S (continued 2)
Reading edition
Sopeña. = Ang ololáng̃ob sa mg̃a pangpang dapit sa ilang tiílan.
Sopera. = Sorlánan sa mg̃a sopa.
Sopero. = Pinggan ng̃a halálom, ng̃a pagasucáran sa sopas.
Sopesar. V. Sompesar.
Sopetear. = Paghólom sa mosóbsob sa tinápay sa bisan onsang guinisál. * Pagpasipála sa bisan cansa.
Sopeton. = Tinápay ng̃a tinósta ng̃a ihólom sa lana. * Pocpoc ng̃a ahat ng̃a guipócpoc sa camót. * De. = Sa pagcaáhat, sa pagcacálit, sa tagculáhao, sa oalá húna hunáon ug paabóton.
Sopista. = Ang maquilímos ug muádto sa mg̃a cabaláyan ug sa mg̃a conbento sa pagcáon sa sopas.
Sopladero. = Hong̃áoan sa mg̃a lang̃ob, alaguían sa hang̃in.
Soplado. = Ang macúgui caáyo sa pagalíma sa iang bisti. * Palábi labíhon, parayégon.
Soplador. = Ang magahóyop.
Soplamocos. = Sagpá, sombag, tampalíng.
Soplar. = Paghóyop. * Paghasóhas. * Pagháng̃in. * Pagcáoat. * Paghónghong sa lain sa ipamólong unta. * Pagínom ug pagcáon sa guilabíhan.
Soplete. = Hopot hopot ng̃a pagatayhópan sa mg̃a mananálsal sa salapí, sa pagtúnao sa buláoan, sa maong salapí, &c.
Soplillo. = Bisan onsa ng̃a manípis caáyo.
Soplo. = Hoyop. * Pagcahónghong pagpahibaló sa bisan onsa sa hílom, sa tinágo. * V. Momento. * Pagcalában, pagcatábang ng̃a igapadagcó ug icaósoag sa bisan cansa. * Ang magasómbong ug magapahibaló sa guibúhat sa lain, ug sa lugar ng̃a guitagóan nia.
Soplon. = Ang magasómbong sa lain sa tinágo, sa hilom.
Sopon. V. Sopista.
Soponcio. = Casáquet, cagóol. * Cacúguing dagcó.
Sopor. = Pagcatólog.
Soporífico. = Ang magapatólog.
Soporoso. = Idem.
Soportable. = Ang aráng antóson, ang mahímo ng̃a pagailóbon.
Soportador. = Ang magaílob, ang magaántos.
Soportal. = Atóp atóp sa ganháan sa mg̃a baláy.
Soportar. = Pagílob, pagántos.
Soprano. = Táuo sa matágning ng̃a ting̃og. * Táuo ng̃a quinapónan.
Sopuntar. = Pagbútang sa mg̃a punto sa ilálom sa bisan onsang polong, arón hibalóan sa nagabása ng̃a capin caná.
Sor. = Igsóon ng̃a babáye. * Polong ng̃a ióna sa mg̃a ng̃alan sa mg̃a monja, sa mg̃a binócot.
Sora. = Ilímnon sa Perú ng̃a magáma sa maís ng̃a hinolóman ug liná-ga sa tubig.
Sorba. = Calaínan sa bong̃a.
Sorbedor. = Ang magahígop.
Sorber. = Paghígop, pagsóyop. * Pagsobár.
Sorbete. = Dugá sa limon, sa naranjita, &c., ng̃a sináctan sa asúcar ug sa obán ng̃a mg̃a panácot arón malalím, ng̃a pagaímnon ng̃a tibúoc tong̃ód sa dagcóng tugnao, cay pagatungnáuon pagtúyo.
Sorbible. = Ang arang higópon.
Sorbo. = Higop, pagcahígop. * Ang tubig, bino, &c., ng̃a arang higópon sa macaúsa. * Bisan onsa ng̃a diótay con intándig sa lain ng̃a dagcó. * Cahoy.
