J

JA

Jabali. = Baboy ng̃a ihálas.

Jabalina. = Baboy ng̃a ihálas ng̃a baye. * Hing̃aníban maíng̃on ing̃on sa bangcao.

Jabato. = Baboy ng̃a ihálas ng̃a diótay pa.

Jábeca ó jábega. = Anod, sahid, cadaghánan sa mg̃a anod sa papanágat. * Tolónggon sa mg̃a moros.

Jabeque. = Sacayán ng̃a maíng̃on ing̃on sa pragata, sa layág ug sa gaod.

Jabon. = Sabón.

Jabonado. = Ang panápton ng̃a guisabónan.

Jabonadura. = Pagsabón, pagcasabón. * Tubig ng̃a guilinísan sa sabón ug ang bolá sa sabón.

Jabonar. = Pagsabón sa panápton. * Pagtúyo sa isigcatáuo sa mg̃a polong ng̃a maháit ug masíngca.

Jaboncillo. = Sabón ng̃a sináctan sa mg̃a cahomót, sa paghunáo sa camót ug sa pagdíhog, sa paghunáo sa táuo ng̃a paálot.

Jabonera. = Tanóm sa España ng̃a magabóla ug may silbi sa pagbónac sa panápton. * Balónos, balógo, malatábao. * Cajon cajon, caban, cajang diótay ng̃a sorlánan sa sabón.

Jabonería. = Lugar ng̃a pagabohátan ug pagbaligyáan sa sabón.

Jabonero. = Táuo ng̃a magabóhat ug magabalígya sa sabón.

Jabonete. V. Jaboncillo.

Jaca. V. Haca.

Jácara. = Sabáy, sayáo sa maong ng̃alan. * Catilíngban sa mg̃a táuo ng̃a malipáyon ng̃a nanagsóroy soroy sa gabíy, ng̃a nanagcanta ug nanagbánha sila. * Casocó, panoyó. * Bacac, limbong. * Soguílon, solte, cagóla.

Jacarear. = Pagsóroy soroy sa longsod sa pagcanta ug pagbánha. * Pagsámoc, pagtúyo sa bisan cansa sa mg̃a polong ng̃a oaláy hingtóngdan.

Jacarero. = Ang nagasóroy soroy ug nagacolocanta sa longsod. * Ang malipáyon, matístis ug tigtíao.

Jácaro. = Maandácon.

Jachali. = Cahoy sa América.

Jacinto. = Tanóm, seboya ng̃a mobólac sa onóm con pitó ca bolac. * Batóng mahál ng̃a malálag, ng̃a nagacaláin lain ug color.

Jaco. = Cabayo ng̃a diótay.

Jactancia. = Pagcaándac.

Jactanciosamente. = Sa pagcaándac.

Jactancioso. = Maandácon.

Jactarse. = Pagándac.

Jaculatoria. = Pagámpo ng̃a hamóbo ug maínit caáyo.

Jade. = Botóng magáhi caáyo ug sa boloberdeng color, ng̃a silbi sa mg̃a táuo sa América sa pagbóhat sa mg̃a capandáyan.

Jadear. = Pagháng̃os, pagcotás, paghálhal, paghing̃á hing̃á.

Jadeo. = Pagcaháng̃us, pagcacotás, pagcahálhal, pagcahing̃á hing̃á.

Jaecero. = Ang magabóhat sa mg̃a dayan dayan ng̃a ibótang sa mg̃a cabayo.

Jaez. = Cadaghánan sa mg̃a dayan dayan ng̃a ibótang sa mg̃a cabayo.

Jaharrar. = Paghínlo sa mg̃a cota, sa mg̃a pared.

Jaharro. = Pagcahínlo sa mg̃a pared ug sa mg̃a cota.

Jalapa. = Tanóm sa Méjico, ipolorga.

Jalbegar. = Pagdíhog sa nauong sa mg̃a colog ug mg̃a mahomót.

