E

EA

Ea. = Nan, na, da, harao, ta, ta la.

EB

Ebanista. = Panday sa cahoy ng̃a magabóhat sa bantolínao.

Ébano. = Bantolínao.

Ébrio. V. Borracho.

Ebullicion. = Pagcabócal.

EC

Eccehomo. = Ang laráoan ni Jesucristo ng̃a Guinóo ta, maíng̃on sa guipaquíta ni Pilatos sa mg̃a Judíos.

Eclesiásticamente. = Sa pagcaáng̃ay sa usá ca Padre.

Eclesiástico. = Ang nahatong̃ód sa Singbahán. * Padre.

Eclipsar. = Baconáoa.

Eclipse. = Pagcabaconáoa, pagcang̃ít ng̃it.

Eco. = Aníng̃al, lanog.

Economía. = Pagbáton, paghópot sa mg̃a bahándi ug sa mg̃a dona sa pagcaboótan, sa pagcaáyo. * Pagcahícao, pagcadaguínot.

Económico. = Hicáoan. * Ang malisód magagásta sa iang salapí, daguinótan.

Economizar. = Daguínot, caguis.

Ecónomo. = Ang ilis sa mg̃a Padre con sa mg̃a cura, sa ng̃atanán ng̃a nahatong̃ód sa Singbahán.

Ecuanimidad. = Pagcadáyon sa guihúna húna sa oaláy dóha doha.

ECH

Echacantos. = Táuo ng̃a pasipaláhon.

Echacuervos. = Cagon cagon. * Táuo ng̃a talamáyon ug bacácon.

Echada. = Pagcasalibáy, pagbalíbag, pagbonó. * Lugar ng̃a guilócpan sa usá ca táuo ng̃a nagacalígad sa yota.

Echadero. = Lugar ng̃a pagaligádan ug pagahigdáan sa búot matólog.

Echadizo. = Táuo ng̃a guisógo sa pagsósi, sa pagpaquisáyod ug sa pagpaquigásoy sa bisan onsa. * Ang tacós ng̃a ibalíbag, iyabó, isalibáy, ng̃a pagaáidan.

Echador. = Ang nagabalíbag sa bisan onsa.

Echamiento. = Pagcabalíbag, pagcasalibáy, pagcayabó sa bisan onsa. * Pagcahing̃ílin, pagcalágueu, pagpaháoa, pagpahálin.

Echar. = Salibáy, balíbag, yabó, haoa, hing̃ílin. * Halin, igui, tolod.

Echazon. = Pagbalíbag sa dagat sa lolan sa mang̃a sacayán, tong̃ód sa pagcadáot sa tiempo ug cahorós sa hang̃in.

ED

Edad. = Edad, túig, socad, cutob sa pagcatáuo sa bisan cansa. * Cadaghánan sa mg̃a túig con sa mang̃a catoígan.

Edicion. = Pagbaláod, ug pagimprenta sa bisan onsa ng̃a libro con bisan onsang solat.

Edicto. = Pagbaláod, pagmantalá, sogo, pagbóot sa mg̃a ponóan. * Papel ng̃a sinolátan sa mg̃a sugo sa mg̃a ponóan, ng̃a ipamílit sa cadaigánan, arón basáhon ug hibalóan sa cadaghánan.

Edificacion. = Pagbóhat, pagtócod sa mg̃a baláy, mang̃a cota, mg̃a baluarte, &c. * Pagtolón-an, pananglétan ng̃a maáyo, batásan ng̃a mahósay sa bisan cansa, ng̃a tacós pagaoátan sa obán.

Edificador. = Ang magabóhat con magapabóhat sa bisan onsa.

Edificar. = Pagbóhat sa mg̃a baláy, &c. * Pagpaáoat sa maáyong batásan. * Pagsonód sa maáyo ug hingpit ng̃a quinabóhi, arón sondon ug aoáton sa obán.

Edificativo. = Ang magapaáoat sa maáyong batásan, ug mohátag sa panigíngnan ng̃a hingpit ug matárong.

Edificio. = Baláy, cota, &c.

Editor. = Ang magabaláod ug magapaimprenta sa mg̃a libro, &c., ng̃a guisólat sa lain.

Educacion. = Pagbáton, pagtódlo, pagtóon sa mg̃a báta.

Educando. = Ang guibatónan, guitodlóan, guinatón-an.

Educar. = Baton, alíma, toon, todlo.

EF

Efectivamente. = Sa pagcamatúod, mao man gayód, mao man.

Efectivo. = Bisan onsa ng̃a guibóhat, guihúna húna con guipamólong ng̃a túod. * Salapí ng̃a túod.

Efecto. = Ang sonód sa bisan onsa ng̃a sinógdan, guinsóndan, guinicánan. * Manggad, catigayónan, dona, guinamíton, mg̃a gamit.

Efectuar. = Pagbóhat sa bisan onsa.

Efemérides. = Libro ng̃a pagasolátan sa ng̃atanán ng̃a nasoríl, ng̃a nahatábo sa matagádlao, sa adlao adlao ng̃atanán.

Efervescencia. = Pagcaínit ng̃a dagcó sa dogó. * Pagínit sa húna húna. * Pagbolobíquil sa mg̃a cabobót-on.

Eficacia. = Gahóm, cahámhan, cagahóman sa pagbóhat.

Eficaz. = Ang may gahóm sa pagbóhat, ang magabóhat sa minatóod, sa masingcámot.

Eficazmente. = Sa pagcamasingcámot, sa tinóod.

Eficiencia. = Gahóm, sa pagbóhat.

Eficiente. = Ang magabóhat sa bisan onsa. * Ang guinicánan, ang sinógdan sa bisan onsa.

Efigie. = Laráoan.

Efímera. = Hilánat ng̃a madógay sa usá ca adlao.

Efimero. = Ang madógay sa usá lang ca adlao.

Efugio. = Pagcalágueu, pagpaligás sa bisan onsa ng̃a caculían.

Efundir. V. Derramar.

Efusion. = Pagcayabó, pagcaágas, pagcaóla, pagcaágay, pagcaagáy-ay. * Paghigógma ng̃a guican sa casing casing.

EG

Egida. = Tamíng. * Dalángpan. * Paglában, pagtábang.

Egoísmo. = Paghigógma ng̃a guilabíhan sa caogalíng̃on, sa díli magtagád sa obán.

Egoísta. = Táuo ng̃a magaatóbang lamang sa iang caogalíng̃on ug díli magatagád sa obán.

EJ

Eje. = Batang batang, cahoy con pothao ng̃a guitaólan sa isigcatomóy sa mg̃a rueda, mg̃a malíng̃in.

Ejecucion. = Ang pagbóhat sa bisan onsa. * Pagcóha sa hocom sa salapí ug mg̃a dona sa otáng̃an, sa pagbáyad sa mg̃a hiotáng̃an.

Ejecutable. = Ang arang boháton.

Ejecutante. = Ang magasáca sa hocom sa may otang canía, arón báydan sia.

Ejecutar. = Bohat. Pagbítay, pagpatáy sa mg̃a saláan, guican sa sogo ug sentencia sa matúod ng̃a hocom. * Paglógos, pagpógos sa bisan cansa, arón magbáyad sa iang otang, guican sa pagbóot sa hocom. * V. Ejecucion.

Ejecutivamente. = Sa madalí caáyo. * Sa pagcalágmit.

Ejecutivo. = Ang díli magahólat. * Ang díli mahímo boháton sa lain ng̃a horas, ang quinahánglan ng̃a boháton dihá dihá. * Ang dinalían uyámot.

Ejecutor. = Ang magabóhat sa bisan onsa. * Táuo ng̃a maniníng̃il guican sa sugo sa hocom. * Berdugo, ang magapatáy sa mg̃a saláan ng̃a guihócman sa camatáyon.

Ejecutoria. = Opicio, cahímtang sa ejecutor.

Ejemplar. = Panigíngnan, sanglet, pananglétan. * Hinóad. * Catalágman. * Táuo sa maáyo, mahósay ug mataláid ng̃a batásan ug tacós ng̃a pagaaoátan. * Maampóon maáyong cristianos.

Ejemplarmente. = Sa mahósay ng̃a batásan, sa pagcabóhi ng̃a tacós ng̃a pagaaoátan. * Castigo ng̃a dagcó arón tomagám ang obán.

Ejemplificacion. = Pagdayág, pagháyag sa bisan onsa, tong̃od sa mg̃a pananglétan.

Ejemplificar. = Idem. * Pagbótang sa mg̃a pananglétan, pagpananglétan.

Ejemplo. V. Ejemplar. * Ang nahatábo sa canhing tiempo.

Ejercer. = Pagbóhat sa hingtúngdan ng̃a opicio con quinaádman.

Ejercicio. = Bisan onsa ng̃a opicio ng̃a guiángcon sa bisan cansa ng̃a táuo. * Pagbóhat sa bisan onsa. * Paglacát con pagcabayo arón mapíscay ang laoas. * Pagtóon sa mg̃a soldados sa paglacát, sa pagbáton ug pagbóhi sa posil, ug sa obán ng̃a mg̃a catongdánan nila. * Pagtóman sa mg̃a maampóon sa ilang mg̃a bohat sa canhic Dios ug sa canhic calág.

Ejercitacion. = Pagbóhat sa bisan onsa.

Ejercitado. = Táuo ng̃a batid, ng̃a naánad na sa bisan onsa.

Ejercitante. = Ang magabóhat sa bisan onsa. * Ang magatóman sa mg̃a tolománon sa canhic Dios ug sa canhic calág.

Ejercitar. = Pagbóhat sa bisan onsa. * Pagtóon sa bisan cansa, arón maálam sa guitóon canía. * Pagsómay somay sa masóbsob sa bisan onsa, arón hicádman ug saológon.

Ejército. = Pang̃obátan, cadaghánan sa mg̃a soldados.

EL

El. = Sia, siya.

Elaboracion. = Pagbóhat sa maáyo, sa hingpit uyámot, sa bisan onsa.

Elaborado. = Ang guibóhat sa pagcatóman, sa pagcahíngpit.

Elaborar. V. Elaboracion.

Elacion. = Pagpalábi labi, pagtáas sa húna húna.

Elasticidad. = Pagcaónat onat, pagcasáyon sa pagónat sa bisan onsa, ug sa paghióli sa pagcabótang ng̃a daan sa maong guiónat.

Elástico. = Ang mahímo ng̃a onáton.

Ele. = Naá dihá, quitáa dihá, tan-áoa.

Eleccion. = Pagcahing̃álan, paghing̃álan, pagtódlo. * Pagbóot ng̃a caugalíng̃on.

Electo. = Táuo ng̃a guing̃álan, guitódlo, guipíli sa bisan onsa ng̃a pagaboháton.

Elector. = Ang magapíli, magatódlo, magapahing̃álan.

Elefanta. = Gadya ng̃a baye.

Elefante. = Gadya ng̃a laqui.

Elegancia. = Pagpamólong sa mg̃a piníling polong sa dili salicoáoot. * Pagcaáñag, pagcatahóm, pagcaníndot, caang̃áyan.

Elegante. = Ang guidáyan dayánan ug maáyo, piníli, ang̃áyan, baihónan. * Matahóm, maníndot, maáñag.

Elegible. = Ang arang pilíon, pililíon.

Elegidos. = Ang mg̃a piníli sa Dios sa Guinharían sa Lang̃it.

Elegir. = Pili. * Tagána.

Elemental. = Ang nahaóna. * Guinicánan, sinógdan sa mg̃a quinaádman.

Elemento. = Idem.

Elevacion. = Pagcaósoag, pagcacáoan, pagcatáas. * Pagcaoalá sa boot, sa mg̃a balatían. * Pagpalábi labi.

Elevado. = Hatáas caáyo, halángdon.

Elevamiento. V. Elevacion.

Elevar. = Cauan, osoag, taas. * Pagualá sa boot, sa mg̃a balatián. * Pagpalábi labi.

Eliminar. = Díli pagtágad sa bisan onsa.

Eliseos (campos). = Lugar ng̃a matahóm ug ponó sa mg̃a caayóhan ng̃atanán, ang Lang̃it sa mg̃a dioatáhan.

Elixir. = Vino ng̃a pagasáctan sa mg̃a támbal. * Ipolórga.

Elocuencia. = Quinaádman sa pagcábig sa húna húna sa nagabása sa mg̃a libro, con sa nagapatalínghog sa soguílon.

Elocuente. = Táuo ng̃a maálam mamólong ug ng̃a magacábig sa húna húna ug casing casing sa nagapatalínghog canía.

Elogiador. = Ang nagadáyeg.

Elogiar. = Dayeg, olog.

Elogio. = Pagdáyeg, pagólog.

Elucidacion. = Pagdayág, pagháyag, pagásoy.

Eludir. = Pagpaligás, pagláguen sa mg̃a cacolían.

EM

Emanacion. = Pagguícan ug bisan onsa sa iang guinicánan, sa iang sinógdan.

Emanante. = Ang muguícan sa guinicánan nia.

Emanar. = Guican, sogod.

Emancipacion. = Paggóa sa mg̃a anac sa ilálom sa gahóm ug pagbóot sa ilang mg̃a tigúlang.

Embaidor. = Bacácon, malilímbong.

Embajada. = Sogo. * Ang táuo ng̃a sinúgo.

Embajador. = Sinógo, dagcóng táuo sa Guinharían ng̃a guisógo sa hari ng̃a iang agálon, sa láin ng̃a hari, sa pagsábot, sa iang ng̃alan, sa bisan onsa.

Embajadora. = Ang asáoa sa embajador.

Embalar. = Pagpótos sa mg̃a manggad ng̃a ilólan sa mg̃a sacayán con ihátod sa bisan díin.

Embaldosado. = Salog ng̃a guitaólan sa mg̃a bató ng̃a linabráhan ug sinápsap ug maáyo.

Embaldosar. = Pagtáod sa mg̃a bató sa salog con sa yota.

Embalijar. = Pagsolód sa bisan onsa sa balija, sa sulúdlan, sa sudlánan.

Embalsadero. = Lugar ng̃a tobígan, danao, lanao.

Embalsamar. = Pagponó ug pagdíhog sa bálsamo ug sa obán ng̃a mg̃a mahomót sa mg̃a laoas sa mg̃a minatáy, sa obos na guigóa ug guicóha ang mg̃a tináe ug obán pa ng̃a mg̃a bahin sa solód sa tian, arón dili madonót ug mabahó hasta sa dogay.

Embanastar. = Pagbótang, pagsolód sa bisan onsa, sa bocág.

Embarazada. = Babáye ng̃a samcon, mabdos.

Embarazadamente. = Sa pascasámoc.

Embarazar. = Olang, samoc.

Embarazo. = Casámoc, cooláng̃an, casamócan.

Embarazosamente. V. Embarazadamente.

Embarazoso. = Ang macasámoc, ang macaólang.

Embarbascar. = Pagtóbli, pagpanóbli, pagtóba, pagsácot sa bisan onsa sa tobig arón mang̃alánag ang mg̃a isda ug mang̃amatáy. * Boloc, gobót, sacót.

Embarbecer. = Pagtoróc sa mg̃a bong̃ot sa mg̃a laláqui.

Embarcacion. = Sacayán. * Pagcadógay sa tagsa ca pagsacáy.

Embarcadero. = Lugar ng̃a guitagána sa pagsacáy sa mg̃a tauo ug sa pagdála sa mg̃a lolan sa mg̃a sacayán, toláy, donggoánan, tomolán.

Embarcador. = Ang nagapolólan sa mg̃a sacayán sa bisan onsa.

Embarcar. = Sacáy, lolan.

Embarco. = Pagcasacáy, pagsacáy.

Embargador. = Ang magacóha sa bisan onsa sa isigcatáuo guican sa pagbóot sa hocom. * Ang macaólang, macasámoc.

Embargante. = Idem.

Embargar. = Pagpogóng, pagháoid sa bisan onsa sa isigcatáuo, mg̃a manggad, mg̃a mananáp, mg̃a guinamíton, &c., guioan sa sogo ug pagbóot sa ponóan, sa hocom. * Samoc, olang.

Embargo. = Idem. * Pagcalóod sa cotó cotó, sa guinháoa. * Dili paghílis sa quináon, sa cotó cotó.

Embarnecer. = Pagtámboc, pagsópang.

Embarnizadura. = Pagpasínao, pagdíhog sa bolit sa bisan onsa.

Embarnizar. = Pagbólit, pagsínao, pagcápol.

Embarque. = Paglólan sa bisan onsa sa mg̃a sacayán.

Embarrador. = Ang magdíhog, ang magahílog sa lapoc, sa yánang.

Embarradura. = Pagcadíhog, paglíhog sa yánang.

Embarrancarse. V. Atascar.

Embarrar. = Pagdíhog, pagbólit, paghílog sa bisan onsa sa yánang, sa pisac, sa lapoc.

Embarrilar. = Paghípos, pagsolód sa bisan onsa sa bariles.

Embastar. = Pagtahí sa hilo ng̃a malíg-on ug dagcó, sa taólan ng̃a guiándam ng̃a daan, sa panápton ng̃a pagabordáhan.

Embastecer. V. Embarnecer.

Embate. = Paghámpac, pagdósmog sa bisan diin sa mg̃a balod sa dagat. * Pagdámag sa mg̃a mananáp con sa mg̃a táuo.

Embaucador. = Bacácon, malilímbong, maólo olóhon.

Embaucamiento. = Bacac, limbong, pagcaólo olo.

Embaucar. = Idem.

Embaular. = Pagsolód, paghípos sa bisan onsa sa baul, sa caja, sa caban.

Embausamiento. = Pagcaláin sa húna húna. * Cahárloc.

Embebecer. = Pagpalíng̃ao ling̃ao, pagpaláng̃ay. * Pagting̃ála ng̃a dagcó. * Hinóctoc, hiórong.

Embebecidamente. = Sa pagcalíng̃ao ling̃ao sa huna huna, sa oalá pamatng̃ónon. * Pagcahinóctoc, sa pagcahiórong.

Embebedor. = Ang macasóyop, ang macayópyop.

Embeber. = Soyop, yopyop, honob. * Sacop, locop. * Pagángcon sa tauo sa bisan onsa ng̃a quinaádman, pagábot sa pagcamang̃ialáman, sa pagcaquinaadmánon.

Embelecador. V. Embaucador.

Embelecar. = Limbong, bacac, pagólo olo.

Embelesar. = Hinóctoc. * Pagting̃ála ng̃a dagcó, tong̃ód sa bisan onsa ng̃a guitán-ao ug guinadóng̃og.

Embeleso. = Pagcating̃ála sa huná huná ug sa bisan onsa ng̃a cating̃aláhan.

Embellaquecerse. = Pagtampálas.

Embellecer. = Tahóm, anyag, dayan dayan.

Embermejecer. = Pagtína sa color ng̃a bolágao, mapolá. * Pagpaólao, pagólao.

Emberrincharse. = Pagsocó, cabaláca, ligótgot.

Embestida. = Pagcadósmog, pagcadámag, pagcahámlag.

Embestidor. = Ang modámag, modósmog.

Embestidura. V. Embestida.

Embestir. = Dosmog, damag, hamlag, socol, aoay, gobát. * Toloy, sabong, sacdop, laboc. * Bangga.

Embetunar. = Pagdíhog, paghílog sa bisan onsa sa bolit.

Emblandecer. V. Ablandar.