Sordamente. = Sa tinágo, sa hilom, sa oaláy banha.
Sordera. = Pagcabóng̃ol.
Sordez. = Idem.
Sórdidamente. = Sa pagcahámos, sa pagcahúgao.
Sordidez. = Cahámus, cahúgao. * Pagcahícao, pagcadaguínot ng̃a guilabíhan.
Sórdido. = Hugáoan, mahámos. * Maólag, maláo-ay. * Hicáoan, daguinótan.
Sordina. = Tolónggon ng̃a may coldas. * Á la. V. Sordamente.
Sordo. = Bong̃ól. * Mahilómon. * Táuo ng̃a díli magatagád sa mg̃a pagsámbag, sa mg̃a pagpína.
Sorna. = Catacá sa pagbúhat sa bisan onsa. * Ang gabíy.
Sornar. = Pagcatólog.
Sornaviron. = Tampalíng.
Sóror. V. Sor.
Sorprender. = Pagbúhat sa bisan onsa sa hilóm, sa tinágo. * Pagcúlba sa húna húna. * Pagábot sa bisan onsa sa oalá húna hunáon ug paabóton.
Sorpresa. = Pagcacóha, pagcadácop sa bisan onsa sa pagcacálit, sa pagcaáhat. * Pagcólba sa boot tong̃ód sa bisan onsa ng̃a moábot sa pagcacálit, sa oalá húna hunáon.
Sorra. = Balás ng̃a dagcó, ng̃a ilúlan sa mg̃a sacayán, sa lastre.
Sorregar. = Paghonób sa tubig ng̃a magabahá sa usá ca balaháan, sa pagbó-bo sa mg̃a tanóm.
Sorriego. = Ang tubig ng̃a nahonób sa usá ca balaháan.
Sorteador. = Ang magaripa. * Ang maálam magatúbang sa mg̃a bacang toro ng̃a ihálas ug maísog.
Sorteamiento. V. Sorteo.
Sortear. = Pagripa. * Pagatúbang sa mg̃a bacang toro ng̃a ihálas ug maísog caáyo.
Sorter. = Pagcaripa.
Sortero. V. Adivino. * Pang̃anitóhon, dioatáhan.
Sortija. = Singsing. * Pagcacólong sa bohóc, bohóc ng̃a quinólong.
Sortilegio. = Pagcapang̃aníto, pagdioáta.
Sortílego. = Pang̃anitóhon, dioatáhan.
Sosa. = Tanóm. * Ang abó ng̃a pagaboháton niíning tanóm ng̃a sinónog, ng̃a icabúhat sa salamín.
Sosamente. = Sa oaláy lalím ug lamí. * Sa oaláy caang̃áyan. * Sa pagcatáb-an.
Sosaño. = Pagcayúbit, pagcatámay.
Sosegadamente. = Sa pagcaoaláy cabóloc, sa maáyong pagcabótang.
Sosegado. = Táuo sa mahínay ug sa maáyong buot.
Sosegador. = Ang magapahínay.
Sosegar. = Pagpahínay. * Pagpahamórlay, paghóay, pagpuyó. * Pagcatólog.
Sosería. = Pagcatáb-an, pagcaoaláy lalím ug lamí. * Pagcaoaláy caang̃áyan.
Sosiego. = Pagcapuyó, pagcapahóoay, pagcaáyo ug pagcahínay sa boot.
Soslayar. = Pagbóhat sa bisan onsa sa pagcataquílid, sa pagcatalípsay.
Soslayo (al). = Pagcataquílid, sa pagcatolípsay, sa pagcatampíhas, sa pagcadómpias.
Soso. = Matáb-an, ang coláng̃an sa asín. * Ang oaláy caang̃áyan.
Sospecha. = Catáhap.
Sospechar. = Pagtáhap.
Sospechosamente. = Sa catáhap, sa duha duha.