Jalbeque. = Pagcahílog sa bisan onsa sa yeso. * Ang icadíhog sa mg̃a babáye sa ilang nauong, arón mapotí.

Jalde. = Calálag.

Jaldre. = Color sa mg̃a langgam.

Jalea. = Matám-is ng̃a masíhag ug mahágcot, ng̃a pagaboháton sa mg̃a dogá sa obán ng̃a mg̃a bong̃a.

Jalear. = Pagtáoag. * Pagágda sa mg̃a iró, arón managápas sa obán ng̃a mg̃a mananáp. * Pagbásal basal sa mg̃a camót sa pagágda sa nanagsabáy.

Jaletina. V. Jalea.

Jamás. = Sa guihápon.

Jamba. = Bisan onsang cahoy con haligue ng̃a guipatíndog sa loyo ug sa luyo sa mg̃a tacop ug mg̃a talambóan.

Jamerdana. = Lugar ng̃a pagabotáng̃an sa hugao sa solód sa tian sa mg̃a mananáp ng̃a guipatáy.

Jamerdar. = Paghógas sa solód sa tian sa mg̃a mananáp ng̃a guipatáy. * Pagbónac sa madalí ug sa díli maáyo.

Jamon. = Paa sa baboy ng̃a inasín.

Jamona. = Babáye ng̃a matámboc ug sa dagcóng edad.

Jamuga ó Jamugas. = Siya ng̃a pagalingcódan sa mg̃a babáye sa pagcabayo nila.

Jándalo. = Paglacáo ug pagpamólong ng̃a ang̃ay sa mg̃a táuo sa Andalucía.

Jangaga. = Tinócod sa mg̃a cahoy, ng̃a magáma arón manóngtong ang mg̃a táuo ng̃a nanagsacáy sa sacayán ng̃a nabóong.

Jangua. = Sacayán ng̃a diótay.

Jaque. = Maandácon, parayégon.

Jaqueca. = Tampíhag.

Jarabe. = Ilímnon ng̃a italámbal, ng̃a matám-is caáyo ug mahágcot, ng̃a pagaboháton sa dogá sa mg̃a bolac ug mg̃a bong̃a.

Jarabearse. = Pagínom sa mg̃a jarabe.

Jaramago. = Tanóm sa España.

Jarana. = Sabá, banha.

Jaranear. = Pagsámoc, paghilábot, pagápil sa mg̃a dola, sa mg̃a combida, sa mg̃a pagsayáo, &c.

Jaranero. = Ang mahagógma sa mg̃a dola ug sa mg̃a caling̃áoan.

Jarapote. V. Jaropeo.

Jarapotear. V. Jaropear.

Jaraqui ó Jaracuo. = Tanáman ng̃a pagaling̃áoan.

Jarcia. = Cadaghánan sa mg̃a botang ng̃a magsáma ug ng̃a nagacaláin lain, ng̃a nanang̃obót, ng̃a oalá magacahósay. * Ang casangcápan ug mg̃a pisi sa mg̃a sacayán. * Ang mg̃a pisi ng̃a icalíg-on sa mg̃a talároc sa mg̃a sacayán. * Cadaghánan sa mg̃a quinahánglan sa pagpanágat, sa mg̃a panagátan.

Jardin. = Tanáman sa mg̃a bolac ug mg̃a tanóm ng̃a mahomót, ng̃a pagaling̃áoan sa mg̃a tauo. * Calibáng̃an sa mg̃a sacayán. * Yota ng̃a pagatámnan sa mg̃a tanóm ng̃a italámbal.

Jardinería. = Quinaárman sa pagbáton ug pagbóhat sa mg̃a jardin.

Jardinero. = Ang magabántay, magahópot ug magabóhat sa jardin.

Jareta. = Tohógan.

Jarifo. = Ang guidáyan dayánan ug maáyo, ang baihónan, ang̃áyan.

