃ólo, ang magabóot ug magasógo, sa mg̃a soldados, ponóan.

Causa. = Hingtóngdan, guinicánan, tong̃ód. * Guilioátan. * Ang mg̃a papel ng̃a sinolátan ng̃a gihing̃ánlan ug proceso, tong̃ód sa saláng dagcó ng̃a guibóhat sa bisan cansa ng̃a táuo.

Causal. = Hingtóngdan, hinóngdan.

Causar. = Paghímo. * Guinicánan, hingtóngdan sa bisan onsa.

Cáustico. = Tambal, haclop, hampol, hilog ng̃a maísog, ng̃a magapáso ug magapalábtog sa panit sa laoas ng̃a guidapátan ug guibotáng̃an.

Cautamente. = Sa pagcatagána.

Cautela. = Pagcatagána, pagcaándam. * Pagcalímbong pagcalaláng, pagándam, pagtagána.

Cautelosamente. V. Cautamente.

Cauteloso. = Táuo ng̃a magaándam, magatagána. * Ang matáhap, matahápon. * Soab, loib.

Cauterizar. = Pagpáso, pagsónog sa onód sa mang̃a samad ng̃a daútan ug nadonot.

Cautivar. = Pagbíhag, pagpamíhag.

Cautiverio. = Cabihágon, cabihágan.

Cautividad. = Idem.

Cautivo. = Bihag.

Cauto. V. Cauteloso.

Cavador. = Tigcále, comalále, magcacále, ang nagacále.

Cavadura. = Pagcále, quinále, quinalían.

Cavar. = Cale, cotcot.

Caverna. = Lang̃ob. * Bohó ng̃a guigáma sa nana sa mg̃a sámad.

Cavernoso. = Lugar, yota ng̃a may daghan ng̃a mang̃a lang̃ob, lang̃óban caáyo.

Cavidad. V. Capacidad.

Cavilar. = Paghúna húna sa bisan onsa sa dagcóng pagcóti coti, sa oaláy hingtúngdan.

Cavilosidad. = Idem.

Caviloso. = Ang nagahóna húna sa bisan onsa, guican lamang sa íang catáhap. * Ang matahápon.

Cayado. = Sogcod ng̃a balicó sa tomóy, ng̃a guinagámit sa mg̃a baquero sa mg̃a carnero ug mang̃a canding. * Sogcod, sa mg̃a Obispo.

Cazabe. = Mang̃a torta, maroya ng̃a pagaboháton sa mg̃a indio, sa nagacaláin lain ng̃a mg̃a gamót.

Cazador. = Tigpang̃áyam, tigposíl, tiglít-ag sa mang̃a langgam ug mg̃a mananáp, sa pagcóha caníla.

Cazcarria. = Pisac, yánang ng̃a napílit sa sidsid sa mg̃a saya ug sa mg̃a bisti ng̃a hatáas. * Ang sip-on, ang cogmo ng̃a nagahí sa talambóan, sa mang̃a bohó sa ilong.

Cazar. = Pagpang̃áyam, pagposíl sa mg̃a langgam ug sa mg̃a mananáp, paglít-ag caníla.

Cazo. = Tacho.

Cazuela. = Sodlánan ng̃a malíng̃in, sa yota.

CE

Cebadera. = Layág ng̃a itáod sa mg̃a sacayán, sa baupres.

Cebar. = Pagpacáon sa mg̃a mananáp, sa mang̃a baboy, &c., sa mg̃a calán-on ng̃a piníli, arón tomámboc sila. * Pagláming.

Cebo. = Ang mang̃a calán-on ng̃a ipacáon sa mang̃a mananáp, arón managtámboc sila. * Pólvora ng̃a ibútang sa bohó sa mg̃a lothang con sa mg̃a posil sa pagbóhi caníla. * Para pescar ó cazar. = Paon.

Cebolla. = Seboyas.

Cebon. = Lináming.

Cecear. = Pagyóng̃it, pagtóna tóna.

Ceceo. = Idem. * Pagcayóng̃it, pagcatóna tóna.

Ceceoso. = Tao ng̃a yong̃it, tigtóna tóna.

Cecina. = Tapa, tasajos, carne ng̃a inasínan ug binólad.

Cedazo. = Agágan sa binócboc, ayágan.

Ceder. = Paghátag, pagtógot. * Paghínay hinay, pagádang arang, pagoloóndang.

Cedro. = Laníbga.

Cédula. = Papel ng̃a diótay ng̃a pagasolátan sa bisan onsa ng̃a quinahánglan, ug ng̃a ihátag sa táuo ng̃a hingtúngdan. * Papel ng̃a pagasolátan sa mang̃a sogo sa mg̃a hari ug sa ilang pagbóot ug ng̃a guibotáng̃an sa sinógdan ug ing̃on niíni. * Aco ang Hari.

Céfiro. = Hang̃in ng̃a mahínay hinay.

Cegar. = Pagbotá. * Pagláin sa húna húna guícan sa mg̃a cailíbgon ng̃a mang̃íl-ad.

Cegato. = Ang dili macaquíta ug maáyo, halap halap.

Cegatoso. = Idem.

Ceguedad. = Pagcabotá. * Pagcaláin sa boot ug sa húna húna tong̃ód sa pagdáog sa mg̃a cailíbgon ng̃a daótan.

Ceguera. = Idem.

Ceja. = Quilay.

Cejar. = Pagsíbog, pagisíos. * Pagárang ádang, paghínay hinay, pagísol.

Cejijunto. = Ang guitódcan sa daghan ng̃a balahíbo sa mg̃a quilay.

Cejudo. = Idem.

Celada. = Pagcaátang sa lugar ng̃a tinágo, sa pagtágbo ug pagsógat sa bisan cansa ng̃a táuo sa calit, sa oaláy catáhap, ug sa oalá magtagána ug magándam ang guiatáng̃an. * Limbong, laláng. * Pagháb-on.

Celador. = Ang nagabántay, magbalántay, ang nagaátang, omalátang.

Celaje. = Pang̃ánod, dag-om.

Celar. = Atang, bantay. * Pagtimáan sa mg̃a paglíhoc, paglacát ug pagbóhat sa bisan cansa ng̃a táuo.

Celda. = Solód ng̃a guimpóy-an sa tagsa ca Padre ug sa mg̃a binócot, sa mg̃a monja, sa mg̃a convento.

Celebrante. = Ang Padre ng̃a nagamisa ug magamisa pa.

Celebrar. = Dayeg, bantog. * Pagtáhod sa cadaigánan, pagsíngba sa mg̃a toloóhan sa atong santos ng̃a Pagtóo. * Pagpiesta sa dagcóng pagcabántog. * Pagmisa sa mg̃a Padre.

Célebre. = Ang bantog caáyo, ang cating̃aláhan, banságon. * Táuo ng̃a matístis, sa maáyong boot, malipáyon.

Célebremente. = Sa pagcabántog.

Celebridad. = Dong̃og, bantog, bansag. * Ng̃atanán ng̃a guitagána ug guidóng̃an sa pagbóhat sa mg̃a piesta.

Celebro, coronilla. = Alimpólo. * Sesos. = Otoc. * Salabótan, caboótan.

Celemin. = Tacsánan maíng̃on íng̃on sa gantang.

Celeridad. = Pagcadalí, pagcalágmit.

Celeste. = Ng̃atanán ng̃a nahatong̃ód sa Lang̃it. * Ang nanong̃ód sa cabolahánan, sa pagnimayáan sa Lang̃it. * Ang may color ing̃on sa color sa Lang̃it.

Celestial. = Idem. * Ang hingpit, toman, maáyo oyamot.

Celestialmente. = Sa pagcabóot sa Lang̃it, sa pagbóot sa Dios. * Sa pagcahíngpit, sa pagcatóman.

Celibato. = Ang cahímtang sa pagcaolitáuo. * Táuo ng̃a oalá pa mamíño, apan ng̃a arang sia mamíño ug boot.

Celo. = Pagbántay sa masingcámot caáyo, pagbántay sa dong̃og ug sa paghimáya sa Dios. * Pagabobhó, pagaboghó.

Celoso. = Maaboghóon, ang magaboghó, aboghóan. * Ang nagabántay ug maáyo. * Sacayán ng̃a maquílas, ng̃a magataquílid, malíngga lingga.

Celosía. = Linála sa mg̃a papán ng̃a manípis ug haíctin ng̃a pagacúrus curúson, ng̃a guibínlan sa mang̃a bohó ng̃a diótay, sa pagsólong con ibútang na sa atubáng̃an sa mg̃a bentana ug con sa lain ba ng̃a lugar.

Celsitud. = Pagcahalángdon, pagcatáas, pagcadagcó.

Cementerio. = Lobóng̃an, lobng̃ánan, lolóbng̃an.

Cena. = Panihápon.

Cenáculo. = Solód ng̃a guipanihapónan ni Jesucristo ubán sa íang mg̃a guintón-an sa catapúsan ng̃a pagpanihápon, sa guisóndan ng̃a adlao sa íang Santos ng̃a Pagpasáquit.