Sospechoso. = Ang tacós ng̃a pagatahápan.
Sospesar. = Pagsácoat sa yota sa bisang onsa.
Sosquin. = Pagpócpoc sa quilid, sa pagcacálit.
Sosten. = Pagcaságang. * Ang icaságang. * Pagcalíg-on sa mg̃a sacayán ng̃a nanaglayág.
Sostener. = Sagang. * Pagílob, pagántos. * Paghátag sa bisan cansa sa quinahánglan sa pagcáon. * Paglíg-on arón maglícay ang pagcahólog.
Sosteniente. = Ang magaságang.
Sostenimiento. = Pagcaságang.
Sostituir. V. Sustituir.
Sota. = Dagoay sa baraja. * Ang magaílis, magaólos, magapúli sa obán ng̃a mg̃a opicio.
Sotabanco. = Dayan dayan ng̃a pagaboháton sa ibábao sa mg̃a cornisa.
Sotacola. = Balhon.
Sotacoro. = Solód sa ilálom sa coro.
Sotalugo. = Icadúhang bacólong ng̃a icadápat ug igapógos sa mg̃a papán sa mg̃a bariles.
Sotaministro. V. Sotoministro.
Sotana. = Bisti ng̃a hatáas ug maítom sa mg̃a Padreng clérigo. * Pagcabúnal, pagcahámpac, pagcacastigo.
Sotanear. = Paghámpac, pagbúnal, pagcastigo.
Sotaní. = Sayang hamóbo, sa oaláy conót, sa mg̃a babáye.
Sótano. = Solód sa ilálom sa yota sa mg̃a baláy.
Sotaventarse. = Paghólog sa sacayán sa dapit sa obos sa alaguían ug guinicánan sa hang̃in.
Sotavento. = Ang quilid sa sacayán ng̃a atbang sa quilid ng̃a atúbang sa hang̃in.
Sotechado. = Lugar ng̃a guiátpan.
Soteño. = Ang mutoróc ug mutóbo sa mg̃a solóp.
Soterráneo. V. Subterráneo.
Soterraño. = Idem.
Soterrar. = Paglobóng, pagbútang sa ilálom sa yota. * Pagtágo, paghóbong sa bisan onsa arón díli onta hicaplágan.
Soto. = Solóp.
Sotoministro. = Ponóan sa magabántay sa cosina, sa despensa, &c.
Sotrozo. = Pothao ng̃a macapogóng sa mg̃a rueda sa mg̃a cureña sa mg̃a luthang.
SU
Su. = Ia, iya.
Suasorio. = Ang nahatong̃ód sa mg̃a pagsámbag. * Ang icasámbag, icahópo.
Suave. = Mahómoc, malómo. * Matám-is. * V. Afable y Manso. * Gaoi ng̃a mahínay ug maáyo.
Suavemente. = Sa pagcahómoc, sa pagcalómo. * Sa pagcatám-is.
Suavidad. = Catám-is, pagcatám-is. * Pagcagáan sa buut. * Pagcaáyo, pagcahínay sa gaoi.
Suavizador. = Panit ng̃a icasám-id sa mg̃a labaja ng̃a igaálot.
Suavizar. = Pagpahómoc, pagcúha sa cagáhi sa bisan onsa. * Pagcóha sa caísog sa gaoi, sa batásan.
Subalcaide. = Ang magaílis ug magapúle sa alcaide.
Subalternante. = Ang magapógos, ang mapigós sa bisan onsa.
Subalternar. = Pagpógos, pagsácop, pagilálom.
Subalterno. = Sacop, ang anáa sa ubus, sa ilálom.
Subarrendador. = Ang nagapaábang sa bisan onsa ng̃a guipaábang canía.
Subarrendar. = Pagábang sa bisan onsa ng̃a guipaábang sa lain.
Subarriendo. = Pagcaábang sa bisan onsa ng̃a guipaábang na sa lain.