Emblanquecer. = Pagpotí.

Emblema. = Laráoan ng̃a cahológan sa bisan onsa, ng̃a asóyon sa solat ng̃a ibótang sa tiílan nia.

Embobamiento. V. Embeleso.

Embobar. V. Embelesar. * Pagpalíng̃ao.

Embobecer. = Pagpabóang, pagpahóng̃og sa bisan cansa.

Embobecimiento. = Pagcabóang, pagcahóng̃og, pagcabóng̃og.

Embocadero. = Bohó, alaguían, boáng̃an, boáng, soláng̃an, latásan.

Embocado. = Vino sa maáyo ng̃a lalím, ng̃a dili maísog.

Embocadura. V. Embocadero. * Agui, losot. * Ang bahin sa preno sa cabayo ng̃a isóol ug isolód sa bába. * Vino sa maáyong lalím. * Pagtáyhop sa mahómoc sa mg̃a tolónggon.

Embocar. = Pagsolód sa bába sa bisan onsa. * Pagágui, pasolód, paglósot, sa bisan diin ng̃a bohóa con alaguiána ng̃a masígpit ug haíctin. * Solang, latas.

Embodegar. = Paghípos, pagtípig, pagsolód sa pensa sa bisan onsa.

Embolar. = Pagtáod, pagbótang, pagpahaáng̃ay sa mang̃a tomóy sa mg̃a song̃áy sa mg̃a mananáp sa mg̃a malíng̃in ng̃a cahoy, arón díli sila macagsámad ug macagsóng̃ag.

Embolismador. = Ang magadála dala sa mg̃a soguílon ng̃a díli mao, arón magaáoay ang mg̃a táuo ug managbíquil ang ilang mg̃a cabobót-on. * Tabían.

Embolismar. = Pagdála dala sa mg̃a soguílon ng̃a igabíquil sa cabobót-on, ug igabóngcag sa pagcahigála. * Pagtábi.

Embolismo. = Cagobót, cabóloc, casámoc, cacolían.

Embolsar. = Pagsolód, pagtípig sa bisan onsa sa poyo poyo.

Embolso. = Idem.

Embonar. = Pagáyo pagbóhat ug maáyo sa bisan onsa.

Embornal. = Bohó ng̃a alaguían sa tobig sa ibábao sa mg̃a salog con mg̃a cubierta sa mg̃a sacayán.

Emborrachador. = Ang nagapahobóg.

Emborrachamiento. = Pagcahobóg, pagcaálan, pagcalánag.

Emborrachar. = Hobóg, alan, lanag. * Hong̃og, bong̃og.

Emborricarse. V. Embelesar.

Emborrullarse. = Pagáoay sa mg̃a pagsínggit, paglális lalis sa mg̃a masíngcang polong.

Emboscada. = Pagcatágo, pagcahóbong, pagcaátang, pagcaháb-on, pagcabánhig.

Emboscar. = Tago, hobong, atang, hab-on bánhig.

Embotar. = Sompo, pagcóha sa caísog, sa cosóg, sa gohóm sa bisan onsa. * Pagsóol sa tiil ug sa mang̃a paa sa mg̃a sapín ng̃a guing̃álan ug botas.

Embotellar. = Pagsolód sa vino, &c., sa mg̃a boteya.

Embotijar. = Socó, sobó, ligótgot, cabaláca.

Embozado. = Ang nacolópo, ang guitabónan, guitaclápan. * Pagtáod sa bozal sa mg̃a mananáp. * V. Disfrazar.

Embozo. V. Disfraz.

Embracilado. = Ang guicógos, guicódcod sa masóbsob.

Embravecer. = Pagpaísog, pagpasocó, pagpaligótgot, pagtóyo. * Pagihálas.

Embravecimiento. = Pagpanóyo, pagcaísog, pagcasocó. * Pagcaihaláson.

Embrazadura. = Pagsóol sa bocton sa bisan diin, ug ang bohó ng̃a pagasoólan.

Embreadura. = Pagcadíhog sa salong, pagcabólit.

Embrear. = Paghílog sa salong sa bisan onsa, pagbólit.

Embregarse. = Pagsámoc, paghilábot sa mg̃a paglális, sa mg̃a pagáoay.

Embriagadamente. = Sa pagcahobóg.

Embriagar. V. Emborrachar.

Embriaguez. V. Emborrachamiento.

Embridar. = Pagtáod sa brida, sa preno, sa mang̃a mananáp.

Embrion. = Ang dugó ng̃a tibúoc sa solód sa tian sa mg̃a babáye ug mg̃a baye ng̃a mabdos, sa oalá pa maíla ang mg̃a bahin sa laoas sa táuo con sa mananáp. * Bisan onsa ng̃a oalá pa mahósay, ng̃a oalá pa madayág caáyo, ng̃a oalá pa mahíngpit.

Embroca. = Hampol, haclop.

Embrocar. = Paghóar sa solód sa usa ca sodlánan sa lain ng̃a sodlánan.

Embrollador. = Ang macagobót, ang macabóloc, ang macasácot.

Embrollar. = Boloc, gobót, sacót.

Embrollo. = Cabóloc, cagóbot, limbong, bacac.

Embrollon. V. Embrollador. * Bacácon, limbóng̃an, malibóng̃on. mililímbong, mamamálao, maláoon.

Embromar. = Pagtíao, pagbánha, pagsabá, pagcóndat. * Paglímbong, pagólo olo, pagsóod sóod, pagsólog solog.

Embrosquilar. = Paghípos sa mg̃a hayópan sa alád, sa toril.

Embrutecer. = Pagcábos sa mg̃a galámhan sa calág.

Embuchado. = Tináe ng̃a dagcó ng̃a sinódlan sa onód sa baboy ng̃a tinádtad ug sináctan sa mg̃a panácot.

Embuchar. = Pagsolód sa bisan onsa sa balónan sa mananáp. * Pagcáon ug pagtolón sa bisan onsa, sa díli pagaosápon ug maáyo. * Paglámoy.

Embudar. = Pagbótang sa sandayóng sa bába sa boteya, &c., sa pagsolód sa sa vino, tobig, &c.

Embudo. = Sandayóng, alólong, capandáyan ng̃a halagpád dapit sa itáas ug diótay ug haíctin dapit sa obus, sa paghúad sa vino, tobig, &c., sa mg̃a damajuana, mg̃a boteya, &c., &c. * Bacac, limbong.

Emburujar. = Pagtápoc sa bisan onsa sa pagcagobót, sa pagcasácot.

Embuste. = Bacac, limbong. * V. Disfraz. * Mg̃a hias, mg̃a dayan dayan, sa diótay ng̃a bale, ng̃a pagagamíton ug ibisti sa mg̃a babáye, mg̃a singsing, mg̃a ariyos, mg̃a bitay bitay, &c.

Embustear. = Pagbácac, paglímbong.

Embustería. V. Embuste.

Embustero. = Bacácon. * V. Embrollon.

Embutir. = Pagpahaáng̃ay sa mg̃a tolotaguídyot ng̃a cahoy, tombága, salapí, bató, &c., sa mg̃a bohó ng̃a pagatígban ng̃a daan, sa lain ng̃a cahoy tombága, salapí, pothao, bató, &c., arón magacaláin ang mg̃a dagoay ug ang color. * Pagsolód sa balóyot, sa onlánan, sa caban, &c., sa bisan onsa, sa dinásoc caáo. * Pagponó sa bisan onsa. * Pagcáon ng̃a labí sa casadáng̃an.

Emendable. = Salaoáyon, ang arang saoáyon. * Ang mahímo ng̃a mosáoay.

Emendacion. = Pagcasáoay.

Emendadamente. = Sa pagcatóman, sa pagcahíngpit.

Emendador. = Ang magasáoay, somaláoay, magsasáoay, bomalárlong, ang magabárlong.

Emergencia. = Ang sonód sa sinógdan, sa sinóndan, ang guican sa guinicánan.

Emergente. = Idem.

Emético. = Tambal ng̃a isolóca, ng̃a pagaímnon con malóod ang guinháoa.

Emigracion. = Pagpaháoa, pagcahálin, pagpahalayó.

Emigrar. = Haoa, halin. * Pagbía sa mg̃a táuo con sa mg̃a mananáp sa ilang dáan ng̃a pinoyánan.

Eminencia. = Pagcatáas, cataáson, guitáson, ogdo, tapoc. * Catapósan sa quinaádman, sa boot, sa caboótan, sa salabótan, &c. * Pagcahalángdon. * Polong ng̃a banságon ug bilídhon ng̃a ióna sa ng̃alan sa mg̃a Padreng Cardenal sa santa Iglesia.

Eminente. = Hatáas, dagcóan. * Halángdon.

Eminentemente. = Sa pagcahíngpit uyámot, sa pagcatáas caáyo.

Eminentísimo. = Polong ng̃a ióna sa ng̃alan sa mg̃a Padreng Cardenal.

Emisario. = Alaguían, balaháan sa mg̃a tobig. * Sinógo, maghihíling.

Emocion. = Pagcaláin, pagcabóloc sa huna huna.

Emoliente. = Tambal ng̃a icahómoc sa mg̃a hobág.

Emolumento. = Polos ng̃a macóha sa mg̃a táuo sa ilang opicio con cahímtang, sohol.

Empacar. = Pagsolód, paghípos sa bisan onsa sa mg̃a caban, mg̃a cajon, &c.

Empachado. = Ang maólao, ang dili magatóltol sa pagbóhat sa bisan onsa.

Empachar. = Samoc, olang. * Pagbáti sa calóod sa atáy, sa guinháoa. * Dili paglínis sa cotó cotó sa quináon. * V. Disfrazar. * Olao.

Empacho. = Caólao, cabórong sa huna huna. * Casámoc, caoláng̃an. * Pagcalóod sa guinháoa, pagcaoalá mahílis sa cotó cotó sa quináon.

Empadronador. = Ang magabóhat, macagáma sa padron ng̃a pagasolátan sa mg̃a tauo ng̃a mobóhis.

Empadronar. = Pagsólat sa padron.

Empalagamiento. = Pagcasóm-ol.

Empalagar. = Som-ol. * Pagpasocó, pagaling̃ása, pagsámoc.

Empalagoso. = Ang macasóm-ol. * Ang macasámoc, ang magaaling̃ása.

Empalar. = Pagtóhog sa bisan onsa ug sa bisan cansa sa usá ca cahoy, salay.

Empalmadura. = Sinompáyan, binaligtósan.

Empalmar. = Sompay, balígtos.

Empanada. = Calán-on ng̃a magáma sa onód ng̃a pinótos sa tinápay con sa binócboc sa trigo ug ng̃a pagalotóon sa horno.

Empanar. = Paglobóng, paglíbot sa mg̃a calán-on sa tinápay con sa binócboc, sa paglóto niána sa horno.

Empandar. = Paglíco paglóco, pagbalíquing sa bisan onsa.

Empandillar. = Pagípon sa mg̃a dahon sa baraja sa pagbóhat ug limbong.

Empantanar. = Pagponó sa tobig sa bisan onsang lugar, pagdánao, paglánao. * Pagólang sa bisan onsa ng̃a pagaboháton onta.

Empañar. = Pagpótos sa mg̃a hapín sa mg̃a batang diótay. * Pagbóling, paghógao sa masinao, sa salamín, &c., paglíbac líbac sa isigcatáuo, paghilábot sa iang dong̃og.

Empapar. = Pagbasá ug maáyo, paghómod sa bisan onsa, lonao. * Pagponó sa bisan cansa sa quinaádman, sa gogma, sa pagdomót, &c.

Empapelador. = Ang magapótos sa bisan onsa sa papel.

Empapelar. = Pagpótos sa bisan onsa sa papel.

Empaque. = Pagsolód, paghípos sa bisan onsa sa cajon, sa caban, sa potos, &c.

Empaquetar. = Idem.

Emparamentar. = Pagdáyan sa mg̃a solód, sa mang̃a bongbong, mg̃a cadalánan, mang̃a talambóan, &c., sa mg̃a tabil, pagtábil.

Emparar. V. Embargar hasta samoc.

Emparchar. = Pagbótang sa mg̃a haclop.

Emparedar. = Pagsolód, pagbilánggo sa mg̃a táuo sa talioála sa cota.

Emparejador. = Ang magatopóng sa bisan onsa.

Emparejamiento. = Pagcatopóng, pagcasáma, pagcaíng̃on.

Emparejar. = Sama, topóng, ing̃on. * Topad, parang.

Emparrado. = Atop atop sa mg̃a sang̃á sa mg̃a paras con sa obán ng̃a mg̃a balágon, ng̃a nanagcátay ug nanagcoyátot sa mg̃a dalámba ng̃a guitagána ug guibóhat pagtóyo.

Empatar. = Pagtopóng, pagólang sa bisan onsa.

Empate. = Pagcatopóng.

Empavesada. = Mang̃a tinábas ng̃a panápton ng̃a asul, molomaítom con mapolá, ng̃a binódcan sa mapotí, ng̃a icadáyan dayan sa mg̃a sacayán sa mg̃a adlao ng̃a mahál, ug igatábon sa mg̃a lingcodánan sa mang̃a palúa, mg̃a bote, mg̃a baláng̃ay, &c.

Empavesar. = Pagdáyan dayan sa mg̃a sacayán sa timáan sa dagcóng calípay.

Empecatado. = Daótan.

Empedernir. = Paggáhi, pagtíga.

Empedrado. = Salog ng̃a guitaólan ug guipahaang̃áyan sa mg̃a bató.

Empedrador. = Ang magapaáng̃ay sa mg̃a bató sa mang̃a salog ug sa mg̃a cadalánan.

Empedrar. = Pagáng̃ay, pagtáod, pagbótang sa mg̃a bató sa bisan díin.

Empega. = Ang salong ug bisan onsa ng̃a igabólit.

Empegar. = Pagbólit sa salong con sa lain ng̃a ibólit sa bisan onsa.

Empeine. = Bolog, poc-lo, pos-on. * Cascaro, bon-i aláp-ap.

Empeinoso. = Carcaróon, bon-íhon.

Empelar. = Pagtóroc sa bohóc.

Empelotarse. = Boloc, samoc, gobót. * Paggóboc sa mg̃a táuo ng̃a nagacaáoay.

Empella. = Ang panit sa sapin ng̃a nagatábon sa tee dapit sa ibábao.

Empellar. = Tólod, doso, tola.

Empellon. = Pagcatólod, pagcadóso, pagcatóla.

Empentar. V. Empellar.

Empenton. V. Empellon.

Empeñadamente. = Sa minatúod, sa tinóod, sa tinóyo.

Empeñar. = Paghátag sa bisan onsa sa táuo ng̃a otáng̃an sa hing̃otáng̃an nia, hasta ng̃a mobáyad sa otang canía. * Paglógos, pagpógos. * Pagpang̃íta sa manlalában sa pagdáng̃at sa guitóyo. * Pagbóhat sa bisan onsa sa tinóyo, sa minatúod, sa masingcámot. * Paglában, pagtábang sa bisan cansa.

Empeño. = Catongdánan sa pagbáyad sa otang sa tauo ng̃a otáng̃an. * Paghúna huna ng̃a minatúod caáyo, sa pagdáng̃at ug pagcóha sa bisan cansa sa guitóyo nía. * Pagtóyo ng̃a tinóod sa pagbóhat sa bisan onsa. * Dalángpan, manlalában, tomalábang.

Empeoramiento. = Pagdógang sa cadáot, pagdólog sa saquét, pagsamót.

Empeorar. = Idem.

Emperador. = Hari.

Emperatriz. = Asáoa sa hari.

Emperejilar. = Pagdáyan dayan, pagáyo sa bisan onsa.

Emperezar. = Pagdáog sa catacá. * Pagláng̃an lang̃an guican sa catacá.

Empero. = Apan.

Emperrarse. = Pagsóqui sa minatúod.

Empezar. = Sogor, guican.

Empicar. = Pagbítay, paghógot, paghícot.

Empicotar. = Pagpasáca sa bisan cansa sa bitáyan, sa gaélan.

Empinadura. = Pagcatíndog, pagcabáng̃on pagcatóyod. * Pagcatíhin.

Empinamiento. = Idem.

Empinar. = Tindog, bang̃on, toyod, tihin.

Empingorotar. = Pagtóngtong sa bisan onsa ng̃a botang sa lain ng̃a botang.

Empíreo. = Lang̃it, guinharían sa lang̃it, cabolahánan, paghimayáan, paghimáya sa Lang̃it.

Empizarrar. = Pagtábon sa bisan onsa sa mg̃a batong manípis ng̃a guing̃álan ug pizarras.

Emplastar. = Pagbótang sa mg̃a hampol. * Pagólang sa bisan onsa. * Paghógao sa mg̃a tíil ug mg̃a camót sa bisan onsa ng̃a cahogáoan.

Emplasto. = Hampol.

Emplástrico. = Bisan onsa ng̃a mahágcot.

Emplazador. = Ang magasáca sa bisan cansa sa atubáng̃an sa hocom.

Emplazamiento. = Pagcasáca sa hocom.

Emplazar. = Pagsáca sa bisan cansa sa iang isigcatáuo sa hocom. * Tagal, tacga.

Empleado. = Táuo ng̃a may opicio ng̃a nahatong̃ód sa mg̃a hocmánan ng̃a labí, ug sa mg̃a holosáyon sa dagcóng ponóan.

Emplear. = Pagtógon, pagtógyan sa bisan cansa ug bisan onsa ng̃a pagaboháton. * Paggasto sa salapí sa pagpálit sa bisan onsa.

Empleo. = Bohat, catongdánan.

Emplomar. = Pagtábon con paglíg-on sa bisan onsa sa tingga.

Emplumar. = Pagbótang sa mg̃a balahíbo sa bisan cansa.

Emplumecer. = Pagtoróc sa mg̃a balahíbo sa mg̃a langgam.

Empobrecer. = Pagpobres, pagháng̃ol.

Empobrecimiento. = Pagcaháng̃ol, pagcamacalolóoy, pagcapobres.

Empolvar. = Pagágbon, pagbilíbod.

Empolvorizar. = Idem.

Empollar. = Paglómlom.

Emponzoñador. = Ang magapahiló, ang macagáma sa bisan onsa ng̃a macahiló.

Emponzoñamiento. = Pagcahiló, paghiló.

Emponzoñar. = Paghiló, paglála.

Emporcar. = Hogao, hamos.

Emporio. = Lugar ng̃a pagatíngban sa mg̃a nagacaláin lain ng̃a mg̃a tauo sa pagcomercio, sa pagpálit ug pagbalígya.

Empozar. = Pagsolód sa bisan onsa sa atábay.

Emprendedor. = Ang magatóyo sa pagbóhat ug pagtóman sa mg̃a bohat ng̃a cating̃aláhan ug macóli.

Emprender. = Sogod, pagtóman sa mang̃a bohat ng̃a macóli.

Empreñar. = Pagpamábdos sa mg̃a babáye ug sa mg̃a mananáp ng̃a baye.

Empresa. = Bohat ng̃a macóli ug cating̃aláhan. * Pagtóyo sa pagbóhat sa bisan onsa.

Empresario. = Ang miápil sa bisan onsang bohat con pagpatigáyon.

Empréstito. = Pagcaólos, pagcabáilo ug ang guibáilo con ang giólos, ang inóslan.

Empujar. V. Empellar.

Empuje. V. Empellon.

Empujon. = Idem.