Cenador. = Tigpanihápon, ang manihápon. * Lugar ng̃a malíng̃in sa mg̃a tanáman, ng̃a guitabónan ug guilandóng̃an sa mg̃a balágon, sa mg̃a paras con sa mang̃a cahoy.

Cenagal. = Pisácan, cayanáng̃an.

Cenagoso. = Ang naponó sa pisac, sa yánang.

Cenar. = Pagpanihápon.

Cencerrada. = Pagpatónog sa mg̃a bodyong, pagtáihop sa mg̃a song̃ay, pagbásal sa mg̃a caláha ug sa mang̃a tolotombága, pagbágting sa mg̃a ling̃ánay ng̃a diótay ug sa malágsot ug ting̃og, sa pagtíao sa mg̃a tigólang ng̃a namíño, sa nahaónang gabíy sa pagcasál caníla.

Cencerrear. = Idem.

Cencerro. = Ling̃ánay ng̃a diótay sa puthao ng̃a manípis, con sa tombága ba, ng̃a guinabítay sa liog sa mg̃a baca, sa mg̃a carnero, &c.

Cenefa. = Tinábas ng̃a panápton ng̃a ibótang ug ibalábag, dapit sa itáas, sa mg̃a cortina, sa mg̃a tabil, sa mg̃a pabellon, &c.

Ceniciento. = Ang may color sa abó.

Cenit. = Ang lugar sa Lang̃it ng̃a natónton ug atúbang sa atong mg̃a olo.

Ceniza. = Abó.

Cenizoso. = Bisan onsa ng̃a sináctan sa abó.

Censatario. = Omalábang.

Censo. = Abang.

Censura. = Ang paghúna húna ug pagásoy sa pagcaáyo con sa pagcadaótan sa mg̃a libro, sa obos na guibása. * Castigo sa mg̃a saláan ng̃a ibótang sa mg̃a ponóan sa santa Iglesia, ng̃a ang̃ay ug ing̃on sa nahamótang sa mg̃a tolománon ng̃a guing̃alan ug cánones.

Censurar. V. Censura.

Centella. = Linti. * Biti ng̃a caláyo, aligáto.

Centellear. V. Brillar.

Centelleo. V. Brillo.

Centena. = Usá ca gatús.

Centenario. = Ang tiempo sa usá ca gatús ng̃a túig. * Táuo ng̃a may edad sa usá ca gatús ca túig.

Centeno. = Tanóm ng̃a maíng̃on íng̃on sa trigo.

Centésimo. = Ang macatúman ug macajusto sa isip sa usá ca gatús.

Centinela. = Bisan quinsa ng̃a táuo ng̃a nagabántay, bantay, magbalántay, ang nagaátang sa bisan díin.

Central. = Ang nahatong̃ód sa talioála sa bisan onsa.

Centro. = Ang talioála sa bisan onsa.

Centurion. = Ang ponóan, ang pang̃ólo, sa cánhing tiempo, sa usá ca tapoc sa mg̃a soldados, sa pila ca soldados.

Ceñidor. = Bacos.

Ceñír. = Pagbácos, pagsángbod.

Ceño. = Pagcabolíng-it, pagcaísog sa nauong sa táuo.

Ceñudo. = Táuo sa maísog ug bolíng-it ng̃a nauong.

Cepa, tronco de plátano. = Olo. * Tronco de vides, árboles, &c. = Ponóan.

Cepillo para cepillar madera. = Sipiyo. * Para limpiar ropa. * Escoba. * Para echar ó poner limosna. = Alcansía, sodlánan, bolotáng̃an sa salipí, sa limos.

Cepo. = Bilanggóan. * Capandáyan, lit-ag sa pagdácop sa mg̃a mananáp. * Caban ng̃a diótay ng̃a yinaoíhan, ng̃a bolotáng̃an sa salapí, sa limos, sa mg̃a Singbahán, sa mg̃a preso, &c.

Cera. = Talo. * De los oidos. = Atóle.

Cerato. = Pasta, sinácot sa talo ug salong ng̃a igapílit sa papel.

Cerbatana. = Sop-ot, lothang ng̃a hatáas.

Cerca. = Alad, siclat. * Dapit, hadóol, hapit.

Cercado. = Lugar, tanáman, laoerta, &c., ng̃a guilibótan sa mg̃a cahoy con mg̃a caoáyan, ng̃a guiálad.

Cercanía. = Cadoólan, cadóol.

Cercano. = Hadóol, hapit.

Cercar. = Paglibót, paglípot, pagalídong. * Pagsíclat, pagálad, licos.

Cercenar. = Pagpótol, pagtábas sa daplin sa bisan onsa, paghinolíbis. * Pagdolodagínot, pagpótol potol sa gasto.

Cerciorar. = Pagmatúod.

Cerco. V. Cerca y Cercar. * De sol ó luna. = Alídong, payong, alíding.

Cerda. = Balahíbo sa baboy, sa cabayo, &c., balócag.

Cerdo. = Baboy.

Cerdoso. = Ang may daghan ng̃a mg̃a balahíbo.

Cerdudo. = Idem. * Táuo ng̃a guitódcan sa daghan ng̃a balahíbo sa dughan.

Cereal. = Humáy, maís, &c.

Cerebelo. = Tingcoy.

Ceremonia. = Ang mg̃a bohat ng̃a nagacaláin lain ng̃a pagaboháton sa Singbahán ug sa bisan díin, sa pagsíngba sa ng̃atanán ng̃a canhic Dios, ug sa pagtáhod sa canhic calibótan.

Ceremonial. = Libro ng̃a sinolátan sa ng̃atanán ng̃a arang boháton sa cadaygánan.

Cerería. = Baláy ng̃a pagabohátan ug pagabaligyáan sa talo, ug sa mang̃a candela, ug hasta sa matám-is.

Cerero. = Táuo ng̃a nagabóhat ug nagabalígya sa talo. * Táuo ng̃a tigsóroy sódoy lamang sa oaláy bohat.

Cerilla. = Candela ng̃a diótay ug manípis caáyo.

Cerner. = Agag, ayag.

Cernidillo. = Olan ng̃a binabáye, talígbos.

Cernido. = Inágag, ináyag.

Cernidura. = Inagágan, inayágan.

Ceroferario. = Ang nagadála ug nagatábiog sa incensario.

Cerote. V. Cerato. * Cahádloc, catálao.

Cerradero. = Bisan onsa ng̃a sinararáhan ug ang igasára.

Cerradura. = Yaoíhan.

Cerraja. = Idem.

Cerrajería. = Baláy ng̃a pagabohátan ug pagabaligyáan sa mg̃a yaoíhan, salsalán.

Cerrajero. = Ang nagabóhat sa mg̃a yaoíhan, mananálsal.

Cerrar. = Sara, yaoi, locob, tabon. * Cerrarse la boca. = Tac-om, ong̃ot, picot. * Los ojos. = Pióng. * El puño. = Comó, comcom.

Cerrarse el orificio. = Quilpot. * El tiempo, oscurecerse. = Ng̃iob, dag-om, ng̃it ng̃it. * Herida. = Olat, pilot.

Cerrazon. V. Cerrarse el tiempo, &c.

Cerril. = Yota ng̃a capangpáng̃an, cabatóan. * Táuo ng̃a borong, boquídnon, ihaláson, loog, simaron.

Cerro. = Boquid, bang̃ílid, baquílid.

Cerrojo. = Pothao ng̃a igatranca sa mg̃a tacop ug mg̃a talambóan.

Certeza. = Pagsáyod, casayódan.

Certidumbre. = Idem.

Certificacion. = Camatoódan sa bisan onsa.

Certificado. = Idem.

Certificador. = Ang nagapamatúod.

Certificar. = Pagmatúod.

Cervato. = Anac ng̃a diótay sa osa.

Cerveza. = Ilímnon ng̃a nagáma sa tobig ng̃a hinolóman sa trigo con sa cebada ug sa dagámi ng̃a guihing̃álan ug lúpulo.

Cerviguillo. = Tingcoy, tangcógo.

Cerviz. = Idem.

Cesar. = Adang, ondang, poyo, honóng.

Cesta. = Bocág ng̃a diótay, tagácan.

Cesto. = Bocág. * V. Canasta.

Cetáceo. = Isda ng̃a dagcóan, sa dagat.

Cetrino. = Color ng̃a molomaítom ug boloberde.

Cetro. = Cahoy sa salapí con sa boláoan, ng̃a linabráhan ug maáyo, ng̃a timáan sa pagcahalángdon sa mg̃a hari.

CI

Cia. = Bocóg sa payod.

Ciaboga. = Ang pagtóyoc sa mg̃a sacayán ng̃a may gayóng, sa paggáod sa mg̃a gomaláod sa luyo ug sa pagsía, sa pagsíbog.

Ciar. = Sía, sibog, isol, isíos.

