G

GA

Gabacho. = Ang mg̃a táuo sa obán ng̃a mg̃a longsod sa Prancia ug ang nahatong̃ód caníla.

Gaban. = Capote ng̃a may manggas, boctónan, sa panápton ng̃a mabága, sa tiempo sa tognao.

Gabardina. = Supa ng̃a hatáas ug sa haíctin ng̃a manggas con boctónan.

Gabarra. = Sacayán ng̃a ang̃ay sa layág ug sa gaod.

Gabarro. = Saquét sa mg̃a cabayo, &c. * Saquét sa mg̃a manóc. * Catongdánan ng̃a guican sa bisan onsa, ug ang casámoc sa maong catongdánan. * Sayóp sa mang̃a cuenta ng̃a tinóyo ug bisan ng̃a díli toyóon.

Gabata. = Panácsan ng̃a pagabotáng̃an sa canhíng tiempo sa can-on sa mg̃a preso.

Gabazo. = Opa sa tobó sa obos na guicahódtan sa dogá.

Gabela. = Tampo, tampa, amot. * Lugar sa cadaigánan ng̃a pagatan-áoan sa cadaghánan sa mg̃a dola.

Gabinete. = Catilíngban sa mg̃a dagcóng táuo sa pagsábot sa mg̃a holosáyon ng̃a labing ona sa Guinharían. * Solód sa mang̃a baláy sa mg̃a hari ug sa mg̃a dagcóng táuo, ng̃a pagatológan ug pagahoáyan nila, ug sa pagsábot, sa tinágo, sa bisan onsa. * Solód ng̃a diótay sa lasalas, ng̃a guidáyan dayánan ug maáyo sa mang̃a casangcápan ng̃a mahál.

Gacela. = Mananáp ng̃a maíng̃on ing̃on sa osa.

Gaceta. = Papel ng̃a sinolátan ng̃a ipabaláod sa masóbsob, ng̃a pagabotáng̃an sa bisan onsa ng̃a tacós ng̃a sabóton ug hibalóan, sa nasoríl ug nahatábo sa mg̃a Guinharían ug mg̃a calongsódan.

Gacetero. = Ang magasólat ug nagabalígya sa mg̃a gaseta.

Gacetista. = Ang mahagógma magbása sa mg̃a gaseta. * Ang mahagógma magsóguid sa bisan onsa ng̃a nasoríl ug nahatábo.

Gachas. = Can-on ng̃a magáma sa binócboc ug sa dogós. * Bisan onsa ng̃a minása ng̃a matóbig tobig, atóle.

Gacho. V. Encorvada. * Ang baca con calabáo ng̃a may song̃áy ng̃a nabalicó sa dapit sa obus.

Gachon. = Báta ng̃a parayégon caáyo. * Ang may caang̃áyan ug catahóman.

Gachonería. = Pagcaáng̃ay, pagcaáñag, pagcatahóm.

Gachumbo. = Panit ng̃a magáhi sa obán ng̃a mg̃a bong̃a sa América.

Gafa. = Taólan ng̃a icalíg-on sa mg̃a salamín ng̃a guing̃álan ug anteojos sa mg̃a dong̃an dong̃an con sa mg̃a dalónggan.

Gafedad. = Pagcapiáng, pagcabacól. * Baláhac, saquét, samad ng̃a macadonót sa laoas, macapóngcol ug macabalíquig sa mg̃a todlo sa mg̃a camót.

Gafo. = Ang pongcol sa mg̃a camót. * Ang balahácon.

Gaita. = Tolónggon ng̃a pagataihópon.

Gaitería. = Mg̃a bisti, mg̃a dayan dayan sa mg̃a panápton ng̃a guisáctan sa mg̃a color ng̃a poláhon ug bohi caáyo.

Gaitero. = Ang may opicio sa pagtáihop sa tolónggon ng̃a guing̃álan ug gaita. * Táuo ng̃a malipáyon ug matístis, sa díli macaígo sa iang pagcatáuo ug cahímtang. * V. Gaitería.

Gaje. = Sohol ng̃a nahatong̃ód sa bisan cansang táuo cay ang iang opicio.

Gajes del oficio. = Calisdánan, mg̃a cabalísa, mang̃a cabórlay, mg̃a cahágo ng̃a guican sa opicio con sa cahímtang sa mg̃a táuo.

Gajo. = Sang̃á sa mg̃a cahoy. * Sipi sa mg̃a bolig sa mg̃a saguing, sa mg̃a paras, &c., guing̃i. * Pagcatagaítay sa mg̃a caboquílan.

Gala. = Bisti ng̃a mahál, maáyo caáyo. * Pagcaáng̃ay sa pagbóhat con sa pagpamólong sa bisan onsa. * Ang labíng piníli ug mahál sa bisan onsa. * Gasa, hatag sa salapí.

Galafate. = Caoatán ng̃a malaláng̃on.

Galamero. = Olítan.

Galan. = Laláque sa maáyong pagcatíndog, ng̃a hatáas ug ang̃áyan. * Ang nahagógma ug nagaáli ali sa usá ca babáye. * Ang magabisti sa mg̃a bisting maáyo.

Galanamente. = Sa pagcalaláqui, sa pagcaáng̃ay, sa pagcaníndot, sa pagcaáyo.

Galancia. = Gamót ng̃a italámbal, sa tanóm sa maong ng̃alan.

Galano. = Ang guidáyan dayan ug maáyo. * Ang guiang̃áyan.

Galante. = Maábi abíhon, matístis, tigtíao, malipáyon.

Galanteador. = Ang mahagógma, ang magaáli ali sa mg̃a babáye.

Galantear. = Pagpatigáyon sa pagcábig ug pagcóha sa maáyong boot sa bisan cansa.

Galanteo. = Pagcaáli sa mg̃a babáye ug pagcóha sa ilang maáyong boot.

Galantería. = Polong con bohat ng̃a abi abíhon. * Pagcaáng̃ay, pagcaníndot, pagcatahóm, pagcatíndog, dagoay ng̃a maáyo. * Pagcalólot, pagcahomalátag.

Galápago. = Iuon. * Cahoy ng̃a pagalingcóran sa punta sa daro. * Hormahan sa tesa. * Tingga, pothao, tombága, &c., ng̃a tinorta, ng̃a trinoso, ng̃a baol. * Táuo ng̃a malaláng̃on, tolotampalásan.

Galardon. = Gala, gasa, regalo, balos.

Galardonador. = Ang magabálos, magbabálos.

Galardonar. = Pagbálos tong̃ód sa mg̃a buhat con mg̃a pahanóngdan sa bisan cansa.

Galbana. = Catacá, pagcaoaláy cacógui, pagcalóya sa laoas.

Galbanado. = Ang may color sa gálbano.

Gálbano. = Tagoc ng̃a mapolá polá ng̃a italámbal, ug ng̃a guican sa tanóm sa maong ng̃alan.

Galbanoso. = Matalác-on, matác-hon.

Galega. = Tanóm ng̃a italámbal.

Galena. = Yota ng̃a guitórcan sa tingga.

Galénico. = Ang nahatong̃ód sa Galeno ug sa iang guitóon.

Galenista. = Ang mahagógma ug moángcon sa pagtolón-an ni Galeno.

Galeo. = Isda sa dagat ng̃a dolodagcó, ug ng̃a mabóhi hasta sa dogay sa goa sa tobig.

Galeón. = Sacayán ng̃a dagcó.

Galeota. = Sacayán ng̃a pagabotáng̃an sa mg̃a gaod.

Galeote. = Ang guihócman ug guicastigo sa paggáod sa mg̃a sacayán.

Galera. = Sacayán ng̃a may layág ug pagagaódan opod. * Galíng̃an ng̃a dagcó, carro ng̃a may opát ca malíng̃in con rueda. * Baláy ng̃a pagasódlan sa mg̃a babáye ng̃a daótan, maólag ug sa maláo-ay ng̃a batásan.

Galerada. = Ang lolan ng̃a mahorót sa usá ca galera. * Ang mg̃a polong ng̃a guihósay sa tagsa ca galera sa mg̃a imprenta, ug ang panigíngnan ng̃a magáma sa pagsáoay sa mg̃a sayóp, sa oalá pa mahósay sa pagcapliego, sa oalá pa soháyon ang mg̃a nauong sa tagsa ca pliego.

Galerero. = Ang magahópot ug magabóot, ang capitan sa galera.

Galería. = Solód ng̃a hatáas ug maháoay ng̃a guibotáng̃an sa daghánan ng̃a mg̃a talambóan, ug ng̃a guidáyan dayánan sa mg̃a cuadro, mg̃a laráoan ug mg̃a casangcápan ng̃a mahál. * Dalan sa ilálom sa yota sa mg̃a lugar ng̃a pagacoháan sa boláoan, sa salapí, sa tombága, &c. * Talambóan sa mg̃a olín sa mg̃a sacayán.

Galerno. = Hang̃in ng̃a mahínay.

Galfarro. = Laláqui ng̃a tapólan, sa daótan ng̃a batásan.

Galga. = Baye sa iró ng̃a guing̃álan ug galgo.

Galgo. = Iró ng̃a modalágan caáyo, maáyo sa pagpang̃áyam.

Galgueño. = Ang maíng̃on ing̃on sa galgo.

Gálico. = Saquét ng̃a matacód, ng̃a macóha sa pagpacasalá sa mg̃a táuo, sa paghiláoas.

Galicoso. = Ang may saquét sa gálico.

Galimatías. = Pagpamólong ng̃a mabóloc, ng̃a díli pagasabóton ug maáyo.

Galináceo. = Ang nahatong̃ód sa mg̃a manóc.

Galio. = Tanóm ng̃a italámbal, ug ng̃a may gahóm sa pagtibúoc sa gatas.

Galizabra. = Sacayán.

Galocha. = Sapín sa cahoy con sa pothao sa paglácat sa tobig ng̃a natibúoc guican sa dagcóng tognao, sa mg̃a tobígan, sa cayanáng̃an, &c.

Galon. = Hinábol ng̃a malíg-on ug haíctin sa hilo, sa igagáma, sa boláoan, sa salapí, &c., ng̃a icadáyan dayan sa mg̃a bisti, &c. * Tinábas ng̃a cahoy ng̃a itápot sa mg̃a quilid sa mg̃a sacayán, dapit sa goa ug hadóol sa pagaabótan sa tobig sa guilolánan na.

Galoneadura. = Pagdáyan dayan ng̃a binóhat sa mang̃a galon.

Galonear. = Pagdáyan dayan sa bisan onsa sa mang̃a galon.

Galopar. = Pagcaógog sa paglácat sa mg̃a cabayo, mg̃a baca, &c.

Galopeado. = Bisan onsang bohat ng̃a binóhat sa madalí ug pagcadíli maáyo. * Ang castigo ng̃a guidáoat sa bisan cansa, sa pagpócpoc ug pagsómbag canía.

Galopear. V. Galopar.

Galopillo. = Tanor, táuo ng̃a nagasílbi sa cosina, sa dapóg.

Galopin. = Báta ng̃a guitáptan sa mang̃íl-ad, malágsot ug magísing bisti. * Tampalásan, ang oaláy dong̃og ng̃a maáyo ug caólao. * Táuo ng̃a batid ng̃a macaíla sa calibótan. * Malaláng̃on.

Galopinada. = Pagcatampalásan, bohat con polong sa táuo ng̃a oaláy caólao.

Galopo. V. Galopin desde tampalásan.

Galopito. = Ang pisó ng̃a malóya, salaquétan, ng̃a díli motóbo.

Galladura. = Ang tolo ng̃a mapolá caáyo, maíng̃on sa tolo sa dogó, ng̃a natalioála sa poghac sa mang̃a itlog sa mg̃a manóc, ng̃a mao ang sinógdan ug guinicánan sa pisó.

Gallarda. = Sayáo, pagsabáy sa España.

Gallardamente. = Sa pagcaáng̃ay.

Gallardear. = Pagbóhat sa bisan onsa sa pagcaáng̃ay.

Gallardete. = Tinábas ng̃a haíctin ug diótay caáyo sa daplin con sa tomóy, sa dapit sa obos, ng̃a ibótang sa tomóy sa mg̃a talároc sa mg̃a sacayán ug sa bisan asa, ug silbi sa dayan dayan ug sa timáan sa bisan onsa.

Gallardía. = Pagcaáng̃ay sa laoas sa mg̃a táuo, maáyong pagcatíndog. * Pagcahanáyac sa pagbóhat sa bisan onsa ng̃a macóli.

Gallardo. = Baihónan, ang̃áyan. * Maísog, cásing casíng̃an. * Dagcó. * Mahál, hamíli, bilídhon.

Gallareta. = Langgam.

Gallaron. = Langgam.

Gallear. = Pagpang̃asáoa sa mg̃a manóc. * Pagsínggit, pagpamólong sa hataás ng̃a ting̃og, sa mang̃a masíngcang polong.