Empulgar. = Paghógot sa pisi sa bosog sa pagbóhi ug maáyo sa paná.

Empuñador. = Ang nagacómcom, ang magacópot.

Empuñadura. = Polóan, caláptan sa cales, sa campílang, &c.

Empuñar. = Pagcópot, pagcóyot sa polóan, sa caláptan, sa bisan onsa.

Emulacion. = Pagíng̃on, pagbóhat maíng̃on sa guibóhat sa obán.

Emulador. = Ang magaílog sa lain, ang magabóhat maíng̃on sa guibóhat nia.

Emular. V. Emulacion.

Émulo. = Aoay, caáoay, ang magaílog.

Emunctorios. = Losay.

Emundacion. = Pagcahínis, pagcapáhid, pagcanósnos.

EN

En. = Sa.

Enaceitarse. = Paglána.

Enaguachar. = Pagtóbig, pagponó sa tobig sa bisan onsa.

Enaguas. = Laguas, bisti con saya ng̃a guibisti sa mg̃a babáye sa ilálom sa obán ng̃a mg̃a saya, ug ng̃a guipadápat nila sa laoas ug guitácgos nila sa haoac.

Enaguazar. V. Enaguachar.

Enajenable. = Ang arang ihátag sa lain.

Enajenacion. = Pagcahátag sa bisan onsa sa lain. * Pagcaoaláy pagmátng̃on ug pagpamáti. * V. Embeleso.

Enajenar. = Hatag. * V. Embelesar.

Enalbardar. = Pagtáod, pagbótang sa mg̃a siya (mang̃a albarda) sa mg̃a borrico, &c. * Pagpótus sa itlog con sa binócboc sa bisan onsang calán-on ng̃a pagapritóhon.

Enalmagrar. = Pagtína sa almagre, sa mapolá.

Enamarillecerse. = Paglálag.

Enamoradamente. = Sa paghigógma, sa dagcóng gugma.

Enamoradizo. = Ang masáyon mahagúgma.

Enamorado. = Ang mahagúgma, ang may gugma sa lain.

Enamorador. = Ang nagamorál, ang mamólong sa mg̃a polong ng̃a icapasábot sa iang gugma.

Enamorante. = Idem.

Enamorar. = Paghigúgma sa lain, pagpatigáyon sa bisan cansa arón higugmáon sa lain, pagamoral.

Enamoricarse. = Paghigúgma sa lain sa diótay ng̃a gugma.

Enano. = Pandácan, potot.

Enarbolar. = Pagósoag sa bisan onsa, pagbótang sa itáas.

Enardecer. = Pagdagcó sa mg̃a cailíbgon.

Enarenacion. = Apog ug balás ng̃a sinácot, pagcasacót sa apog ug sa balás.

Enarenar. = Pagbótang, pagponó sa bisan onsa sa balás.

Enarmonar. V. Empinar.

Enastar. = Pagtáod sa togdánan sa bangcao, sala páng, &c.

Encabalgamiento. = Cureña, ug bisan onsa ng̃a pagataólan sa mg̃a lothang.

Encabalgante. = Ang magacabayo.

Encabalgar. = Pagcabayo. * Pagtóngtong sa usá ca botang sa ibábao sa lain ng̃a botang.

Encabellecerse. = Pagtoróc sa bohóc.

Encabestrar. = Pagbótang, pagtáod sa cabestro sa mg̃a mananáp.

Encabezamiento. = Padron ng̃a sinolátan sa mg̃a táuo ng̃atanán ng̃a nanagbóhis, ug ang pagsólat sa maong mg̃a táuo. * Cahosáyan sa cadaghánan sa mg̃a tampa con tampo ng̃a baláydon sa mg̃a molópio sa usá ca longsod. * Sinógdan sa mg̃a solat.

Encabezar. = Pagsólat sa padron sa mg̃a bomolóhis. * Pagbótang sa sinógdan sa mg̃a solat.

Encabriar. = Pagtáod sa mg̃a cahoy ng̃a quinahánglan sa pagbóhat sa mg̃a atóp sa mg̃a oaláy.

Encabritarse. = Pagtíndog sa mg̃a cabayo sa pagtónob lamang sa ilang dohá ca tiil sa pang̃olahían.

Encadenamiento. = Pagcahócot, pagcahícot, pagcabáat sa mg̃a talicalá.

Encadenar. = Paghócot pagbáat, paghícot sa mang̃a talicalá.

Encajador. = Ang magapaáng̃ay sa usá ca botang sa lain ng̃a botang.

Encajar. = Solód, ang̃ay, botang, taod, pasoc, pansal. * Pagbácac, pagólo olo, pagsólog solog.

Encaje. = Lugar ng̃a pagaang̃áyan ug pagataólan sa bisan onsa. * Paglabra sa mg̃a panápton ng̃a magacahínag ug magacaláin lain ug dagoay.

Encajonado. = Bongbong, cota sa lonlon ng̃a yota, ng̃a pagaboháton sa talioála sa dohá ca papán sa paglúgpit ug maáyo ug sa pagdásoc sa maong yota.

Encajonar. = Pagsolód sa bisan onsa sa mg̃a cajon.

Encalabozar. = Pagbilánggo, pagpreso.

Encalabrinar. = Pagláin, pagbórong sa olo. * Pagtóyo sa minatúod sa bisan onsa, sa díli pasámbag ang táuo ng̃a nagatúyo.

Encalar. = Pagápog, paghílog, pagdíhog sa apog sa bisan onsa.

Encalanarse. = Pagcótas sa mg̃a mananáp, paghágo, guican sa pagbóhat ng̃a canónay con sa dagcóng caínit. * Paglínao caáyo, pagoalá sa hang̃in.

Encalvecer. = Pagópao.

Encalladero. = Lugar ng̃a pagasangládan sa mg̃a sacayán.

Encallar. = Sanglád. * Paghilábot sa bisan onsang holosáyon sa oaláy quinaádman sa pagtóman ug maáyo.

Encallecer. = Pagcóbal.

Encallecido. = Táuo ng̃a naánad sa mg̃a salá, sa mg̃a calisdánan ug sa mg̃a cahágo.

Encallejonar. = Pagsolód sa dalan ng̃a haíctin ug masígpit.

Encamarse. = Paglígad sa higdáan. * Paghígda, paghápay sa homáy, maís, &c., sa dihá pa sa yota, guican sa pagcahorós sa hang̃in, sa pagcabáscog sa olan, &c.

Encambijar. = Pagpadápit sa tobig, pagdála sa bisan asa, sa mg̃a sandayóng.

Encambronar. = Paglípot, paglibót sa mg̃a sagbot ug mg̃a sang̃á ng̃a toncan sa mg̃a cabalánan. * Paglíg-on sa mg̃a pothao sa bisan onsa.

Encaminar. = Pagtódlo sa dalan. * Pagpatigáyon sa pagdáng̃at sa guitúyo.

Encampanado. = Ang may dagoay sa ling̃ánay.

Encampanarse. = Pagpadáyeg sa bisan cansa, arón pagaíngnon sa ubán ng̃a maáyong laláqui sía.

Encanalar. V. Encambijar. * Ilog.

Encanarse. = Pagcotáng, paggáhi sa mg̃a bátang diótay ng̃a boot maghílac ug díli sila macahímo, loom.

Encandecerse. = Pagbága sa bisan onsa.

Encandilado. = Bisan onsa ng̃a motíndog.

Encandilar. = Soláo. * Pagcaláyo, paghoyóp sa caláyo arón masíga. * Pagpolá sa mg̃a matá sa nacaínom sa daghan vino, aguardiente, &c.

Encanecer. = Oban, pagpoti sa bohóc. * Pagtigúlang.

Encanijar. = Pagpaníoang sa mg̃a bátang diótay tong̃ód cay guipasóso caníla ang daótan ng̃a gatas. * Pagníoang sa mang̃a báta tong̃ód sa bisan onsang saquét.

Encanillar. = Pagcaniyas.

Encantado. = Táuo ng̃a boang boang, hong̃og. * Ang dili magapatalínghog sa guipamólong canía.

Encantador. = Balbal, asoang, onglo.

Encantar. = Pagbóhat sa mg̃a bohat ng̃a cating̃aláhan, tong̃ód sa gahóm sa yaoa, ing̃on sa pagtóo sa mg̃a táuo ng̃a cabos.

Encanto. = Bisan onsa ng̃a cating̃aláhan.

Encantusar. = Paglímbong sa mg̃a polong ng̃a icaálam alam.

Encañado. = Sandayóng ng̃a pagaaguían sa tobig. * Mang̃a tinócod ng̃a linála sa mg̃a lipac ng̃a caoáyan ng̃a ibótang sa bisan asa.

Encañar. V. Encambijar. * Pagbótang sa mg̃a caoáyan con mg̃a bagácay sa bisan asa. * Pagbódbod sa hilo, igagáma, &c., sa mg̃a caniyas, ng̃a isolód sa lanzadera.

Encañizada. = Alad sa mg̃a caoáyan con mg̃a bagácay sa pagbóhi sa mg̃a isda sa mg̃a sobá, mang̃a danao, &c., arón díli sila macabóhi.

Encañonar. = Pagtoróc sa mg̃a balahíbo sa mang̃a langgam.

Encapachar. = Pagsolód sa bisan onsa sa bocág, sa bacat, &c.

Encapillarse. = Pagtábon sa laoas sa bisan onsa ng̃a bisti, ug labí pa sa mg̃a bisti ng̃a isóol sa olo maíng̃on sa sinína.

Encapotar. = Pagtábon sa capote. * Pagbolíng-it, pagpaísog sa nauong. * Pagdág-om sa calibótan sa mg̃a dag-om ng̃a maítom ug mabága.

Encapricharse. = Pagtóyo sa bisan onsa, pagdáyon sa bisan onsang húna húna sa tinóyo caáyo.

Encaramar. = Pagósoag, pagtóngtong sa bisan onsa ng̃a botang sa lain ng̃a botang. * Pagósoag sa cahímtang sa táuo, paghátag sa mg̃a táuo sa opicio ng̃a hatáas.

Encarar. = Pagatóbang, pagatbang, pagtong̃ód.

Encaratularse. = Pagtábong sa nauong sa nauong nauong sa papel, sa panápton, &c.

Encarcelacion. = Pagcabilánggo, pagcapreso.

Encarcelar. = Bilánggo, pagpreso, pagsolód sa preso, sa pagcapreso.

Encarecedor. = Ang magatóbo sa soguílon, ang magapadagcó un magalabí sa guisógid nía.

Encarecer. = Pagósoag, pagdagcó sa bili sa bisan onsa. * Pagdáyeg ng̃a labí sa casaráng̃an. * Pagpadagcó, pagpalabí sa soguílon.

Encarecimiento. = Pagcadagcó sa bili sa bisan onsa. * Pagtóyo sa pagbóhat sa bisan onsa, pagcatinóod, pagcasingcámot.

Encargar. = Togon, togyan.

Encargo. = Idem.

Encariñar. = Gugma. * Palángga.

Encarnacion. = Ang pagcatáuo sa atong Guinóong Jesucristo sa tian ng̃a olay oyámot ni María Santísima, sa laláng ug gahóm sa icatoló ca Personas sa Santísima Trinidad, ng̃a ang Espíritu Santo. * Color sa onód con sa carne ng̃a icapíntal sa nauong sa mang̃a laráoan.

Encarnadino. = Color ng̃a mapolá ng̃a obos, molomalospád.

Encarnadura. = Pagcalisód, con pagcasáyon sa pagtámbal sa mg̃a samad sa mg̃a laoas.

Encarnamiento. = Pagtobó sa onód sa mg̃a samad, pagonód.

Encarnar. V. Encarnacion hasta color. * Pagtámboc sa naníoang. * Pagdolót, pagsolód sa paná, sa cales, &c., sa mg̃a laoas. * Pagsácot sa osa ca botang sa lain ng̃a botang. * Pagánad sa mg̃a iró sa pagápas ug pagpatáy sa obán ng̃a mg̃a mananáp, sa pagpacáon caníla sa onód sa mg̃a mananáp ng̃a pinatáy ng̃a daan.

Encarnativo. = Tambal ng̃a igahónal sa mg̃a samad arón motóbo ang bag-ong onód.

Encarnecer. = Pagtámboc, pagsópang.

Encarnizado. = Mapolá caáyo, ing̃on sa color sa onód con sa dogó. * Matá ng̃a poláhon.

Encarnizamiento. = Pagcáon sa carne sa dagcóng caíbog; maíng̃on ng̃a guibóhat sa mg̃a iró. * Pagcabáng̃is, pagcadomót.

Encarnizar. = Pagpacáon sa mg̃a iró sa onód sa obán ng̃a mg̃a mananáp ng̃a pinatáy, arón mang̃ísog sila. * Pagpanuyó ng̃a dagcó, pagbáng̃is, pagdomót.

Encarrillar. = Paghópot sa mg̃a carro, mg̃a galíng̃an, mg̃a coche, &c.

Encarroñar. = Pagpadonót sa bisan onsa.

Encarrujarse. = Paglóco, paglicó, pagcólong sa bisan onsa.

Encartacion. = Encabezamiento. * Pagbáyad sa mg̃a guinsacópan sa ilang ponóan con agálon sa catongdánan ng̃a baláydon sa timáan sa ilang pagcasácop.

Encartamiento. = Paghócom, pagsentencia, guican sa matúod ng̃a hocom, sa táuo ng̃a saláan ug ng̃a nalágueu, ug ng̃a oalá boot paquíta sa hocmánan bisan ng̃a guibólong ug guitáoag.

Encartar. = Idem.

Encasar. = Pagbálic sa bocóg ng̃a nalisá sa iang lugar.

Encasquetar. = Pagbótang sa calo sa olo, pagtábon sa olo sa calo. * Pagdáyon sa bisan cansa sa iang guihóna hona ng̃a caogalíng̃on, sa díli pasámbag sa lain.

Encastar. = Pagáyo sa lioat sa mg̃a mananáp ug sa mg̃a táuo, sa pagsácot sa obán ng̃a mg̃a táuo con mg̃a mananáp ng̃a maáyo. * Paglíoat, pagpang̃ánac.

Encastillado. = Táuo ng̃a palábi labíhon.

Encastillar. = Paglíg-on sa bisan onsang lugar sa mg̃a cota, mg̃a lantáoan, mg̃a baluarte. * Pagsócol sa mg̃a caáoay cutub sa solód sa mg̃a baluarte ug mg̃a cota. * Pagdáyon sa caogalíng̃on ng̃a húna húna sa díli magtagád sa mg̃a pagsámbag.

Encavarse. = Paghóbong sa mg̃a mananáp, mang̃a langgam, mg̃a baboy, &c., sa mg̃a bohó, mang̃a lang̃ob, &c.

Encebollado. = Guinisál sa onód, sa carne, ng̃a sináctan sa seboyas ug sa mg̃a panácot.

Encella. = Hormáhan ng̃a pagabobátan sa mg̃a queso.

Encellar. = Paggáma, pagbóhat sa mg̃a queso.

Encenagado. = Ang sináctan sa lapoc, sa yánang sa pisac.

Encenagarse. = Pagsolód sa pisácan, sa lapoc, sa cayanáng̃an.

Encender. = Pagpasíga, pagsogá.

Encendidamente. = Sa pagcaínit.

Encendimiento. = Pagcasónog. * Pagcadagcó sa casocó, sa caligótgot, sa hilánat, &c. * Pagcaínit sa mang̃a cailíbgon.

Encenizar. = Pagbótang sa abó sa bisan asa.

Encentador. = Ang nagasógod, ang nagaóna sa bisan onsa.

Encentadura. = Pagcasógor, sinógdan.

Encentar. V. Decentar.

Encepar. = Pagbilánggo, pagsolód sa bisan cansa sa bilanggóan. * Paggamót sa mg̃a tanóm.

Encerado. = Panápton con papel ng̃a guidíhog ug guibólit sa talo. * Hampol, haclop ng̃a guibóhat sa talo ug sa obán ng̃a mg̃a tambal. * Ang may color sa talo. * Ang natibúoc ug nahágcot, ang esposo.

Enceramiento. = Pagbólit, pagdíhog sa talo sa bisan onsa.

Encerar. = Idem.

Encerradero. = Lugar ng̃a pagahipósan sa mg̃a hayópan, sa mg̃a mananáp.

Encerrador. = Ang magapasolód ug bisan onsa sa bisan díin. * Ang magapasolód sa alad sa mg̃a mananáp.

Encerrar. = Solód. * Locop. * Paglícay sa calibótan ug pagsolód sa usá ca convento.

Encerrona. = Pagcalícay sa mg̃a táuo, sa pila ca adlao, sa calibótan, sa pagtóman ug pagbóhat sa bisan onsa.

Encestar. = Pagbótang, paghípos sa bisan onsa, sa bocág, sa tagácan.

Encía. = Lagos.

Enciclopedia. = Pagcaípon, catilíngban sa mg̃a quinaádman.

Encierro. = Bilanggóan ng̃a malisód. * Lugar ng̃a pagapóyan sa obán ng̃a mg̃a táuo ng̃a nagabía ug nanaglícay sa calibótan.

Encima. = Sa ibábao, sa itáas.

Encina. = Cahoy sa España.

Encinar. = Boquid, solóp con lugar ng̃a guinatódcan sa mg̃a encina.

Encinta. = Babáyeng samcon, mabdos.

Encintar. = Pagdáyan dayan sa bisan onsa sa mang̃a cintas.

Enclaustrado. = Ang misolód ug ang guipasolód sa usá ca convento.

Enclavar. = Lansang, paglíg-on sa mg̃a lansang.

Enclavijar. = Paglang̃áquit sa usá ca botang sa lain ng̃a botang. * Pagtáod sa mg̃a clavija sa mg̃a tolónggon.

Enclenque. = Ang maloyáhon, masaquéton.

Enclocar. = Paglómlom.

Encobar. = Idem, pagcopóy sa mg̃a langgam, pagpoyó sa ibábao sa mg̃a itlog arón mapisó.

Encobrado. = Salapí, boláoan, &c., ng̃a may sacót sa tombága. * Ang may color sa tombága.

Encoger. = Coló, cocó, hiyac, ticóngcong, copos, ocnol, ocnoc. * Paglóya sa boot sa casing casing. * Pagólao, pagtálao. * Quipi, balólo, quibícob, balicótot.

Encogidamente. = Sa diótay ng̃a casing casing, sa catálao.

Encogido. = Ang matálao, ang maólao, ang mahádloc sa pagatóbang ug sa pagpamólong.

Encojar. = Piáng, quiang.

Encoladura. = Pagcapílit sa cola.

Encolamiento. = Idem.

Encolar. = Pagpílit sa bisan onsa sa cola, pilit, docot, tapot.

Encolerizar. = Pagpasocó, pagpaligótgot, pagpanoyó.

Encomendable. = Ang arang itógon.

Encomendar. = Togon, togyan.

Encomendero. = Ang guitógnan sa bisan onsa, ang guitogyánan.

Encomiador. = Ang magadáyeg.

Encomienda. = Togon. * Cahímtang ng̃a banságon ng̃a itógot sa Guinóong hari sa obán ng̃a mg̃a sacop nia sa timáan sa iang maáyong boot ug sa pagbálos sa mg̃a pahanóngdan. * Ang cruz ng̃a guidála sa mg̃a caballero ng̃a sináb-ong sa ilang bisti, ug ng̃a guitógot caníla sa Guinóong hari. * Pagdáyeg. * Dalángpan. * Pagcomostá, pagpang̃omostá.