Jarillo. = Tanóm.

Jaro. = Baboy ng̃a may color ng̃a bolobolágao.

Jaropar. = Paghátag, pagpaínom sa bisan cansa sa daghánan ng̃a mg̃a tambal sa botica.

Jarope. = Ilímnon ng̃a italámbal. * Ilímnon ng̃a mapáit ug sa daótan ng̃a lamí.

Jaropeo. = Pagínom sa masóbsob sa mg̃a ilímnon ng̃a italámbal.

Jarra. = Sorlánan sa yota ng̃a may caláptan.

Jarrear. = Pagcóha, paggóa sa masóbsob sa bino, sa tobig, &c., sa saro.

Jarrero. = Ang magabóhat ug magabalígya sa mg̃a saro, ug ang maga bantay sa bino, sa tobig, &c., ng̃a guisolód dihá.

Jarretar. = Pagpalóya, pagcóha sa gahóm, sa cosóg. * Pagpalóya sa húna húna.

Jarrete. = Locon locon, loco loco sa mg̃a mananáp ng̃a may opat ca tiil.

Jarretera. = Italácgos sa mg̃a medias ug sa mang̃a calson, sa locon locon.

Jarro. V. Jarra. * Saro.

Jarron. = Dayan dayan ng̃a maíng̃on ing̃on sa dagoay sa saro, ng̃a ibótang sa mg̃a cota, ug labí pa sa ibábao sa mg̃a poltahán.

Jaspe. = Bató ng̃a magáhi, ng̃a nagacaláin lain ug color.

Jaspeado. = Ang nagacaláin lain ug color maíng̃on sa jaspe.

Jaspear. = Pagpíntal sa pagpanigíng̃on sa jaspe.

Jaula. = Jalua. * Cajon cajon, sorlánan ng̃a binóhat sa mang̃a cahoy, mg̃a caoáyan, mg̃a caoat, &c., sa pagsolód ug pagbilánggo sa mg̃a mananáp ng̃a ihálas, sa mg̃a langgam ug sa mg̃a tauo ng̃a boang.

Jauto. = Matáb-an, ang oaláy asín.

Jayan. = Táuo ng̃a hatáas, cosgon, sa dagcóng hosog.

Jazilla. = Timáan ng̃a mahabílin sa bisan onsa ng̃a guibótang sa bisan diin.

Jazmin. = Jasmin, sampága, manól.

JE

Jefe. = Ponóan.

Jelfe. = Bihag ng̃a maítom.

Jelíz. = Ang mobalígya sa igagáma.

Jema. = Ang bahin sa cahoy ng̃a mahabílin sa may panit, cay oalá sapsápon sa maáyong pagcaláro.

Jeme. = Tocáo. * Ang nauong sa babáye.

Jemoso. = Cahoy ng̃a sinápsap ng̃a guibínlan sa panit.

Jenjibre. = Loy-a.

Jeque. = Táuo ng̃a tigúlang. * Ponóan sa moros.

Jerapellina. = Bisti ng̃a daan, guisi, noog.

Jerarquía. = Pagcasonód sonór sa mg̃a capónong ponóng̃an sa mg̃a Ángeles, sa mg̃a Padre, &c.

Jerga. = Panápton ng̃a mabága. * V. Jerigonza.

Jergon. = Cama, unlánan ng̃a dagcó ng̃a pagapónan sa dagámi ng̃a naláya, sa tinábas sa papel, &c., ng̃a pagahigdáan sa mg̃a táuo. * Bisti sa daótan ng̃a pagcabóhat ug ng̃a dili moáng̃ay sa lauas. * Táuo ng̃a matámboc ug matalác-on. * Ang tian.

Jerguilla. = Panápton ng̃a manípis sa igagáma con sa balahíbo sa mg̃a carnero.

Jerife. = Ng̃alan ng̃a hamíli ug bantógon ng̃a ihátag sa mg̃a moros sa mg̃a lioat ni Mahoma.