Cicatería. = Pagcahícao, pagcacáguis.

Cicatero. = Hicaoán, daginótan, caguísan.

Cicatriz. = Olat.

Cicatrizar. = Pagólat, pagpílot sa mg̃a samad.

Cidra. = Bong̃a ng̃a matng̃on ing̃on sa limon, sa soá, sooá.

Ciegas (a). = Sa pagcaoaláy huna huna, sa pagcaoaláy boot, sa oaláy sugá.

Ciego. = Botá, bolag.

Cielo. = Lang̃it. * Paghimáya sa lang̃it, capaládan, cabolahánan, caolgánan, paholáyan. * De pabellon. = Lang̃it lang̃it.

Ciempies. = Olahípan, tipál-o.

Cien. = Usá ca gatús.

Ciencia. = Quinaárman, caálam.

Cieno. = Yánang, pisac, yota ng̃a mahágcot, lapoc.

Ciento. V. Cien. * Pies. V. Ciempies.

Cierne. = Bolac sa mg̃a cahoy.

Ciertamente. = Sa pagcamatúod, matúod.

Ciertísimo. = Matúod oyámut, caáyo.

Cierto. = Matúod, sayod, dayág.

Cierva. = Osa ng̃a baye.

Ciervo. = Osa ng̃a laqui.

Cifra. = Pagsólat, solat ng̃a dili pagabotáng̃an sa mg̃a letra ng̃atanán, dinalíng polong.

Cigarra. = Gang̃ís.

Cigarrero. = Ang nagabóhat ug nagabalígya sa mg̃a tinóstos ng̃a tabaco.

Cigarro. = Tinóstos ng̃a tabaco, dahon ng̃a tabaco ng̃a liníquit, tabaco ng̃a tinádtad ng̃a pino ug magamáy caáyo ng̃a pinótos, liníquit con binódbod sa papel.

Cigüeña. = Langgam sa España ng̃a dagcó sa manóc: nagasálag sa mg̃a campanario.

Cilicio. = Bisti ng̃a maháit caáyo ng̃a guibisti sa mg̃a táuo ng̃a mapenitenciáhon. * Bacos ng̃a guitaólan sa mg̃a talicalá ng̃a toncan con sa mg̃a balabíbo sa baboy con sa cabayo, ng̃a ibácos ng̃a dapat sa onód sa buot magpasáquet sa laoas.

Cilindro. = Bisan onsa ng̃a cahoy, puthao, &c., ng̃a hatáas ug malíng̃in.

Cima. = Catapúsan, casalpóng̃an sa mg̃a caboquílan, quinabontólan. * Catapúsan sa bisan onsa.

Cimarron. = Loog, ihaláson, simarón.

Cimbalillo. = Ling̃ánay ng̃a diótay.

Cimborrio. = Atóp sa mg̃a Singbahán ng̃a nahatong̃ód dapit sa altal mayor con ponóan, ug magasácop sa mg̃a arco sa mg̃a capilla con sa crucero.

Cimbra. = Tináod ng̃a binóhat sa mg̃a cahoy, sa paggáma sa mang̃a arco sa bató.

Cimbrar. = Boyoc, patoc patoc.

Cimentar. = Pagbóhat sa mg̃a cimientos con mang̃a tilindógan sa bisan onsang baláya, cota, baluarte, &c.

Cimiento. = Cotang malíg-on ng̃a pagaboháton sa ilálom sa yota, ng̃a pagatódcan ug pagatindógan sa baláy, muralla, cota baluarte, &c., ng̃a buot boháton.

Cinamomo. = Cahoy: ang íang bolac mahomót man.

Cincel. = Sinsel, puthao ng̃a capin sa usá ca dang̃áo ang cahitáson, sa matalinis ug maháit sa tomóy: bale sa paglabra sa mg̃a bató ug mg̃a tombága, ug sa paglíloc niána. * Patic.

Cincelar. = Paglabra ug paglíloc sa mg̃a bató sa mg̃a tombága ug sa pothao.

Cinco. = Limá.

Cincuenta. = Calím-an.

Cincha. = Bacos sa panit con sa lain pa ng̃a hilimóon ng̃a ibácos sa mg̃a cabayo sa ilálom sa ílang tian, ug igabáat sa siya ng̃a guibótang sa ílang bocó bocó arón dili mahólog. * Baghot.

Cinchar. = Paghógot sa bacos, sa sinsa, (cincha) sa mg̃a cabayo, &c., arón dili mahólog ug madál-os ang siya.

Cincho. = Bacos ng̃a panit ng̃a igabácoo sa laoas sa mg̃a mamomóo ug sa magbobóhat sa yota, arón maínit ang ilang cotó cotó.

Cíngulo. = Pisi, sagioálo, cordon con sinta sa hilo, igagáma, &c., ng̃a igabácos sa mg̃a Padre sa ilang haoac sa ibábao sa alba, may mg̃a ponpon sa isigcatomóy.

Cinta. = Hinábol sa hílo, igagáma, &c., ng̃a hatáas ug haíctin, nanagcaláin lain ang ilang color. * Encinta. = Babáye ng̃a samcon, mabdos.

Circuito. = Ang nahasácop sa bisan onsa ng̃a guilibótan, calíbot, calibótan.

Circulacion. = Paplacát sa libót, pagcalibót.

Circular. = Libót, lipot, licos. * Solat ng̃a guican sa bisan cansa ng̃a ponoána, ng̃a guipaágui agui sa daghan ng̃a mg̃a sacop, arón managtóman sa guisógo dihá. * Ang salapí ug ang mg̃a balíta, mang̃a polong ug mg̃a soguílon ng̃a nanagágui sa daghánan ng̃a mg̃a táuo.

Círculo. = Malíng̃in, alíndong, alíding.

Circuncidar. = Pagtóli.

Circuncision. = Idem, pagcatóli. * Piesta, adlao sa pagquíta ug pagdála ni María Santísima can Jesucristo ng̃a Guinóo ta sa Sinbahán sa Jerusalém, sa pagtóli canía.

Circunferencia. V. Círculo.

Circunspeccion. = Pagcalígdong, pagcaboótan, pagcaámbong.

Circunspecto. = Malígdong, maámbong, boótan.

Circunstancia. = Cahigayónan. * Quinahánglan sa bisan onsa.

Circunstanciadamente. = Sa pagcatóman, sa oaláy colang ug bisan onsa.

Circunstanciado. = Ang guiásoy, ug hingsáydan ug maáyo, sa toman.

Circunstante. = Ang nagalibót sa bisan onsa. * Ang nagaatóbang, ang nagaátang, ang nagatámbong, tomalámbong, omatóbang, tigátang.

Circunvalacion. = Pagcalibót, pagcalípot, pagcalícos.

Circunvalar. = Lipot, libót, licos.

Circunvecino. = Ang nagapoyó sa hadóol, hapit, tong̃ód, silíng̃an.

Cirial. = Candelero ng̃a hatáas, bolotáng̃an sa candela ng̃a guidála sa mg̃a cristan sa mg̃a piesta sa Singbahán.

Cirineo. = Tomalábang, ang nagatábang sa bisan onsang bohat.

Cirio. = Candela ng̃a dagcó, hatáas ug mabagá. * Candela labing mabagá ng̃a guitolpócan sa limá ca tipac, pedazo ng̃a diótay, sa insienso, sa pagcadágoay sa cruz, ng̃a pagbendicionan sa Singbahán sa Sábado santo, ug pagadagcótan sa tiempo sa pagmisa, hasta sa adlao sa pagsáca ni Jesucristo sa mg̃a Lang̃it.

Cirro. = Hobág ng̃a daútan caáyo, bisan ng̃a díli maól-ol sa canónay.

Ciruela. = Bong̃a sa España, siriela, siriuela.

Ciruelo. = Cahoy ng̃a magabóng̃a sa ciruelas, sa mg̃a sirioelas.

Cirujia. = Quinaádman sa pagcamananámbal.

Cirujano. = Mananámbal.

CL

Clavado. = Ang guilánsang. * Ang moátang sa horas ng̃a catongdánan, sa bisan díin, ang díli magasálang, ang díli mocólang sa iang catong̃ód.

Clavar. = Paglánsang.

Clavazon. = Pagcadághan, cadaghánan sa mg̃a lansang.

Clave. = Bató ng̃a igasángcap, igasára sa mg̃a arco, ang catapásan ng̃a bató ng̃a itáod sa mg̃a arco.

Clavel. = Bolac.

Clavera. = Bohó sa pagsóol sa mg̃a lansang ug sa pagbóhat ug pagbácbac sa mg̃a olo.

Clavero. = Táuo ng̃a nagabáton sa yaoe sa bisan diin ng̃a tacús pagabantáyan.

Clavetear. = Pagdáyan dáyan sa bisan onsa sa mang̃a lansang sa boláoan, sa salapí con sa tombága.

Clavija. = Clavijas.