Subasta. = Pagcabalígya sa bisan onsa sa cadaigánan ug sa cadaghánan.
Subastacion. = Idem.
Subastar. = Pagbalígya sa bisan onsa sa cadaigánan ug sa cadaghánan.
Subcenericio. = Tinápay ng̃a linóto sa ilálom sa abó.
Subcolector. = Ang icadúha sa colector.
Subcomendador. = Ang icadúha sa ponóan sa mg̃a caparían ng̃a sinoldado.
Subdelegable. = Ang arang itúgyan sa lain.
Subdelegacion. = Hocmánan sa subdelegado. * Buhat ng̃a natúman sa subdelegado.
Subdelegado. = Táuo ng̃a guitúgyan sa gahúm sa lain, sa pagbúhat sa bisan onsa.
Subdelegante. = Ang magatúgyan sa lain sa iang gahúm.
Subdelegar. = Pagtúgyan sa usá ca táuo sa iang gahúm sa lain ng̃a táuo.
Subdiaconado ó Subdiaconato. = Pagorden sa epístola.
Súbdito. = Sacop.
Subdividir. = Pagbáhin sa guibáhin ng̃a daan.
Subdivision. = Icadúhang pagbáhin.
Subduplo. = Ang tung̃á sa bisan onsa.
Subejecutor. = Ang magabúhat sa bisan onsa, guican sa sogo ug sa pagbúot sa lain.
Subida. = Pagcasáca. * Pagcaáng̃at, pagcatóng̃as. * Baquílid, bang̃ílid. * Pagcadólog sa saquét, sa caól-ol. * Pagcaósuag sa pagcabótang ug sa bili sa bisan onsa.
Subidero. = Pagasácan.
Subido. = Ang labíng mahál ug maáyo sa bisan onsa.
Subidor. = Ang magapasáca.
Subilla. V. Lesna.
Subintracion. = Pagcasolód sa bisan diin sa usá ca butang sa lain ng̃a butang.
Subintrar. = Pagsolód sa pagcasonód sonód.
Subir. = Pagsáca. * Pagáng̃at, pagtóng̃as. * Pagósoag, pagitáas. * Pagtóbo sa bale sa bisan onsa.
Súbitamente. = Sa pagcacálit, sa pagcaáhat, sa pagcaculáhao.
Subitáneamente. = Idem.
Subitáneo. = Ang muábot sa pagcacálit sa pagcaáhat, sa tagculáhao.
Súbito. = Idem. * Ang mahanáyac sa iang pagbúhat ug sa iang pagpamólong.
Sublevacion. = Pagcaálsa, pagcasócol sa mg̃a punúan.
Sublevamiento. = Idem.
Sublevar. = Pagálsa, paghópo sa isigcaíng̃on arón manócol sa mg̃a ponóan.
Sublimacion. = Pagpacadagcó. * Pagcaósoag, pagpacatáas.
Sublimar. = Pagpadagcó. * Pagpatáas, pagósoag. * Pagdáyeg. * Pagpabántog.
Sublime. = Halángdon. * Dagcó, hatáas. * Hamíli, mahál.
Sublimemente. = Sa pagcatáas caáyo, sa pagcadagcó uyámot.
Sublimidad. = Pagcahalángdon. * Pagcadagcó, pagcatáas. * Pagcahamíli, pagcamahál.
Sublunar. = Ang anáa sa ilálom sa bulan.
Subministracion. V. Suministracion.
Subministrador. V. Suministrador.
Subministrar. V. Suministrar.
Subordinacion. = Pagsácop.
Subordinadamente. = Sa pagcasácop.
Subrepcion. = Bisan onsang buhat sa tinágo. * Pagcahílom, pagcatágo, pagcatábon sa bisan onsa, arón macóha ang tuyo ng̃a guipanghináot.
Subrepticiamente. = Sa pagcahílom, sa pagcatágo sa bisan onsa.