Jerigonza. = Ang pinamólong ng̃a mabóloc ug malisód ng̃a pagasabóton. * Bohat ng̃a oaláy hingtóngdan.

Jeringa. = Jeringa. * Pagháng̃io ng̃a macasámoc ug macabódlay.

Jeringacion. = Pagcajeringa.

Jeringar. = Pagjeringa. * Pagháng̃io, pagámpo sa masóbsob, sa pagcasámoc ug sa pagcabórlay.

Jeringazo. = Pagcajeringa.

Jeroglífico. = Timáan ng̃a may hingtóngdan ug cahológan ng̃a hatáas caáyo.

Jeronimiano. = Ang nahatong̃ód sa caparían ni S. Jerónimo.

Jerónimo. = Idem. * Padre sa caparin ni S. Jerónimo.

Jerosolimitano. = Ang natáuo sa Jerusalém, con Jerusalém.

Jerpa. = Balágon ng̃a maníoang ng̃a motoróc sa tong̃ód sa ponóan sa mg̃a paras.

Jesucristo. = Ang Anac sa Dios ng̃a napacatáuo.

Jesusear. = Paghing̃álan sa masóbsob sa ng̃alan ni Jesus.

Jeta. = Ang mg̃a ng̃abil ng̃a dagcó ug mabága.

Jetar. = Paglínis sa bisan onsa sa tobig, sa bino, &c.

Jetudo. = Ang guidagcóan sa mg̃a ng̃abil.

JI

Jiba. = Pagcabóctot, boctot. * Casámoc, pagcabórlay.

Jibado. = Boctóton.

Jibar. = Pagbórlay, pagsámoc.

Jibia. = Mananáp sa dagat maíng̃on ing̃on sa tabógoc, sa coguíta. * Colabótan.

Jibion. = Baláyan sa colabótan. * Tabógoc, coguíta.

Jiboso. = Boctóton.

Jícara. = Posillo sa socolate.

Jicarazo. = Pagpaínom sa hiló.

Jifería. = Opicio sa pagpatáy sa mg̃a mananáp, sa mg̃a baca, sa mg̃a calabáo, &c.

Jifero. = Ang nahatong̃ód sa lugar ng̃a palátyan sa mg̃a mananáp. * Bisan onsa ng̃a mahógao, bolíng̃on. * Ang sondang ng̃a icapatáy ug icalápa sa mg̃a mananáp. * Ang táuo ng̃a magapatáy ug magalápa sa mg̃a mananáp.

Jigote. = Guinisál sa carne ng̃a tinártar caáyo.

Jiguilete. = Tagom.

Jilguero. = Langgam sa España sa maníndot ng̃a ting̃og, ug pagcalálag.

Jinete. = Soldado ng̃a may cabayo. * Ang magacabayo.

Jinglar. = Pagdóyan, pagtábiog, pagtábog.

Jira. = Tinábas ng̃a hatáas ng̃a guitábas sa mg̃a panápton. * Combira sa banua ng̃a pogatambóng̃an sa mg̃a abian, sa mg̃a higála.

Jiride. = Tanóm.

Jirofle. = Cahoy sa India ng̃a mobóng̃a sa pimienta.

Jiron. = Pedazo sa bisti ng̃a naguísi ug nabítay.

Jironado. = Ang naguísi.

JO

Jo. = Loa: polong ng̃a pagagamíton sa pagpapoyó sa mg̃a calábao, mg̃a cabayo, &c.

Jocosamente. = Sa pagcatístis.

Jocoserio. = Ang sináctan sa pagcalígdon ug sa pagcatístis.

Jocosidad. = Pagcatístis, pagcatíao.

Jocoso. = Malipáyon, matístis.

Jofaina. V. Aljofaina.

Jopo. = Pagpaháoa.