Galleta. = Sodlánan sa vino, sa tobig, sa soca, &c. * Tinápay ng̃a oaláy binhi ug tinosta, ng̃a maáyo sa balon sa mg̃a sacayán.

Gallillo. = Tiláoc.

Gallina. = Manóc ng̃a baye. * Taláoan.

Gallinaza. = Ang iti sa mg̃a manóc. * Langgam sa Indias.

Gallinería. = Lugar ng̃a pagabaligyáan sa mg̃a manóc. * Cadaghánan sa mg̃a manóc. * Pagcatálao.

Gallinero. = Ang magapatigáyon sa pagpálit ug pagbalígya sa mg̃a manóc. * Lugar ng̃a pagahipósan ug pagabatógan sa gabíy sa mg̃a manóc. * Bocág, tancal ng̃a pagasódlan sa mg̃a manóc sa pagdála sa bisan asa. * Lugar ng̃a pagatíngban ug pagatigóman sa daghánan ng̃a mg̃a babáye.

Gallinoso. = Taláoan, maharlócon.

Gallipavo. = Langgam ng̃a maághop, sa América.

Gallipuente. = Tolay sa mg̃a cahoy con mg̃a caoáyan, ng̃a pagatabónan sa mg̃a sagbot ug dagámi.

Gallito. = Ang molabí ug molábao sa bisan díin, sa obán ng̃a mg̃a isigcaíng̃on nia.

Gallo. = Manóc ng̃a laqui. * Isda sa dagat.

Gallocresta. = Tanóm ng̃a italámbal.

Gallofa. = Can-on ng̃a ipanghátag sa mg̃a pobres, sa mg̃a hang̃ol. * Bisan onsa ng̃a silbi sa otan con sa ensalada. * Soguílon ng̃a oláy lamí, sa oaláy casayóran ug cahológan.

Gallofear. = Pagquiglímos. * Pagsóroy soroy sa oaláy cacógui sa pagbóhat.

Gallofero. = Pobres, hang̃ol. * Tapólan, ang díli boot magbóhat cay naánad sa pagquiglímos ug sa pagsóroy soroy.

Gama. = Ang baye sa gamo. * Papán con papel ng̃a pagasolátan sa mg̃a timáan sa música ug sa pagáng̃ay sa ting̃óg somála sa punto.

Gamarra. = Corea ng̃a guican sa mg̃a cincha, sa bacos, sa mg̃a siya sa mg̃a cabayo, ug ng̃a mosómay sa doghan ug guihícot sa mg̃a corea sa preno, arón díli moyáng̃od ang maong mg̃a cabayo.

Gamarza. = Tanóm, dagámi.

Gambalua. = Ang laláqui ng̃a hatáas, maníoang ug ng̃a oaláy caang̃áyan.

Gamela. V. Banasta y Canasta.

Gamella. = Pasóng̃an, pasáoan, dolang ng̃a dagcó, lam-áoan ng̃a pagabotáng̃an sa lalog, sa can-on sa mg̃a mananáp, ug ng̃a pagahogásan sa bisan onsa.

Gamellon. = Sodlánan ng̃a dagcó ng̃a pagatipígan sa mg̃a ubas, sa mg̃a paras.

Gamezno. = Ang nati sa gamo.

Gamo. = Mananáp ng̃a maíng̃on ing̃on sa osa.

Gamon. = Tanóm ng̃a italámbal.

Gamonito. = Salíngsing ng̃a motoróc sa libót sa ponóan sa tanóm con sa cahoy.

Gamuza. = Mananáp ng̃a maíng̃on ing̃on sa canding ng̃a ihálas.

Gana. = Caíbog, gogma.

Ganadería. = Cadaghánan sa mg̃a mananáp, sa mang̃a hayópan. * Pagpatigáyon sa pagpálit ug pagbalígya sa mg̃a hayópan.

Ganadero. = Tagía sa mg̃a hayópan, sa mg̃a mananáp.

Ganado. = Mg̃a mananáp ng̃a aghop, hayópon, mang̃a baca, mg̃a carnero, mg̃a baboy, mg̃a canding, &c. * Cadaghánan sa mg̃a potiócan sa tagsa ca odlan.

Ganador. = Ang modáog sa sogál, ang may caposlánan sa pagcomercio.

Ganancia. = Daog, tobo, polós, caposlánan.

Ganancial. = Mg̃a catigayónan ng̃a natígom cotob sa pagcamíño sa usá ca magtiáyon.

Ganancioso. = Ang may daog, ang may polós sa iang pagpatigáyon, sa iang pagcomercio, &c. * Ang macagpolós, ang mohátag sa ganansia, sa tobo.

Ganapan. = Táuo ng̃a magapatigáyon ug mang̃íta sa cabohían sa pagdála, pagbála ug paghácot, sa luyo ug sa luyo, sa guipadála ug guipahácot canía.

Ganar. = Daog, pagdáoat sa polós, sa caposlánan sa bisan onsa. * Pagcóha sa usá ca longsod, cota, baluarte, &c., sa pagpang̃óbat canía. * Paglabí, paglabáo. * Pagóna.

Ganchero. = Ang magadólong sa mg̃a gaquit ng̃a guinaságuib sa mg̃a sobá con sa dagat, ug magadála sa usá ca tocón ng̃a guitaólan sa tomóy sa usá ca cao-it.

Gancho. = Cao-it, sab-it. * Sogcod ng̃a balicó sa tomóy ng̃a caláptan. * Ang maga laláng sa pagcábig ug pagcóha sa isigcatáo, sa pagbóhat sa bisan onsa.

Ganchoso. = Ang guibotáng̃an sa mg̃a sab-it, sa mang̃a cao-it.

Gandujar. = Pagconót. * V. Encorvar.

Gandul. = Tampalásan, táuo ng̃a tigsóroy soroy lamang sa oaláy cacógui sa pagbóhat, sa daótan ug mang̃íl-ad ng̃a batásan, tapólan.

Ganforro. = Idem.

Ganga. = Langgam. * Bisan onsa ng̃a macóha ug madáng̃at sa oaláy cabódlay, sa masáyon.

Gangoso. = Pong̃ag, ng̃ohóon, sagongsóng̃on.

Gangrena. = Sinógdan sa pagcadonót sa onód sa laoas.

Gangrenarse. = Pagdonót sa laoas, sa mg̃a samad.

Gangrenoso. = Mg̃a samad ng̃a nadonót.

Ganguear. = Pagsagóngsong, pagng̃óho.

Gangueo. = Pagcasagóngsong, pagcang̃óho.

Ganguil. = Sacayán ng̃a panagátan sa dagcóng lauod.

Ganoso. = Ang maíbog, ang nahagógma.

Gansa. = Gaquét ng̃a baye.

Gansaron. = Laláqui ng̃a hatáas, maníoang ug díli ang̃áyan.

Ganso. = Gaquét ng̃a laqui.

Gante. = Panápton ng̃a potíon ng̃a guing̃álan ug crudo.

Gañan. = Táuo ng̃a boquídnon, borong, ng̃a nagabóhat sa yota, nagacále, nagabónglay, nagadáro, &c.

Gañido. = Pagósig sa mg̃a iró con pagabonálan.

Gañir. = Idem. * Pagtíng̃og sa mg̃a langgam. * Pagtíng̃og sa mg̃a táuo sa pagcapágao.

Gañote. = Alaguían sa totónlan sa mg̃a mananáp, ng̃a pagaguinhaoáan ug pagaaguían sa ting̃og.

Garabatada. = Pagcacáo-it sa bisan onsa. * Pagbolobárlis sa pluma sa oaláy casayóran, pagbóhat sa daótan ng̃a letra, paglicó licó sa mg̃a soguílon.

Garabato. V. Gancho. * Pagcaáng̃ay sa laoas, pagcaháyon hayon sa mg̃a babáye ng̃a macaáyo caníla bisan ng̃a molomalágsot sila ug dagóay, bisan díli maáyo ang ilang nauong. * Mg̃a letra ug mg̃a solat ng̃a malágsot. * Mg̃a paglíhoc sa mg̃a camót ug mang̃a todlo ng̃a díli ang̃ay.

Garabito. = Lingcoránan ng̃a hatáas ug balong balong sa mg̃a táuo ng̃a nagabalígya sa mg̃a saoang, sa mg̃a bong̃a, &c.

Garambaina. = Dayan dayan ng̃a malágsot ug ng̃a díli ang̃ay, sa mg̃a bisti, sa mg̃a tabil, &c.

Garante. V. Fiador hasta salioálo.

Garantía. V. Fianza.

Garantir. V. Fiar.

Garañon. = Borricong dagcó ng̃a pagabatónan ug maáyo arón lomíoat.

Garapiña. = Pagcatibúoc sa tobig, &c., ng̃a magaoloógdo ng̃a tolotaguídyot.

Garapiñar. = Pagtibúoc sa tobig, &c., sa paggáma sa mg̃a oloógdo ng̃a dolodiótay.

Garapiñera. = Sorlánan sa pagtibúoc sa mg̃a ilímnon.

Garapita. = Layá, sahid sa mabános ug diótay ng̃a mg̃a bohó, sa pagcóha sa mg̃a isdang magamáy.

Garbanzal. = Yota ng̃a guitámnan sa mg̃a garbansos.

Garbanzo. = Tanóm ng̃a mobong̃a sa mg̃a garbansos, ug ang maong bong̃a.

Garbear. = Pagparáyeg sa bisan cansa, arón pagaíngnon ng̃a ang̃áyan ug baihónan.

Garbillador. = Ang magaalíg-ig, ang magapálid sa trigo, sa homáy, &c.

Garbillar. = Palid, pagalíg-ig sa homáy, sa daoa, &c.

Garbillo. = Nigo sa pagalíg-ig.

Garbo. V. Gallardía.

Garboso. V. Gallardo.

Garbullo. = Pagcabóloc, pagcagobót, pagcagobóc sa daghánan ng̃a mg̃a táuo ng̃a nahasácot.

Garceta. = Langgam, talábon. * Ang mg̃a tomóy ng̃a nahaóna sa mg̃a song̃áy sa mg̃a osa.

Garda. = Pagcabáilo, pagcatagílis sa bisan onsa.

Garduña. = Mananáp ng̃a magasóbad sa mg̃a pisó, &c., sa gabíy.

Garduño. = Caoatán, maninicás.

Garfa. = Cocó ng̃a balicó sa mg̃a mananáp ng̃a cocan.

Garfada. = Pagcóha sa bisan onsa mg̃a mananáp ng̃a may cocó ng̃a balicó.

Garfear. = Paghólog sa mg̃a cao-it, mg̃a sab-it, sa sobá con sa dagat, sa pagcóha sa bisan onsa sa ilálom sa tobig.

Gargajeada. = Pagcacolíh-ad.

Gargajear. = Pagcolíh-ad, coghad, colhíad.

Gargajiento. = Táuo ng̃a nagacolíh-ad sa masóbsob, ug nagalóa sa daghan ng̃a laoay ng̃a mahágcot.

Gargajo. = Ang laoay ng̃a mahágcot ng̃a guilóa sa mg̃a táuo sa pagcolíh-ad, quinolíh-ad. * Ang báta sa malágsot ng̃a dágoay, ng̃a oalá tomóbo.

Garganchon. V. Gargüero.

Garganta. = Liog, totónlan. * Ang labíng manípis ug haíctin sa mg̃a caboquídan. * Ang bahin ng̃a labíng manípis sa mg̃a columna, sa mg̃a balaustre. * Sa bisan onsa ng̃a liníloc, &c.

Gargantada. = Ang tobig, vino, &c., ng̃a guisóca con ng̃a guican sa totónlan sa macaúsa ug sa mabáscog.

Gargantear. = Pagcanta sa pagláin lain sa ting̃og, ogoy ogoy. * Pagtóg-an sa táuo sa hingbalóan nia con guipanagsáquet na.

Gargantilla. = Dayan dayan ng̃a guisáb-ong sa mg̃a babáye sa ilang liog, cuentas, tolóng, toloy toloy, dahog.

Gárgara. = Pagcabóloc boloc, pagcabolócboc, pagcacága.

Gargarismo. = Idem. * Ang tobig, vino, &c., ng̃a igabóloc boloc.

Gargarizar. = Boloc boloc, bolócboc, caga.

Gargüero ó Garguero. = Totónlan.

Gariofilea. = Tanóm.

Garita. = Balong balong, balay balay ng̃a diyótay ng̃a dalángpan sa mg̃a bantay. * Calibáng̃an sa usá con sa daghánan ng̃a mg̃a lingcodánan.

Garitero. = Ang tagía sa baláy ng̃a pagasogálan sa baraja. * Ang sogaról ng̃a moádto sa masóbsob sa baláy ng̃a pagasogálan. * Tabon tabon, cagon cagon sa mg̃a caoatán.