Clavijero. = Pothao con cahoy ng̃a hatáas ug haíctin, ng̃a guitaólan sa mg̃a clavijas sa mang̃a tolónggon ng̃a may coldas.

Clavo. = Lansang. * Cobal. * Panácot ng̃a guing̃álan ug clavo, ng̃a maíng̃on ing̃on sa dagoay sa lansang.

Clemencia. = Pagpoáng̃od.

Clemente. = Mapoang̃ódon, tigpoáng̃od.

Clementísimo. = Mapoang̃óron oyámot.

Clerecía. = Cadaghánan, pagcadághan, catilíngban sa mg̃a Padre ng̃a díli Religioso, ng̃a díli managpoyó sa mg̃a convento.

Clerical. = Ang nanong̃ód sa mg̃a clérigo.

Clericato. = Cahímtang sa mg̃a clérigo.

Clérigo. = Padre ng̃a díli mapoyó sa convento. * Táuo ng̃a guioldenáhan, ug nagasílbi sa Singbahán.

Clerizonte. = Padre ng̃a clérigo sa malágsot ng̃a bisti, ug ng̃a díli maáyo ang iang pagatúbang.

Clero. = Cadaghánan sa mg̃a táuo, ng̃a nanagsílbi sa Singbahán, ng̃a guioldenáhan.

Cliente. = Tinabáng̃an, linabánan, ang guilabánan, guitabáng̃an, guitogótan sa dalángpan.

Clientela. = Pagcalában, pagcatábang, pagtógot ug dalángpan sa mg̃a salapían, sa mg̃a adonáhan ug mg̃a gamhánan, sa mg̃a hang̃ol ug mg̃a macalolóoy.

Clin. V. Crin.

Cloaca. = Alaguían, lugar, sandayóng ng̃a pagabaháan ug pagaaguían sa tobig ng̃a mahógao sa mg̃a calongsódan.

Cloquear. = Pagpótac sa mg̃a manóc ng̃a baye, ug labí pa sa mg̃a lomlom.

Clueca. = Manóc ng̃a lomlom, ug ang ubán pang mg̃a langgam.

Clueco. = Táuo ng̃a tigúlang ug malóya na caáyo.

CO

Coaccion. = Pagpógos, paglógos, pagpílit sa bisan cansa ng̃a táuo, arón magbóhat con mamólong sa bisan onsa.

Coacervar. = Ipon, ting̃ób, tapoc, ogdo.

Coadjutor. = Tomalábang, tabang, loyo loyo, ubán, ang nagatábang.

Coadyuvar. = Tabang. * Atang. * Tampo. * Obán.

Coagulacion. = Pagcatibúoc sa tobig, dogó, nana, &c.

Coagular. = Pagtibúoc sa vino, gatas, tobig, &c., hagcot, bonol.

Coartar. = Pagbósong, díli pagtógot sa toman sa bisan onsa.

Cobarde. = Taláoan, maharlócon, matahápon.

Cobardemente. = Pagcatálao.

Cobardía. = Catálao, cahárloc.

Cobertera. = Taclob, simpi, totob.

Cobertizo. = Balong balong, atop atop.

Cobertor. = Habol, tabon, taclap.

Cobertura. = Tabon, taclap.

Cobija. = Pandong, mantiya.

Cobijar. = Pagtábon pagtáclap, paghábol.

Cobrador. = Maniníng̃il.

Cobranza. = Pagtíng̃il, pagcatíng̃il.

Cobrar. = Ting̃il, sing̃il.

Cobre. = Tombága.

Cobro. V. Cobranza.

Cocar. = Pagparáyeg.

Coccion. = Pagcalóto, pagcahílis.

Cocear. = Tindac. * Pagsócol, paglális.

Cocer. = Paglóto, paglatá.

Cocido. = Ang laolla, loto.

Cocimiento. = Linóto, liná-ga, linatá.

Cocina. = Pagalotóan sa mg̃a calán-on, abó, dapóg, pang̃alayóhan.

Cocinar. = Pangpang̃aláyo.

Cocinero. = Cocinero, ang nang̃aláyo.

Coco, palma y fruta. = Lobí. * Fruta tierna. = Botong.

Cochambre. = Bisan onsa ng̃a mahógao ug mabahó.

Cochambroso. = Táuo ng̃a mabahó, hogáoan.

Coche. = Coche, galíng̃an.

Cochero. = Ang magabántay ug magahópot sa mg̃a mananáp ng̃a managgóyod sa coche.

Cochina. = Baboy ng̃a baye. * Parendera. = Anáyon.

Cochinería. = Hugao, cahogáoan.

Cochinillo. = Bactin.

Cochino. = Baboy. * Cebon. = Lináming.

Codaste. = Ang bahin ng̃a catapósan sa onáyan sa mg̃a sacayán, ng̃a dapit sa bansálan, pamálong.

Codazo. = Pagpócpoc ng̃a guipócpoc sa sico.

Codear. = Idem. * Paglihoc sa mg̃a sico.

Códice. = Libro ng̃a sinolátan sa mg̃a solat ng̃a daan, caráan.

Codicia. = Cahícao, pagcadaginot, cacáguis.

Codiciable. = Ang tacós ng̃a angcónon, ng̃a higogmáon, ng̃a boóton, ng̃a ibgan. * Mailíbgon.

Codiciante. = Hicáoan, maibógon, daginótan, caguísan, sinacóan.

Codiciar. = Hicao, daguínot, ibog, caguis.

Codicilo. = Camatoódan ng̃a guisolátan sa caogalíng̃on ng̃a pagbóot sa bisan cansa sa tong̃ód sa íang cabílin.

Codiciosamente. = Sa cahícao, sa pagcadagínot.

Codiciosísimo. = Ang hicáoan caáyo, ang daginótan oyámot, ang maibógon ng̃a tood.

Código. = Libro ng̃a sinolátan sa mg̃a batásan, mang̃a leyes, ng̃a guipabaláod ug guipabántog sa mg̃a hari.

Codo. = Sico. * Socod ng̃a hatáas maíng̃on sa cahitáson cotob sa sico hasta sa tomóy sa mg̃a todlo, sa binóclad ang camót.

Codorniz. = Langgam sa España.

Coepíscopo. = Isigcaobispo.

Coercion. = Pagcapogóng, pagcaháoid.

Coercitivo. = Ang nagapógong, ang nagaháoid.

Coetáneo. = Dong̃an, talidóng̃an.

Cofa. = Salog salog ng̃a guibótang sa olo con sa tomóy sa mg̃a taládoc sa mg̃a sacayán.

Cofin. = Bocág. * V. Canasta.

Cofrade. = Táuo ng̃a nahasácop sa bisan onsa ng̃a cofradía.

Cofradía. = Catilíngban sa mg̃a táuo ng̃a maampóon ng̃a nanaghiósa síla sa pagtóman sa mg̃a bohat ng̃a maáyo ug sa calóoy.

Cofre. = Caban, panonódlan sa bisti ug sa bisan onsa, guisápao sa goa sa panit, ug sa solód sa panápton con sa papel ng̃a binólac bolácan ug malíg-on.

Cogedero. = Coloháon, ang masáyon macóha.

Cogedizo. = Idem.

Cogedor. = Comolóha, ang magacóha.

Coger. = Coha. * V. Agarrar, agarrarse. * Pagdaguínot sa mg̃a bong̃a, pagsápi, pagcótlo, pagáni. * Sangcap.

Cognacion. = Pagcacaobánan ng̃a guican sa maong mang̃a tigúlang.

Cognomento. = Bansag.

Cogollo. = Odlot.

Cogote. = Tingcoy, tangcógo.

Cohabitacion. = Pagcaípon, pagcalóon, pagpoyó sa usá ca baláy, duhá ca táuo, babáye ug laláqui, mang̃a miño con camaáyo ba.

Cohabitar. = Pagpuyó maíng̃on sa pagpuyó sa mang̃a miño.

Cohechar. = Paghópo, pagcúha sa maáyong paghócom con sentencia, tong̃ód sa mg̃a hatag, mg̃a regalo ug mg̃a gasa ng̃a ihátag sa mg̃a testigos, sa hocom, con sa lain táuo.

Cohecho. = Ang pagábi abi, pagregalo ug paggása sa hocom con sa lain táuo, tong̃od sa iang pagaboháton, ug arón magalában, bisan ng̃a díli mahamótang sa casadáng̃an, sa maong táuo ng̃a nagaregalo.

Coheredero. = Dong̃an sa pagdáoat sa cabílin.

Coherencia. = Pagcaáng̃ay, pagcaóyon sa mg̃a botang.

Coherente. = Bisan onsa ng̃a moóyon, moáng̃ay sa bisan onsa.

Cohete. = Pinotol sa bagácay con postánan sa papel ng̃a guibódbod ug maáyo sa quilis ug binólit sa salong, dapit sa gao, ng̃a pagasódlan sa pólvora ug ipalópad sa obos na guisilsílan sa caláyo.

Cohibir. = Pagpógong, pagháoid.