Encomio. = Pagdáyeg.

Encompadrar. = Pagcógos, pagcódcod sa anac sa lain, sa pagbóñag ug pagpirma canía. * Paghigála, pagábian.

Enconamiento. = Pagcacalamáyo, pagcaínsoy, pagcahóbag sa mg̃a bahin sa laoas ng̃a nahasámad sa tonoc, con guipáac sa iró, sa laoa laoa, &c.

Enconar. = Calamáyo, insoy.

Encono. = Domót, daótan ng̃a pagbóot.

Enconoso. = Daótan, bisan onsa ng̃a macadáot. * Ang masáyon magadomót sa isigcatáuo.

Encontradamente. = Sa pagcabátoc.

Encontradizo. = Ang ihibálag. * Pagbólong sa bisan cansa arón ihibálag, bisan ng̃a pagaíngnon ng̃a oalá toyóon ang pagbólong, ang paghisógat.

Encontrado. = Bisan onsa ng̃a botang ng̃a atbang sa lain ng̃a botang.

Encontrar. = Sogat, tagbo, tabo, caplag, balag, quita. * Pagáoay, pagbíquil biquil sa mg̃a cabobót-on sa mg̃a táuo. * Díli pagóyon, dili pagáng̃ay sa mang̃a huna huna ug mg̃a pagbóot.

Encontron. = Pagcatumpálac, pagcadósmog, pagcadámag.

Encopetado. = Palábi labíbon, parayégon, ang magapagcadagcó.

Encorachar. = Paghípos sa sorlánan sa mg̃a manggad ng̃a ihátod sa bisan díin.

Encorajar. = Pagpaísog, pagpapong̃ót, pagpong̃ót.

Encorar. = Pagtábon, pagtáclob sa bisan onsa sa panit, pasolód ug bisan onsa sa solód sa usá ca panit.

Encorazado. = Ang guitabónan sa batong batong. * Ang guitabónan sa panit.

Encorchetar. = Pagtáod sa cao-it, sa sab-it.

Encordar. = Pagtáod sa mg̃a coldas sa mg̃a tolónggon. * Pagbáat, pagtácgos, sa maáyong pagbódbod, sa bisan onsa, sa mg̃a lobid, sa mg̃a pisi.

Encordelar. = Pagbáat, paghógot, paghócot sa bisan onsa sa mg̃a pisi.

Encordonar. = Pagtáod, pagbótang sa mg̃a saguioálo, sa mg̃a cordon, sa bisan onsa.

Encorecer. = Pagtóbo sa panit sa mang̃a samad.

Encornadura. = Ang pagcabótang sa mg̃a song̃áy sa mg̃a mananáp ng̃a song̃áyan.

Encornudar. = Pagpacasalá sa babáye ng̃a miño. * Pagtoróc sa mg̃a song̃áy.

Encorozar. = Pagtáod, pagbisti sa bisan cansa sa calo calo ng̃a mang̃íl-ad, arón maólao.

Encorralar. = Pagábog, pagpasolód sa alad, sa toril, sa mg̃a hayópan.

Encortinar. = Pagtábil sa mg̃a solód, sa mg̃a cadalánan, &c.

Encorvada. = Pagcabóctot, pagcabalicó, pagcabalíquig, pagcasócong, pagcasóctot, pagcacóob, pagcaticóbo, pagcadóa, pagcadocó, pagcaticóco.

Encorvadura. = Idem.

Encorvamiento. = Idem.

Encorvar. = Boctot. * Balíquig, balicó, socong, soctot, coob, ticó, ticóbo, doa, docó. * Paglában, pagtábang, pagpalángga sa usa ca tauo labí ng̃a sa lain ng̃a tauo, sa oaláy cataróng̃an.

Encostradura. = Cogan.

Encovadura. = Pagsolód sa bisan onsa sa usa ca bohó con lang̃ob.

Encovar. = Idem. * Locop, sacop. * Tipíg. * Pagpahóbong sa bisan cansa.

Encrasar. = Pagespeso sa bisan onsa, sa tobig, sa vino, sa sabáo, &c.

Encrespador. = Capandáyan sa pagcólong sa bohóc.

Encrespadura. = Pagcacólong sa bohóc guican sa cahádloc, sa catálao, sa cacógmat.

Encrespar. = Colong. * Pagbálod ng̃a dagcó sa dagat. * Pagdagcó sa pagbíquil biquil sa mg̃a cabobót-on sa mg̃a táuo.

Encrestado. = Palábi balíhon.

Encrucijada. = Lugar ng̃a pagasogátan ug pagacóros corósan sa mg̃a dalan.

Encrudecer. = Pagpahílao sa bisan onsa. * Pagpasocó, pagpaligótgot.

Encruelecer. = Pagsámbag, pagpógos sa bisan cansa arón mabáng̃is sia ug mahímo ug mamomógos.

Encuadernar. = Pagípon, patíp-oc sa daghánan ng̃a mg̃a papel, ng̃a pagtahíon ug pagabotáng̃an sa sapáo. * Paghósay, pagpahigála sa mg̃a táuo ng̃a nanagáoay.

Encubar. = Pagsolód sa vino, sa aguardiente, sa soca, &c., sa mg̃a cuba. * Pagsolód sa mg̃a táuo ng̃a saláan oyámot sa usá ca coba, ubán sa usá ca manóc ng̃a laqui, usá ca amó ng̃a baye, usá ca iró ug usá co saoa, ug pagbalíbag caníla sa tobig.

Encubertar. = Pagtábon sa bisan onsa sa mg̃a panápton. * Pagtábon sa laoas sa bisan onsa ng̃a icaságang sa mg̃a pagbónal sa caáoay.

Encubierta. = Limbong, borhi.

Encubiertamente. = Sa pagcatinágo, sa limbong, sa pagcabódhi.

Encubridor. = Ang magatábon, ang díli magtóg-an sa hingbalóan, ang magacágon cagon sa mg̃a saláan. * Cagon cagon.

Encubrir. = Pagtábon, paghílom, díli pagtóg-an sa hingbalóan. * Pagcágon cagon.

Encuentro. V. Encontron. * Paghisógat, paghitágbo, paghitábo, pagcahibálag.

Encuitarse. = Pagyógot, pagmíng̃ao, pagsáquet.

Encumbrado. = Hatáas, halángdon.

Encumbramiento. = Pagcatáas, cataáson, guitáson.

Encumbrar. = Pagósoag, pagbótang sa itáas. * Paghátag sa bisan cansa sa maáyong dong̃og, tong̃ód sa cahímtang con opicio ng̃a mahál ug bilídhon. * Pagpalábi labi.

Encunar. = Pagcólan sa báta sa iang higdáan.

Encurtir. = Paggámos sa mg̃a sile ug bisan onsa ng̃a otána, paghólom sa soca.

Enchancletar. = Pagsinelás, pagbísti sa mg̃a sapín sa díli isóol ang tiil dapit sa ticód.

Encharcarse. = Pagtóbig, pagdánao sa bisan onsang lugar, paglónop.

Endeble. = Malóya, ang oalay cosóg ug gahóm, mahóyang.

Endecha. = Pagcanta ng̃a ming̃áuon caáyo ng̃a ang̃ay lamang sa mg̃a hintúngdan sa mg̃a minatáy.

Endechar. = Pagcanta ug mamíng̃ao caáyo sa pagdómdom sa mg̃a minatáy. * Pagyógot, paggóol, pagsobó, pagmíng̃ao.

Endemoniado. = Guiyáoa yaoáan, ang guisódlan sa yaoa. * Táuo ng̃a daótan oyámot, ng̃a macadáot sa obán.

Endentado. = Bisan onsa ng̃a may ng̃ipon, guinting guinting.

Endentar. = Pagpahaáng̃ay sa usá ca botang sa lain ng̃a botang.

Endentecer. = Pagsógod sa pagtoróc sa ng̃ipon.

Enderezadamente. = Sa pagcaláctod, sa pagtól-id.

Enderezado. = Ang macapólos, ang moáng̃ay.

Enderezador. = Ang maálam maghópot, magalíma sa baláy, ug ang macasóhay sa díli maáyo, sa nagobót.

Enderezamiento. = Pagcatól-id, pagcatános sa nabalíquig.

Enderezar. = Tol-id, tanos, lactod. * Paghópot, pagalíma ug maáyo sa bisan onsa. * Paghósay sa nabóloc, sa nagobót. * Pagsáoay, pagbárlong. * Pagándam, pagtagána. * Pagdáyan dayan. * Pagtóyo sa bisan onsa. * Toyod, toihácao, toyhad. * Libárot, baliácag.

Endiablada. = Dola ng̃a pagaboháton sa mg̃a táuo ng̃a nagacayáoa sila sa ilang pagbistí, nanagbóloc ug nagabánha sila caáyo.

Endiabladamente. = Sa pagcadaótan, sa pagcang̃íl-ad.

Endiablado. = Malágsot, daótan, mang̃íl-ad oyámot, ang macadáot.

Endiosamiento. = Pagpalábi labi, pagparáyeg ng̃a labí sa casaráng̃an.

Endiosar. = Pagbótang, pagíla sa bisan cansa sa pagcadios. * V. el anterior.

Endoblado. = Hayop, nati ng̃a magasóso sa iang mahán ug sa lain carnero ng̃a baye.

Endosar. = Paghátag sa lain sa papel ng̃a mahál, arón modáoat sa salapí ng̃a guisólat sa maong papel.

Endrina. = Sirioelas ng̃a ihálas, sa España.

Endrino. = Cahoy ng̃a mobóng̃a sa sirioelas ng̃a ihálas.

Endulzar. = Pagtám-is sa bisan onsa. * Pagpatigáyon arón mahímo ng̃a antóson ang mg̃a calisdánan ug mg̃a cahágo.

Endurar. = Paghínay hinay sa paggasto, pagdolodagínot. * Pagántos, pagáco, pagílob. * Pagbáyan bayan sa bisan onsa ng̃a quinahánglan ng̃a pagboháton.

Endurecer. = Paggáhi, pagpatíga, pagpaquínol sa bisan onsa. * Pagpabáscog sa laoas arón dili padáog sa pagbóhat, sa mg̃a cahágo ug mg̃a calisdánan. * Pagpasocó, pagpaligótgot. * Pagbáng̃is, pagáyad sa pagpoáng̃od, sa calóoy.

Endurecimiento. = Pagcagáhi. * Pagcabáng̃is, pagcaoaláy calóoy.

Enebrar aguja. = Tanóg.

Enemiga. = Domót, daótan ng̃a pagbóot.

Enemigamente. = Sa pagcadaótan ng̃a bóot, sa domót.

Enemigo. = Aoay, caáoay, contra, batoc. * Ang may daótan ng̃a pagbóot sa isigcatáuo con sa isigcaíng̃on.

Enemistad. = Daótan ng̃a bóot, pagcaáoay, díli pagóyon, díli pagáng̃ay sa mg̃a cabobót-on sa mang̃a táuo, cabíquil sa boot.

Enemistarse. = Pagáoay.

Energía. = Pagcasingcámot, pagbóhat sa bisan onsa sa tinóyo caáyo.

Enérgicamente. = Sa minatúod, sa tinóyo, sa masingcámot.

Enérgico. = Ang magabóhat sa minatúod, sa tinóyo caáyo, sa masingcámot.

Energúmeno. = Táuo ng̃a guisódlan sa yaoa.

Enero. = Enero, ang nahaónang bolan sa tagsa ca túig.

Enervar. = Pagmalóya, pagcóha sa cosóg, sa gahóm.

Enfadadizo. = Táuo ng̃a masáyon masocó, manoyó, mabaláca.

Enfadar. = Socó, panoyó, baláca, aquig.

Enfado. = Casocó, caligótgot, caáquig, pagpanoyó cabaláca.

Enfadoso. = Ang macasocó, macapanoyó, macaligótgot.

Enfaldar. = Paghípos, paglólho sa mg̃a saya, quimon, oas oas.

Enfardar. = Pagbóhat sa mg̃a pardo, sa mg̃a potus, pagpótus.

Enfardelador. = Ang nagabáat sa mg̃a potus sa paglólan sa mg̃a sacayán.

Enfardeladura. = Paghípos sa mg̃a manggad sa mg̃a fardo, sa mg̃a potús. * Pagpótus.

Enfardelar. = Pagpótus, paggáma sa mg̃a pardo.

Enfático. = Polong ng̃a may hintóngdan ng̃a dagcó, ug ang táuo ng̃a mamólong sa maong polong, ng̃a may tuyong dagcó.

Enfermar. = Saquét, pagmalóya.

Enfermedad. = Casaquét, caól-ol, calúya.

Enfermería. = Baláy con lugar ng̃a pagabotáng̃an ug pagahipósan sa mang̃a masaquét.

Enfermero. = Táuo ng̃a magabántay, magahópot ug magaalíma sa mg̃a masaquét. * Lugar ng̃a salaquétan. * Malóya.

Enfervorizar. = Pagpaísog.

Enfielar. = Pagtárong sa mg̃a timbáng̃an, songcad.

Enfilar. = Pagtaláy, pagtaláytay.

Enfitéusis. = Paghátag sa usá ca táuo sa lain ng̃a táuo sa iyang yota, sa baláy, &c., arón baydan sia sa salapí ng̃a guisabótan nila, ug arón macóha sa polós sa baláy, sa yota, &c., ang táuo ng̃a nagaábang.

Enfiteuta. = Ang táuo ng̃a may catongdánan sa pagbáyad sa abang sa yota, sa baláy, &c., ng̃a guiabáng̃an nia sa tagía ng̃a nagapaábang canía.

Enfitéutico. = Bisan onsa ng̃a guipaábang sa lain.

Enflaquecer. = Pagníoang, paglóya.

Enflaquecidamente. = Sa pagcaníoang, sa pagcalóya.

Enflaquecimiento. = Caníoang, calóya.

Enflechado. = Ang bosog ng̃a guitaólan sa paná.

Enfrascar. = Pagbótang sa vino, sa tobig, &c., sa mg̃a frasco, sa mg̃a boteya. * Paglacát, pagtála sa mg̃a casolópan. * Pagbóhat sa bisan onsa sa tinóyo caáyo, sa masingcámot.

Enfrenador. = Ang magatáod sa preno sa mg̃a mananáp.

Enfrenar. = Pagtáod, pagpatáng̃ag sa preno sa mg̃a mananáp.

Enfrente. = Sa atobáng̃an, sa atbang.

Enfriadera. = Sorlánan ng̃a pagabognáoan sa bisan onsa ng̃a ilímnon.

Enfriadero. = Lugar ng̃a pagabognáoan sa bisan onsa.

Enfriador. = Idem. * Ang magapabógnao ug macabógnao.

Enfriamiento. = Pagcabógnao.

Enfriar. = Bognao, tognao. * Paginádlao.

Enfundar. = Pagsolód sa bisan onsa sa iang punda, sa iang postánan. * Pagponó, pagdásoc.

Enfurecer. = Socó, ligótgot, baláca, panoyó, pagpalábi labi. * Paghorós sa hang̃in, paggobót, pagbálod ng̃a dagcó sa dagat.

Enfurruñarse. = Socó, baláca, bagólbol, bagótbot.

Engace. = Pagcalang̃áquit sa usá ca botang sa lain ng̃a botang.

Engaitador. = Bacácon, malilímbong, malimbóng̃on.

Engaitar. = Pagálam alam sa bisan cansa, pagpógos canía sa mg̃a polong ng̃a malómo, arón magabóhat sa díli onta boot magbóhat.

Engalanar. = Pagtahóm, pagdáyan dayan sa bisan onsa, pagányag, pagníndot.

Engallado. = Matól-id, matárong.

Enganchador. = Ang magacáo-it sa bisan onsa.

Enganchamiento. = Pagcacáo-it. * Ang salapí ng̃a ihátag sa bisan cansa, arón mosolód sa pagcasoldados.

Enganchar. = Pagcóha sa bisan onsa sa cao-it. * Pagálam alam sa bisan cansa, arón mosolód sa pagcasoldados, ug arón magabóhat sa lain ng̃a bohat.

Enganche. V. Enganchamiento.

Engañabobos. = Ang bacácon, ang magalímbong sa mg̃a táuo ng̃a cabos, ng̃a oaláy quinaádman.

Engañadizo. = Ang masáyon masayóp, ang masáyon limbóng̃an.

Engañador. = Bacácon, ang magalímbong, ang magaólo olo.

Engañante. = Idem.

Engañar. = Paglímbong, pagólo olo. * Pagsayóp, pagpasayóp.

Engañifa. = Limbong ng̃a guipacaíng̃on ng̃a macapólos.

Engaño. = Bacac, limbong. * Sayóp.

Engañosamente. = Sa bacac, sa limbong. * Sa pagcasayóp.

Engañoso. = Ang macalímbong. * Ang magapasayóp.

Engarabatar. V. Enganchar hasta pagálam. * V. Encorvar.

Engarabitarse. = Pagsáca sa itáas.

Engarbarse. = Pagtógdong, pagbátog sa mg̃a langgam sa mg̃a lugar ng̃a labíng hatáas.

Engarbullarse. = Sacót, boloc, gobót.

Engarce. = Pagcatóhog.

Engargantar. = Pagsolód sa bisan onsa sa totónlan.

Engaritar. = Paglíg-on sa mg̃a cota sa pagbóhat sa mg̃a lantáoan, mg̃a baluarte, &c.

Engarrafar. = Pagcóbot, pagcóyot, pagcópot sa mabáscog sa bisan onsa.

Engarzador. = Ang magatóhog.

Engarzar. = Pagtóhog.

Engastar. = Paglobóng sa mg̃a batóng mahál, sa mg̃a motia, &c., sa salapí, sa boláoan, &c.

Engatado. = Táuo ng̃a tampalásan, caoatán, maninicás, mang̃ang̃áhas.

Engatar. = Pagálam alam sa paglímbong.

Engatusar. = Pagálam alam sa pagdáng̃at sa guitóyo.

Engazar. V. Engarzar.

Engendrador. = Ang magalioat, ang magapasámcom. * Ang magagáma, macahímo ug magabóhat sa bisan onsa.

Engendrante. = Idem.

Engendrar. = Paglíoat sa isigcaíng̃on. * Pagbóhat, paggáma, paghimo.

Engendro. = Ang báta con mananáp sa dihá pa sa tian sa inahán. * Táuo con mananáp ng̃a guiánac sa díli hingpit. * Báta ng̃a condátan, sa daótan ng̃a batásan, sa malágsot ng̃a cagaoían.

Engibar. = Pagbóctot sa bisan cansa.

Engolfar. = Pagsolód sa sacayán sa dagcóng lauod.

Engolondrinarse. = Pagpalábi labi.

Engolosinarse. = Pagánad sa bisan onsa. * Paghigógma, pagíbog, pagpanghináot.

Engolletado. = Palábi labíhon.

Engolletarse. V. Engolondrinarse.

Engomar. = Pagdíhog sa tagoc sa bisan onsa.

Engordar. = Pagtámboc, pagsópang. * Pagláming sa mg̃a mananáp.

Engorro. = Samoc, casamócan, caoláng̃an.

Engorroso. = Ang macasámoc, ang macaólang.