Jornada. = Paglacát sa usá ca tibúoc ng̃a arlao. * Cadogáyan sa quinabóhi. * Pagcabólag sa calág sa laoas. * Ang usá ca libo ug limá ca gatús ca pliego ng̃a arang marcáhan sa arlao ng̃atanán sa tagsa ca pigsánan sa mg̃a imprenta.

Jornal. = Sohol ng̃a macóha sa mg̃a mamomóo, sa pagbóhat nila sa tibúoc ng̃a arlao.

Jornalero. = Mamomóo, sinohólan.

Joroba. = Pagcabóotot. * Casámoc, pagcabórlay.

Jorobado. = Boctóton.

Jorobar. = Pagsámoc, pagbórlay, pagaling̃ása.

Jota. = Bisan onsa ng̃a diótay caáyo. * Sabáy, pagsayáo, sa España.

Jóven. = Olitáo, báta pa.

Jovial. = Malipáyon.

Jovialidad. = Pagcalípay, calípay, maáyong boot.

Joya. = Hias. * Ang mg̃a bisti ug mg̃a dayan dayan sa mg̃a babáye, ug labí pa sa mg̃a dalága con mamíño sila.

Joyante. = Igagáma ng̃a magamáy, pino caáyo.

Joyel. = Hias ng̃a diótay.

Joyera. = Babáye ng̃a magabalígya sa mg̃a hias.

Joyería. = Ang pagpatigáyon, ang pagcomercio sa mg̃a igagáma, mg̃a hias ug mg̃a dayan dayan, ug ang baláy ng̃a pagabaligyáan niána.

Joyero. = Tauo ng̃a magabalígya sa mg̃a hias.

JU

Juan. = Cajon cajon ng̃a guibótang sa mg̃a Singbahán ng̃a pagasórlan sa mg̃a limos.

Juanete. = Quinacomalagcóan sa mg̃a tiil. * Tagsa ca bocóg sa mg̃a apapáng̃ig. * Tagsa ca layág ng̃a nagatóngtong ug nahaibábao sa gabia ug sa belacho.

Juardia. = Buling sa mg̃a panápton.

Juardioso. = Panápton ng̃a bulíng̃on.

Jubilacion. = Pagcaóndang sa opicio sa bisan cansang tauo, sa pagbílin canía sa dong̃og ug sohol ng̃a hingtúngdan.

Jubilar. = Pagcóha sa opicio con sa catongdánan sa bisan cansa, ug pagbílin canía sa sohol ng̃a tibóoc con sa usá ca bahin, ug sa dong̃og.

Jubileo. = Piesta ng̃a dagcó sa mg̃a israelitas ng̃a guipiesta nila sa tagsa ca calím-an ca túig. * Pagtógot con pagpasáylo sa mg̃a baláidon sa mg̃a salá, ng̃a itógot sa Santos ng̃a Papa osáhay, sa dagcóng polós sa mg̃a binoñágan.

Júbilo. = Calípay, himáya.

Jubon. = Supa sa oaláy manggas.

Judáico. = Ang nahatong̃ód sa mg̃a Judíos.

Judaismo. = Religion, pagtóo sa mg̃a Judíos.

Judaizante. = Ang mononót sa mg̃a pagtóo sa mg̃a Judíos.

Judaizar. = Pagtóo, pagnonót, pagápas sa religion sa mg̃a Judíos.

Júdas. = Borhíon.

Judería. = Lugar, barrio ng̃a guimpúy-an sa mg̃a Judíos. * Tampo, amot, tampa ng̃a guinabáyad sa mg̃a Judíos.

Judía. = Balátong sa mg̃a castila, prijoles.

Judiada. = Bohat ng̃a mabáng̃is. * Tobo ng̃a dagcóan caáyo ug dinilí.

Judicante. = Ang tagsa sa mg̃a hocom ng̃a mahilábot sa mg̃a paghócom sa mg̃a ministro sa Justicia ng̃a nanagbórhi ug nanagbalígya sa ilang opicio ug catogdánan.