Subrepticio. = Ang macúha ug madáng̃at sa mg̃a paglímbong, sa paghílom sa bisan onsa ng̃a itúg-an unta. * Bisan onsang buhat sa tinágo, sa hilom.
Subrogacion. = Pagcaílis, pagcatagílis, pagcaólos sa usá ca butang sa lugar sa lain ng̃a butang.
Subrogar. = Ilis, tagílis, olos.
Subsanar. = Pagbalíbar sa bisan onsang buhat con polong ng̃a díli maáyo. * Pagáyo sa bisan onsang cadáot.
Subscribir. V. Suscribir.
Subscripcion. V. Suscripcion.
Subsecuente. V. Subsiguente.
Subseguirse. = Pagsonód sa usá ca butang sa lain ng̃a butang.
Subsidiariamente. = Sa pagcatábang.
Subsidiario. = Ang ihátag con ipadála sa pagtábang sa lain.
Subsidio. = Tabang.
Subsiguiente. = Ang musonód.
Subsistencia. = Pagcadáyon, pagcaparáyon. * Pagcabótang. * Cadaghánan sa mg̃a quinahánglan sa pagcabúhi.
Subsistente. = Ang magaparáyon.
Subsistir. = Pagdáyon, pagparáyon. * Pagdúgay. * Paghaágom sa mg̃a quinahánglan sa pagcabúhi.
Subsolano. = Hang̃in ng̃a guican sa casubáng̃an, sa casiláng̃an.
Subtensa. = Pisi, lubid.
Subterfugio. = Balíbad ng̃a díli macaígo.
Subterráneamente. = Sa ilálom sa yota.
Subterráneo. = Ang anáa sa ilálom sa yota.
Suburbano. = Yota ng̃a harúul sa longsod.
Suburbio. = Longsod ng̃a diótay ng̃a harúul ug sacop sa longsod ng̃a dagcó.
Subvencion. = Pagcalábang, pagcatábang, pagcadáng̃op.
Subvertir. V. Invertir.
Subyugar. = Pagpógos, paglógos. * Pagsácop, pagpaóbos.
Sucarrillo. = Sologóon.
Sucarro. = Idem.
Succino. V. Ambar.
Succion. = Pagcasóyop, pagcayópyop.
Suceder. = Pagílis. * Pagsonód sa mg̃a catigayónan. * Paghitábo.
Sucediente. = Ang musonód.
Sucedible. = Ang arang buháton. * Ang sonód sa lain.
Sucesion. = Pagcaílis. * Lioat, calioátan, mg̃a anac.
Sucesivamente. = Sa pagcasonód.
Sucesivo. = Ang musonód sa lain.
Suceso. = Paghitábo. * Bisan onsa ng̃a miábot.
Sucesor. = Ang magaílis, ilis.
Suciamente. = Sa pagcahúgao, sa pagcahámus. * Sa pagcaólag, sa pagcaláo-ay.
Sucino. V. Succino.
Sucinto. = Ang nahípus sa dapit sa obus. * Lactud, sa mg̃a homóbong polong.
Sucio. = Mahúgao, mahámos, bolíng̃on. * Maólag, maláo-ay.
Súco. = Dugá.
Sucotrino. = Dugá sa cahoy ng̃a guing̃álan ug lináloe.
Súcubo. = Ang yaoa ng̃a magapacababáye sa pagpacasála sa mg̃a laláqui.
Suculento. = Ang may daghan ng̃a dugá.
Sucumbienta. = Ang napadáog, ang napasácop ug napaóbos. * Ang napapagbúot sa lain.
Sucumbir. = Pagpíldi sa capolong̃ánan. * Pagpasácop, pagpaóbus, pagángdo sa pagbúot sa lain.
Sud. = Hang̃in ng̃a habágat.
Sudadero. = Panápton, panyo ng̃a icapáhid sa sing̃ot. * Lugar, con caligóan sa pagsíng̃ot. * Lugar ng̃a pagahonóban sa tubig. * Hapín sa mg̃a cabayo, ng̃a guibútang sa ilálom sa siya.