Engrandecer. = Pagpadagcó, pagsómpay sa bisan onsa. * Pagdáyeg. * Pagósoag sa bisan cansa, tong̃ód sa opicio con cahímtang ng̃a ihátag canía.

Engrandecimiento. = Pagcadagcó, pagcatáas.

Engranerar. = Paghípos sa homáy, sa maís, &c., sa pensa, sa pananódlan, sa tangcal.

Engranujarse. = Pagtoróc sa mg̃a hobág, mg̃a talóbig, mg̃a gasdi.

Engrasar. = Pagbótang sa tamboc sa bisan onsa. * Pagdíhog sa tamboc.

Engredar. = Pagdíhog sa bisan onsa sa yota ng̃a guing̃álan ug greda.

Engreimiento. = Pagpalábi labi. * Pagcaáng̃ay sa laoas. * Pagdáyan dayan sa bisti.

Engreir. = Paghátag sa bisan cansa sa cahigayónan arón magapalábi labi, arón tomóbag sa mg̃a masíngcang polong. * Pagparáyeg ng̃a guilabíhan. * Pagdáyan dayan sa maáyo sa laoas ug sa mg̃a bisti.

Engrescar. = Pagpaáoay sa obán.

Engrosar. = Pagdagcó sa bisan onsa, pagdághan, pagdógang. * Pagtámboc, pagsópang.

Engrudar. = Pagdíhog, paghílog sa bisan onsa sa atóle.

Engrudo. = Atóle.

Enguijarrar. = Pagpahaáng̃ay sa mg̃a batóng malíng̃in sa mg̃a cadalánan.

Enguizgar. = Paghópo, pagsámbag.

Engullir. = Paglámoy.

Engurruñarse. = Pagmíng̃ao, pagsobó.

Enharinar. = Pagtábon, pagdíhog sa bisan onsa sa binócboc.

Enhastiar. = Pagsóm-ol. * Pagaling̃ása. * Pagpasocó.

Enhebrar. = Pagtóhog sa hilo, sa igagáma, &c., sa matá sa dagom. * Pagsómpay sa mg̃a soguílon ug sa mg̃a casangpotánan. * Tanód, tanóg.

Enhenar. = Pagtábon sa bisan onsa sa dagámi ng̃a laya.

Enhervolar. = Pagbótang sa hiló sa bisan díin, pagdíhog, sa mg̃a cales, mg̃a bangcao, &c., sa mg̃a dogá sa mg̃a cahoy ug tanóm ng̃a macahiló.

Enhestar. = Pagósoag, pagbáng̃on, pagpatíndog sa bisan onsa.

Enhilar. V. Enhebrar. * Pagtóhog. * Paghósay ug maáyo sa mg̃a polong ng̃a ibótang sa mg̃a solat, somála sa tuyo sa nagasólat. * Pagpatigáyon sa maáyo arón macóha ug madáng̃at ang guitúyo.

Enhornar. = Pagsolód sa bisan onsa sa horno arón malóto.

Enhuerar. = Pagpabáog sa mg̃a itlog.

Enigma. = Tigmo, baláybay.

Enigmático. = Ang malisód sabóton ug toquíbon.

Enjabonar. = Pagcasába sa mg̃a polong ng̃a maháit.

Enjalbegar. = Pagpotí sa mg̃a bongbong sa apog, sa yeso con sa yota ng̃a patíon.

Enjambre. = Pagcadághan, cadaghánan sa mg̃a putiócan con sa bisan onsa.

Enjarciar. = Pagtáod, pagbótang sa mg̃a jarcia, sa mg̃a pisi ng̃a icalíg-on sa mg̃a talároc sa mang̃a sacayán.

Enjaular. = Pagbilánggo, pagsolód sa bisan cansa sa jalua, sa solód sa tangcal.

Enjergar. = Pagsógor ug pagdáyon sa bisan onsa ng̃a holosáyon.

Enjoyar. = Pagdáyan dayan sa bisan onsa sa mang̃a hias. * Paglobóng sa mg̃a motia ug mg̃a batóng mahál sa salapí, sa boláoan, &c.

Enjuagadientes. = Ang tubig ng̃a isolód sa bába ng̃a ilimógmog.

Enjuagadura. = Pagcahógas. * Hinógas.

Enjuagar. = Limógmog. * Log-ó, hináonao, hilimasáo, sao sao, hogas. * Honal.

Enjuagatorio. = Pagcalimógmog. * Pagcahógas, pagcalog-ó, pagcahináonao, pagcasáo sao. * Pagcahónal.

Enjuague. = Tubig, vino, &c., ng̃a icalimógmog, igahógas, icalog-ó, ihónal. * Pagpatigáyon sa hilóm, sa tinágo, arón madáng̃at ang tuyo ng̃a guihóna húna. * Ang vaso ug ang iang sanggáan ng̃a guitagána sa paglimógmog.

Enjugador. = Ang nagamalá, nagaogá, nagadángdang, nagadángca.

Enjugar. = Malá, ogá. * Dangdang, dangca. * Pagpáhid sa sing̃ót sa mg̃a lohá, con sa tobig ng̃a guican sa olan, sa pagcalígo, &c.

Enjuiciar. = Paghósay sa mg̃a hocmánan sa bisan onsa, arón pagahócman samála sa cataróng̃an, paghócom, pagsentencia.

Enjulio. = Cahoy ng̃a malíng̃in ng̃a guibalábag, ug ng̃a pagabodbóran sa holog sa mg̃a haláblan ug sa hinábol na, borbódan.

Enjundia. = Tamboc sa mg̃a langgam ug sa obán ng̃a mg̃a mananáp.

Enjundioso. = Ang may daghánan ng̃a tamboc.

Enjunque. = Ang lulan ng̃a mabóg-at ng̃a ipahamótang sa ilálom sa obán ng̃a mg̃a lolan sa mang̃a sacayán.

Enjutez. = Pagcamalá, pagcaogá.

Enjuto. = Maníoang, manípis.

Enlace. = Pagcalang̃áquit, pagcahiósa, pagcacaobánan. * Pagcamíño.

Enlaciar. = Paglayá sa bisan onsa.

Enladrillado. = Salog con dalan ng̃a guibotáng̃an ug guipaang̃áyan sa mg̃a ladriyo.

Enladrillar. = Pagtáod, pagáng̃ay sa mg̃a dalan ug mg̃a salog sa mg̃a ladriyo.

Enlazable. = Ang masáyon malang̃áquit.

Enlazamiento. V. Enlace.

Enlazar. = Paglang̃áquit, pagbáat sa usá ca botang sa lain ng̃a botang.

Enlenzar. = Pagsápao sa panápton ng̃a potíon sa mang̃a bohat sa cahoy, sa pagtábon sa mg̃a lotac.

Enligarse. = Pagpílit sa langgam sa guibótang arón mapílit sia.

Enlodadura. = Pagcahógao sa yánang, sa yota, sa lapoc.

Enlodar. = Pagdíhog, paghílog sa bisan onsa sa pisac, sa lapoc, sa yota ng̃a mahágcot.

Enloquecer. = Pagbóang, pagoalá sa boot. * Pagóndang sa pagbóng̃a sa mg̃a cahoy.

Enloquecimiento. = Pagcabóang pagcaoalá sa boot.

Enlosado. = Salog ng̃a guibotáng̃an sa mang̃a bató ng̃a guisápsap ug guipadápat ug maáyo.

Enlosar. = Pagtábon, pagsápao sa bisan onsang lugar sa mg̃a bató ng̃a guipadápat ug maáyo.

Enlucir. = Pagpotí sa mg̃a bongbong sa apog con sa yeso. * Paghínis, pagpasínao sa salapí, sa mang̃a hing̃aníban, &c.

Enlustrecer. = Idem, desde paghínis.

Enlutar. = Pagbaláta.

Enllentecer. = Pagpahómoc sa bisan onsa.

Enmaderamiento. = Bisan onsa ng̃a bohat sa cahoy, ug ang bohat ng̃a guitabónan sa mg̃a cahoy con mang̃a papán.

Enmaderar. = Pagtáod sa mg̃a cahoy ng̃a quinahánglan sa mg̃a atóp sa mg̃a baláy, mg̃a Singbahán, mang̃a cota, &c.

Enmagrecer. = Pagpaníoang sa bisan cansa, pagoalá sa catámboc.

Enmantar. = Paghábol, pagtábon sa habol sa bisan onsa. * Pagyógot, pagmíng̃ao, pagsobó.

Enmarañar. = Gobót, boloc, sacót.

Enmararse. = Pagbólag sa sacayán sa pilio ug pagdólong sa lauod.

Enmaridar. = Pagbána, pagmíño sa babáye, pagdáoat sa bana.

Enmarillecerse. = Paglálag, paglospád, paglopsád.

Enmaromar. = Pagbáat sa bisan onsa sa mg̃a pisi, sa mg̃a lobid ng̃a dagcó.

Enmascarar. = Pagtábon sa nauong, sa nauong nauong ng̃a binóhat sa panápton, sa papel, &c.

Enmelar. = Paghílog, pagdíhog sa bisan onsa da dogos. * Paggáma sa dogos sa mg̃a patiócan. * Pagtám-is sa bisan onsa.

Enmendacion. = Pagcasáoay, pagcabárlong.

Enmendadamente. = Sa pagcahíngpit, sa pagcatóman, sa pagcaígo.

Enmendador. = Ang nagasáoay, ang nagabárlong.

Enmendar. = Barlong, saoay.

Enmienda. V. Enmendacion.

Enmocecer. = Pagbálic sa cosóg sa pagcabáta.

Enmohecer. = Pagagóp-op.

Enmollecer. = Pagpahómoc.

Enmudecer. = Pagpahílom, paghílom, díli pagtíng̃og, pagmáma, pagoalá sa ting̃og.

Ennoblecer. = Pagbóhat sa dagcong táuo sa bisan cansa, paghamíli. * Paghátag sa maáyong dong̃og ug ng̃alan.

Enojadamente. = Sa casocó, sa cabaláca, sa pagpanoyó.

Enojadizo. = Ang madalí masocó, mabaláca, manoyó.

Enojar. = Pagpasocó, pagpanoyó.

Enojo. = Casocó, pagpanoyó, cabaláca, capong̃ót.

Enojosamente. V. Enojadamente.

Enojoso. = Ang nacasocó.

Enorme. = Dagcóan oyámot, dagcúay.

Enormemente. = Sa pagcadagcó.

Enormidad. = Cadagcó, cadacóon ng̃a guilabíhan.

Enquiciar. = Pagtáod, pagbótang, pagpahaáng̃ay sa tacop, sa talambóan, sa iang quicióhan, sa pagalisóan nia.

Enquillotrarse. = Pagpadáyeg, pagpalábi labi. * Paghigógma, pagmoral sa babáye.

Enramada. = Pagdáyan dáyan ng̃a pagaboháton sa mg̃a sang̃á sa mg̃a cahoy, atop atop ng̃a pagatocólan sa mg̃a sang̃á sa mg̃a cahoy, arón landóng̃an ug bisan onsang lugar.

Enramar. = Pagdáyan dayan sa bisan onsa lugar sa mg̃a sang̃á sa mg̃a cahoy.

Enranciarse. = Pagpán-os, pagbánghao.

Enrastrar. = Pagtóhog sa bisan onsa.

Enredadera. = Balágon.

Enredador. = Condatán, táuo ng̃a malíhoc caáyo, ng̃a díli maálam magpoyó, ng̃a díli mahamótang. * Táuo ug bacácon, ng̃a magadála dala sa luyo ug sa luyo sa mg̃a soguílon, arón managáoay ang obán ng̃a mg̃a táuo, tabían.

Enredar. = Pagtáctac sa mg̃a sahid, sa mg̃a anod, ug sa obán pa ng̃a mg̃a panagátan, sa dagat con sa mg̃a sobá. * Paggobót, pagbóloc, pagsácot. * Pagcóndat, pagósic, pagdóla. * Pagdála dala sa mang̃a soguílon arón managáoay ang mg̃a táuo. * Paglisód, pagólang, pagbótang sa mg̃a cacolían sa bisan onsa ng̃a pagaboháton ug pagahosáyon. * V. Amancebarse.

Enredo. = Cagobót, cabóloc, pagcasácot. * Pagcacóndat, pagcaósic, pagcadóla. * Bacac sa pagpabíquil biquil sa mg̃a cabobót-on sa mg̃a táuo. * Calisód, cacolían, caoláng̃an.

Enredoso. = Ang may cacolían, ang guibotáng̃an sa mg̃a caoláng̃an, sa mg̃a casamócan.

Enrehojar. = Pagbóhat sa mg̃a dahon ng̃a manípis sa talo ng̃a pagapotíon.

Enrejado. V. Celosía.

Enrejar. = Paglibót pagálar sa mg̃a cahoy, mang̃a caoáyan con mg̃a pothao sa bisan onsang lugar.

Enriquecedor. = Ang magapaaronáhan sa lain.

Enriquecer. = Pagpaaronáhan sa bisan cansa, pagpatigáyon, paglában, pagtábang canía arón masalapían sía. * Pagbóhat ug maáyo, pagpang̃íta sa masingcámot, arón motóbo ang pohónan, ang salapí. * Pagdáyan dayan, pagdógang sa pagcamahál.

Enriscado. = Lugar ng̃a cabatóhan, capangpáng̃an.

Enriscar. = Pagbótang sa bisan onsa sa hatáas caáyo. * Pagsolód sa bisan cansa sa lugar ng̃a cabatóhan ug capangpáng̃an.

Enristrar. = Pagándam sa bangcao sa pagsámar, sa pagsóntoc, sa pagsócol. * Paglacát sa bisan díin sa dalan ng̃a lactod. * Pagtóltol, pagtóman sa bisan onsa ng̃a macóli onta ng̃a pagatoltólan ug pagatománon.

Enristre. = Pagholót sa bangcao.

Enrizamiento. = Pagcacólong.

Enrobrescido. = Ang matíga ug malíg-on caáyo.

Enrobustecer. = Pagpadagcó, pagpalíg-on, pagpasópang, pagpacosóg sa bisan onsa.

Enrodar. = Pagcastigo sa saláan sa pagbalí canía sa mg̃a bocóg sa mg̃a bocton ug sa mg̃a paa.

Enrodelado. = Ang guisangcápan sa calásag, ang nang̃alásag.

Enrojar. = Pagtína sa color ng̃a mapolá polá, molomalágom.

Enromar. = Pagpíslat. * Pagdáya, pagsómpo, pagsóngpo.

Enrona. = Pagcadághan, cadaghánan sa mg̃a bató, apog, mg̃a tesa, &c., ng̃a biniáan sa mg̃a bóhat ng̃a cota.

Enronquecer. = Pagpágao.

Enronquecimiento. = Capágao.

Enroscadamente. = Sa pagcabalálao, sa pagcalácon.

Enroscar. = Balálao, lacon, bacólong, licos, bodbod, balólon, baligcoló, bolórbod, balicótcot, quibícob.

Enrubiar. = Pagbolágao.

Ensabanar. = Pagtábon sa habol.

Ensacar. = Poghípos, pagsolód sa bisan onsa sa mang̃a poyo poyong dagcó.

Ensalada. = Otan ng̃a pagasáctan sa asín, sa soca ug sa lana. * Pagcasácot sa mg̃a botang ng̃a nagacaláin lain ug ng̃a oaláy paghiósa.

Ensaladilla. = Mg̃a matám-is ng̃a nagacaláin lain. * Mg̃a batóng mahál ng̃a nanagcaláin lain ng̃a guipanaglobóng sa mg̃a hias.

Ensalmador. = Ang maghihílot, ang may opicio sa pagpaghióli sa logar sa mg̃a bocóg ng̃a nalisá. * Ang magasácot sa mg̃a polong ng̃a oaláy cahológan, ang bacácon sa pagtámbal sa mg̃a masaquét.

Ensalmar. = Pagpahaóli sa lugar sa mg̃a bocóg ng̃a nalisá. * Paggámit sa mg̃a polong ng̃a oaláy hingtóngdan sa pagtámbal sa mg̃a masaquét.

Ensalmo. = Pagtámbal ng̃a bacácon ug ng̃a ang̃ay sa mg̃a dioatáhan, ng̃a pagaobánon sa mg̃a polong ug mg̃a pagámpo ng̃a oaláy hingtóngdan ug cahológan, ug sa mg̃a tambal ng̃a díli onta macaígo.

Ensalobrarse. = Pagbálhin sa tobig sa pagcaguioánon, pagtayám sa tobig.

Ensalzador. = Tigdáyeg, tigológ, ang magadáyeg, ang magaológ.

Ensalzamiento. = Pagcadáyeg, pagcaológ.

Ensalzar. = Ológ, dayeg, dayao.

Ensamblar. = Pagpahiósa, paglang̃áquit sa mg̃a bahin sa cahoy ng̃a icabóhat sa bisan onsa ng̃a bohat.

Ensancha. = Pagpaságad sa bisan cansa arón magatóman sa iang caogalíng̃on ng̃a pagbóot.

Ensanchador. = Ang magapadagcó, ang magapahalagpád.

Ensanchar. = Dagcó, halagpád.

Ensanche. = Pagcalagpád, pagcadagcó. * Pagcaháoay. * Pagcasángcad sa mg̃a saya ug mg̃a bisti. * Ang bahin sa panápton, sa bisti ng̃a ihípos ug pipilóon sa mg̃a tinahían, arón bohían con boot ng̃a halápdon ang maong bisti.

Ensandecer. = Pagbóang panghóng̃og, pagbóng̃og.

Ensangrentar. = Pagdogó. * Pagínit caáyo sa húna húna sa mg̃a táuo ng̃a nanaglális ug nagabolobásol sa ilang soguílon. * Pagbáng̃is caáyo, paghúna húna sa pagdáot sa isigcatáuo.

Ensañar. = Pagísog, pagpong̃ót.

Ensartar. = Tohóg. * Pagpamólong sa oaláy cahosáyan.

Ensayador. = Ang magasólay, ang nagaána ana, ang nagasána sana.

Ensayar. = Solay, ana ana, sana sana. * Pagtóyo.

Ensayo. = Pagcasólay, pagcaána ana, pagcasána sana, pagtóyo.

Ensebar. = Pagdíhog sa bisan onsa sa sebo, sa tamboc sa mg̃a mananáp.

Enselvado. = Logar, yota ng̃a nasolóp, ng̃a guitórcan sa mg̃a cahoy.

Ensenada. = Looc.

Ensenar. = Pagbótang, pagtípig, pagsócsoc sa doghan sa bisan onsa. * Pagsolód sa sacayán sa looc.

Enseñador. = Ang nagatódlo, magtotóon.

Enseñanza. = Pagtolón-an.

Enseñar. = Toon, torlo. * Pagpaháyag, pagpadayág, pagpaquíta sa bisan onsa. * Pagánar sa bisan onsa, pagsolód sa batásan.

Enseño. V. Enseñanza.

Enseñorear. = Pagbóhat sa bisan cansa ug agálon sa bisan onsa, sa usá ca provincia, longsod, &c. * Pagbóot.

Enserar. = Pagtábon, pagpótos sa mg̃a baníg sa bisan onsa.

Enseres. = Mg̃a manggad, mg̃a casangcápan, mg̃a capandáyan, &c.

Ensillado. = Ang cabayo ng̃a linopiácan, ng̃a may lopiac sa bocó bocó.

Ensilladura. = Ang bahin sa laoas sa cabayo, &c., ng̃a pagabotáng̃an sa siya.