Judicatura. = Opicio, cahímtang sa mg̃a hocom. * Pagcahócom.

Judicial. = Ang nahatong̃ód sa paghócom ug pagsentensia.

Judicialmente. = Sa hocmánan, sa pagcahócom.

Judío. = Ang magatóman sa batásan ng̃a caráan ni Maisés. * Ang nahatong̃ód sa mg̃a Judíos. * Polong ng̃a pagagamíton, guican sa capong̃ót ug caligótgot sa pagyóbit ug pagpasipála sa isigcatáuo.

Juego. = Dula, caling̃áoan. * Catilíngban sa mg̃a dahon sa baraja ng̃a macaáyo sa mg̃a pagsogál, ng̃a icasogál. * Quinaádman sa pagdáng̃at, ug sa pagcóha sa bisan onsa. * Cadahánan sa mg̃a casangcápan sa mg̃a coche, mg̃a caro, mg̃a galíng̃an sa opát ca rueda. * Pagtíao, pagtístis. * De manos. = Tanghága.

Jueves. = Jueves, ang icalíma ca adlao sa semana, apil ang domingo.

Juez. = Hocom, ang may gahóm sa paghócom, sa paghósay sa mg̃a capolong̃ánan, sa pagsentensia.

Jugada. = Pagsogál, pagcasogál. * Bohat ng̃a daótan ug ng̃a oalá paabóton, contra sa isigcatáuo.

Jugador. = Ang magasogál, sogaról, tigsogál.

Jugante. = Idem.

Jugar. = Pagsogál. * Pagdóla, paglíng̃ao ling̃ao. * Pagsámoc, pagcóndat. * Pagtíao. * Pagyobit, pagtámay sa isigcatáuo.

Jugarreta. = Pagsogál ng̃a daótan.

Juglar. = Ang nahilábot sa mg̃a pagsogál ug mg̃a paglímbong.

Jugo. = Dogá sa mg̃a cahoy, mg̃a tanóm, &c. * Bisan onsa ng̃a may caposlánan.

Jugoso. = Ang may dugá, ang dogáan. * Capuslánan, bisan onsa ng̃a may polós.

Jugue. = Hugao, boling.

Juguete. = Duláan. * Pagcatíao, pagcatístis.

Juguetear. = Pagdúla, dula, pagling̃ao, pagtíao tiao.

Jugueton. = Táuo con mananáp ng̃a magadúla dula, magacolocúndat sa masóbsob.

Juicio. = Boot, cabobót-on, pagcabóot, pagbóot, caboótan, salabótan. * Pagíla sa mg̃a capolong̃ánan ug mg̃a hulusáyon sa paghócom ug sa pagsentensia.

Juiciosamente. = Sa pagcaboótan.

Juicioso. = Ang boótan, ang may boot, ang guisógdan ug guisórlan sa bóot. * Bisan onsa ng̃a guibúhat sa pagcaboótan.

Julepe. = Ilímnon ng̃a matám-is ng̃a pagaboháton sa mg̃a licor ng̃a nagacaláin lain, ng̃a sináctan sa asúcar con sa calámay. * Casábang dagcó ug maháit.

Julio. = Julio, ang icapíto ca bulan sa túig.

Julo. = Mananáp ng̃a aghop ng̃a moóna sa mg̃a mananáp ng̃a ihálas.

Jumenta. = Babe sa jumento.

Jumental. = Ang nahatong̃ód sa jumento.

Jumentil. = Idem.

Jumento. V. Borrico.

Juncal. = Lugar ng̃a pagatobóan sa mg̃a banban, sa mg̃a tigbao.

Juncia. = Tanóm ng̃a italámbal ug mahomót.

Junciana. = Mg̃a dahon ng̃a laya. * Pagcaándac.