Garito. = Lugar ng̃a pagatambóng̃an sa pagsogál sa mg̃a sogaról.

Garla. = Pagpamólong, solti, soguílon.

Garlador. = Tigpólong, hinoguilánon caáyo sa oaláy lamí ug hingtóngdan.

Garlante. = Idem.

Garlito. = Bobo. * Bonóan sa mg̃a bongsod. * Galao, lit-ag. * Mg̃a paglaláng sa pagdáot sa isigcatáuo.

Garlopa. = Sepiyo ng̃a hatáas, sa pagsepiyo ug sa paghínlo sa mg̃a cahoy.

Garnacha. = Bisti ng̃a halagpád, hatáas ug manggásan, boctónan. * Catilíngban con pagcaobán sa mg̃a táuo ng̃a nanagsóroy soroy sa mg̃a calongsóran sa pagbóhat sa mg̃a dola.

Garo. = Isda. * Ang dugá ng̃a guican sa mg̃a isda ng̃a inasínan.

Garra. = Camót con tiil sa mg̃a mananáp ug sa mg̃a langgam.

Garrafa. = Sorlánan sa vino, sa tobig, &c., sa salamín, sa tombága, &c., ng̃a malíng̃in ug halagpád, sa hatáas ug haíctin ng̃a liog.

Garrafal. = Calaínan sa bong̃a sa España ng̃a guing̃álan ug guindas. * Bisan onsa ng̃a dagcó caáyo.

Garrama. = Tampo, tampa, amot ng̃a guipamáyad sa mg̃a dagcóng táuo ng̃a turco sa ilang mg̃a hari. * Quináoat.

Garramar. = Pagpang̃áoat, pagticás, pagcáhas.

Garrancha. = Espada, cales, campílang.

Garrancho. = Sang̃á sa cahoy ng̃a nabalí, nasánggi, nasáng̃i.

Garrapata. = Otol, cató.

Garrapato. = Barlis ng̃a pagaboháton sa pluma, sa oaláy tuyo ug sa oaláy hingtóngdan.

Garrar. = Pagsíbog, pagánod sa sacayán sa obos na nahólog ang sinípit, cay oalá somacát.

Garrido. = Matahóm, maníndot, maáñag, maáyo caáyo.

Garroba ó Algarroba. = Ang bong̃a sa tanóm sa maong ng̃alan. * Calaínan sa balátong ng̃a molomaítom, ng̃a ipacáon sa mg̃a salapáti.

Garrobal. = Yota ng̃a guitámnan sa mg̃a algarrobas.

Garron. = Ang tahód sa mg̃a langgam.

Garrotazo. = Pagcalámbos, pagcabónal.

Garrocha. = Cahoy ng̃a hatáas ng̃a guitaólan sa tomóy sa usá ca pothao maíng̃on sa pothao sa isi con sa salapáng.

Garrote. = Cahoy ng̃a díli dagcó caáyo ug díli opód hatáas. * Castigo ng̃a guipanghátag sa mg̃a hocom sa mg̃a saláan ng̃a dagcó, sa pagpatáy caníla sa usá ca capandáyan ng̃a pothao ng̃a magalóoc caníla. * Pagcatóltol sa mg̃a pisi ng̃a guibáat sa bisan onsa. * Pagcabáat ng̃a mahógot caáyo sa mg̃a bocton ug mang̃a paa. * Pagcalábag.

Garrotillo. = Pagcahobág sa totónlan.

Garrucha. = Motón.

Garrudo. = Ang may mg̃a paa ng̃a dagcó.

Gárrulo. = Táuo ng̃a tigpólong, hinoguilánon caáyo. * Langgam ng̃a motíng̃og sa masóbsob.

Garrulla. = Ang mg̃a ubas, mg̃a paras ng̃a nanaglobó, ng̃a nang̃ahólog sa mg̃a bolig. * Pagcasácot, pagcagobót sa bisan onsa, con sa mg̃a táuo.

Garza. = Talábon.

Garzo. = Ang color ng̃a asul.

Garzon. = Olitáo ng̃a sopang, sa dagcóng hosog, ng̃a ang̃áyan, sa maáyong pagcatíndog.

Garzota. V. Garza. * Dayan dayan ng̃a binóhat sa mg̃a balahíbo ng̃a maníndot ng̃a ibótang sa mg̃a calo.

Gasa. = Panápton ng̃a manípis, fino ug masíhag caáyo.

Gastable. = Ang arang horton, ang arang gamíton.

Gastado. = Ang malóya. * Ang guicoháan, ang napánas, ang ponas, ang nahorót.

Gastador. = Maosícon. * Soldado ng̃a guing̃álan ug gastador, ng̃a may opicio sa panglóngcab sa mang̃a cota, mg̃a baluarte, &c.

Gastamento. = Pagcahorót sa bisan onsa.

Gastar. = Pagpálit sa bisan onsa sa salapí, pagoalá, paghorót sa salapí, sa pagpálit sa bisan onsa. * Paghorót sa bisan onsa. * Pagtibáoas, pagoalá, pagláglag. * Pagpánas, pagpónas. * Pagdáot.

Gasto. = Pagcahorót. * Salapí ng̃a guigasto sa pagpálit sa bisan onsa.

Gata. = Iríng ng̃a baye.

Gatada. = Polong con bohat ng̃a malaláng̃on.

Gatallon. = Tampalásan.

Gatazo. = Iríng ng̃a dagcó. * Limbong sa pagcóha sa salapí con sa bisan onsa sa isigcatáuo.

Gateado. = Ang may color sa balahíbo sa mg̃a iríng. * Cahoy sa América ng̃a magáhi ug mabóg-at caáyo ug masáyon pagasináoan.

Gatear. = Pagcámang. * Pagcómos.

Gatera. = Bohó ng̃a guitagána sa bisan diin arón omágui ang mg̃a iríng.

Gatería. = Cadaghánan sa mg̃a iríng.

Gatesco. = Ang nahatong̃ód sa iríng.

Gatillazo. = Pagpócpoc, pagcahólog sa pothao ng̃a macacaláyo sa mg̃a posil, sa pagtóctoc sa batong santícan. * Pagcaoalá sa pagláom sa bisan cansa, pagcadíli matóman ang guilaóman.

Gatillo. = Capandáyan ng̃a pothao sa pagíbot sa mg̃a ng̃ipon ug sa mg̃a bag-ang. * Pothao ng̃a magapahólog sa santic sa mg̃a posil, sa pagbóhi caníla, con magacaláyo sa pagtóctoc sa batong santícan. * Báta ng̃a caoátan, maninicás.

Gato. = Iríng ng̃a laqui. * Poyo poyo, pontél ng̃a pagasódlan ug tipigánan sa salapí. * Caoatán, maninicás. * Capandáyan ng̃a pothao sa pagcúmpit, sa cahoy, sa pothao, sa tombága, &c., con may quinahánglan. * Mang̃ang̃áhas.

Gatuna. = Tanóm.

Gatuno. = Ang nahatong̃ód sa mg̃a iríng, ang ang̃ay caníla.

Gatuña. = Tanóm ng̃a italámbal.

Gatuperio. = Pagcasácot sa daghánan ng̃a mg̃a botang.

Gaudeamus. = Polong ng̃a linatín. * Calípay, himáya, combidang dagcó, pagcadághan sa mg̃a calán-on ug mg̃a ilímnon.

Gaveta. = Cajon cajon ng̃a honos honos, sa mang̃a papelera, &c.

Gavia. = Jalua ng̃a cahoy, tancal ng̃a pagabilanggóan sa mg̃a boang ng̃a dagcó, bohó ng̃a pagatámnan sa mg̃a cahoy. * Mg̃a layág, mg̃a mastelero ug mg̃a verga ng̃a mosonód sa mg̃a taládoc ng̃a mayor sa mg̃a sacayán.

Gaviero. = Ang táuo, ang grumete ng̃a magahópot ug magabántay sa gavia.

Gavilan. = Banóg. * Ang barlis ng̃a diótay ug manípis sa catapúsan sa mg̃a letra. * Mg̃a pothao ng̃a nahamótang, sa pagcadágoay sa crus, sa mg̃a polóan con caláptan sa mg̃a espada.

Gavilla. = Baat, bináng̃an sa mg̃a dagámi sa trigo, sa humáy, &c. * Catilíngban sa mg̃a táuo ng̃a obos, ng̃a nang̃obót ug nanagsácot sila.

Gavillada. = Cadaghánan sa mg̃a manggad ug sa bisan onsa ng̃a mg̃a quináoat.

Gavillador. = Táuo ng̃a pang̃ólo ng̃a magatígom sa mg̃a caoatán.

Gaviota. = Langgam.

Gaya. = Barlis, boloc ng̃a nagacaláin lain ug color.

Gayadura. = Dayan dayan sa mg̃a bisti, &c., sa mg̃a barlis ng̃a nagacaláin lain ug color.

Gayar. = Pagdáyan dayan sa bisan onsa sa mg̃a barlis, sa mg̃a boloc ng̃a nagcaláin lain ug color.

Gayomba. = Tanóm.

Gayuba. = Tanóm ng̃a italámbal.

Gaza. = Pinótol sa pisi ng̃a dagcó ng̃a guilíbot ug guilícos sa mg̃a moton sa pagbítay caníla sa bisan diin.

Gazapera. = Bálay bálay sa mg̃a conejos, ng̃a ilang dalángpan ug pagabatónan sa ilang mg̃a anac. * Lugar ng̃a tinágo ng̃a pagatíngban sa mg̃a táuo, sa pagbóhat sa mg̃a bohat ng̃a díli maáyo caáyo.

Gazapina. = Catilíngban sa mg̃a táuo sa malágsot ug mang̃íl-ad ng̃a batásan.

Gazapo. = Conejo ng̃a diótay pa. * Táuo ng̃a malaláng̃on. * Bacac ng̃a dagcó.

Gazmiar. = Pagólit.

Gazmiarse. = Gaoad, hanólsol.

Gazmoñería. = Pagparáyeg sa bisan cansa, arón pagaíngnon ng̃a maáyo sia, ng̃a quinaadmánon, mang̃iloóyan, &c.

Gazmoño. = Táuo ng̃a parayégon, arón pagaíngnon sa obán ng̃a maáyong táuo sia.

Gaznápiro. = Coliró, hong̃og.

Gaznatada. = Pagpócpoc sa camót, sa liog, sa totónlan.

Gaznate. = Totónlan.

Gazofilacio. = Lugar ng̃a guitigóman sa mg̃a limos, sa pohónan ug sa mg̃a dona sa Singbahán sa Jerusalém.

Gazpacho. = Sopa ng̃a pagaboháton sa mg̃a tipic ng̃a pan, ng̃a hinolóman sa tobig ng̃a sináctan sa suca, lana ug seboyas.

Gazuza. = Gotóm ng̃a dagcó.

GE

Gelatina. = Matám-is, sabáo, &c., ng̃a espeso, mahágcot caáyo. * Ang dogá sa obán ng̃a mg̃a bong̃a ng̃a pagaboháton ug matám-is ng̃a espeso, mahágcot ug masíhag.

Gelido. = Ang mabógnao caáyo, ang natibúoc guican sa dagcóng tognao.

Gemela. = Bulac.

Gemelo. = Calóha.

Gemido. = Pagcabachó, pagcaagólo.

Gemidor. = Tigbachó, tigagólo, ang nagabachó, nagaagólo.

Géminis. = Timáan sa zodiaco ng̃a nahatong̃ód sa bolan sa mayo. * Haclop, hampol ng̃a pagaboháton sa pintura ng̃a maputí ng̃a guing̃álan ug albayalde, sa talo ng̃a tinúnao, sa lana ng̃a rosado ug sa tobig.

Gemir. = Pagagólo, pagbachó. * Pagtíng̃og sa mang̃a mananáp ug pagtonóg sa bisan onsa, maíng̃on sa mg̃a pagbachó sa mg̃a táuo.

Genciana. = Tanóm ng̃a italámbal.

Genealogía. = Cadaghánan sa mg̃a guinicánan, sa mg̃a guinlioátan sa usá ca táuo.

Genealogista. = Ang táuo ng̃a nahilábot sa pagsáyod sa mg̃a guinicánan sa mg̃a táuo.

Generable. = Ang arang ilíoat.

Generacion. = Ang paglíoat. * Ang mg̃a lioat sa usá ca guinicánan. * Cadaghánan sa mg̃a táuo. * Ng̃atanán ng̃a bohi.

General. = Ang solód ng̃a pagatón-an sa mg̃a quinaádman, escolahán. * Ang ponóan sa tagsa ca pang̃obátan sa mg̃a soldados. * Ang ponóan ng̃a labí ug dagcóan sa mg̃a caparían.

Generala. = Pagcagobóc, pagtóctoc sa mg̃a tambol, arón managátang ang mg̃a soldados sa lugar ng̃a pagaatáng̃an.