Ensillar. = Pagsiya sa cabayo, &c.

Ensoberbecer. = Pagpalábi labi. * Paggobót, pagbálod ug dagcó sa dagat.

Ensogar. = Pagbáat sa lobid sa bisan onsa. * Pagsápao, pagpótus sa lobid sa mg̃a boteya ug mg̃a frasco.

Ensopar. = Paghólom sa tinápay sa vino, sa aguardiente, &c.

Ensordecer. = Pagbong̃ól, pagoalá sa idolóng̃og. * Paghílom, díli pagtíng̃og.

Ensordecimiento. = Pagcabong̃ól.

Ensortijamiento. = Pagcacólong sa bohóc con sa bisan onsa pa.

Ensotarse. = Paghóbong sa solóp.

Ensuciador. = Ang magapahúgao.

Ensuciar. = Paghógao, pagbóling, hamos, homig, domis, sagbot, linghot. * Paghógao, pagbóling sa calág ug sa dong̃og sa mg̃a salá ug sa batásan ng̃a mang̃íl-ad. * Pagcalíbang, pagcaólo sa calsones con sa mg̃a saya.

Entablado. = Salog ng̃a tinócod sa mg̃a papán.

Entabladura. = Pagtócod sa salog sa mg̃a papán.

Entablamiento. = Atóp sa mg̃a baláy ng̃a tinócod, binóhat sa mg̃a papán.

Entable. V. Entabladura.

Entablar. = Pagtábon, paglibót, paglócop sa bisan onsang lugar sa mg̃a papán. * Pagsógod sa bisan onsa ng̃a bohat.

Entablillar. = Laqui laqui.

Entalegar. = Pagsolód, pagtípig sa bisan onsa sa mg̃a poyo poyo, sa mg̃a pontél.

Entallar. = Paglíloc sa dagoay ng̃a nagacaláin lain sa mg̃a cahoy, mg̃a pothao, mg̃a tombága, &c. * Pagáng̃ay con díli pagáng̃ay sa bisti ng̃a guibísti sa mg̃a táuo.

Entallecer. = Pagódlot sa mg̃a cahoy ug mg̃a tanóm.

Entapizar. = Pagtábon sa bisan onsa sa mg̃a panápton.

Entarascar. = Pagbótang sa mg̃a dayan dayan ng̃a guilabíhan sa bisti sa mg̃a táuo.

Entarimado. V. Entablado.

Entarimar. = Pagtábon sa salog sa mg̃a papán.

Ente. = Bisan onsa ng̃a may pagcamáo. * Bisan onsa ng̃a may pagcamáo sa húna húna lamang sa mang̃a táuo. * Ang tacós ng̃a pagacatáoan.

Enteco. = Táuo ng̃a masaquéton, salaquétan, maloyáhon.

Entelerido. = Ang guitaquígan, ang guitógnao caáyo. * Ang nahádloc ug guiábot sa cacógmat.

Entena. = Cahoy ng̃a hatáas ng̃a guitaólan ug guibitáyan sa layág ng̃a guing̃álan ug latina, sa mang̃a sacayán.

Entenado. = Hináblos.

Entendederas. = Ihibaló, salabótan.

Entendedor. = Ang maálam, ang mosabót, ang mahibaló, masabóton.

Entender. = Habaló, alam, sabot, hona hona, boot.

Entendidamente. = Sa caálam, sa dagcóng paghibaló, sa dagcóng paghúna húna, sa salabótan, sa pagcaboótan.

Entendido. V. Entendedor. * Boótan, quinaadmánon, mang̃ialáman, maálam ng̃a táuo.

Entendimiento. = Ihibaló, boot.

Entenebrecer. = Pagng̃ít ng̃it.

Enteramente. = Sa pagcatóman, sa pagcahíngpit.

Enterar. = Asoy, sayod, toon, todlo.

Entereza. = Pagcatibúoc, pagcabóg-os, pagcatóman, pagcahíngpit. * Calig-ónan, pagcaólay.

Enterizo. = Ang natibúoc.

Enternecer. = Pagpahómoc. * Pagcalóoy, pagpoáng̃od, paghinóclog.

Enternecidamente. = Sa pagcapoáng̃od, sa pagcalóoy, sa pagcahinóclog.

Enternecimiento. = Calóoy, poáng̃od, hinóclog.

Entero. = Tibúoc, toman, híngpit. * Bog-os, olay. * Ang táuo con mananáp ng̃a díli hibótan. * Matárong. * Matámboc, sa maáyong laoas.

Enterrador. = Maglolobóng, ang magalobóng sa mang̃a minatáy.

Enterrar. = Lobóng.

Entesar. = Pagpalíg-on, pagpacosóg sa bisan onsa.

Entibiar. = Paginádlao sa bisan onsa ng̃a ilímnon, sa vino, tubig, &c. * Pagpogóng, pagpahínay sa mang̃a cailíbgon.

Entidad. = Ang macahímo sa pagcamáo sa bisan onsa. * Bisan onsa ng̃a mahál, ng̃a bilídhon ng̃a tacós pagatágdon.

Entierro. = Lobóng, paglobóng. * Lobóng̃an, lolóbng̃an. * Mg̃a táuo ng̃a moobán sa laoas sa mg̃a minatáy sa paglobóng caníla.

Entigrecerse. = Pagsocó, pagpanoyó, pagáquig, pagcabaláca, pagligótgot, pagpong̃ót.

Entintar. = Paghógao, pagdómis sa bisan onsa sa tinta. * Pagtína.

Entiznar. = Pagbóling. * Pagdáot sa dong̃og, sa maáyong ng̃alan.

Entoldamiento. = Pagtáod sa mg̃a tóldo sa mg̃a panápton ug sa bisan onsa, sa paglándong.

Entoldar. = Idem. * Pagtábil. * Pagpalábi labi.

Entonador. = Ang táuo ng̃a mocanta pagsógod ng̃a ang̃ay sa pagcabótang sa nahasólat sa solpa, sa punto. * Ang magatóyoc sa mg̃a galíng̃an arón moábot ang hang̃in sa órgano, sa pagcáblit na.

Entonar. = Pagcanta ng̃a ang̃ay sa solpa, sa punto. * Pagpaháng̃in arón matonóg ang órgano. * Pagsógod sa usá ca táuo sa pagcanta, arón managsonód ang obán. * Pagparáyeg, pagpalábi labi.

Entonatorio. = Libro ng̃a sinolátan sa mg̃a sinógdan sa pagacantáhon, ng̃a ang̃ay sa solpa, sa punto.

Entonces. = Niádto, niádtong tiempo, sa canhi.

Entonelar. = Paghípos, pagsolód sa bisan onsa sa bariles.

Entono. = Pagpalábi labi, paráyeg.

Entontecer. = Pagpahóng̃og, pagpabóng̃og.

Entontecimiento. = Pagcahóng̃og, pagcabóng̃og.

Entorchado. = Logás sa hilo con igagáma ng̃a guipóstan, guibodbódan ug guilibótan sa lain, sa boláoan con salapí ug tinóyoc toyoc arón malíg-on.

Entorchar. = Pagtóyoc, pagípon sa pila ca búoc ng̃a candela, sa pagbúhat sa usá lamang. * Pagbódbod, pagpótos sa logás sa hilo, igagáma, &c., sa lain, sa salapí, boláoan, &c.

Entornar. = Pagbótad sa tacop con talambóan sa dapit sa logar ng̃a pagasaráhan.

Entorpecer. = Pagpáol, pagbácol sa mg̃a bahin sa laoas. * Pagbórong, pagbóng̃og sa húna húna, sa boot. * Domo domo. * Binhod, banhod, quioi.

Entortadura. = Pagcabalíquig, pagcalicó.

Entortar. = Pagbalíquig, paglicó. * Pagbotá sa luyong matá, sa usá ca matá.

Entrada. = Sodlánan, solódlan, panonódlan, ganháan. * Pagsolód, ng̃a pagapiestáhan caáyo sa mg̃a calongsódan, sa mg̃a harí mg̃a Obispo, mg̃a ponóan ng̃a labí. * Pagcaábian, pagcahigála sa usá ca táuo sa lain ng̃a táuo.

Entradas del pelo en la parte superior de la frente. = Sooc sooc.

Entrambos. = Silang dohá, cameng dohá, quitang dohá, camong duhá.

Entrampar. = Paglít-ag. * Paglímbong sa mg̃a polong ng̃a inálam alam. * Pagólang, pagsámoc, pagbótang sa mg̃a cacolían, arón díli onta matóman sa guitóyo sa isigcatáuo. * Pagótang sa macadághan, sa masóbsob.

Entrante. = Ang mosolód.

Entraña. = Ng̃atanán ng̃a anáa sa solód sa tian, sa laoas, ang atáy, ang baga, ang cásing cásing, &c. * Ang cahiládman sa yota con sa dagat. * Ang labíng halálom ug tinágo. * Pagbóot, cabobót-on, gaoi, cagaoían, batásan.

Entrañable. = Ang hinigógma caáyo, ang napílit sa cásing cásing.

Entrañablemente. = Sa dagcóng paghigógma, sa dagcóng boot, sa dagcóng pagpalángga.

Entrapajar. = Pagtábon, pagpótos sa bisan onsang bahin sa laoas sa pagtámbal sa mg̃a samad.

Entrapar. = Pagboghó.

Entrar. = Solód. * Pagáng̃ay, pagpahaáng̃ay sa usá ca botang sa lain ng̃a botang. * Pagsógod sa bisan onsa. * Pagdámag, pagdósmog. * Pagápil, pagípon.

Entre. = Sa talioála, apil.

Entreabrir. = Pogolóabli sa mg̃a tacop con mg̃a talambóan.

Entreancho. = Panápton ng̃a díli halagpád ug díli osab haíctin.

Entrecano. = Bohóc con bong̃ot, balahíbo, ng̃a bolobolágao ug molomapotí.

Entrecavar. = Pagcále sa ibábao lamang, díli halálom.

Entrecejo. = Ang lugar ng̃a calang sa talioála sa mang̃a quilay.

Entrecerca. = Ang lugar ng̃a calang sa talioála sa mg̃a alad.

Entreclaro. = Ang masíhag sihag. * Ang molomalámdag. * Ang molomatín-ao, ang madayág dayág.

Entrecoger. = Capot, coyot, coha, dacop.

Entrecoro. = Ang lugar ng̃a calang sa mg̃a Singbahán cutob sa coro hasta sa altal ng̃a panóan, mayor.

Entrecortadura. = Pagcapótol, pagcasí-si sa bisan onsa sa oalá mabólag ang mg̃a bahin.

Entrecortar. = Pagpótol sa bisan onsa sa talioála, sa díli paglahóson, sa díli pagtibaoáson sa pagpécas, sa pagbólag.

Entrecubiertas. = Ang lugar ng̃a calang sa talioála sa mg̃a junta, sa mg̃a salog sa mg̃a sacayán.

Entredicho. = Pagdilí, pagsógo arón díli boháton ug bisan onsa. * Castigo sa santa Iglesia sa pagdilí sa obán ng̃a mg̃a cristianos ng̃a saláan sa obán ng̃a mg̃a caposlánan ng̃a calágnon, espirituhánon.

Entredoble. = Panápton ng̃a díli mabága ug díli opód mahínag.

Entrefino. = Ang díli dagcó, mabága, ug díli osáb magamáy, pino.

Entrega. = Paghátag, pagcatónol.

Entregador. = Ang mohátag, ang magatónol, magatócnol.

Entregar. = Hatag, tonol, tocnol, pagpadáoat. * Pagcógui sa bisan onsa sa minatúod, sa tinóod.

Entrego. V. Entrega. * Tampa, tampo.

Entrejerir. = Pagsácot sa usá ca botang sa lain ng̃a botang.

Entrejuntar. = Pagpadóol, paglang̃áquit sa mg̃a papán sa mg̃a tacop ug mg̃a talambóan sa ilang mang̃a marco.

Entrelazar. = Paglang̃áquit, paghiósa, sa usá ca botang sa lain ng̃a botang.

Entrelistado. = Ang binódcan, ang binarlísan.

Entrelucir. = Pagdayág sa usá ca botang sa talioála sa obán ng̃a mg̃a botang.

Entremedias. = Sa talioála, sa calang.

Entremes. = Dula ng̃a hicalatáoan.

Entremesear. = Pagtístis sa mg̃a dola ng̃a hing̃alatáoan ug sa mg̃a soguílon, sa mg̃a pagcagóla.

Entremeter. = Pagsócsoc, pagsolód sa usá ca botang sa talioála sa obán ng̃a mg̃a botang. * Paghilábot sa díli catongdánan.

Entremetido. = Mahilabtánon. * Ang mahilábot sa díli tacós ng̃a pahilábtan.

Entremetimiento. = Pagcahilábot.

Entremezclar. = Pagsácot, paggobót, pagbóloc.

Entremorir. = Pagdápit sa pagcatibáoas sa bisan onsa, con sa pagcapálong sa mg̃a sogá.

Entrenzar. = Pagsalápid.

Entreoir. = Pagdóng̃og sa bisan onsa ng̃a guipamólong, sa oalá sabóton ug hingsáydan caáyo, alíng̃at.

Entreparecerse. V. Entrelucir. * Pagtóngha sa bisan onsa, pagdayág.

Entrepernar. = Pagsócsoc sa paa sa usá ca táuo sa talioála sa mg̃a paa sa lain ng̃a táuo. * Ing̃on man opód sa tong̃ód sa mg̃a mananáp.

Entrepiernas. = Ang dapit sa solód sa bolog, quinabalat-áng̃an, quinásap-áng̃an.

Entrepuentes. V. Entrecubiertas.

Entrepunzadura. = Pagcang̃ótng̃ot, pagcaól-ol sa mang̃a hobág sa oalá mang̃ahínog.

Entrepunzar. = Pagng̃ót ng̃ot, pagól-ol sa mahínay.

Entrerenglonadura. = Ang guisólat sa talioála sa mang̃a dalan sa guisólat ng̃a daan.

Entresacar. = Pagpíli.

Entresijo. = Bisan onsa ng̃a tinágo.

Entresuelo. = Pinoyánan sa talioála sa salog sa itáas ug sa silong.

Entresurco. = Ang yota ng̃a calang sa talioála sa mg̃a todlis.

Entretallar. = Paglíloc.

Entretejer. = Pagsácot sa panápton ng̃a pagaháblon sa mg̃a logás ng̃a nagacaláin ug color, arón magacaláin opód ang mg̃a labra con mg̃a dagoay.

Entretela. = Ang panápton ng̃a binótang sa talioála sa mg̃a bisti ug sa mg̃a sapao.

Entretenedor. = Ang macalíng̃ao, magapalíng̃ao, magapalípat, magapaláng̃an lang̃an.

Entretener. = Pagpaling̃ao, pagpaláng̃an lang̃an, pagpalípat, pagpalípay.

Entretenido. = Matístis, malipáyon.

Entretenimiento. = Ang macalípat, macalíng̃ao, icalípay.

Entreuntar. = Pagdíhog sa salingcápao, sa ibábao lamang.

Entrevenarse. = Pagsolód sa bisan onsa sa caogátan.

Entreventana. = Ang bongbong ng̃a calang sa talioála sa duruhá ca ventana, talambóan.

Entrever. = Pagtán-ao, pagquíta, pagsolóng sa pagcabóloc, sa díli maáyo, sa bisan onsa.

Entreverado. = Sinácot, binódcan.

Entreverar. = Pagsácot sa mg̃a botang ng̃a magsáma, con sa mg̃a botang ng̃a nagacaláin lain.

Entrevista. = Pagcaatóbang, pagcatágbo, pagcatámbong. * Pasoguílon, pagsólti sa mg̃a táuo.

Entripado. = Ang magapaól-ol ug masámoc sa mang̃a tináe. * Mananáp ng̃a pinatáy ng̃a oalá paggólan, pagacoháan sa tináe. * Capong̃ót, casocó, cabaláca sa bisan cansa, ng̃a quinahánglan ng̃a tagóon, ng̃a díli ipaháyag, ipadayág, ipasábot sa obán.

Entristecer. = Pagpasobó, pagpamíng̃ao, sobó, ming̃ao, pagóbos sa boot.

Entristecimiento. = Pagcasocó, pagcasobó, pagcamíng̃ao, pagcaóbos sa boot, sa húna húna.

Entrojar. = Paghípos sa homáy, sa maís, &c., sa mg̃a panonódlan.

Entrometer. V. Entremeter.

Entroncar. = Pagcaobánan, pagsógod sa pagcacaobánan sa usá ca táuo sa lain ng̃a táuo.

Entronizacion. = Pagsógod sa pagcahári.

Entronizar. = Idem. * Pagtógot, paghátag sa bisan cansa sa hatáas ng̃a cahímtang, sa opicio ng̃a donggánon.

Entronque. = Sinógdan, guinicánan sa pagcacaobánan sa usá ca banay. * Pagcacaobánan sa mg̃a táuo sa lain ng̃a táuo ng̃a sinógdan ug guinicánan sa maong pagcacaobánan.

Entruchada. = Bisan onsa ng̃a pagaboháton sa limbong, sa mabódhing hona hona.

Entruchar. = Pagálam alam sa bisan cansa sa paglógos canía ng̃a magabóhat sa bisan onsa.

Entuerto. = Bohat ng̃a daútan, sayóp contra sa isigcatáuo. * Mg̃a pagól-ol sa mg̃a babáye sa human na ang pagánac.

Entumecer. V. Entorpecer. * Paggobót sa dagat con sa hang̃in, paghorós, pagbahá, pagbálod ng̃a dagcó.

Entumecimiento. = Pagcabínhod, pagcabánhod, pagcaquíoi.

Entumirse. V. Entorpecerse.

Entupir. = Pagtábon sa bisan onsa ng̃a alaguían, pagólang, pagsámoc. * Pagpógos, pagpigós, paghógot sa bisan onsa.

Enturbiar. = Paglóbog. * Pagdág-om, pagng̃ít ng̃it. * Paggobót sa nahósay ng̃a daan.

Entusiasmar. = Paghátag sa gahóm, sa cosóg, sa maáyong cásing cásing, sa pagbóhat con sa pagpamólong.

Entusiasmo. = Húna húna ng̃a dagcó ug hatáas, ng̃a macalógos sa táuo sa pagpamólong con sa pagbóhat sa bisan onsa ng̃a cating̃aláhan ug macóli.

Entusiasta. = Ang mamólong con magasólat sa entusiasmo, sa dagcóng cacógui.

Enumeracion. = Pagísip, pagcuenta, pagíhap.

Enumerar. = Isip, ihap, pagcuenta.

Enunciacion. = Pagcaásoy, pagcasáyor sa bisan onsa.

Enunciar. = Asoy, sayod, hayag, dayág.

Enunciativo. = Ang magaásoy, ang magsáyor, ang magapaháyag, ang magadayág.

Envainar. = Pagsácob, pagsolód sa sacob sa mang̃a hing̃aníban.

Envalentonar. = Pagpaísog.

Envanecer. = Pagparáyeg, pagpalábi labi.

Envanecimiento. = Idem.

Envarar. V. Entorpecer.

Envasador. = Ang magahóad sa tóbig, vino, &c., sa usá ca panonódlan sa lain ng̃a sodlánan. * Sandayóng.