Junciera. = Sorlánan sa yota ng̃a guitaclóban sa taclob ng̃a binóho bohóan, arón mahong̃áo ug maalísng̃ao ang bahó sa mg̃a dahon ug mg̃a dagámi ng̃a mahomót ng̃a guinasolód dihá.

Junco. = Banban, tigbao, ooáy. * Sacayán ng̃a diótay.

Junio. = Junio, ang icaónom ca bulan sa túig.

Junior. = Ang Padreng religioso ng̃a anáa sa ilálom sa gahóm ug paghópot sa maestro de novicios.

Juno. = Ang usá sa ópat ca malíng̃in sa Lang̃it ng̃a guing̃álan ug planetas, ng̃a nanaglibót sa aldao ug ng̃a guipaambítan sa iang sugá.

Junquillo. = Tanóm ng̃a magabólae sa mg̃a bolac ng̃a malálag ug mahomót caáyo.

Junta. = Catilíngban sa mg̃a táuo. * Pagcaípon, pagcatíp-oc, pagcating̃ób, pagcahiósa sa bisan onsa ng̃a mg̃a botang.

Juntamente. = Sa pagcahiósa, sa pagcaípon, sa pagcating̃ób.

Juntamiento. = Pagcahiósa, pagcatíp-oc, pagcaípon, pagcatígom, pagcating̃ób, pagcatámbong, pagcatágbo.

Juntar. = Paghiósa, tigom, ting̃ób, tip-oc, tagbo, tambong, ipon, loon, dool, pagobán.

Juntera. = Sepiyo, capandáyan sa mg̃a panday sa cahoy.

Junterilla. = Idem.

Junto. = Ang nahadóol, ang midóol, dóol, harúol, sa pagcaláquip. * V. Juntamente.

Junturas. = Ang mg̃a bahin sa mg̃a botang ng̃a guidoólan sa ubán ng̃a mg̃a botang, pagcadóol, pagcahiósa sa mg̃a botang.

Júpiter. = Ang malíng̃in ng̃a labíng dagcó sa mg̃a planetas. V. Juno.

Jura. = Pagpanómpa sa mg̃a dagcóng táuo, sa ng̃alan sa mg̃a táuong tanán sa Guinharían, sa timáan sa pagíla sa ilang hari.

Jurador. = Tigpanómpa, tigsómpa, ang magapanómpa.

Juramentar. = Pagsógo arón manómpa ug bisan quinsa. * Pagsáad sa bisan onsa, sa ilálom sa pagpanómpa.

Juramento. = Sompa, pagpanómpa, pagtóg-an con paglimód sa bisan onsa, sa ilálom sa pagpanómpa.

Jurar. = Pagsómpa, pagpanómpa. * V. el anterior desde pagtóg-an.

Juratoria. = Dáhon dahon sa salapí ng̃a guililócan sa Evangelio ng̃a ibótang sa mg̃a camót sa mg̃a hocom, sa pagpanúmpa nila.

Jurdia. = Anod, sahid, sa pagpanágat.

Jurel. = Isda sa mg̃a dagat sa España.

Jurgina, jurguina. = Babáye ng̃a balbal, asoang, onglo.

Jurídicamente. = Ing̃on sa batásan sa mg̃a leyes, sa mg̃a hocmánan.

Jurídico. = Bisan onsa ng̃a guibóhat ing̃on sa batásan sa mg̃a leyes, sa mg̃a hocmánan.

Jurisconsulto. = Quinaarmánon sa mg̃a batásan, sa mg̃a leyes.

Jurisdiccion. = Gahóm sa pagbóot ug pagsógo. * Yota ng̃a hingsácpan sa mg̃a provincia con mg̃a longsod, ug sa gahóm sa mg̃a hocom.

Jurisdiccional. = Ang nahatong̃ód sa gahóm.

Jurisperito. V. Jurisconsulto. * Magtotóon sa mg̃a leyes.