Coime. = Magbalántay sa bolang, ang modáoat sa baláidon tong̃ód sa pagsábong ug pagláboc sa mang̃a manóc.

Coincidir. = Pagáng̃ay, pagóyon sa usá ca botang sa lain ng̃a botang.

Cóito. = Pagcaípon, pagcadóol sa duhá ca táuo, laláqui ug babáye, pagcahiósa, pagcahiláoas, pagpacasalá.

Cojear. = Pagpíang, pagquíang quíaug. * Pagcólang sa catadóng̃an.

Cojera. = Pagcapíang, pagcaquíang quíang.

Cojijoso. = Táuo ng̃a madalí sasaquétan, ang madalí mahagáoad, ug guióbsan sa boot.

Cojin. = Onlánan ng̃a dagcó ug sa mapóla ng̃a sapao, ng̃a ibótang sa mg̃a Singbahán arón lodhan sa mg̃a Padre, sa mg̃a Obispo ug sa Capitan General.

Cojo. = Táuo ug piáng, ng̃a nagaquíang quíang, ang nagaquíhod.

Col. = Coles.

Cola. = Icog. * Cola ng̃a ipil lit.

Colaborador. = Ang nagatábang, ang loyo loyo, ang miobán sa pagbóhat sa bisan onsa.

Colacion. = Pagcatándig, pagcatándi. * Pagdáoat sa mg̃a Padre sa ilang pagcacura, sa guitagáan na sila sa camatoódan ng̃a guican sa Sr. Vice-Patrono Real ug sa Sr. Obispo, ug ing̃on ng̃a nahamótang sa mg̃a tolománon sa Singbahán. * Pagcáon ng̃a igo sa casadáng̃an, sa mg̃a calán-on ng̃a magáan, sa pagcagabíy sa adlao ng̃a guipoasáhan.

Colada. = Pagbacá sa mg̃a panápton ug ang panápton ng̃a guibáchan.

Coladero. = Saláhan.

Colador. = Idem.

Coladura. = Pagcasála, pagsála.

Colar. = Idem. * V. Colacion hasta sa pagcáon.

Colateral. = Ang bahin sa mg̃a baláy sa mg̃a Singbahán, &c., ng̃a anáa sa loyo ug sa loyo, ang mg̃a solód, ang mg̃a altal, &c., ng̃a nahamótang dapit sa toó ug dapit sa oála. * Caobánan ng̃a díli gomícan sa maong guinicánan, ing̃on sa mang̃a bayáo, &c.

Colcha. = Tabon sa higdáan, habol ng̃a mabóg-at, silbi sa pagdáyan dáyan sa catre ug sa tiempo sa tugnao.

Colchon. = Onlánan ng̃a dagcó ng̃a nagasángcap sa tibúoc ng̃a catre con higdáan, ang guisódlan sa lana sa mg̃a carnero, sa gapas con sa balahíbo ng̃a diótay, mahómoc ug magamáy sa manóc. * Cama.

Colear. = Paglíhoc sa icog.

Coleccion. = Pagcaípon, pagcatápoc, pagcating̃ób sa bisan onsa.

Colecta. = Mg̃a pagámpo con mg̃a pang̃adyéon ng̃a guibása ug guipang̃ádye sa mg̃a Padre ng̃a nanagmisa.

Colectivamente. V. Coleccion.

Colector. = Ang nagatápoc, ang magapating̃ób. * Maniníng̃il, ang nagatíng̃il sa mg̃a paninínglon.

Colega. = Isigcatinón-an, caobán sa escolahán, sa pagestudio.

Colegial. = Táuo ng̃a sacop sa colegio.

Colegio. = Cadaghánan, catilíngban sa mg̃a táuo ng̃a nanagpoyó sa baláy ng̃a pagatón-an sa mg̃a quinaádman. * Ang maong baláy ng̃a pagatón-an, escolahán. * Convento sa mg̃a Padre ng̃a pagatón-an sa mg̃a báta.

Cólera. = Laoay ng̃a mahágcot, ng̃a nagacaláin lain ug color, ng̃a magáma sa atáy. * Casocó, caligótgot, caáquig, capong̃ót. * Morbo. = Soca ug calíbang. * Saquét ng̃a maháit ug macálit caáyo, ng̃a guiobánan sa pagsóca, sa pagcalíbang, sa pagbánhod ug pagquíoi sa mg̃a tíil ug mg̃a camót, ug sa mabáscog ng̃a hilánat.

Colérico. = Táuo ng̃a pongtánon, ng̃a madalí ug masáyon masocó, manoyó ug maligótgot.

Coleta. = Bohóc ng̃a paságdan arón tomóbo dapit sa tangcógo.

Colgadero. = Bisan onsa ng̃a bibitáyon. * Lugar ug bisan onsa ng̃a pagabitáyan.

Colgadizo. = Atop atop, balong balong.

Colgador. = Papán ng̃a manípis ng̃a may togdánan ng̃a hatáas, sa pagbítay sa mg̃a pisi ng̃a sablayán sa mg̃a papel ng̃a guican sa imprenta, hinólma na, arón mamalá.

Colgadura. = Tabil, bitay bitay.

Colgajo. = Bisan onsa ng̃a tinábas, panápton con nóog ng̃a nabítay, bitay bitay.

Colgante. = Ang nabítay.

Colgar cortinas, pabellones, &c. = Sablay, tabil, bitay. * Ropa, &c., para que se enjugue ó seque. = Sablay, bulad, hulaybay. * Cuadro ú otra cosa arrimada á la pared. = Sab-ong, sad-ong. * Globo ó cosa semejante. = Bitay.

Colgarse alguno. V. Ahogar, ahogarse alguno, colgarse.

Cólica. V. Cólico, &c.

Cólico, dolor cólico. = Sool, saquét ng̃a maháit ug mabáscog sa tian.

Colicuar. = Pagtónao sa bisan onsa.

Coliflor. = Otan maíng̃on ing̃on sa coles.

Coligacion. = Pagcahiósa, pagcaípon, pagcasábot.

Coligante. = Ang may capolong̃ánan contra sa lain, ang magalális sa lain.

Coligarse. = Ipon, ting̃ób, sabot, pagpólong polong, paghiósa.

Colina. = Bang̃ílid, baquílid, bongtod, handig.

Colirio. = Tobig ng̃a sináctan sa nagacaláin ng̃a mang̃a tambal ng̃a italámbal sa mg̃a matá.

Coliseo. = Lugar ng̃a pagabohátan sa mg̃a dola ng̃a pagaanháan ug tambóng̃an sa cadaghánan.

Colision. = Pabcadósdos, pagcabáng̃os. * Pagcalónlon.

Colmadamente. = Sa pagcaólong, sa pagcaótong ótong.

Colmar alguna medida de áridos. = Olong, otong otong, ponó caáyo. * Paghátag sa pagcalólot.

Colmena. = Lugar ng̃a pagabotáng̃an sa odlan sa mang̃a potiócan.

Colmenar. = Idem.

Colmillazo. = Pagtang̃ág, pagsámad sa tang̃ó.

Colmillo. = Tang̃ó.

Colmilludo. = Tang̃óhon, ang may dagcóng tang̃ó.

Colmo. = Caólong, caótong ótong. * Catapósan, pagcatóman, pagcatibáoas sa bisan onsa.

Colocacion. = Pagcabótang, pagcahósay, pagcalíngcod, pagcaáng̃ay.

Colocar. = Botang, lingcod, ang̃ay. * Pagbótang sa bisan cansa ng̃a táuo sa estado, sa pagcamíño, sa pagcapadre, con sa bisan onsa ng̃a opicio.

Colodrillo. = Tigcoy, tangcógo.

Colonia. = Cadaghánan sa mg̃a táuo ng̃a guisógo arón managpoyó sa usá ca lugar ng̃a halayó sa ilang guicataóhan, ug ang maong lugar ng̃a guiadtóan. * Tobig ng̃a mahomót, ng̃a guing̃álan ug colonia.

Colono. = Ang nagapuyó sa colonia. * Ang táuo ng̃a nagaábang sa yota sa pagbóhat niána.

Coloquíntida. = Tanóm sa mapáit ng̃a bong̃a.

Coloquio. = Soiti, soguílon, pagpólong, cagóla.

Color. = Color.

Colorado. = Mapolá. * Mang̃a soguílon ng̃a molomaláo-ay, molomang̃íl-ad.

Colorante. = Bisan onsa ng̃a itilína icatína.

Colorar. = Pagpíntal, pagtína. * Pagpolá sa nauong sa táno, guican sa saquét con sa caólao ba.

Colorear. = Pagsománg̃il, pagsáng̃il. * Pagpolá polá.

Colorido. = Pagcasacót sa daghánan ng̃a mg̃a color.

Colorin. = Langgam. * Color ng̃a maáyo ug ng̃a molabáo sa obán ng̃a mg̃a color.

Colosal. = Bisan onsa ng̃a labíng dagcó sa obán ng̃a isigcaíng̃on.