Generalato. = Opicio con cahímtang sa pagcaponóan sa mg̃a caparían, ug ang túig, ang tiempo ng̃a pagadogáyan sa ilang opicio.

Generalidad. = Pagcadághan, cadaghánan sa bisan onsa.

Generalísimo. = Ang ponóan ng̃a labí sa obán ng̃a mang̃a ponóan sa mg̃a soldados.

Generalizar. = Pagbántog, pagbaláod, pagsóguid sa cadaigánan sa bisan onsa.

Generante. = Ang magalíoat.

Generativo. = Ang may gahóm sa paglíoat.

Genérico. = Ang ang̃ay sa daghan ng̃a mg̃a calaínan.

Género. = Ang ang̃ay ug macasácop sa daghan ng̃a mg̃a táuo con botang. * Manggad.

Generosidad. = Pagcadato, pagcahamíli ng̃a guican sa mg̃a tigúlang, sa mg̃a guinlioátan. * Pagcalólot. * Pagcabáscog sa cásing cásing, sa mg̃a bohat ng̃a macóli ug malisód.

Generoso. = Táuo ng̃a hamíli, bilídhon, sa maáyong guinicánan. * Malólot, homalátag. * Bisan onsa ng̃a mahál, maáyo labí sa isigcaíng̃on.

Genetliaca. = Quinaádman, tolohóan ng̃a bacácon sa pagtágna sa palad sa mg̃a táuo, tong̃ód sa adlao ug sa horas ng̃a guicatauóhan níla.

Genial. = Ang ang̃ay ug ang nahatong̃ód sa gaui, sa cagaoían, sa batásan sa bisan cansa.

Genialidad. = Ang batásan ng̃a ang̃ay sa gaoi ng̃a quinaía sa tagsa ca táuo.

Genialmente. = Ing̃on sa ang̃ay sa gaoi sa tagsa ca táuo.

Geniazo. = Gaoi ng̃a maísog.

Genio. = Gaui, cagaoían, batásan. * Ng̃alan ng̃a guihátag sa canhíng tiempo sa mg̃a dioatáhan sa usá ca dios dios ng̃a magbobóhat sa ng̃atanán.

Genista. = Tanóm.

Genital. = Quinatáuo, boto, utin, laís.

Genitivo. = Ang arang maglíoat.

Gente. = Mg̃a táuo. * Cadaghánan sa mg̃a soldados. * Banay, pagcacaobánan.

Gentecilla. = Mg̃a táuo ng̃a obos, sa molomalágsot ng̃a batásan.

Gentil. = Dioatáhan, táuo ng̃a díli cristianos. * Táuo ng̃a cosgon, ang̃áyan, baihónan, sa maáyong pagcatíndog. * Sologóon sa mg̃a hari.

Gentileza. V. Gallardía. * Pagábi abi.

Gentilicio. = Ang nahatong̃ód sa mg̃a táuo ug sa mang̃a Guinharían. * Ang nahatong̃ód sa mg̃a banay, sa mg̃a lioat con calioátan.

Gentílico. = Ang nahatong̃ód sa mg̃a dioatáhan, sa mg̃a táuo ng̃a díli cristianos.

Gentilidad. = Religion ng̃a daótan ug bacácon sa mang̃a dioatáhan. * Cadaghánan sa mg̃a dioatáhan.

Gestilismo. = Idem.

Gentilizar. = Pagdioáta, pagnonót sa mg̃a toloóhan ng̃a bacácon, sa mg̃a dioatáhan.

Gentilmente. = Sa pagcaáng̃ay, sa caang̃áyan. * Ing̃on sa batásan sa mg̃a dioatáhan.

Gentío. = Pagcadághan, cadaghánan, catilíngban sa mg̃a táuo.

Gentualla. = Mg̃a táuo ng̃a tacós pasipád-an, mang̃a táuo ng̃a labíng talamáyon.

Gentuza. = Idem.

Genuflexion. = Pagcalohód sa usá ca tohod.

Genuino. = Ogalíng̃on, caogalíng̃on. * Táuo ng̃a díli coti cotíhan, sa maháoan ng̃a boot.

Geografía. = Quinaádman ng̃a magaásoy sa pagcabótang sa ng̃atanán ng̃a yota sa calibótan.

Geográficamente. = Ing̃on sa nahamótang sa geografía.

Geográfico. = Ang nahatong̃ód sa geografía, sa quinaádman ng̃a nagaásoy sa pagcabótang sa mg̃a longsod, &c., sa tibuoc ng̃a calibútan.

Geógrafo. = Ang maálam sa geografía.

Geología. = Quinaádman sa magaásoy sa pagcabótang sa ng̃atanán ng̃a motoróc ug magáma sa luyo ug sa luyo, sa bisan diin sa calibótan.

Geomancía. = Quinaádman ng̃a bacácon, toloóhan ng̃a daótan, ng̃a guican sa pagcabótang sa mg̃a binóhat ng̃a hingcaplágan sa yota, sa mg̃a barlis, &c., ng̃a pagaboháton sa maong yota.

Geometría. = Quinaádman ng̃a magaásoy sa cadagcóon ug sa mg̃a socod sa ng̃atanán.

Geométricamente. = Ing̃on sa ang̃ay sa geometría.

Geométrico. = Ang nahatong̃ód sa geometría, sa quinaádman ng̃a igacaíla sa cadadagcóon ug sa socod sa ng̃atanán.

Geranio. = Tanóm, dagámi ng̃a ing̃on sa dalópang.

Gerifalte ó Garifalco. = Langgam. * Lothang ng̃a holohatáas sa diótay ng̃a bohó. * Caoatán.

Gérmen. = Sinógdan, guinicánan sa bisan onsa. * Binhi.

Germinacion. = Pagcatoróc.

Germinar. = Toróc.

Gerundiada. = Polong ng̃a talamáyon ng̃a tacós pasipád-an.

Gestero. = Ang magaláin lain sa nauong, ang magcolíot.

Gesticulacion. = Pagcaláin sa nauong, pagcaculíot, pagcahímot.

Gesticular. = Pagláin sa nauong, pagculíot, paghímot, paguíng uing, pagosáng̃ab.

Gesto. = Nauong, baihon. * Culíot, uing uing, himot, osáng̃ab.

GI

Giganta. = Tanóm.

Gigante. = Táuo ng̃a hatáas oyámot, labíng hatáas sa obán ng̃a mg̃a isigcatáuo nía. * Ang magalabáo sa obán sa cosóg, sa quinaádman, sa boot, &c.

Gigánteo. = Ang nahatong̃ód sa mg̃a gigante.

Gigantesco. = Idem.

Gigantez. = Pagcadagcó, pagcatáas ng̃a guilabíhan oyámot.

Gigantilla. = Táuo táuo ng̃a diótay sa gigante, ng̃a may dagcóng olo.

Giganton. = Laráoan, táuo táuo ng̃a dagcó, hatáas caáyo, ng̃a ipagóa sa mg̃a dola ug mg̃a piesta sa mg̃a longsod.

Gimnasio. = Lugar ng̃a pagatón-an, sa cadaigánan, sa mg̃a nagacaláin lain ng̃a mg̃a quinaádman.

Gimotear. V. Gemir.

Gimoteo. V. Gemido.

Ginebra. = Ilímnon, aguardiente ng̃a guináma sa mang̃a nagacaláin lain ng̃a mg̃a panácot. * Pagcagobót, pagcasámoc, pagcagobóc. * Banha, sabá, mg̃a pagsínggit ng̃a nagacabóloc boloc. * Capandáyan ng̃a guigáma sa daghánan ng̃a mg̃a cahoy, ng̃a mabánha ug matonóg caáyo.

Gineta. = Mananáp ng̃a maíng̃on sa iríng.

Gingidio. = Tanóm, dagámi.

Girada. = Pagtóyoc sa mg̃a táuo ng̃a nanagsabáy sa tomóy lamang sa usá ca tiil.

Girándula. = Malíng̃in, bacolóng ng̃a guilibótan sa mg̃a bomba ng̃a sinódlan sa pólvora, arón mobotó sa pagcaólos olos.

Girante. = Ang magatóyoc, ang magalibót.

Girar. = Toyoc, libót, licos. * Pagpadála sa mang̃a papel, sa mg̃a solat, sa bisan diin ng̃a longsola ug sa bisan cansa, arón domáoat sa salapí ng̃a nahamótang sa maong mg̃a solat, ug arón magabáyad sa tobo ng̃a hingtóngdan ing̃on sa batásan.

Girasol. = Tanóm ng̃a magatóyoc somála sa pagcatóyoc ug paglibót sa adlao.

Giratorio. V. Girante.

Giro. = Pagcatóyoc, pagcalibót. * V. Girar, desde pagpadála.

Gitanada. = Bohat con polong ng̃a ang̃ay sa mang̃a gitano. * Paglímbong, polong ng̃a iálam alam ug malaláng̃on, sa pagcóha ug pagdáng̃at sa guitóyo.

Gitanamente. = Sa mg̃a polong ng̃a ang̃ay sa mang̃a gitano, sa mg̃a polong ng̃a limbóng̃on, malaláng̃on.

Gitanear. = Pagpamólong sa mg̃a polong ng̃a lingbóng̃on ug malaláng̃on, sa pagdáng̃at sa guitóyo sa guipanghináot.

Gitanería. = Pagcaábi abi, pagálam alam ng̃a ondan, malaláng̃on ug malimbóng̃on ng̃a ang̃ay sa mang̃a gitano.

Gitano. = Lioat, calioátan, catilíngban sa mg̃a táuo ng̃a oaláy pinoyánan ng̃a malíg-on, ug ng̃a nanagsóroy soroy sila sa oaláy honóng sa mg̃a calongsóran: matud ng̃a guican sila sa mang̃a táuo ng̃a egipcios. * Ang maálam magcábig ug magcóha sa cabobót-on sa lain. * Ang maálam maglímbong, magólo olo.

GL

Gladiator. = Táuo ng̃a nagaáoay sa iang isigcatáuo, sa tiempo sa mg̃a romanos, hasta sa pagcamatáy sa iang contra.

Gladiol. = Espada ng̃a haíctin. * Tanóm.

Glándula. = Losay.

Glasé. = Panápton, hinábol sa igagáma ng̃a sináctan sa boláoan con sa salapí, ng̃a masínao ug matahóm caáyo.

Glasto. = Tanóm.

Glaucio. = Tanóm.

Glauco. = Quinháson, tooay.

Gleba. = Ang yota ng̃a tibúoc ng̃a guicále ug guisácoat sa daro.

Globo. = Malíng̃in. * Poyo poyo ng̃a dagcó sa papel con sa panápton, ng̃a pagapón-an sa asó con sa hang̃in ug ipalopád. * Malíng̃in sa cahoy, &c., ng̃a pagapintálan sa mg̃a bitóon, &c., ug guing̃álan ug globo celeste con lang̃ítnon. * Malíng̃in maíng̃on sa guiíng̃on carón, ng̃a pagapintálan sa yota ug mg̃a dagat, sa mg̃a sobá, &c., ug guing̃álan ug globo terráqueo con sa calibótan.

Globoso. = Bisan onsa ng̃a malíng̃in.

Glóbulo. = Malíng̃in ng̃a diótay.

Globuloso. = Ang nahímo sa mg̃a malíng̃in ng̃a diótay.

Gloria. = Dong̃og ng̃a maáyo, sangyao. * Paghimáya sa Lang̃it, cabolahánan, paghimayáan, caboháyan, caolgánan. * Calípay. * Cacóguing dagcó. * Pagcaámbong, pagcahamíli, pagcahalángdon. * Pagcaníndot, pagcatahóm, pagcaáñag. * Panápton ng̃a manípis caáyo ug masíhag.

Gloriarse. = Pagándac, pagparáyeg. * Paglípay, paghimáya.

Glorieta. = Lugar ng̃a guitagána sa mg̃a tanáman, sa mg̃a jardin, sa pagcáon ug sa paglíng̃ao ling̃ao: osáhay guiátpan sa mg̃a linálang cahoy ng̃a guicoyatótan sa mg̃a paras, sa mg̃a balágon, &c.

Glorificacion. = Pagcadáyeg, pagcaológ, pagcadáyao.

Glorificador. = Ang magadáyeg, ang magaológ, ang magadáyao, tigdáyeg, tigológ, tigdáyao. * Ang Dios ng̃a mohátag sa paghimáya sa Lang̃it.

Glorificante. = Idem.

Glorificar. = Dayeg, dayao, ológ. * Paghátag sa cabolahánan, sa paghimáya, sa caolgánan, sa caboháyan sa Lang̃it sa bisan cansa: ang̃ay lamang sa Dios.

Gloriosamente. = Sa paghimáya. * Sa maáyong dong̃og.