Jurisprudencia. = Quinaárman sa mg̃a leyes, sa batásan.

Jurisprudente. V. Jurisperito.

Jurista. = Ang nagaestudio sa quinaárman sa mg̃a leyes.

Juro. = Gahóm sa pagángcon, sa guihápon, sa bisan onsa.

Jusbarba. = Tanóm.

Justa. = Pagáoay sa mg̃a táuo ng̃a nagacabayo ug ng̃a guisangcápan sa mg̃a bangcao.

Justamente. = Sa cataróng̃an. * Sa pagcaígo sa laoas.

Justicia. = Cataróng̃an. * Ang usá sa opat ca virtudes ng̃a guing̃álan ug cardinales. * Gahóm. * Catilíngban sa mg̃a hatag ng̃a macaáyo sa bisan onsa. * Castigo sa cadaigánan, ug ang táuo ng̃a magacastigo, ang mohámpac, ang magabítay sa mang̃a saláan, &c.

Justiciero. = Ang magalógos ug magapatigáyon arón matúman ang cataróng̃an. * Ang magapabáyad ug magacastigo sa mg̃a saláan, ing̃on gayúd sa mg̃a pahanóngdan ug sa catarúng̃an.

Justificacion. = Pagcaáng̃ay, pagcaóyon sa matárong, sa catarúng̃an. * Pagbalíbar, pagásoy sa mg̃a táuo, arón maoalá ang catáhap ng̃a guibótang caníla. * Pagcasáyod, pagcadayág sa camatúod sa bisan onsa ng̃a polong con bohat. * Ang socod sa mg̃a dalan sa mg̃a sulat ng̃a guihúsay sa mg̃a imprenta.

Justificadamente. = Sa catarúng̃an, sa pagcataláid, sa matúod sa pagcaígo ug pagcatopóng.

Justificado. = Ang ang̃ay sa matúod ug sa catarúng̃an. * Matárong, mataláid.

Justificador. = Ang mohátag sa pagcatárong, sa pagcasántos.

Justificante. = Ang macatárong, ang magapatárong.

Justificar. = Paghátag sa Dios sa pagcatárong, sa pagcasántos, sa pagcapótli, sa iang mg̃a hatag, mg̃a gracia ug mg̃a pagtábang, sa bisan cansa. * Pagháhag, pagdayág sa bisan onsa. * Pagpaáng̃ay, pagpaóyon sa bisan onsa. * Pagbalíbad sa bisan cansa, arón madayág ng̃a díli matúod ang guibótang botang canía. * Pagtopóng, sa mg̃a imprenta, sa mg̃a dalan sa mg̃a solat ng̃a guihósay.

Justificativo. V. Justificante.

Justillo. = Supa ng̃a ibisti sa ilálom sa obán ng̃a mg̃a bisti, sa oaláy manggas, ug ng̃a moábot hasta sa haoac lamang.

Justipreciar. = Pagpabíli, paghótang sa bale sa bisan onsa.

Justo. = Táuo ng̃a matárong. * Ang moáng̃ay sa matúod ug sa cataróng̃an. * Bisan onsang botang ng̃a natopóng sa lain ng̃a botang, sa socod, sa timbang, sa isip, con sa pagcadagcó. * Sa pagcaígo.

Juta. = Langgam sa Indias.

Juvenil. = Ang nahatong̃ód sa pagcabáta.

Juventud. = Pagcabáta, pagcaolitáo.

Juzgado. = Cadaghánan, catilíngban sa mg̃a hocom ng̃a naning̃ób sila sa paghócom, ug ang lugar ng̃a pagahócman. * Hocmánan sa bisan usá lamang ca hocom.

Juzgamundos. = Tiglíbac libac, táuo ng̃a malibácon, ang magalíbac libac sa isigcatáuo.

Juzgante. = Ang magahócom.

Juzgar. = Paghócom, pagsentensia. * Paghúna húna, pagtóo sa bisan onsa.