Coloso. = Idem.

Columbrar. = Quita, tan-ao, solóng. * Tahap, taghap.

Columna. = Haligue sa cota con sa cahoy ng̃a malíng̃in, con sa lain ng̃a dagoay.

Columpiar. = Doyan, tabog, tabiog.

Columpio. = Idem.

Colla. = Hang̃in ng̃a mahorós ng̃a madógay toló, opát, oaló ug capin, osáhay, ca adlao.

Collado. V. Colina.

Collar. = Culentas, cuentas, rosario, talicalá sa boláoan, &c., ng̃a ibítay sa liog.

Collera. = Liógan.

Comadre. = Mare. * Mananábang.

Comadreja. = Mananáp ng̃a maíng̃on ing̃ón sa ilagá, apan dagcó.

Comadron. = Laláque ng̃a manábang sa mg̃a babáye sa ilang pagánac.

Comandancia. = Pagcacomandante.

Comandante. = Pang̃ólo, magbolóot, ang magasógo ug magabóot sa pila ca táuo ng̃a nahasácop sa iang gahóm. * Ang magasógo ug magabóot sa obán ng̃a mg̃a ponóan ng̃a obus canía. * Ang magabóot ug magahópot sa mg̃a sacayán sa hari.

Comandar. = Pagsógo sa mg̃a soldados.

Comarca. = Cootlánan, pagcanáyon.

Comarcano. = Silíng̃an, táuo ng̃a mapoyó sa hadóol.

Comarcar. = Pagnáyon ang usá ca yota sa lain ng̃a yota. * Pagtánom sa mg̃a cahoy sa pagcataláy, sa pagcaatúbang.

Combar. = Liquiob, quióom, ticóco, balíquig.

Combatir. = Pagáoay, pagpang̃óbat, sangcay, damag, dosmog.

Combes. = Lugar sa ibábao sa salog con sa cubierta sa mg̃a sacayán, cutob sa taládoc ng̃a guing̃alan ug mayor hasta sa dolong.

Combinar. = Pagípon, pagáng̃ay, paghúsay. * Pagtándig, pagtándi, pagíndig.

Combustible. = Ang masáyon sosonógon.

Combustion. = Pagcasónog.

Comedero. = Calán-an. * Bisan onsa ng̃a macaón.

Comedia. = Comedya, dola.

Comediante. = Táuo ng̃a apil sa dola.

Comedido. = Ang táuo ng̃a maábi abíhon, tigtáhod, ang maálam magatóbang, ang mohátag sa toman ng̃a pagtáhod sa mg̃a talahódon, mataháon.

Comedio. = Talioála, catong̃ánan sa bisan onsa.

Comedor. = Ang hing̃áon caáyo. * V. Comedero.

Comendador. = Táuo ng̃a nahasácop sa catilíngban sa mg̃a táuo ng̃a donggánon tong̃ód sa paghátag ug paglólot canía sa Guinóong hari sa Cruz ng̃a timáan sa iang cahímtang.

Comentar. = Asoy, sayod, saysay.

Comento. = Pagcaásoy, pagcasáyod, pagcasáysay.

Comenzar. = Sogod, ona.

Comer. = Caon. * Con otro ó con otros. = Salo. * Carne ó pescado crudo. = Quilao, hilap. * Algo para beber. = Somsom. * Las aves. = Toca, toctoc. * Los animales, las sementeras. = Pahit. * Tragando enteros los bocados. = Lamoy. * Un animal á otro. = Sobad.

Comerciante. = Magbalilígya, domolóong.

Comerciar. = Pagbalígya sa bisan onsa arón mahabílin ang tobo con ganancia.

Comercio. = Pagbalígya, pagpang̃íta sa quinabóhi, sa cabohían, sa pagbolobalígya sa mg̃a manggad ng̃a guipálit ng̃a daan, sa mg̃a calán-on con sa bisan onsa.

Comestible. = Bisan onsa ng̃a macáon, calán-on, cán-on.

Cometa. = Bitóon ng̃a dagcó ng̃a paquíta usáhay sa Lang̃it, ug may icog ng̃a hatáas caáyo. * Doláan sa mg̃a báta ng̃a ipalopád sa hang̃in ug guing̃álan ug talabánog. * Banog banog.

Cometer. = Pagtógot ang usá sa táuo sa íang gahóm sa lain ng̃a táuo, pagtógon. * Pagsógod sa bisan onsa. * Pagsayóp, pagbóhat ug salá.

Comezon. = Pagcacatól, pagcagíloc.

Cómico. V. Comediante.

Comida. = Can-on, calán-on. * De solo morisqueta, camote, ube, &c. = Can-on, loto. * De carne ó pescado. = Sod-an, solá, soda.

Comido. = Bosog, ang micáon na.

Comienzo. = Sinógdan guinicánan.

Comilon. = Hing̃áon, tigcáon caáyo, ang macaón sa mabáscog, ang mocáon ug labí sa cusadáng̃an.

Comilona. = Pagcáon, panihápon, paniódto, paniága con pamáhao ng̃a guibotáng̃an sa daghánan ug sa nagacaláin lain ng̃a mg̃a calán-on.

Comino. = Dagámi ng̃a magabóng̃a sa mg̃a liso ng̃a magamáy pa sa humáy ug magámit sa panácot sa mg̃a calán-on.

Comisario. = Comisario, táuo ng̃a magatóman sa mg̃a sugo ng̃a guitógon canía. * Sologóon sa mg̃a gobernadorcillo ug táuo ng̃a guinatagáan ug baras, ug may gahóm sa pagbólong ug pagdácop sa mang̃a saláan.

Comision. = Togon ng̃a guitógon sa usá ca táuo sa lain ng̃a táuo.

Comisionar. V. Cometer hasta pagsógod.

Comistrajo. = Pagcasacót ng̃a díli ang̃ay sa mang̃a calán-on.

Comitiva. = Cadaghánan sa mg̃a sologóon ng̃a nanagobán obán sa mg̃a dagcóng táuo.

Cómitre. = Magbalántay sa mg̃a preso ug mg̃a boang.

Como. = Ing̃on, maníng̃on, dao, somála.

Cómoda. = Panonódlan ng̃a cahoy ng̃a guitaólan sa mg̃a honos honos, sa pagtípig ug pasolód sa mg̃a bísti ug sa bisan onsa pa.

Cómodamente. = Sa pagcamasáyon, sa maáyong pagcabótang.

Comodatario. = Ang moólos sa isigcatáuo sa bisan onsa, ug may catungdánan sa pagóli sa guiólos con guibáilo.

Comodidad. = Maáyong pagcabótang. * Cadaghánan sa quinahánglan sa pagcabóhi, sa quinabóhi, sa cabohían.

Cómodo. = Polos, caposlánan. * Ang̃ay, oyon, maáyo.

Como quiera. = Bisan onsa. * Sa bisan onsa ng̃a pagcabotáng̃a, sa bisan onsa ng̃a pagbóhat. * Somála.

Compacto. = Libon, madásoc.

Compadecerse. = Looy, hinóclog, poáng̃od.

Compadre. = Pare, ang nagacódcod sa pagbóñag con sa pagpirma sa anac sa lain.

Compaginar. = Hosay, sohay, ang̃ay, pagbótang ug maáyo.

Compañero. = Obán, caobán, dapig.

Compañía. = Pagobán, pagcaobán, caobánan. * Pagsábot, pagóyon, paghiósa sa pila ca táuo sa ílang pagcomercio. * Tagsa ca tapóc sa mg̃a soldados ng̃a guinahóptan sa ílang caogalíng̃on ng̃a capitan.

Compañon. = Itlog sa mg̃a táuo ug sa mg̃a mananáp.

Comparable. = Bisan onsang botang ng̃a adang itándig sa lain ng̃a botang.

Comparacion. = Pagcatándig, pagtándi.

Comparar. = Tandi, tandig, sanglit.

Comparecencia. = Pagcaatóbang, pagpaquíta pagtóngha.

Comparecer. = Tongha, atóbang, pagpaquíta.

Comparsa. = Cadaghánan sa mg̃a táuo ng̃a nanagobán obán sa nagapacadágcong táuo sa mg̃a dola, ug pacaíngnon ng̃a íang mang̃a sologóon con mang̃a sacop.

Compartir. = Bahin, pahat.

Compas. = Capandáyan sa mg̃a panday sa cahoy ng̃a magámit nila sa ílang pagsócod sócod. * Paghósay ug pagáng̃ay sa mg̃a tolónggon sa música sa pagdóyog na. * Pagsádsad sa mg̃a táuo ng̃a nanagsabáy ng̃a macaígo sa pagdóyog sa mg̃a músico.

Compasar. = Pagsócod sa compás.

Compasion. = Poáng̃od, calóoy, pagcahinóclog.

Compasivo. = Mahinoclógon, mapoang̃ódon, malolóy-on mang̃iloóyan.

Compatriota. = Isigcataguilóngsod.

Compeler. = Pogos, logos.