Glorioso. = Tacós sa maáyong dong̃og, tacós sa mg̃a pagdáyeg, sa mg̃a pagológ. * Ang mopoyó sa Lang̃it, ang boláhan. * Ang maandácon, ang guilabíhan sa paráyeg. * Mahimayáon.

Glosa. = Pagásoy sa bisan onsang polong ng̃a macóli ug malisód ng̃a pagasabóton. * Pagmátng̃on ng̃a ibótang sa mg̃a solat ug mg̃a cuenta, tong̃ód sa bisan onsang caculían nila.

Glosar. = Idem.

Glosario. = Diccionario, libro ng̃a sinolátan sa mg̃a pagásoy sa mg̃a polong ng̃a malisód pagatoquíbon.

Gloton. = Hing̃áon caáyo, olítan, hacógan, dalóan.

Glotonear. = Pagcáon sa masóbsob ug sa dagcóng caíbog.

Glotonería. = Idem.

Gluten. = Bisan onsa ng̃a mahágcot caáyo, ng̃a icatápot, igapílit sa bisan onsa, cola, ipilílit.

Glutinosidad. = Pagcahágcot, pagcapílit.

Glutinoso. V. Gluten.

GN

Gnómon. = Ang pothao ng̃a nagatórlo sa mg̃a horas sa horásan sa adlao.

Gnomónica. = Quinaárman ng̃a magaásoy sa pagbóhat sa mg̃a horásan sa adlao.

GO

Gobernacion. V. Gobierno.

Gobernador. = Magholópot, ponóan, magbobóot, magbolóot, maghohópot.

Gobernante. = Idem.

Gobernar. = Hopot, pagbóot.

Gobierno. = Pagcahópot, pagcabóot, pagcaalíma. * Opicio con cahímtang sa pagcamagbobóot, sa pagcaponóan. * Ang yota ng̃a hingsácpan sa gahóm ug sa pagbóot sa mg̃a ponóan. * Pagcadógay sa gahóm sa mg̃a ponóan.

Gobio. = Isda.

Goce. = Pagcaágom, pagcalípay.

Gocha. = Baboy ng̃a baye, anáyon.

Gocho. = Baboy ng̃a laqui.

Godeño. = Dato, salapían, arunáhan.

Gofo. = Boang boang, coliró, hong̃og. * Táuo ng̃a hamóbo.

Gola. = Totónlan, alaguían sa can-on ug sa ilímnon.

Goleta. = Sacayán sa doróha ca talároc ug may layág ng̃a guing̃álan ug cangreja.

Golfo. = Dagat sa talioála sa dohá ca yota. * Dagcóng dagat, lauod.

Golilla. = Dayan dayan ng̃a maítom ng̃a pagasapáoan sa panápton ng̃a mapotí ug masíhag, ng̃a guilibót sa liog sa mg̃a hocom sa mg̃a audiencia, sa mg̃a hocmánan ng̃a labí. * Ang hocom con ang táuo ng̃a nagabísti niána.

Golondrera. = Tapoc sa mg̃a soldados.

Golondrina. = Sayao. * Isda ng̃a mopoyó sa cahiládman sa dagat.

Golondrinera. = Tanóm, dagámi ng̃a guing̃álan ug golondrina.

Golondrino. = Sayao ng̃a laqui, táuo ng̃a tigsóroy soroy, ng̃a nagabolobáhin sa pinoyánan, ng̃a tiglálin caáyo. * Hobág ng̃a motoróc sa ilog.

Golondro. = Caíbog sa bisan onsa.

Golosamente. = Sa pagcaólit, sa caólit.

Golosina. = Calán-on ng̃a pagaolítan, matám-is, mg̃a bong̃a, &c.

Golosinar. = Pagólit.

Golosinear. = Idem.

Goloso. = Olítan.

Golpe. = Pocpoc, toctoc, bacbac, pocsag, bonal, lambos, dacdac, pacáng, tampoc, hantoc, docol, hacdol, ogdang, balágsa, hagsa, lapdos. * Cadaghánan sa bisan onsa. * Casáquet, calisdánan, cayógot ng̃a ahat.

Golpeadero. = Lugar ng̃a pagabacbácan, pagabonálan, pagalambósan, &c.

Golpeador. = Ang nagabónal, nagabácbac, nagapócpoc, nagalámbos.

Golpear. V. Golpe.

Gollería. = Calán-on ng̃a mahál caáyo, pagcóti sa pagcáon. * Mg̃a calán-on ng̃a guilabíhan.

Gollero. = Caoatán ng̃a mang̃áoat sa mg̃a catilíngban sa mg̃a táuo sa pagcahagóot nila.

Gollete. = Ang totónlan, dapit sa olo. * Liog ng̃a hatáas ug haíctin sa obán ng̃a mg̃a sorlánan, mg̃a boteya, mg̃a damajuana, &c. * Asintos sa mg̃a hábito sa mg̃a sologóon sa mg̃a caparían ng̃a guing̃álan ug donado.

Golloría. V. Gollería.

Goma. = Tagoc sa mg̃a cahoy ug mg̃a tanóm. * Hobág sa olo, sa totónlan, sa mg̃a bocton ug sa mg̃a paa.

Gomarra. = Manóc ng̃a baye.

Gomarrero. = Caoatán sa mg̃a manóc.

Gomarron. = Pisó sa mg̃a manóc.

Gomia. = Táuo ng̃a hing̃áon caáyo, ng̃a magalámoy sa mg̃a calán-on ng̃a guihátag canía sa madalí caáyo ug sa dagcóng caíbog. * Ang macahorót, ang macatibáoas sa bisan onsa. * Polong ng̃a igacahárloc sa mg̃a báta.

Gomosidad. = Ang ang̃ay sa tagoc ug sa bisan onsa ng̃a mahágcot, ng̃a mapílit.

Góndola. = Sacayán ng̃a pagagaóran.

Gonorrea. = Saquét ng̃a nahamótang sa pagágui sa masóbsob sa tobig tobig ng̃a maísog ug mahápdos caáyo sa alaguían sa ihi.

Gordiflon. = Ang matámboc caáyo apan sa mahómoc ng̃a onód.

Gordo. = Matámboc, sopang, sa dagcóng hosog, dagcó. * Bisan onsa ng̃a may daghan ng̃a manteca con tamboc. * Ang dagcóan oyámot ug ng̃a nagalabí ug milabáo sa obán ng̃a isigcaíng̃on. * Táuo ng̃a arunáhan, salapían. * Ang manteca, tamboc con sebo sa mg̃a mananáp.

Gordolobo. = Tanóm ng̃a italámbal.

Gordura. = Tamboc, pagcatámboc.

Gorjeador. = Ang nagalírog lirog sa ting̃og sa pagcanta.

Gorjear. = Paglírog lirog, pagláin lain sa ting̃og sa nagacanta. * Pagsógod sa pagtíng̃og sa mg̃a báta.

Gorjeo. = Pagcalírog lirog, pagcaláin lain sa ting̃og.

Gorgojo. = Bocboc.

Gorgojoso. = Bisan onsa ng̃a guibócboc.

Gorgoritear. V. Gorjear.

Gorgoritos. V. Gorjeo.

Gorgorotada. = Ang tobig, vino, &c., ng̃a guirnom sa usá ca pagtolón.

Gorgotero. = Táuo ng̃a magabalígya sa mg̃a tolotagídyot.

Gorguera. = Dayan dayan ng̃a ibótang sa liog ug ng̃a pagaboháton sa panápton ng̃a potíon ng̃a guicónot conót.

Gorguz. = Bangcao, salapáng, paná, odyong ng̃a isalibáy.

Gorigori. = Polong ng̃a pagagamíton sa mg̃a táuo arón panigíngnan nila ang pagcanta ng̃a ming̃áuon tong̃ód sa mg̃a minatáy.

Gorja. = Liog, totónlan.

Gorjal. = Bisti sa mg̃a saserdote ng̃a guilibót sa liog.

Gorra. = Bisti sa mg̃a táuo ng̃a itábon sa olo. * Calo calo sa mg̃a soldados.

Gorrero. = Ang magbobóhat sa mg̃a gorra. * Ang mahagógma mosóroy soroy sa mg̃a cabaláyan arón pacánon sia.

Gorrin ó gorrino. = Baboy ng̃a diótay ug bisan ng̃a dagcó na.

Gorrinera. = Alad, tangcal ng̃a pagabilanggóan, ng̃a pagahipósan sa mg̃a baboy.

Gorrion. = Langgam.

Gorrionera. = Lugar ng̃a dalángpan sa mg̃a táuo ng̃a daótan, sa mang̃íl-ad ng̃a batásan.

Gorrista. = Ang mocáon sa masóbsob sa mg̃a baláy sa iang isigcatáuo, sa díli sia magbáyad.

Gorro. = Birrete, calo calo sa panápton ng̃a igatábon sa olo.

Gorron. V. Gorrista. * Bató ng̃a magáhi malíng̃in ug mahínlo. * Táuo ng̃a daótan, sa mang̃íl-ad ng̃a batásan, ng̃a mahagógma magpoyó ug magobán obán sa mg̃a babáyeng bigáon, maólag, honay.

Gorrona. = Babáyeng bigáon, daótan, maólag, honay.

Gorronal. = Lugar ng̃a ponó sa mg̃a batóng magáhi ug mahínlo.

Gorrullo. = Tapoc ng̃a malíng̃in sa gapas, sa balahíbo sa carnero, &c.

Gota. = Tolo. * Saquét ng̃a nahamótang sa pagcahobág sa mg̃a loha loha sa mg̃a camót ug sa mg̃a tiil ng̃a maól-ol oyámot, gugtas, lugtas.

Goteado. = Ang guitolóan.

Gotear. = Pagtólo. * Paghátag sa bisan onsa, sa maghínay hinay sa inánam anam.

Gotera. = Tolo, pagtólo sa masóbsob sa bisan diin, pagágui sa atóp sa tobig sa olan.

Goteron. = Tolo ng̃a dagcóan caáyo.

Gotoso. = Táuo ng̃a mobáti sa saquét sa gota, sa gugtas, sa lugtas.

Gozar. = Agom. * Paglípay, paghimáya.

Gozne. = Looat, loat.

Gozo. = Calípay, himáya. * Siga ng̃a nahímo con masónog ang mg̃a cahoy ng̃a manípis ug mamalá caáyo. * Pang̃adyéon, garay ng̃a maampóon ng̃a ibótang sa catapósan sa mg̃a novena.

Gozosamente. = Sa calípay, sa himáya, sa pagcalípay.

Gozoso. = Malipáyon, ang nalípay, ang nahimáya, ang guiábot sa maáyong boot.

Gozque. = Iróng diótay ng̃a maósig caáyo.

GR

Grabado. = Quinaádman ng̃a nagaásoy sa paglíloc ug sa pagbóhat sa mg̃a dagoay dagoay sa mg̃a cahoy, sa tombága, sa pothao, &c.

Grabador. = Ang táuo ng̃a magalíloc.

Grabadura. = Pagcalíloc.

Grabar. = Liloc.

Gracejo. = Pagcatístis sa pagpamólong.

Gracia. = Hatag ng̃a guihátag sa Dios sa mg̃a táuo, arón panománon nila ang ilang mg̃a catongdánan, ug arón pagadang̃áton nila ang paghimáya sa Lang̃it. * Hatag ng̃a diósnon. * Pagcaáng̃ay sa baihon, sa dagoay, sa obán ng̃a mg̃a táuo. * Calóoy ng̃a guibóhat sa isigcatáuo sa oaláy pahanóngdan. * Pagcatístis sa pagpamólong. * Caang̃áyan sa pagbóhat con sa pagpamólong. * Ang ng̃álan sa tagsa tagsa ca táuo. * Pagcahigála, pagcaábian sa isigcatáuo.

Graciable. = Táuo ng̃a malóoy sa isigcatáuo ug maáyo ng̃a pagadángpan.

Graciola. = Tanóm, dagámi ng̃a mapáit ug italámbal.

Graciosamente. = Sa pagcaáng̃ay, sa pagcatístis. * Sa oaláy balus ug bayad.

Graciosidad. = Catahóm, catahóman, pagcahíngpit, pagcaníndot, pagcaáñag sa bisan onsa. * Pagcamahál. * Ang macalípay ug magapahimáya sa nagatán-ao.

Gracioso. = Táuo ng̃a matístis sa mg̃a dula sa mg̃a comedia. * Bisan onsa ng̃a maáyo, maníndot ug maáñag ng̃a macalípay ug macalípat sa magasolóng. * Ang masáyon malóoy sa isigcatáuo. * Calóoy, bisan onsa ng̃a pagaboháton sa puro calóoy. * Táuo ng̃a malipáyon sa iang solte, sa iang mg̃a soguílon.