Envasar. = Pagbótang, pagbó-bo, paghóad sa vino, soca, &c., sa mg̃a sodlánan. * Pagínom sa labí sa casaráng̃an. * Paglápos sa laoas sa bisan cansa sa bangcao, sa cales, &c. * Paghípos, pagsolód sa homáy, maís, &c., sa mg̃a bolóyot, mg̃a poyo poyo, &c.

Envedijarse. = Paggobót sa hilo, igagáma, &c. * Pagáoay, pagboloborúca sa daghan ng̃a mg̃a táuo.

Envejecer. = Pagtigólang, pagdáan. * Pagdógay caáyo.

Envejecido. = Ang naánad na sa bisan onsa.

Envenenador. = Ang macahiló, ang mohátag sa hiló.

Envenenamiento. = Pagcahiló.

Envenenar. = Paghiló. * Pagpacadáot sa bisan cansa, sa mg̃a polong con mg̃a bohat.

Enverdecer. = Paglónhao sa mg̃a cahoy ug mg̃a tanóm.

Envergar. = Pagtácgos, Paglíg-on sa mang̃a layág, sa mg̃a verga.

Envés. = Licód sa bisan onsa. * Camaó-o.

Envestidura. = Pagcahátag sa bisan cansa sa dagcóng opicio con cahímtang.

Envestir. = Pagtógot, paghátag sa mg̃a hari con sa mg̃a ponóan, sa bisan cansa sa ilang mg̃a guinsacópan, sa hatáas ng̃a opicio con cahímtang. * Pagtábon, paghísti sa bisan onsa. * Pagsolód sa solód sa bisan diin ug sa bisan onsa.

Enviadizo. = Ang mahímo ng̃a sogóon, ang masógo sa masócot.

Enviado. = Sinógo, ang guisógo.

Enviar. = Sogo. * Pagdíli sa mg̃a magahíng polong sa guipang̃áyo sa isigcatáuo.

Enviciar. = Pagpadáot, pagtacód. * Pagsang̃á ug pagdáhon caáyo sa mg̃a cahoy ug mg̃a tanóm, sa pagcacólang, sa paghicao sa bong̃a. * Paghigógma, pagíbog, pagpanghináot caáyo sa bisan onsa.

Envidia. = Casína. * Húna húna, catbog, pagpanghináot ng̃a maáyo.

Envidiable. = Ang tacós ng̃a sináhon, caíbgan, boóton, higogmáon, panghinaóton.

Envidiar. = Sina, ibog, pagpanghináot.

Envidioso. = Masináhon, ang mosína, ang may casína, ang maíbog. * Hacog.

Envilecer. = Pagtámay, pagpasipála. * Pagoalá sa bili sa bisan onsa, sa pagcabilídhon, sa pagcahamíli. * Pagoalá sa dong̃og ug maáyong boot sa bisan cansa.

Envinagrar. = Pagbótang sa soca sa bisan asa con sa bisan onsa.

Envinar. = Pagbótang ug vino sa tobig, pagsimbóg, pagsambóg, pagsácot.

Envio. = Pagcasógo, pagsógo.

Envion. V. Empellon.

Enviscar. = Pagdíhog sa bisan onsa ng̃a mapílit ug mahágcot, sa mg̃a sang̃á sa mg̃a cahoy, arón mahapílit ang mg̃a langgam. * Pagáoay, pagbíquil biquil sa mg̃a cabobót-on.

Enviudar. = Pagbálo.

Envoltorio. = Potós, postánan, ang guipóstan, pinótos.

Envoltura. = Pagcadághan, cadaghánan sa mg̃a hapín, sa mg̃a panápton ng̃a igapótos sa mg̃a báta.

Envolvedero. = Ang panápton ng̃a igapótos sa bisan onsa, postánan.

Envolvedor. = Idem.

Envolver. = Potós. * Pagsácot, pagápil sa bisan onsa. * V. Amancebarse. * Pagsácot sa cadaghánan sa talioála sa obán.

Enyugar. = Paghícot, pagtáod sa liógan, sa yogo, sa mg̃a mananáp ng̃a magadáro, &c.

Enzamarrado. = Ang guitáptan, ang guibistíhan sa mg̃a bisti ng̃a tinócod ug binóhat sa mg̃a panit sa mg̃a carnero.

Enzarzado. = Bohóc ng̃a nagobót con colóng̃on.

Enzarzar. = Pagbótang, pagólang sa bisan onsa sa mg̃a sang̃á ng̃a toncan, sa mg̃a caguíngquing. * Pagsámoc, pagángcon, paghilábot sa mg̃a bohat ug mg̃a holosáyon ng̃a malisód ug macóli. * Pagpatigáyon arón magaáoay ang mg̃a táuo, pagsógnod caníla, pagbághot arón managlális.

Enzurronar. = Pagsolód sa usá ca botang sa solód sa lain ng̃a botang.

EP

Epacta. = Pagcadághan sa mg̃a adlao ng̃a nahatong̃ód sa diciembre ng̃a nahasácop sa bolan sa enero. * Ylisípan ng̃a pagatágdan ug pagatamódan sa mang̃a Padre sa ilang pagpang̃ádye sa matagádlao.

Eperlano. = Isda sa sobá.

Epiceno. = Ng̃alan ng̃a macaígo sa babáye ug sa laláque, sa laque ug sa baye.

Epidemia. = Salot, saquét ng̃a matacód.

Epidémico. = Ang nahatong̃ód sa salot, sa saquét ng̃a matacód.

Epifanía. = Pagcaháyag, pagcadayág. * Ang piesta sa pagdúao sa toló ca hari sa atong Guinóong Jesucristo sa camálig sa betlém, sa icapólo ug toló ca adlao sa iang pagcatáuo.

Epígrafe. = Pagásoy ng̃a lactor ng̃a moóna sa mang̃a bahin ng̃a sinólat sa mg̃a libro, sa mg̃a pagsoguílon ug sa mg̃a pagoáli, ng̃a mao ang casayódan sa nahamótang sa obos ug iíngnon pa sa hatáas ng̃a pagsáyod.

Epilepsia. = Saquét ng̃a nahamótang sa pagcaquíoi sa mg̃a bahin sa laoas ug sa mg̃a caogátan, ug sa pagcadáot sa mg̃a balatían.

Epiléptico. = Ang mobáti sa saquét ng̃a guiíng̃on carón.

Epilogal. = Soguílon con solat ng̃a lactod, dinalí, sa mg̃a diótay ng̃a polong.

Epilogar. = Pagláctor sa mg̃a soguílon, mg̃a oáli con mg̃a solat. * Pagásoy sa mg̃a hamóbong polong, sa dinalí, sa dináclit.

Epílogo. = Catapósan sa usá ca soguílon, oáli con solat, ng̃a icasúmay sa lactod ng̃a pagsáyod ug pagásoy, sa ng̃atanán ng̃a guiíng̃on na.

Epiqueya. = Casayóran ng̃a nahamótang sa casaráng̃an ug cataróng̃an, ng̃a icaásoy sa cahológan sa mang̃a leyes, sa batásan, somála sa túig, sa lugar, ug sa pagcabótang sa mg̃a táuo ng̃a hingsácpan sa maong batásan.

Episcopado. = Pagcabótang, cahímtang, opicio sa pagcaobispo. * Pagcadógay sa gahóm sa tagsa ca Obispo.

Episcopal. = Ng̃atanán ng̃a nahatong̃ód sa Obispo.

Episcopologio. = Padron, listáhan, solat ng̃a sinolátan sa mg̃a ng̃alan sa mg̃a Obispo sa usá ca Singbahán con sa usá ca provincia.

Epístola. = Solat ng̃a ipadála sa bisan díin ug sa bisan cansa. * Ang bahin sa misa ng̃a pagabasáhon sa Padre ng̃a magamisa, ug pagacantáhon sa Padre ng̃a subdiácono, sa misa sa tololó ca Padre, sa human na ang mg̃a oracion ng̃a nahaóna. * Cahímtang sa Padre ng̃a subdiácono, cay ang iang nahaónang catungdánan mao ang pagcanta sa epístola sa mg̃a misa.

Epistolar. = Ang nahatong̃ód sa epístola con solat.

Epistolario. = Libro ng̃a guitigóman sa mg̃a solat ng̃a sinólat sa bisan cansang táuo. * Libro ng̃a sinolátan sa mg̃a epístola sa mg̃a misa.

Epistolero. = Ang Padre ng̃a may catongdánan, sa obán ng̃a mg̃a Singbahán, sa pagcanta sa epístola sa mg̃a misa.

Epistólico. V. Epistolar.

Epitáfio. = Solat ng̃a ibótang, ug ng̃a isólat sa mang̃a bató ng̃a tabon sa mg̃a lobng̃ánan.

Epitalamio. = Pagcanta sa pagbántog sa mg̃a pagcasál.

Epítima. = Ang macacosóg, ang mohátag sa gahóm, ang macacóha sa colóya.

Epitimar. = Pagbótang sa mg̃a bahin sa laoas sa mang̃a tambal ng̃a icacóha sa calóya.

Epítome. V. Epilogo. * Casayódan ng̃a lactod sa ng̃atanán ng̃a labing maáyo ug mahál ng̃a guisólat sa bisan onsang libroha.

Época. = Sinógdan ng̃a pagasógodan sa pagísip sa mg̃a túig. * Cadogáyan, pagcadógay ng̃a hatáas sa tiempo, sa túig.

Epulon. = Ang mocáon sa mg̃a calán-on ng̃a mahál. * Ang hing̃áon oyámot.

EQ

Equiángulo. = Ang guitopóng̃an sa mg̃a loyo. * Bisan onsa ng̃a may mg̃a loyo ng̃a topóng.

Equidad. = Pagcatopóng, pagcatárong. * Pagóbos sa mg̃a bili sa bisan onsa ng̃a ibalígya.

Equidistante. = Ang maíng̃on, ang magsáma sa pagcahalayó.

Equidistar. = Paghalayó sa pagcasáma sa dohá con capin ba ca botang sa lain ng̃a botang.

Equilátero. V. Equiángulo.

Equilibrar. = Pagtárong, pagbántang, pagtopóng.

Equilibre. = Ang mahamótang sa pagcatádong, sa pagcabántang sa pagcatopóng.

Equilibrio. = Idem.

Equino. = Ang nahatong̃ód sa cabayo.

Equinocio. = Ang pagábot sa adlao sa lugar ng̃a macatopóng sa pagcadúgay ug pagcahatáas sa mang̃a adlao ug sa mg̃a gabíy.

Equipaje. = Casangcápan ng̃a madála sa mg̃a táuo ng̃a managsacáy con managlacát.

Equipar. = Paghátag, pagsángcap sa bisan cansa sa ng̃atanán ng̃a mg̃a quinahánglan.

Equiparacion. = Pagcatándig, pagcatándi, pagpanánglet.

Equiparar. = Tandig, tandi, sanglet.

Equipo. = Pagcasángcap, pagsángcap.

Equipolencia. = Pagcaíng̃on sa bili.

Equipolente. = Ang maíng̃on sa bili.

Equiponderar. = Pagtímbang ng̃a magsáma, topóng, sa mg̃a botang.

Equitacion. = Quinaádman ng̃a nahatong̃ód sa pagcabayo ug maáyo, ug paghópot sa cabayo ing̃on sa ang̃ay. * Pagcabayo.

Equitativo. = Ang matárong, ang may cataróng̃an, ang mahamótang sa pagcatárong.

Equivalencia. V. Equipolencia.

Equivalente. V. Equipolente.

Equivalentemente. = Sa pagcaíng̃on, sa pagcatopóng, sa pagcasáma.

Equivaler. = Pagíng̃on, pagsáma sa bili sa mg̃a botang.

Equivocacion. = Pagcasayóp, sayóp.

Equivocadamente. = Sa pagcasayóp.

Equivocar. = Sayóp. * Pagíng̃on. * Pagbalíng̃ag.

Equívoco. = Polong ng̃a may cahológan ng̃a nagacaláin lain ug hingtóngdan. * Ang arang onta sabóton sa magacaláin lain ng̃a pagsábot.

ER

Era. V. Época. * Túig, panúig, panuígan. * Yota ng̃a datag ug maháoan ng̃a pagaguiócan sa trigo, humáy, &c. * Cristiana. = Túig, tiempo ng̃a pagaisípon cutub sa pagcatáuo sa atong Guinóong Jesucristo.

Eral. = Nati sa baca sa dohá ca túig.

Erar. = Pagándam sa yota arón pagatámnan.

Erario. = Lugar ng̃a pagtipígan sa salapí sa mg̃a hari con sa mg̃a Guinharían.

Ereccion. = Pagcatíndog, pagcabáng̃on sa bisan onsa, pagcaósoag. * Pagsógod, sinógdan sa bisan onsa. * Pagcagóot, pagcahagóot.

Erector. = Ang magapatíndog, ang magabáng̃on.

Eremítico. = Ang nahatong̃ód sa táuo ng̃a mopoyó sa caming̃áoan, sa cahaoánan, boghó.

Eremitorio. = Lugar ng̃a guitindógan sa mg̃a solosíngbahan ng̃a diótay ng̃a guing̃álan ug ermita.

Erguir. = Pagtíndog, pagbáng̃on sa bisan onsa. * Pagpalábi labi.

Erial. = Yota ng̃a oalá pagabohátan ug pagatámnan.

Eriazo. = Idem.

Erigir. = Pagtíndog, pagbóhat sa usá ca baláy, sa usá ca Singbahán, &c.

Erisipela. = Apoy.

Erizado. = Ang nalocóp, ug guilibótan sa mg̃a tonóc.

Erizar. = Pagpaníndog sa bohóc, libácag libádot.

Erizo. = Mananáp ng̃a guilócpan sa iang panit sa mg̃a tonóc: diótay sia ug ang dagoay sa iang laoas maíng̃on ing̃on ng̃a ang sa baboy. * Quinháson, toyom, tayom.

Ermita. = Singbahán ng̃a diótay ng̃a nahamótang sa mg̃a cahaoánan, sa holohalayó sa mg̃a calongsódan.

Ermitaño. = Ang mopoyó sa ermita, ug magaalíma ug magabántay niána. * Táuo ng̃a boghó, ng̃a mopoyó sa caming̃áoan, sa cahaoánan, sa halayó sa mg̃a táuo. * Mapenitenciahon.

Erogar. = Pagpáhat, pagbáhin sa salapí con sa mang̃a catigayónan.

Erótico. = Ang nahatong̃ód sa gogma, sa paghigógma.

Erradamente. = Sa pagcasayóp.

Erradicacion. = Pagcaíbot sa mg̃a cahoy con sa mang̃a tanóm ubán ang gamót, pagcapóo.

Erradicar. = Ibot, pagíbot sa bisan onsa ohán ang mg̃a gamót, pagpóo, pagipó.

Erradizo. = Ang magasaláag.

Errado. = Ang masayóp, masaláypon.

Errante. = Tigsóroy sa oaláy toyo ug pagahonóng̃an. * V. Erradizo.

Errar. = Pagsayóp. * Pagsálang sa caogalíng̃on ng̃a catongdánan. * Pagdáot sa isigcatáuo.

Errata. = Sayóp sa mg̃a solat, pagbácac sa pagsólat.

Errático. V. Errante.

Erratil. = Ang magadóha doha, ang oaláy calig-ónan sa iang húna húna.

Erre que erre. = Mao da guihápon, sa pagcatinóyo. * Mao ng̃a mao.

Erróneamente. V. Erradamente.

Erróneo. = Soguílon, pagtolón-an &c., ng̃a guibotáng̃an, ng̃a hingsácpan sa sayóp.

Erronía. = Daótan ng̃a boot, domót.

Error. = Sayóp, salá. * Húna húna ng̃a díli macaígo sa cataróng̃an. * Casaypánan.

Erubescencia. = Caólao ng̃a quinaía sa táuo ng̃a mang̃ioláoan.

Eructacion. = Pagcatóg-ab.

Eructar. = Pagtóg-ab, pagpanóg-ab.

Eructo. = Tog-ab, pagtóg-ab.

Erudicion. = Caálam, quinaádman.

Eruditamente. = Sa caálam, sa quinaádman, sa pagcaálam.

Erudito. = Mang̃ialáman, quinaadmánon, maálam, batid.

Eruginoso. = Ang espeso, ang mahágcot caáyo.

Erupcion. = Pagcagóa sa daótan dogá sa laoas sa mang̃a táuo con sa mg̃a mananáp. * Paggóa sa caláyo, sa abó ug sa obán ng̃a natónao sa cahiládman sa mg̃a volcan.

Eruptivo. = Saquét sa aláp-ap, sa cascaro con sa mg̃a noca ng̃a guican sa caínit sa dogó, ug sa daótan ng̃a dogá sa mg̃a laoas.

ES

Esbelteza. = Pagcatáas ng̃a ang̃ay sa mg̃a laoas sa mg̃a táuo ng̃a bohi ug sa mg̃a laráoan.

Esbelto. = Ang táuo con laráoan ng̃a matahóm ug sa ang̃áyan ng̃a ug pagcatáas ug pagcatíndog.

Esbirro. = Alguasil, mananácop, ang may opicio sa pagdácop.

Esbozo. = Nahaónang pagbárlis, pagsógod sa bisan onsa ng̃a boot boháton.

Escabeche. = Guinámos, isdang guinámos.

Escabechar. = Paggámos sa bisan onsa ng̃a calán-on sa pagsácot sa mg̃a panácot, sa vino, dahon sa laurel, soca, lana, &c., arón malalím caáyo.

Escabel. = Tinócod sa papán ng̃a ibótang sa atobáng̃an sa mg̃a silla, arón pagatónban ug pagatongtóng̃an sa tíil sa magalíngcod.

Escabiosa. = Tanóm, dagámi ng̃a tambal.

Escabrosidad. = Pagcadíli patag, díli hinlo sa bisan onsa. * Táuo sa maísog ng̃a gaoi. * Polong con solat ng̃a maháit. * Cabatóhan.

Escabroso. = Yota ug bisan onsa ng̃a díli patag, ng̃a díli hinlo. * Bisan onsa ng̃a guibotáng̃an sa mang̃a casámoc, sa mg̃a cacolían, sa mg̃a caoláng̃an. * Táuo sa daútan ug magáhi ng̃a cagaoían.

Escabullirse. = Pagoalá, paglágueu.

Escala. = Hagdan, hagdanán ng̃a díli pirme. * Lugar ng̃a pagadonggóan sa mg̃a sacayán sa pagpatigáyon ug sa pagpálit sa balon ug ubán pang mg̃a quinahánglan sa dagat.

Escalada. = Pagcasalácay, pagsáca, pagcóha sa mang̃a cota ug mg̃a baluarte sa mg̃a hagdan ng̃a ibótang dapit sa goa.

Escalado. = Isda ng̃a guibosbósan sa tian ug guiasínan.

Escalador. = Ang nagasalácay sa usá ca cota, sa usá ca baláy, &c.

Escalafon. = Padron, listáhan ng̃a sinolátan sa mang̃a ponóan sa mg̃a soldados, somála sa ilang cahímtang ug pagcadáan.

Escalamiento. V. Escalada.

Escálamo. = Tolete. * Cahoy ng̃a hamóbo ng̃a guitáod sa ibábao sa ng̃ílit sa mg̃a sacayán ng̃a pagagaódan, sa pagtácgos ug paglíg-on dihá sa gaod, con sa gayóng.