Compendiar. = Pagláctod, pagdináclit.

Compendioso. = Lináctad, dinalí, dináclit.

Compensar. = Balos, bayad.

Competencia. = Pagcalális, pagcasócol socol, pagcaílog. * Tong̃ód, catongdánan.

Competente. = Igo, tacós.

Competer. = Tong̃ód.

Competir. = Lalis, solosócol, ilog.

Compilar. = Pagtígom, paghiósa.

Compinche. = Abian, higála, dapig.

Complacer, complacerse. = Pagsílbi ug maáyo sa lain, pagáng̃ay, pagóyon sa iang cabobót-on. * Lipay, himóot. * Saya saya, sayág.

Complemento. = Pagcatóman, catapúsan.

Completamente. = Sa pagcatóman, sa pagcaígo.

Completar. = Toman, tapos, tibáoas, ponó.

Completas. = Catapúsan ng̃a pang̃adyeón sa mg̃a Padre, sa matagádlao.

Completo. = Toman, ponó.

Complexion. = Quinaía sa tagsa ca táuo sa pagcatámboc, sa pagcamasaquíton con sa pagcamaáyong laoas.

Complicacion. = Pagcaípon, pagcating̃ób sa daghánan ng̃a mg̃a botang ng̃a nagcacaláin lain.

Complicar. = Pagípon, pagsacót pagting̃ób sa mang̃a botang ng̃a nanagcaláin lain.

Cómplice. = Masigcamacasasála, obán caobán sa salá.

Componer. = Hosay, sohay, ang̃ay, pagbótang ug maáyo, ayo.

Comporta. V. Canasta.

Comportable. = Alantóson.

Comportamiento. = Batásan.

Comportar. = Ilob, antos, aco.

Compostura. = Pagáyo sa nagadáot. * Pagdáyan dáyan sa bisan onsa. * Paghósay sa láoas.

Compra. = Pagcapálit.

Comprador. = Pomalálit, tigpálit.

Comprar. = Palit, bacal. * Vino ú otra bebida. = Tang̃oay.

Comprender. = Locob, sacop. * Sabot, toquib.

Comprensible. = Ang masáyon sabóton, pagatoquíbon.

Comprension. = Salabótan, ihibaló, húna húna.

Comprensivo. = Ang macatóquib, ang macasábot.

Comprensor. = Idem. * Ang macalócop, macasácop.

Compresivo. = Ang macapogós, macalógos, macapigós.

Comprimir. = Logos, pogos, pigós.

Comprobar. = Pagmatúod. * Pagtánding ang usá ca botang sa lain ng̃a botang.

Comprofesor. = Ang isigcamagsáma sa opicio.

Comprometer. = Pagbótang sa bisan cansa ng̃a táuo sa cahigayónan ng̃a catahápan, ng̃a may catáhap. * Pagbótang sa ilálom sa catongdánan sa bisan cansa ug bisan onsa.

Compromiso. = Caculían, samoc, casamócan, catáhap, doha doha, calisód.

Compuerta. = Pacas sa pultáhan, sa tacop, ang usá ca dahon sa doróha ng̃a macahímo sa tibúoc ng̃a pultahán con tacop. * Mg̃a papán ng̃a macasámpong ug macatábon sa alaguían sa tobig sa mg̃a canal.

Compuestamente. = Sa pagcahósay, sa pagcaáyo, sa pagcaáng̃ay.

Compulsa. = Hinúad sa bisan onsa ng̃a camatoódan.

Compulsion. = Pagcalógos, pagcapógos.

Compuncion. = Paghinólsod, casáquet tong̃ód sa salá ng̃a guibóhat.

Compungir. = Hinólsol, sáquet, tapat.

Computar. = Pagcuenta, pagíhap, pagísip.

Cómputo. = Cuenta, ihap, isip.

Comulgar. = Caláoat, pagcaláoat sa mahál ng̃a laoas sa atong Guinóong Jesucristo.

Comulgatorio. = Calaoátan.

Comun. = Bisan onsa ng̃a ang̃ay ug oyon sa daghan ng̃a mg̃a táuo, mg̃a mananáp con mg̃a botang. * Bisan onsa ng̃a dili mahál, ng̃a dili bilírhon. * Cadaghánan sa mg̃a táuo sa usá ca Guinharían, provincia con longsod. * Cadaghánan sa mg̃a principales, sa mang̃a dato, sa mg̃a longsod. * Pamos-onan, calibáng̃an.

Comunal. = Ang nahatong̃ód sa tibúoc ng̃a longsod.

Comunicable. = Ang madaláhig, ang matácod sa daghan ng̃a mg̃a táuo.

Comunicacion. = Pagcadaláhig, pagcatacód.

Comunicar. = Daláhig, tacód. * Sombong, asoy, sayod. * Sabot, pagpólong. * Paquigsámbang, paquitámbag.

Comunidad. = Cadaghánan sa mg̃a táuo ng̃a nanaglóon ug nanagípon sa pagpoyó sa usá ca baláy. * V. Comun desde cadaghánan.

Comunion. = Pagcacaláoat, pagcaambítan, pagcaámbit.

Comunmente. = Sa masóbsob, sa masócot, sa macadághan, sa masábog.

Con. = Sa, can, cang. * Obán, apil, dong̃an.

Conato. = Toyo, pagcasingcámot.

Concausa. = Tong̃ód ng̃a dong̃an.

Concavidad. = Loang, loyac, siclob. * Yahong.

Concebir. = Samcon, mabdos. * Sabot, habaló, alam.

Conceder. = Togot. * Oyon, ang̃ay.

Concejo. = Ting̃ób, pagcabildo sa gobernadorcillo ug sa mg̃a dagcóng táuo sa longsod.

Concepcion. = Pagcasámcon.

Concepto. = Paghúna húna, pagsábot.

Conceptuar. = Idem.

Concernir. = Tong̃ód.

Concertadamente. = Sa pagcahósay, sa pagcaáng̃ay.

Concertar. = Hosay, ang̃ay, pagpahamótang sa maáyo. * Sabot, pagpólong pólong, amóma.

Concesion. = Pagcatógot, pagtógot.

Conciencia. = Paghibaló, pagálam, pagsábot ng̃a guican sa atong caogalíng̃on ng̃a húna húna ug cásing cásing, sa daútan ng̃a tacós pagalicáyan, ug sa maáyo ng̃a adang ta unta boháton.

Concierto. = Pagcahósay, pagcabótang ng̃a maáyo sa bisan onsang botang. * Pagcasábot, pagcaóyon, pagpólong sa pila ca táuo sa bisan onsa ng̃a pagaboháton nila.

Conciliar. = Paghósay, pagáyo sa mg̃a cabobót-on ng̃a nanagbíquil biquil. * Pagcábig sa bisan cansang táuo sa maáyong boot sa lain.

Concilio. = Catilíngban sa mg̃a Obispo ug sa mang̃a Padre, sa pagsábot ug pagpólong sa tong̃ód sa mg̃a tolománon sa santa Iglesia ug sa mg̃a toloóhan sa mg̃a cristianos.

Concisamente. = Sa pagcaláctod, sa pagcadáclit.

Conciso. = Ang guipamólong, ang guiíng̃on, ang guisólat sa pagcaláctod, sa pagcadináclit.

Concitar. = Paghópo.

Conciudadano. = Isigcataguilóngsod.

Conclave. = Lugar ng̃a pagatíngban sa mg̃a Padre ng̃a Cardenales, sa paghing̃álan sa bag-ong Santos ng̃a Papa.

Concluir. = Tapos, obus, tibáoas, homan, camhan, tiboas.

Conclusion. = Catapósan, pagcatibáoas, pagcahóman.

Concofrade. = Isigcacofrades.

Concolega. = Isigcacolegial.

Concordancia. V. Concierto.

Concordar. V. Conciliar. * Pagáng̃ay, pagóyon.

Concordato. = Pagsábot sa mg̃a haring cristianos ug sa Santos ng̃a Papa, sa tong̃ód sa obán ng̃a mang̃a tolománon sa Singbahán.

Concordia. V. Concierto. * Paghiósa. * Camatoódan ng̃a guisolátan sa guisabótan sa pila ca táuo.

Concretar. V. Conciliar y Concordar.

Concubina. = Sandil, bigáon, camaáyo, honag.

Concubinario. = Ang laláqui ng̃a may camaáyo.

Concubinato. = Pagpoyó, paglóon, pagípon sa laláqui ug babáye ng̃a díli miño.

Concúbito. V. Cóito.

Conculcar. = Pagtonób.

Concuñado. = Bilas, ang igsóon sa bayáo.

Concupiscencia. = Cailíbgon ng̃a daútan, mang̃íl-ad.

Concurrencia. = Ting̃ób, tagbo, pagtámbong sa daghan táuo sa bisan diin.

Concurrente. = Ang moting̃ób, ang motágbo, ang motámbong.

Concurrir. = Tagbo, ting̃ób, tambong, doong, tabo.