Grada. = Ang ang. * Lugar ng̃a pagaduáoan ug pagasoguilánan sa mg̃a binócot sa mg̃a convento, sa mg̃a monja. * Tinócod ng̃a papán, tolónban ng̃a ibótang sa tiílan sa mg̃a altal. * Cadaghánan sa mg̃a ang ang ng̃a binóhat sa atobáng̃an sa mg̃a pultáhan, sa ganháan sa mg̃a baláy sa mg̃a dagcóng táuo. * Tinócod sa mg̃a cahoy ng̃a pagasangláran sa mg̃a sacayán sa pagbólit ug pagáyo caníla.

Gradado. = Ang may ang ang, ang guiáng áng̃an.

Gradar. = Pagdátag, pagpanódlay sa yota sa human na ang pagdáro, sa capandáyan ng̃a guing̃álan ug sorlay.

Gradería. = Cadaghánan sa mg̃a ang ang, ug labí pa sa mg̃a ang ang sa pagsáca sa mg̃a altal.

Gradilla. = Hagdan hagdan ng̃a diótay ng̃a madála sa luyo ug sa luyo. * Hormáhan sa pagbóhat sa mg̃a ladriyos.

Gradiolo ó Gladiolo. = Tanóm, dagámi.

Grado. = Ang ang. * Pagcatáas con pagcaóbos sa opicio con cahímtang sa tagsa ca táuo. * Ang isip sa pagcacaobánan sa mg̃a táuo ng̃a ipahanong̃ód sa mg̃a lioat ng̃a guican sa maong apóhan. * Camatoódan ug dong̃og ng̃a ihátag sa mg̃a Universidad, sa mg̃a escolahán, sa mg̃a táuo ng̃a quinaadmánon sila sa bisan onsa ng̃a quinaádman. * Ang usá sa toló ca gatús ug canóman ca bahin sa tagsa ca círculo con malíng̃in. * Ang mg̃a pagórden sa mg̃a táuo ng̃a nanalsílbi sa Singbahán ng̃a guing̃álan ug menores.

Graduacion. = Ang pagbáhin sa bisan onsa sa mang̃a grados.

Gradual. = Ang modagcó, ang motóbo sa mahínay hinay, sa anam anam.

Gradualmente. = Sa pagcahínay hinay.

Graduando. = Ang haróol pagaexamináhon sa bisan onsang quinaádman, sa Universidad.

Graduar. = Paghátag sa tagsa ca botang sa caogalíng̃on ng̃a hingtóngdan.

Gráfila. = Ang barlis ng̃a nagalibót sa daplin sa salapí, sa pisos, sa sicápat, &c.

Graja. = Ooác ng̃a baye.

Grajea. = Mg̃a matám-is ng̃a diótay ug ng̃a nagacaláin lain ug dagoay ug sa mg̃a color.

Grajo. = Ooác.

Grama. = Tanóm, dagámi ng̃a italámbal, balíli.

Gramática. = Quinaádman sa pagpamólong ug pagsólat ug maáyo, ing̃on sa ang̃ay. * Pagestudio sa pinamólong ng̃a linatín.

Gramatical. = Ang nahatong̃ód sa gramática.

Gramaticalmente. = Maíng̃on sa ang̃ay sa mg̃a tolomán-on sa gramática.

Gramático. = Ang nagaestudio ug nagatóon sa gramática.

Gramaticon. = Ang magapacaálam sa gramática, ang nagaestudio sa gramática lamang.

Gran. = Dagcó, dagcóan. * Ang nagaóna, ang molabí, ang molabáo sa bisan onsa.

Grana. = Tiempo, túig ng̃a igaonód sa mg̃a oháy sa trigo, sa humáy, &c. * Panápton ng̃a mapolá caáyo.

Granada. = Ang bong̃a sa cahoy ng̃a guing̃álan ug granado. * V. Bomba, desde malíng̃in.

Granadera. = Ang poyo poyo, ang pontél ng̃a panit ng̃a guidála sa mg̃a soldados, ng̃a pagasódlan nila sa mg̃a granada ng̃a isalibáy sa camót.

Granadero. = Soldado ng̃a guipíli tong̃ód sa iang pagcaáng̃ay sa laoas ug sa iang pagcatáas.

Granadilla. = Bolac sa tanóm ng̃a guing̃álan ug pasionaria.

Granadillo. = Cahoy sa América.

Granado. = Cahoy ng̃a magabóng̃a sa granadas. * Mahál, hamíli, bilídhon. * Piníli. * Cating̃aláhan, hibólng̃an. * Ondan, ang may onód.

Granar. = Pagonód sa mg̃a liso sa mg̃a oháy sa trigo, sa homáy, &c.

Granate. = Bató ng̃a mapolá ng̃a díli mahál caáyo.

Granazon. = Pagcaonód sa mg̃a liso sa mg̃a oháy.

Grande. = Dagcó, dagcóay, dagcóan.

Grandemente. = Sa pagcaáyo, sa pagcahíngpit, maáyo caáyo, sa toman oyámot.

Grandeza. = Pagcadagcó, cadagcóon. * Gahóm. * Pagcahalángdon, pagcahamíli, pagcabilídhon. * Catilíngban, cadaghánan sa mg̃a dagcóng táuo sa mang̃a Guinharían.

Grandilocuencia. = Pagpamólong sa mg̃a piníling polong.

Grandilocuo. = Ang mamólong sa mg̃a piníling polong.

Grandillon. = Ang guilabíhan sa pagcadagcó.

Grandiosamente. = Sa pagcadináto, sa pagcabántog caáyo.

Grandiosidad. = Pagcabántog, pagcamahál.

Grandioso. = Dagcó, bantog, mahál.

Grandor. = Cadagcóon, pagcadagcó sa bisan onsa.

Graneado. = Ang nalobó, ang nagáma sa lonlon ng̃a liso.

Granear. = Pagsáb-oag sa mg̃a liso.

Granel (á). = Homáy, trigo, maís, &c., ng̃a tinápoc ug linobó.

Granero. = Tangcal, pensa, lugar ng̃a pagatipígan ug pagahipósan sa trigo, homáy, &c. * Provincia, longsod, con yota ng̃a guidaghánan sa trigo, humáy, &c.

Granillo. = Polós, caposlánan sa bisan onsa ng̃a pagagamíton.

Granito. = Bató ng̃a maáyo sa pagbóhat sa mang̃a baláy, mg̃a cota, mg̃a Singbahán, &c. * Ang itlog sa olód ng̃a magagáma sa igagáma.

Granizada. = Pagcadághan sa olan ng̃a tibúoc sa mg̃a tolo ng̃a dagcó ug malíng̃in.

Granizar. = Pagólan sa mg̃a tolo ng̃a dagcó, tibúoc ug malíng̃in. * Pagbalíbag, pagsalibáy sa bisan onsa sa mabáscog ug sa macósog.

Granizo. = Olan ng̃a tibúoc sa mg̃a tolong dagcó ug malíng̃in.

Granja. = Baol, cabalánan ng̃a guilibótan sa cota con sa pared, ng̃a guibotáng̃an sa solód sa mg̃a baláy ng̃a pagapóyan sa mg̃a mamomóo.

Granjear. = Pagpatóbo, pagdagcó sa puhónan, pagbóhat ug maáyong cacógui sa mg̃a hayópan. * Pagcóha sa cabobót-on, sa pagcapalángga, sa pagcahigála sa isigcatáuo.

Granjeo. = Pagcatóbo, pagcadógang sa pohónan.

Granjería. = Polós, caposlánan sa mg̃a bong̃a sa mg̃a cabalánan, sa mg̃a hayópan ug sa bisan onsa.

Granjero. = Ang magbalántay sa granja.

Grano. = Liso, losoc, lugás. * Binhi sa humáy, &c. * Bisan onsa ng̃a diótay, magamáy, malíng̃in con molomalíng̃in. * Hobág ng̃a motoróc sa laoas sa mg̃a táuo ug sa mg̃a mananáp.

Granoso. = Ang guilibótan sa mg̃a liso liso, sa mg̃a hobág hobág.

Granuja. = Ang mg̃a ubas, ang mg̃a paras ng̃a linobó, ng̃a nabólag sa bolig, sa botay. * Ang liso sa solód sa mg̃a ubas ug sa obán ng̃a mg̃a bong̃a, ng̃a mao ang binhi.

Granujado. V. Granoso.

Granujiento. = Idem.

Granujo. = Hobág.

Granza. = Binlod, tictic.

Granzones. = Tahóp.

Granzoso. = Ang may daghan binlod, daghan tictic.

Grao. = Baybáyon ng̃a pondóhan, laoígan ug maáyo ng̃a pagacaoásan.

Grapa. = Pothao, tombága, salapí, &c., ng̃a holohalagpád ug manípis, ng̃a mahalánsang sa isicadáplin sa pagpalíg-on sa bisan onsa ng̃a nalíqui, nabóoac, nalótac.

Grasa. = Manteca, tamboc, sebo. * Boling sa mg̃a bisti.

Grasiento. = Ang ponó, ang guidíhog, ang guihílog sa manteca, sa tamboc. * Ang bolíng̃on caáyo.

Grasera. = Sorlánan sa manteca, sa tamboc.

Grasilla. = Binócboc sa tagoc ng̃a ibó-bo sa papel ng̃a pagasolátan. * Tagoc ng̃a mahomót ug masíhag ng̃a matólo sa cahoy ng̃a guing̃álan ug enebro, ng̃a maáyo sa pagpasínao sa mg̃a casangcápan sa cahoy, mg̃a siya, mg̃a lamesa, &c.

Graso. V. Grasiento.

Grata. = Capandáyan ng̃a pagagamíton sa mg̃a panday sa paghínis sa bisan onsa ng̃a guitapótan nila sa boláoan, ng̃a guibulaoánan nila.

Gratamente. = Sa calípay, sa maáyong boot, sa paghimóot.

Gratar. = Pagpólog, paglórag, paghátag sa color sa mg̃a hias ng̃a boláoan, pagpasínao sa mg̃a hias ng̃a boláoan, con sa salapí ng̃a guibolaoánan.

Gratificacion. = Balos, gala, gasa.

Gratificar. = Pagbálos. * Paggása, paggála. * Pagóyon, pagáng̃ay sa cabobót-on, sa pagbóot sa lain.

Gratil. = Daplin sa layág ng̃a modápat sa verga. * Catáson, cahitáson sa verga ng̃a pagatapótan ug ug pagatacgósan sa layág.

Gratis. = Polong ng̃a linatín sa lonlon ng̃a calóoy.

Gratisdato. = Ang guihátag sa lonlon ng̃a calóoy, sa oaláy pahanóngdan.

Gratitud. = Pagcatamód sa mg̃a calóoy.

Grato. = Malalím, ang may lamí ng̃a maáyo. * Ang guihigógma, ang guipalángga.

Gratuitamente. V. Gratis.

Gratuito. V. Gratisdato.

Gratulacion. = Pagcalípay.

Gratular. = Paglípay, pagpaquíta sa calípay tong̃ód sa maáyong palad sa isigcatáuo.

Gratulario. = Polong ug solat ng̃a icapadayág sa calípay sa bisan cansa tong̃ód sa maáyong palad sa isigcatáuo.

Gravámen. = Catongdánan sa pagbáyad con sa pagbóhat sa bisan onsa.

Gravar. = Pagbótang sa bisan onsa ng̃a catongdánan. * Pagsámoc.

Grave. = Ang mabóg-at. * Dagcóan caáyo, sa dagcóng hingtóngdan. * Malígdong, maámbong. * Macóli, malisód. * Samoc, casamócan. * Ting̃og, tonóg ng̃a dagcó.

Gravedad. = Pagcabóg-at sa bisan onsa. * Pagcalígdong, pagcaámbong. * Pagcadagcó, pagcalabí, pagcalabáo, pagcacápin.

Gravitacion. = Pagcabóg-at.

Gravitar. = Pagbóg-at.

Gravoso. = Ang macasámoc, ang macaólang, ang macaaling̃ása. * Ang díli maántos.

Graznar. = Iac, iyac, iyágac, iágac, oloc, doloy, pagtíng̃og sa mg̃a langgam.

Graznido. = Pagíac, pagíyac, pagiyágac, pagdóloy, pagtíng̃og sa obán ng̃a mg̃a langgam. * Pagcanta ng̃a díli ang̃ay.

Greda. = Yota ng̃a molomapotí ug mahágcot, ng̃a maáyo sa pagbónal sa mg̃a panápton ng̃a mabága. * Anápog.

Gredal. = Yota ng̃a may greda, yota ng̃a guidaghánan sa greda.

Gredoso. = Ang nahatong̃ód ug maíng̃on sa greda, sa anápog.

Gregal. = Ang moobán guihápon sa mg̃a isigcaíng̃on. * Mg̃a hayópan ng̃a nanagpanón.

Greguería. = Pagcabóloc sa mg̃a pag singgit ng̃a dong̃an, ng̃a díli maásoy caáyo.