Escalar. = Salácay. * Pagsolód sa bisan díin, sa paglóngcab sa bongbong con sa atóp. * Pagsácoat, pagósoag sa papán con tacop tacop ng̃a nagasámpong sa alaguían, sa balaháan sa tobig.

Escaldada. = Babáye sa mang̃íl-ad ng̃a batásan, masáyon, maólag, ng̃a oaláy caólao.

Escaldar. = Lapoa, dilao, pagdígo pagbó-bo sa bisan onsa sa tobig ng̃a binócal, ng̃a maínit caáyo. * Pagpáso sa bisan onsa.

Escalera. = Hagdan, hagdanán sa mg̃a baláy, salác-an.

Escalerilla. = Hagdan hagdan, hagdanán ng̃a diótay. * Pagcaípon sa usá ca camót, sa totoló, opat con capin ba ca dahon sa baraja, ng̃a nagacasonód sonód sila sa pagcabáli, sa pagcaísip.

Escaleta. = Capandáyan ng̃a icatóngtong ug icatáod sa mg̃a lothang ng̃a dagcó sa ilang mg̃a cureña.

Escalfador. = Saro, sodlánan sa tombága ng̃a pagabotáng̃an sa tobig ng̃a igaálot sa mg̃a magalálot. * Bagahán ng̃a may toló ca tiil, ng̃a itóngtong sa lamesa sa pagínit sa can-on.

Escalfar. = Paglóto sa tobig con sa sabáo ng̃a binócal sa mg̃a itlog ng̃a pagacoháan ng̃a daan sa panit.

Escalio. = Yota ng̃a guibalánan ng̃a daan apan ng̃a guibiáan, calibónan.

Escalofrio. = Nagnob, pagcatolotógnao, pagcatolotáquig, holohilánat.

Escalon. = Ang ang, balítang. * Que se hace en las palmas, para subir á ellas. = Hachac.

Escama. = Hingbis. * Cogan ng̃a magamáy ng̃a matoróc osáhay sa laoas sa mg̃a táuo ug sa mg̃a mananáp. * Cogan sa mg̃a noca ug sa mg̃a samad. * Catáhap. * Pagcatagám tong̃ód sa cadáot ng̃a guidáot sa bisan cansa sa iang isigcatáuo.

Escamada. = Mg̃a labra ng̃a guibótang sa obán ng̃a mg̃a panápton ng̃a binoldáhan, maíng̃on íng̃on sa dagóay sa hingbis.

Escamado. = Bisan onsang ng̃a buhat ng̃a may dagóay sa hingbis.

Escamar. = Paghíngbis, pagquías sa hingbis sa mang̃a isda. * Pagpatagám sa bisan cansa. * Pagtagám, paglícay sa isigcatáuo tong̃ód sa cadáot ng̃a guibóbat nía.

Escamocho. = Mg̃a tola, ang biniáan sa guicáon ug guiínom.

Escamonda. = Pagcatagá, pagcapótol sa mg̃a sang̃á sa mg̃a cahoy, pagcapón.

Escamondadura. = Ang mg̃a sang̃á ng̃a malágsot ng̃a guipótol sa mg̃a cahoy.

Escamondar. = Pagcapón sa mg̃a cahoy, pagpótol, pagtagá sa mg̃a sang̃á ng̃a díli maáyo, pagpádpad, pagcóha, pagpó-po sa mg̃a dahon ng̃a laya. * Salóso, saplag, calísquis, agos, bagos.

Escamondo. V. Escamonda.

Escamonea. = Tambal ng̃a igapurga, ng̃a guican sa tanóm sa maong ng̃alan.

Escamonearse. = Hanólsol, gaoad.

Escamoso. = Hingbíson, ang may hingbis.

Escampar. = To-ang. * Pagóndang, pagárang sa bisan onsang bohat. * Paghínay sa bisan onsa ng̃a boot ng̃a pagaboháton onta sa maínit ng̃a húna húna. * Pagháoan sa bisan onsang lugar, pagcóha sa mg̃a casámoc ug mg̃a caoláng̃an. * Lorang, hompay, tolac.

Escampavia. = Sacayán ng̃a diótay ug matólin.

Escanciador. = Táuo ng̃a nagatíing sa mg̃a ilímnon ug nagapaínom sa mg̃a dinápit sa mg̃a conbida.

Escanciar. = Pagtíing sa mg̃a ilímnon, ug pagpaínom sa mg̃a táuong dinápit sa mg̃a conbida.

Escandalizador. = Ang magaescándalo.

Escandalizar. = Pagescándalo, pagbóhat con pagpamólong sa daótan, malágsot ug mang̃íl-ad, ng̃a icahátag sa daótan ng̃a pinigíngnan sa obán ng̃a mg̃a táuo. * Pagsocó, pagpong̃ót, pagligótgot.

Escándalo. = Polong con bohat ng̃a macahímo sa cadáot ng̃a espirituhánon ug calágnon sa isigcatáuo. * Polong con bohat sa bisan cansa ng̃a díli macaígo sa cataróng̃an, ug sa tong̃ód niána pagasoguilánan ug pagalibácan sa obán ng̃a mg̃a isigcatáuo. * Sabá, banha, samoc, cagobót, cabóloc, cagóboc, pagáoay. * Bisan onsang bohat ng̃a cating̃aláhan, pagcating̃ála. * Pagpaáoat ng̃a malágsot.

Escandalosamente. = Sa pagcaescándalo, sa pagcang̃íl-ad.

Escandaloso. = Táuo ng̃a oaláy caólao, maólag, daótan, sa malágsot ug mang̃íl-ad ng̃a batásan.

Escandallar. = Pagsócod sa pagcahalálom sa tobig sa dagat con sa sobá.

Escandallo. = Tingga con bató ng̃a mabóg-at ng̃a icasócod sa pagcahalálom sa tobig, sa cahiládman sa dagat con sa sobá.

Escandencia. = Pagcaligótgot, pagcapong̃ót ng̃a dagcó.

Escandecer. = Pagligótgot, pagpong̃ót.

Escaño. = Lingcoránan ng̃a hatáas ug ng̃a guibotáng̃an sa sandígan.

Escañuelo. = Lingcoránan ng̃a diótay ng̃a pagbotáng̃an sa mg̃a tiil.

Escapada. = Pagcalágueu, pagpaháoa sa hílom, sa tinágo.

Escapar. = Laguio, calágueu, paháoa, pagmísic. * Pagpamólong sa díli macaígo.

Escaparate. = Panonódlan sa mg̃a santos ug mang̃a laráoan, ng̃a guitaólan sa mg̃a tacop ng̃a salamín.

Escapatoria. = Pagcalágueu, pagpaháoa, pagmísic. * Pagbalíbad sa pagcalágueu sa mg̃a pagbóyboy sa bisan cansa, pagpaligás sa soguílon.

Escape. = Idem. * Pagdalágan.

Escapular. = Paglipót sa mg̃a catarmán, sa mg̃a tacot, sa mg̃a hunásan, sa mg̃a táuo ng̃a nanagsacáy.

Escapulario. = Tinábas ng̃a panápton ng̃a may liab sa talioála sa pagsolód sa olo arón tomónton ug magbítay ang mg̃a tomóy dápit sa atobáng̃an ug dapit sa licód, ng̃a guinabisti sa mg̃a Padre sa obán ng̃a mg̃a caparían. * Dohá ca pedazo con tinábas ng̃a panápton, ng̃a nagacalang̃áquit sa duruhá ca saguioálo, cordon con sintas, sa pagsáb-ong ug pagsáblay sa abága.

Escarabajear. = Paglacát, pagquíbot, pagquípot, pagguímoc maíng̃on sa pagquípot ug pagguímoc sa bacócang ng̃a guing̃álang ug escarabajo. * Pagsólat ng̃a díli maáyo, sa mg̃a daótan ng̃a letra ug sa mang̃a balíquig ng̃a dalan. * Paglisód sa bisan cansa tong̃ód sa mg̃a holosáyon ng̃a tacós pagatománon ug pagaatobáng̃on onta nia.

Escarabajo. = Mananáp ng̃a pac-an ng̃a maíng̃on ing̃on sa bacócang. * Ng̃alan ng̃a guicahing̃álan sa táuo ng̃a diótay, hamóbo ug sa malágsot ng̃a dagóay, ug sa mg̃a letra ng̃a díli maáyo, ug sa mang̃a dalan sa mg̃a solat ng̃a balíquig.

Escaramuza. = Pagcaáoay sa mg̃a soldados ng̃a nanagcabayo, ng̃a nagacadámag sila usáhay ug usáhay nanagpang̃alágueu. * Poglális, pagíndig indig, pagbolabáilo sa soguílon, pagtóbag tobag.

Escaramuzar. = Pagáoay, pagdolodámag sa mg̃a soldados ng̃a nanagcabayo.

Escarapela. = Pagcaáoay, paglális lalis, pagdolodámag sa paggónit sa mg̃a bohóc, labí pa con managáoay ang mg̃a babáye. * Timáan ng̃a nagáma sa mang̃a sintas ng̃a nagacaláin ug color, ng̃a ipanagtáod sa mg̃a soldados sa ilang mg̃a calo, arón hiílhan ang mg̃a Guinharían ng̃a hingtóngdan nila, ug ang mang̃a dapig ng̃a guiángcon sa tagsa tagsa ca táuo.

Escarapelear. = Pagáoay, paglális lalis, pagdolodámag.

Escarbadero. = Lugar ng̃a pagacacháan, pagacoycóyan, pagacaycáyan, pagacahígan, pagaoahíng̃an, pagacopóan sa mg̃a mananáp.

Escarbador. = Ang nagacácha, nagacóycoy, nagacáycay nagacáhig, nagaoáhing, nagacopó. * De oidos. = Caohe, hing̃atóle.

Escarbaorejas. = Idem.

Escarbar. = Cachá, coycoy, caycay, cahig, oáhing, copó. * Hing̃atóle, pagcáohe.

Escarcela. = Poyo poyo ng̃a tipigánan sa santic, sa batóng santícan ug sa baloc.

Escarceo. = Mg̃a balod ng̃a diótay maíng̃on ing̃on sa mg̃a paglimbócad sa tobig ng̃a mabócal, ng̃a magáma sa dagat ng̃a masológ.

Escarcina. = Colocampílang ng̃a hamóbo ug balicó.

Escarcha. = Yamog, ton-og sa gabíy, ng̃a tibúoc tong̃ód sa dagcóng tognao.

Escarchado. = Lábra ng̃a molabáo sa mg̃a panápton ng̃a binoldáhan.

Escarchar. = Pagtibúoc sa ton-og sa gabíy tong̃ód sa tognao ng̃a dagcó.

Escarcho. = Isda sa dagcóng olo ug maíng̃on sa dagoay sa olo sa iríng.

Escarda. = Saról, icalále ng̃a diótay sa pagbónglay, ng̃a igcabónglay. * Pagbónglay, paggóna.

Escardador. = Ang magabónglay ang magagóna.

Escardadura. V. Escarda.

Escardar. = Bonglay, gona.

Escardillo. = Capandáyan ng̃a pothao sa paggíbot sa mg̃a bongláyon, sa mg̃a sagbot, ibolónglay, igagóna.

Escarlata. = Panápton, ng̃a mapolá. * Saquét ng̃a guican sa pagcaínit sa dogó.

Escarlatina. = Panápton ng̃a mapolá, saquét maíng̃on ing̃on sa tipdas.

Escarmenar. = Pagsóhay sa nagobót, sa nasácot.

Escarmentar. = Tagám, logda. * Pagsáoay, pagbárlong, pagcastigo sa nacasalá, sa nasayóp.

Escarmiento. = Catalágman, catágman, talágman. * Castigo, pagcasáquet.

Escarnecedor. = Tigtámay, tigyóbit, ang nagayóbit, ang nagatámay, ang nagapídya.

Escarnecidamente. = Sa pagcayóbit, sa dagcóng pagpacaólao.

Escarnio. = Pagtámay, pagyóbit, pagpídya.

Escaro. = Isda. * Táuo ng̃a loing, lolid.

Escarola. = Tanóm ng̃a maáyo pagaotánon ug boháton ug ensalada.

Escarolado. = Ang may color ug dagoay sa escarola.

Escarpa. = Pagcahanáyhay, pagcahándig.

Escarpar. = Pagquías sa mg̃a labra sa mg̃a cahoy, mg̃a pothao, mg̃a tombága, &c., pagsápsap sa nalíloc dihá, sa napátic.

Escarpia. = Lansang ng̃a may dagcóng olo ng̃a balicó, sa pagbítay ug pagsáb-ong sa bisan onsa.

Escarpidor. = Sorlay sa mg̃a ng̃ipon ng̃a mahínag, ng̃a icasóhay sa mg̃a bohóc.

Escarpin. = Sapín.

Escasamente. = Hapit, sa pagcamalisód, sa pagcacóli.

Escasear. = Paghícao, pagdaguínot, paghátag sa diriót da, tolotagidyot lamang. * Pagcopós, pagcábos, pagdíot diot.

Escasez. = Cahícao, pagcadagínot. * Pagcacólang, pagcacopós, pagcacábos, pagcadíot.

Escaso. = Diótay, hamóbo, alang alang, colang coláng̃an, díli toman, díli topóng. * Hicáoan, daguinotán, imot. * Díli igo.

Escatimado. = Idem.

Escatimar. = Pagdaguínot, pagdíot diot, pagpacábos, pagpacólang colang, pagímot, pagníhit, pagmíhit.

Escatimosamente. = Sa daótang hahúna húna, sa pagcalaláng.

Escatimoso. = Malaláng̃on, matahápon, táuo sa daótan ng̃a húna húna, malágsot.

Escena. = Lugar ng̃a pagabohátan sa mg̃a dola, mang̃a comedya. * Higdáan ng̃a pagaboháton sa mg̃a sang̃á ug mg̃a sagbot.

Escible. = Ang tacós sabóton, hibalóan.

Esciente. = Ang maálam, ang mahibaló, ang nasáyod.

Escirro. = Hobág ng̃a magáhi caáyo ng̃a díli maól-ol, apan daútan uyámot.

Escision. = Pagsí-si pagquísi. * Pagcabólag sa mang̃a caobanán ug sa mg̃a higála.

Esclarecer. = Hayag, lamdag. * Hoyag hoyag, aláman daman. * Sogá. * Paghamíli. * Paghátag sa maáyong dong̃og.

Esclarecido. = Hamíli, halángdon, donggánon, donggan, mahál, bilídhon.

Esclarecimiento. = Pagcaháyag, pagcalámdag, pagcahóyag huyag. * Pagcahamíli, pagcahalángdon, pagcamahál.

Esclavitud. = Pagcabíhag, cabihágon, cabihágan. * Catilíngban sa mg̃a táuo ng̃a nanagpacatúman sila sa mg̃a bohat ng̃a maalampóon, ug sa pagcalóoy sa isigcatáuo. * Pagcasácop sa mg̃a cailíbgon ng̃a calibotánon.

Esclavizar. = Pagbíhag, pagpamíhag, pagádto sa pang̃ayáoan. * Pagpabóhat sa bisan cansa sa oaláy láng̃an, sa canónay.

Esclavo. = Bihag. * Ang nahasácop sa obán ng̃a mg̃a cofradía ng̃a guing̃álan de esclavitud. * Ang pagsácop sa mg̃a cailíbgon ng̃a calibotánon, laoásnon ug mang̃íl-ad. * Ang masinógton, ang mapaobsánon. * Ang napadáog sa gogma sa babáye.

Esclusa. = Sampóng̃an sa mang̃a balaháan sa tobig, sa cota con sa cahoy.

Escoba. = Silhig.

Escobada. = Pagcasílhig, pagsílhig.

Escobadera. = Ang babáye ng̃a magasílhig.

Escobajo. = Silhig ng̃a daan na ug hamóbo. * Botay.

Escobar. = Pagsílhig.

Escobazar. = Pagsáblig sa tobig ng̃a guibó-bo sa usá ca sang̃á.

Escoben. = Ang bohó sa mg̃a dolong sa sacayán ng̃a pagaaguían sa cable con sa talicalá ng̃a guihícot sa ancla, sa sinípit.

Escobilla. = Silhig ng̃a diótay sa mg̃a balahíbo sa mg̃a baboy con sa icog sa mg̃a cabayo, ng̃a icahínis ug icasílhig sa mg̃a panday sa salapí sa mang̃a hias.

Escobillon. = Capandáyan, cahoy ng̃a hatáas ng̃a guibotáng̃an sa usá ca tomóy sa mg̃a balahíbo sa cabayo, sa pagnósnos ug paghínis sa mg̃a bohó sa mg̃a lothang.

Escobina. = Ang quináon sa locob, sa hilíhod, sa pagbohó na sa mg̃a cahoy, sa pothao, tombága, &c.

Escobon. = Silhig ng̃a dagcó sa pagnósnos sa anóos sa alasóhan, ang guitáod sa tomóy sa usá ca cahoy ng̃a hatáas.

Escocer. = Hapdos, ng̃ot ng̃ot. * Pagpaóbos sa boot.

Escoda. = Bingcong sa pagsápsap sa mg̃a bató.

Escodar. = Pagsápsap sa mg̃a bató.

Escofina. = Limbas sa ng̃ipon ng̃a dagcó, sa paglímbas ug paghínlo sa bisan onsa ng̃a casangcápan con guinamíton sa cahoy.

Escofinar. = Paghínlo sa mg̃a cahoy sa limbas.

Escogedor. = Ang magapíli.

Escoger. = Pili.

Escogidamente. = Sa pagcapíli. * Sa pagcatóltol, sa pagcaígo.

Escogido. = Piníli.

Escogimiento. = Pagpíli, pagcapíli.

Escolapio. = Padre ng̃a nagatóon sa mg̃a báta.

Escolar. = Ang nahatong̃ód sa nagatóon sa escolahán, ang nagatóon sa escolahán, tinón-an.

Escolástico. = Idem.

Escolimado. = Táuo ng̃a maloyáhon, salaquétan.

Escolimoso. = Ang madalí saquétan, ang díli moántos, díli boot magílob, ang sa magáhing gaui.

Escolio. = Pagásoy ng̃a lactod sa bisan onsang solat ng̃a macóli sabóton ug toquíbon, sa halálom ng̃a cahológan.

Escolopendra. = Olahípan. * Isda ng̃a binódcan sa magacaláin lain ng̃a mg̃a color.

Escolta. = Tapoc sa pila ca soldados ng̃a moobán sa bisan cansa. * Ang sacayán ng̃a moábay sa lain.

Escoltar. = Pagobán, pagábay sa bisan cansa, arón díli onta matáhap sa iang paglacát.

Escollo. = Honásan, pasil, tacot.

Escombra. = Pagcaháoan.

Escombrar. = Pagháoan, pagcóha sa macasámoc, sa macaólang.

Escombro. = Ang mahabílin ug biniáan sa mg̃a bohat sa cota, sa mg̃a baláy ug sa bisan onsa ng̃a nagobá con guibóhat pa ng̃a bág-o, mg̃a bató, yota, apog, balás, mg̃a sinápsap, &c. * Isda ng̃a diótay maíng̃on ing̃on sa tamban.

Escomerse. = Cagod, linis, hinis.

Escondedero. = Lugar ng̃a pagatagóan sa bisan onsa.

Esconder. = Tago, hobong, hanip, tabac, licao, hiti, hotíboc, socsoc, salíot, lang̃ag. * Locop, sacop.