Concurso. V. Concurrencia. * Pagcatábang.

Concusion. = Pagcalíhoc, pagcatándog ng̃a ahat, mabáscog, sa bisan onsa.

Concha. = Baláyan sa mg̃a quinháson.

Concha-carey. = Sisic.

Concha-nácar. = Tipay.

Conchabar. = Paghiúsa, pagdóol. * Pagípon, pagobán.

Conchudo. = Mananáp ng̃a may baláyan ng̃a maíng̃on sa quinháson. * Matahápon, batid.

Conde. = Táuo ng̃a bilídhon tong̃ód sa cahímtang ng̃a guitógot canía sa hari.

Condecorar. = Paghátag sa táuo sa maáyong dong̃og, pagtógot canía sa hatáas ng̃a opicio con cahímtang.

Condenado. = Ang toa sa impierno, sa espierno, madáot.

Condenar. = Paghócom sa mg̃a hocom, sa mg̃a ponóan. * Paghócom sa Dios sa mg̃a daútan ng̃a táuo sa impierno, sa mg̃a casaquétan ng̃a dayon, ng̃a dili matápus.

Condensa. = Lugar, solód ng̃a pagatipígan, tipigánan, pagabotáng̃an ug pagasódlan sa bisan onsa.

Condensar. = Pagtibúoc, paghágcot sa bisan onsa, sa dogó, sa tubig, sa vino, sa nana, &c.

Condesa. = Ang asáoa sa conde.

Condescendencia. = Pagpaságad, pagcaóyon, pagcatángdo, pagcabóot.

Condescender. = Sagád, pasagád, ayon, oyon, boot, tangdo, angdo, togot.

Condicion. = Pagcaquinaía sa mg̃a botang, hingtóngdan, tong̃ód, quinahánglan.

Condicional. = Ang guiobánan sa bisan onsa ng̃a hingtóngdan con quinahánglan ba.

Condignamente. = Sa pagcatacús, maíng̃on, ing̃on, somála sa mg̃a pahanóngdan.

Condigno. = Casáquet, castigo, balos ng̃a maáyo con daútan, somála sa mg̃a pahanóngdan.

Condimentar. = Pagbótang ug panácot sa mg̃a calán-on.

Condimento. = Mg̃a panácot sa paghátag ug lalím ng̃a maáyo sa mg̃a calán-on.

Condiscípulo. = Isigcatinón-an.

Condolerse. V. Compadecerse.

Condonar. = Pasáylo.

Conduccion. = Paghátud, pagdála. * Pagmando, pagóna.

Conducente. = Bisan onsa ng̃a ang̃ay sa maáyong pagbóhat ug pagpamólong.

Conducir. = Hatud, dala, mando, oyon, ang̃ay, pagóna.

Conducta. = Batásan, gaoi, cagaoían.

Conducto. = Canal ng̃a alaguían ug baháan sa tobig.

Conductor. = Ang nagamando, magoóna.

Coneja. = Conejos ng̃a baye.

Conejera. = Baláyan sa mg̃a conejos. * Lang̃ob ng̃a hatáas ug haíctin, maíng̃on sa baláyan sa mang̃a conejos.

Conejo. = Mananáp ng̃a maíng̃on ing̃on sa dagoay sa iríng, apan hatáas ugáling ang íang dalónggan.

Conexion. = Pagpalang̃áquit, pagcabáat, pagcatácgos, pagcaíng̃on.

Confabulacion. = Solti. * Sogílon, cagóla, pagpólong pólong.

Confabular. = Idem.

Confeccion. = Tambal ng̃a mahímo sa mg̃a nanagcaláin lain ng̃a mg̃a dahon, gamót con lindog ng̃a guibócboc: usáhay mahomót.

Confeccionar. = Pagbóhat sa mg̃a tambal.

Confederacion. = Pagcaábian, pagcahigála, paghiósa, pagcadápig, pagsábot.

Confederarse. = Hiósa, sabot, dapig.

Conferencia. V. Confabulacion.

Conferenciar. = Idem.

Confesar. = Tug-an, suguílon, sombong.

Confesion. = Pagtóg-an sa táuo ng̃a mocompisál sa iang mg̃a salá, sa Padre ng̃a guicompisálan nía.

Confeso. = Ang táuo ng̃a nagatóg-an sa hingbalóan nia.

Confesonario. = Compisálan, lugar ng̃a pagatug-ánan ug pagasoguilánan sa mg̃a salá.

Confesor. = Ang Padre ng̃a pagacompisálan sa mang̃a táuo, ang guitog-ánan, guisogínlan sa mg̃a salá. * Ng̃alan ng̃a guicahing̃álan sa mg̃a santos ng̃a oalá omági sila sa pagcamartir.

Confiable. = Ang tacús ng̃a paglaóman, ng̃a salígan.

Confiado. = Táuo ng̃a palábi labíhon, ng̃a nagasálig sa ia lamang ng̃a caogalíng̃on ng̃a gahóm ug quinaádman.

Confianza. = Calaóman, casalígan, pagpalábi labi, pagcatúgyan.

Confiar. = Laom, salig, tugyan.

Confidente. = Ang guilaóman, ang guitugyánan, ang sinalígan.

Configuracion. = Ang dagoay sa bisan onsa.

Configurar. = Paggáma, paghímo, paghátag sa dagoay sa bisan onsa ng̃a guibóhat.

Confin. = Caotlánan, canayónan. * Guinharían, provincia con longsod ng̃a nayon sa lain Guinhadían, &c.

Confinar. = Nayon. * Hing̃ílin, halin.

Confirmacion. = Pagmatúod, pagcamatúod, camatoódan sa bisan onsa. * Pagpirma, paglíg-on sa Pagtóo ng̃a guicaláoat sa mg̃a cristianos sa pagbóñag caníla: ang icadóha ca sacramento sa atong Inahán santa Iglesia.

Confirmar. = Paglíg-on. * Pagpirma sa mg̃a cristianos sa pagdíhog caníla sa señor Obispo sa santos ng̃a lana, ug sa pagtóman osáb sa obán ng̃a mg̃a tolománon niíning sacramento.

Confiscar. = Pagcóha sa hocom sa mg̃a salapí, mang̃a manggad ug mg̃a dona sa mg̃a saláan.

Confitar. = Paghílog, pagdíhog sa asúcar con sa calámay sa mg̃a bong̃a ug bisan onsa ng̃a calán-on ng̃a pagatam-íson. * Paglóto sa sabáo sa asúcar con sa calámay sa bisan onsa ng̃a bóot ng̃a boháton ug matám-is.

Confite. = Matám-is ng̃a diótay ug malíng̃in.

Confitería. = Baláy ng̃a pagabohátan ug pagbaligyáan sa mg̃a matám-is.

Confitura. = Matám-is.

Conflicto. = Pagcabáscog sa pagáoay, sa pagpang̃óbat. * Casáquet, cagóol, cayógot, calisód sa húna húna ug sa cásing cásing, cabalísa.

Confluencia. = Pagcatágbo sa dohá ca sobá.

Confluir. = Pagtágbo sa dohá ca sobá. * Ting̃ób, tabo, tambong.

Conformar. = Pagáng̃ay, pagóyon sa usá ca táuo sa mg̃a polong ug sa guihúna húna sa lain ng̃a táuo, con ang usá ca botang sa lain ng̃a botang. * Pagántos, pagílob, pagáco.

Conforme. = Magsáma, topóng, ang̃ay. * Ang magaílob.

Conformidad. = Pagcaóyon, pagcasonód. * Pagcasáma, pagcaíng̃on ing̃on. * Maáyong pagsábot, pagáng̃ay, pagpólong sa pila ca táuo. * Pagílob, pagántos sa mg̃a casáquit ug mg̃a calisdánan.

Confortar. = Paglíg-on, paghátag ug gahóm ug cosóg.

Confricar. = Hilot, comó, comos.

Confrontar. = Acob, atóbang. * Confinar.

Confundir. = Sacót, boloc, gobót. * Sayóp, ala, balíng̃ag. * Olao. * Obus, paóbos.

Confusamente. = Sa pagcabóloc.

Confusion. = Cabóloc, cagobót, casacót. * Doha doha sa húna húna, pagpaóbus sa boot. * Caólao.

Confuso. = Ang nagobót. * Ang nabóloc. * Ang nasacót. * Ang naólao. * Ang hióbsan sa boot. * Ang dili madáyag, dili maquíta, dili masáyod, díli maásoy caáyo.

Confutar. = Paglális sa bisan cansa arón madáyag ang matóod, pagíndig indig.

Congelar. V. Condensar.

Congeniar. = Pagáng̃ay sa gaoi, sa cagaoían.

Conglobar. = Ipon, tapoc, ting̃ób, ogdo.

Conglutinar. = Pagpílit, pagpadápat sa usá ca botang sa lain ng̃a botang.

Congoja. = Pogdao. * Aoa, cotas, cogtas, cabódlay. * V. Conflicto desde casáquet.