Gregüescos. = Salooál.

Gremio. = Catilíngban sa mg̃a táuo sa usá ca opicio con cahímtang, ng̃a pagahóptan sa mg̃a hingtóngdan ng̃a ponóan.

Greña. = Ang bohóc ng̃a napágpag, napálpag, nagobót, ng̃a díli maáyo ang pagcasórlay. * Bisan onsa ng̃a nagobót caáyo.

Gresca. = Banha, sabá, pagáoay.

Grey. = Panón sa mg̃a hayópan, sa mg̃a canding, mg̃a carnero, &c. * Catilíngban sa mg̃a binónyagan sa ilálom sa gahóm sa mg̃a ponóan sa santa Iglesia.

Grieta. = Liqui, lotac.

Grietado. = Ang nalótac, ang nalíqui.

Grietoso. = Ang ponó sa mg̃a lotac, mg̃a liqui.

Grifo. V. Greña.

Grifon. = Pinótol ng̃a tombága ng̃a malíng̃in ug may iang caogalíng̃on ng̃a yaoe, ng̃a alaguían sa vino, sa tobig, &c., sa mg̃a sorlánan.

Grigallo. = Langgam.

Grilla. = Grillo ng̃a baye, bohagá ng̃a baye.

Grillar. = Pagsalíngsing sa trigo, sa homáy, sa seboyas, &c.

Grillera. = Ang bohó ug ang haloa ng̃a pinoyánan sa mg̃a bohagá.

Grillero. = Ang magabótang ug magatángtang sa mg̃a sepiyo, sa mg̃a singsing ng̃a pothao ng̃a guitáod sa mg̃a tiil sa mg̃a saláan ng̃a dagcó.

Grillete. = Singsing ng̃a pothao ng̃a pagasoólan sa tiil sa mg̃a saláan.

Grillo. = Bohagá ng̃a laqui. * Guitib sa bisan onsa ng̃a guipógas sa pagsógod na sa pagtoróc, sepiyo ng̃a puthao sa mg̃a saláan.

Grima. = Casocó, capong̃ót. * Calísang, cacógmat, cahárloc.

Grímpola. = Casi casi. * Bandela ng̃a hatáas ug haíctin ng̃a itáod, sa mg̃a tomóy sa mg̃a sacayán.

Griñon. = Panápton ng̃a guitábon sa olo ug sa nauong sa mg̃a binócot, sa mg̃a monja.

Gris. = Color ng̃a sacót sa mapotí ug sa maítom. * Tognao, catógnao.

Grita. = Mg̃a pagsínggit ng̃a nagacabóloc boloc, mg̃a masíncang polong. * Pagcatóoao pagcapóoao, pagcatiábao pagcasiyágit.

Gritar. = Singgit, tooao, pooao, tiábao, hogyao, solíao, ioic, gasod, insay, iac, iyac, colágo, baóhag, antíao.

Grito. = Idem.

Griton. = Ang magasínggit, ang magatiábao, magatóoao, &c.

Grofa. = Babáye ng̃a bigáon.

Gromo. = Orlot sa mg̃a cahoy, salingsíng̃an.

Gropos. = Panápton, hilo, igagáma ng̃a ibótang sa mg̃a tinteróhan.

Grosca. = Saoa, bitin ng̃a malála caáyo.

Grosellero. = Cahoy ng̃a diótay.

Groseramente. = Sa pagcaoaláy pagtáhod, ug catahá, sa pagcacólang sa maáyong pagtódlo.

Grosería. = Pagcaoaláy catahá ug pagtáhod.

Grosero. = Mabága, bastos. * Táuo ng̃a oalá torlóan ug maáyo, ng̃a colang sa pagtáhod ug catahá. * Borong, boquírnon, ihaláson loog.

Grosor. = Cabalágon, guibágon sa bisan onsa.

Grosura. = Pagcatámboc sa manteca, sa baboy, sa sebo, &c.

Gruero. = Langgam ng̃a manágit.

Gruesa. = Ang isip sa napólo ug dohá ca tinagpólo ug dohá, sa bisan onsa, napólo ug dohá ca docenas.

Grueso. = Dagcó, matámboc, sopang, sa dagcóng hosog. * Húna húna ng̃a cabós, hamóbo. * Ang labíng dagcó ug malíg-on sa bisan onsa.

Gruir. = Pagtíng̃og sa mg̃a talábon, sa mg̃a doong.

Grulla. = Doong, talábon.

Grullada. = Cadaghánan sa mg̃a opiciales sa justicia ng̃a magaobán obán sa mg̃a alcalde, sa mg̃a gobernadorcillo, sa pagsóroy soroy nila sa longsod.

Grullo. = Alguasil, mananácop.

Grumete. = Crumete, gomaláod, gomalayóng, táuo ng̃a magasílbi sa mg̃a sacayán.

Grumo. = Ang tobig, dogó, vino, &c., ng̃a natibúoc. * Bisan onsa ng̃a natápoc, midóol ug nahagóot maíng̃on ng̃a ang mg̃a ubas sa bolíg, &c. * Ang mg̃a odlot ug mg̃a salingsíng̃an sa mg̃a cahoy ug sa mg̃a tanóm.

Gruñente. = Baboy.

Gruñido. = Pagíoic, pagtíng̃og sa baboy.

Gruñidor. = Ang nagaíoic. * Pagbagólbol, pagbagótbot. * Ang mang̃áoat sa mg̃a baboy.

Gruñir. = Ioic. * Bogóbol, bagótbot.

Grupa. = Bangcúang, quinabangcuáng̃an, ang laoas sa cabayo nayon sa mg̃a payod.

Grupada. = Onos ng̃a dagcó sa olan ug hang̃in ng̃a mabáscog.

Grupo. = Tapoc sa bisan onsa, sa mg̃a táuo, sa mg̃a mananáp, sa mg̃a bató, &c.

Gruta. = Lang̃ob, bohó sa ilálom sa yota.

GU

Guacamayo. = Langgam sa América, maíng̃on ing̃on sa loro, papagayo.

Guacia. = Cahoy ng̃a guing̃álan opód ug acacia, ug ang tagoc nia.

Guachapear. = Pagbónal sa mg̃a tiil sa tobig ng̃a nadánao. * Pagtonóg sa bisan onsa sa pothao, sa tombága, &c., ng̃a guicaloágan sa mg̃a langsang ng̃a guilángsang.

Guachapeli. = Cohoy sa Guayaquil ng̃a magáhi caáyo.

Guadaña. = Songdan ng̃a hatáas, dagcó, halagpád ug balicó. * Galab, sanggot.

Guadañero. = Ang nagagálab sa dagámi sa guadaña.

Guadapero. = Táuo, tanód ng̃a nagahátod sa can-on sa mg̃a táuo ng̃a nang̃álab sa trigo, sa homáy, &c.

Guadarnés. = Lugar ng̃a pagatipígan ug pagabotáng̃an sa mg̃a siya ug obán pang mg̃a casangcápan sa mg̃a cabayo, ug ang táuo ng̃a magabántay niána.

Guadramaña. = Bacac, limbong.

Guardúa. = Cauáyan sa Perú ng̃a ponó sa tobig dapit sa solód.

Gualda. = Tanóm, dagámi.

Gualdrapa. = Panápton ng̃a guitábon sa mg̃a payod sa mg̃a cabayo. * Tinábas ng̃a nabítay sa bisti sa mg̃a táuo.

Gualdrapazo. = Paghámpac sa mg̃a layág sa mg̃a sacayán sa mg̃a talároc sa tiempo sa linao.

Gualdrapear. = Pagbótang sa bisan onsa ng̃a mg̃a botang sa pagcasinohí, ang olo sa usá dapit sa tiílan sa usá.

Gualdrapero. = Ang guibistíhan sa mg̃a noog.

Guanaco. = Mananáp dagcó pa sa cabayo, sa América.

Guano. = Tanóm, dagámi sa América. * Iti sa usá ca calaínan sa mg̃a langgam, ng̃a macúha sa mg̃a polo ng̃a guing̃ánlan ug Chinchas.

Guantada. = Sagpá, tagpá, sombag.

Guante. = Bisti sa mg̃a camót sa tiempo sa tognao, sa panápton con sa panit, ng̃a guibotáng̃an sa mg̃a solódlan ng̃a hingtóngdan sa mg̃a todlo. * Camót.

Guantería. = Lugar, baláy ng̃a pagabohátan ug pagabaligyáan sa mg̃a guante.

Guantero. = Ang magabóhat ug magabalígya sa mg̃a guante.

Guañin. = Boláoan ng̃a obos, sa diótay ng̃a bili.

Guapear. = Pagpaquíta sa caísog, sa dagcóng cásing cásing, sa mg̃a cahigayónan, sa mg̃a calisdánan. * Pagándac. * Pagparáyeg sa mg̃a bisti.

Guapeza. = Caísog, gahóm sa cásing cásing sa mg̃a calisdánan. * Paráyeg sa pagbisti.

Guapo. = Cásing casíng̃an, maísog, ang oaláy cahárloc ug catáhap sa mg̃a cadáot, sa mg̃a calisdánan. * Parayégon, ang̃áyan sa mg̃a bisti. * Ang mahagúgma ug magaáli ali, ang magamorál sa mg̃a babáye.

Guapote. = Táuo ng̃a maáyo, sa mahósay ng̃a boot, sa maáyong gaoi, cagaoían.

Guarda. = Bantay. * Pagcalában, pagcatábang, pagpadáng̃op. * Pagcatóman sa batásan, sa catongdánan. * Ang binócot ng̃a nagaobán obán sa pagbántay ug pagátang sa mg̃a laláqui ng̃a manolód sila sa mg̃a convento sa mg̃a monja.

Guardabosque. = Magbalántay, bantay sa mg̃a solóp.

Guardacabras. = Baquero, bantay sa mg̃a canding.

Guardacanton. = Holohalígueng hamóbo sa cota ng̃a ipadápat sa mg̃a esquina, arón díli madáot sa mg̃a rueda sa mg̃a coche, sa mg̃a caro, mg̃a galíng̃an, sa pagdalágan, pagtóyoc ug paglíso nila.

Guardacartuchos. = Cajon cajon ng̃a pagasódlan sa mg̃a cartucho ng̃a ponó sa pólvora.

Guardacostas. = Ang sacayán ng̃a nagaláoang laoang, nagasoróy soróy sa mg̃a dagat ng̃a hingtóngdan sa mg̃a pondóhan, arón díli magtomód ang mg̃a sacayán ng̃a caáoay ug ng̃a nagalólan sa mg̃a manggad, &c., ng̃a guinadilí sa hari.

Guardadamas. = Táuo ng̃a may opicio sa mg̃a baláy sa mg̃a hari sa pagobán obán ng̃a haróol sa coche ng̃a sináquian sa mg̃a dama, sa mg̃a babáye ng̃a hamíli, ng̃a mg̃a sologóon sa asáoa sa hari, arón díli pagasoltíhan ug pagacagoláan sa bisan cansa. * Táuo ng̃a magahípos ug magahósay sa mg̃a casangcápan sa solód sa asáoa sa hari con sa haring babáye, sa human na ang mg̃a piesta.

Guardadamente. = Sa pagcatinágo, sa pagcacógui, sa dagcóng pagcabántay.

Guardador. = Ang magabántay, ang magatípig, bomalántay, magbalántay, mabantáyon, ang magahípos. * Ang macógi. * Mitinománon, ang magatóman sa bisan onsa. * Ang hicáoan, ang daginótan.

Guardajoyas. = Ang magabántay ug magahípos sa mg̃a hias sa mg̃a baláy sa mg̃a hari, ug ang lugar ng̃a pagatipígan niána.

Guardalado. = Sandígan ng̃a ibótang sa luyo ug sa luyo sa mg̃a tuláy arón díli mahólog ang muágui.

Guardamangier. = Pensa, lugar ng̃a pagabotáng̃an ug pagatipígan sa mg̃a calán-on sa mg̃a baláy sa mg̃a hari, ug ang táuo ng̃a magabántay niána.

Guardamanó. = Dayan dayan ng̃a guibótang sa polóan sa mg̃a espada ng̃a macasalípod sa camót, ug macaságang sa mg̃a pagtágbas.

Guardapolvo. = Panápton, papán, &c., ng̃a icatábon sa bisan onsa, arón díli hológan sa agbon, sa hogao.

Guardar. = Bantay, tipig, ayo. * Himáto, toman. * Hicao, daguínot. * Sagang, licay. * Tagána, tagám, tahap.

Guardario. = Langgam.

Guardaropa. = Lugar ng̃a pagatipígan ug pagahipósan sa mg̃a bisti, sa mg̃a panápton sa mg̃a baláy sa mg̃a hari, ug ang táuo ng̃a magabántay ug magatípig sa mg̃a bisti.

Guardatimones. = Ang mg̃a lothang ng̃a itáod sa mg̃a talambóan sa mg̃a olín sa mg̃a sacayán, sa luyo ug sa luyo sa bansálan, sa timon.

Guardería. = Pagcabántay.

Guardia. = Bantay. * Cadaghánan sa mg̃a soldados con sa mg̃a táuo ng̃a nonagbántay sa bisan cansa ug sa bisan onsa.

Guardian. = Ang nagabántay, magatípig ug magahópot sa bisan onsa. * Ang ponóan sa mg̃a convento sa caparían ni S. Francisco.

Guardilla. = Pinoyánan, solód ng̃a catapósan sa mg̃a baláy ng̃a nayon sa atóp.

Guardin. = Pisi ng̃a igabítay ug igapogóng sa mg̃a tacop sa mg̃a pultahán sa mg̃a lothang sa mg̃a sacayán. * Ang pisi ng̃a icapogóng sa timon.

Guardoso. = Ang magabántay sa iang caogalíng̃on ng̃a pohónan, sa iang mg̃a casangcápan, &c. * Táuo ng̃a hicáoan, daguinótan.

Guarecer. = Paglában, pagtábang, pagságang, pagpadáng̃op. * Pagpalíg-on, pagbántay, pagalíma, paghópot ug maáyo sa bisan onsa, arón madógay.

Guarida. = Lugar ng̃a pagadángpan sa mg̃a mananáp, sa mg̃a caoatán, &c. * Lugar ng̃a pagaadtóan sa bisan cansa, sa masóbsob. * Dalángpan.

Guarin. = Bactin ng̃a oláhi, catapúsan sa usá ca pagánac sa anáyon.

Guarismo. = Tagsa ca número.

Guarnecer. = Pagdáyan dáyan sa mg̃a bisti ug sa bisan onsa. * Paglobóng sa mang̃a batóng mahál sa boláoan, sa salapí, &c. * Pagtáod sa mg̃a pothao con tombága ng̃a ibótang sa polóan sa mg̃a espada, ng̃a salípdan ug pagatagóan sa camót. * Pagbótang sa tapoc sa mg̃a soldados ng̃a tinórlo sa ilang ponóan, sa pagbántay sa bisan onsang lugar. * Pagtáod sa mg̃a casangcápan sa mg̃a cabayo, &c., sa pagbótar sa mg̃a coche.

Guarnicion. = Dayan dayan ng̃a itápot sa mg̃a bisti, mg̃a tabil, &c. * Bohó sa boláoan, sa salapí, &c., ng̃a pagaang̃áyan ug pagalóbng̃an sa mg̃a motia, mg̃a batóng mahál, &c. * Mg̃a pothao con tombága ng̃a ibótang sa polóan sa mg̃a espada ng̃a tagóan ug salípdan sa camót. * Mg̃a soldados ng̃a tinórlo sa pagbántay sa bisan onsang lugala. * Mg̃a corea, &c., ng̃a itáod sa cabayo, &c., sa paggóyod ug pagbótar sa mg̃a coche.

Guarnicionero. = Ang magabóhat, magbóhat sa mg̃a guarnicion.

Guarniel. = Poyo poyo sa panit ng̃a solórlan sa papel, sa salapí, &c.

Guarra. = Baboy ng̃a baye.

Guarro. = Baboy ng̃a laqui.

Guaya. = Pagcabachó, pagcaagólo.

Guayaba. = Bayábas.

Guayabo. = Cahoy ng̃a mobong̃a sa bayábas.

Guayacan. = Cahoy.

Guayaco. = Cahoy ng̃a matágoc caáyo ug italámbal.

Gubernativamente. = Sa pagbóot, sa paghócom, sa pagsentencia sa mg̃a ponóan, sa díli pagatágdan ang mg̃a tolománon sa batásan, sa mg̃a leyes.

Gubernativo. = Ang nahatong̃ód sa paghópot ug pagbóot sa mg̃a ponóan, sa mg̃a hocom.

Gubia. = Locob.

Guedeja. = Mg̃a tapoc tapoc sa bohóc. * Ang mg̃a balahíbo sa leon, sa iang liog.

Guerra. = Aoay, pagpang̃óbat, paglális, pagsócol. * Pagcabátoc.

Gerreador. = Ang magaáoay, ang mogóbat.

Gerreante. = Idem.

Gerrear. = Pagáoay, pagpang̃óbat, paglális, pagsócol. * Pagbátoc.

Guerrero. V. Guerreador.

Guerrilla. = Tapoc sa mg̃a soldados ng̃a magaóna sila sa paglacát, sa pagpang̃íta sa caáoay ug sa pagpang̃óbat.

Guia. = Magoóna, mando, magtotórlo, panogót. * Ogbos sa mg̃a cahoy ug mang̃a tanóm.

Guiador. = Idem hasta ogbos.

Guiar. = Ona, mando, torlo.

Guija. = Batóng diótay ug mahínlo.

Guijarral. = Lugar ng̃a guidaghánan sa mg̃a batóng magáhi ug mahínlo.

Guijarrazo. = Pagbonó sa bató.

Guijarreño. V. Guijarral.

Guijarro. = Batóng magáhi ug mahínlo, bantíling, lagit, lag-it.

Guijarroso. V. Guijarral.

Guijeño. = Idem. * Magahí, matíga.

Guijo. = Cadaghánan sa mg̃a batóng magámay ug magáhi, ng̃a icatámbac ug icaáyo sa mg̃a cadalánan.

Guijoso. = Lugar ng̃a guidaghánan sa mg̃a bató ng̃a magamáy ug diótay.

Guileña. = Tanóm.

Guilla. = Panúig ng̃a guidaghánan sa homáy, sa maís, &c.

Guillame. = Sepiyo ng̃a haíctin ng̃a pagagamíton sa mg̃a panday sa cahoy con may quinahánglan.

Guillote. = Ang tagía sa mg̃a baol. * Tapólan, táuo ng̃a díli macógui. * Táuo ng̃a masáyon pagalimbóng̃an ug pagaólo olóhon.

Guillotina. = Capandáyan ng̃a pagagamíton sa Francia sa pagpónggot, sa pagpótol sa olo sa mg̃a saláan.

Guillotinar. = Pagpatáy sa mg̃a táuo, sa pagpótol caníla so olo.

Guinchar. = Pagtólpoc, pagsóntoc.

Guincho. = Capandáyan sa pagsóntoc, sa pagtólpoc.

Guinda. = Bong̃a sa España maíng̃on sa dagoay sa longboy, malalím caáyo. * Pagcatáas sa mg̃a talároc sa mg̃a sacayán.

Guindaleta. = Pisi sa pagcabága sa usá ca todlo. * Holohalígue ng̃a pagabitáyan sa tinbáng̃an sa mg̃a panday sa salapí.

Guindaleza. = Pisi ng̃a dagcó ug hatáas ng̃a pagagamíton sa mg̃a sacayán.

Guindamarina. = Timáan sa pagcahigála ng̃a nanagsighátag sa mg̃a sacayán ng̃a nagacasógat sa dagat, sa pagpaóbus nila ug diriót sa ilang mg̃a bandela.

Guindar. = Pagbótang, pagtáod sa itáas sa bisan onsa.

Guindilla. = Sile ng̃a mahálang caáyo, quilícot.

Guindillo. = Tanóm sa mg̃a jardines.

Guindo. = Cahoy ng̃a mobóng̃a sa mg̃a guinda.

Guiñada. = Pagcaquiló quiló, pagcalíray, pagcaquírhat.

Guiñador. = Ang nagaquiló quiló, ang nagaquídhat.

Guiñapo. = Panápton ng̃a noog. * Táuo sa malágsot ng̃a bisti, ng̃a guibistíhan sa mg̃a noog.

Guiñar. = Quiló, quidhat. * Paglíoag lioag, pagatóbang sa dolong sa mg̃a sacayán sa loyo ug sa loyo.

Guiñarol. = Ang guiquiló quilóan, ang guiquirhátan.

Guiño. V. Guiñada.

Guiñon. = Idem.

Guion. = Ang crus ng̃a moóna sa mg̃a caparían, con magaprocesion sila, cay ilang hingtóngdan ng̃a timáan. * Ang bandera ng̃a liníquit ng̃a ipaóna sa mg̃a procesion. * Ang barlis ng̃a diótay ng̃a ibótang sa catapósan sa dalan sa mg̃a solat, con díli ogáling mahorót ang tibúoc ng̃a polong.

Guirigay. = Pinamólong ng̃a nabóloc, ng̃a malisód caáyo sabóton.

Guirnalda. = Porong porong.

Guisado. = Guinisál, linása, tinóla.

Guisandero. = Ang magaguisál, ang magalóto sa mg̃a sod-an.

Guisante. = Balátong ng̃a diot diot sa garbanso.

Guisar. = Pagguisál, paglása, pagtóla, paglóto sa mg̃a sod-an. * Pagáyo, pagsóhay, paghósay sa bisan onsa.

Guiso. V. Guisado.

Guisote. = Guinisál ng̃a díli maáyo, ng̃a colang sa lalím ug lamí.

Guita. = Pisi, lobid ng̃a magamáy.

Guitarra. = Guitarra, sesta.

Guitarrero. = Ang magabóhat, magaáyo ug magabalígya sa mg̃a sesta.

Guitarrilla. = Sestang diótay.

Guitarrillo. = Idem.

Guitarron. = Sestang dagcó. * Táuo ng̃a malaláng̃on, tampalásan.

Guiton. = Táuo ng̃a tapólan, ng̃a naánad sa pagsóroy soroy sa mg̃a calongsódan sa pagquiglímos, sa díli boot magcógui sa pagbóhat.

Guitonear. = Pagsóroy soroy, pagtápol, paglícay sa pagbóhat.

Guitonería. = Pagcasóroy soroy, pagcatápol.

Gula. = Pagcaólit, pagcáon ug pagínom labí sa casaráng̃an.

Guloso. = Ang mucáon ug moínom labí sa casaráng̃an.

Gullería. V. Gollería.

Gulloría. = Langgam ng̃a diótay. * V. Gollería.

Gúmena. = Pisi ng̃a dagcó sa pagsácoat sa mg̃a sinípit ug sa bisan onsa ng̃a mabóg-at, sa mg̃a sacayán.

Gumía. = Hing̃aníban, puñal, baladao.

Gurrufero. = Cabayo ng̃a malágsot ug sa daótan ng̃a batásan.

Gurrumina. = Pagpaságad ng̃a guilabíhan. * Paghátag sa gusto sa pagcalácad na sa hingtóngdan ng̃a asáoa.

Gurrumino. = Ang bana ng̃a magapapaságad sa iang asáoa, ng̃a magapaquíta canía sa guilabíhan ug sa díli tacós ng̃a pagpalángga.

Gurullada. = Tapoc sa mg̃a táuo ng̃a nanagobán obán sa paglacát.

Gurullo. = Ogdo sa bisan onsa.

Gurupa. V. Grupa.

Gurvio. V. Corvo.

Gusanear. = Quibot quibot, quipot quipot.

Gusanera. = Samad ug bisan onsa ng̃a guiódlan. * Cailíbgon ng̃a labí macasámoc sa húna húna.

Gusaniento. = Ang may olod, ang guiórlan.

Gusano. = Olod. * Táuo ng̃a obos.

Gusarapiento. V. Gusaniento.

Gusarapo. = Mg̃a olod, mg̃a mananáp ng̃a magamáy, ng̃a nagacaláin lain ug dagoay, ng̃a motóbo sa tobig ug sa mg̃a lugar ng̃a mabasá basá. * Oaya oaya, oya oya.

Gustable. = Ang nahatong̃ód sa ititiláo, itililáo.

Gustadura. = Pagcatiláo, pagcatagámtam.

Gustar. = Tiláo, tagámtam. * Pagbóot, paghigógma, pagpanghináot.

Gustillo. = Pagcalalím. * Lamí ng̃a molomaísog, ng̃a mahabílin sa bába ug sa totónlan sa bisan onsa ng̃a guicáon.

Gusto. = Ititiláo. * Itililáo: ang usá sa lilíma ca balatían sa laoas. * Ang lamí sa mg̃a calán-on. * Caíbog, panghimóot, calípay. * Pagbóot ng̃a caogalíng̃on.

Gustosamente. = Sa pagcalalím, sa pagcalamí. * Sa caogalíng̃on ng̃a pagbóot.

Gustoso. = Malalím. * Malipáyon, ang nalipáy, ang guiábot sa maáyong boot. * Ang macalípay, macalíng̃ao, macalípat.

Gutagamba. = Tagoc ng̃a malálag, sa oaláy bahó ug molomaáslom: silbi sa pagtámbal ug sa pagpasínao sa mg̃a cahoy.

Gutámbar. = Tagoc ng̃a malálag.

Gutural. = Ang nahatong̃ód sa totónlan.

Guturalmente. = Sa pagcasagóngsong.