Sudante. = Ang magasíng̃ot.
Sudar. = Pagsíng̃ot. * Paghátag sa bisan onsa, sa linugsánay. * Pagbúhat sa dagcóng cabúrlay. * Pagágui, pagtólo sa dugá sa mg̃a cahoy ug sa mg̃a tanóm.
Sudario. V. Sudadero hasta lugar. * Ang habol ng̃a guitábon ni José sa laoas sa atong Guinóong Jesucristo, sa pagtángtang ug paghógos canía sa crus.
Sudatorio. V. Sudorífico.
Sudeste. = Hang̃in ng̃a mohóyop sa calang sa Este con sa timog ug sa habágat.
Sudoeste. = Ang hang̃in ng̃a mahóyop sa caláng̃an sa habágat ug sa Oeste, con sa canáoay sa maong habágat.
Sudor. = Sing̃ot. * Cabórlay ng̃a dagcó. * Dugá ng̃a guican sa mg̃a cahoy ug sa mg̃a tanóm. * Ang tubig ng̃a natólo sa mg̃a pangpang. * Tambal ng̃a icapasíng̃ot.
Sudoriento. = Ang guisíng̃ot, ang nahomód sa sing̃ot.
Sudorífero. = Ang magapasíng̃ot, ang icapasíng̃ot. * V. El siguiente.
Sudorífico. = Tambal ng̃a icapasíng̃ot.
Sudoso. = Ang may sing̃ot, ang guisíng̃ot.
Sudsudeste. = Hang̃in ng̃a mahóyop sa caláng̃an sa habágat ug sa Sudeste.
Sudsudueste. = Hang̃in ng̃a mahóyop sa caláng̃an sa habágat ug sa Sudoeste.
Sudueste. V. Sudeste.
Suegra. = Ogáng̃an ng̃a babáye.
Suegro. = Ugáng̃an ng̃a laláqui.
Suela. = Panit ng̃a mabága ng̃a tolónban sa mg̃a sapín.
Suelda. = Tanóm ng̃a italámbal, sig-uid ng̃a bale. * Costilla. = Tanóm.
Sueldo. = Salapí ng̃a caráan sa boláoan. * Sohol.
Suelo. = Salog. * Yota. * Lalog. * Yota ng̃a nasácop sa mg̃a probincia, sa mg̃a longsod, &c.
Suelta. = Pagcabúhi.
Sueltamente. = Sa pagcaoaláy caúlao. * Sa pagcasáyon, sa pagcabátid. * Sa pagbúot ng̃a caogalíng̃on.
Suelto. = Matúlin, malágsic. * Ang cundátan. * Ang maálam mamólong sa maáyo. * Ang nabúlag, ang díli mahiósa sa lain.
Sueño. = Damgo. * Pagcatólog. * Ang caíbog sa pagcatólog.
Suero. = Tubig tubig sa dugó ug sa gatas.
Sueroso. V. Seroso.
Suerte. = Palar. * Calaínan sa bisan onsa. * Pagcabútang sa pagbúhat sa bisan onsa. * Caálam sa pagatúbang sa mg̃a baca ug toro ng̃a ihálas ug maísog. * Ang yota ng̃a baol ng̃a nabólag sa lain ng̃a baol.
Sueste. V. Sudeste.
Suficiencia. = Pagcahímo. * Pagcaálam.
Suficiente. = Igo, arang. * Ang macahímo, ang maálam.
Suficientemente. = Sa pagcaígo, sa pagcaárang.
Sufocacion. = Pagcalóoc, caculían sa pagguinháoa.
Sufocador. = Ang magalóoc, ang macaólang sa pagguinháoa.
Sufocante. = Idem.
Sufocar. = Paglóoc, pagólang sa pagguinháoa. * Pagpálong. * Pagpógos, paglógos.
Sufragáneo. = Ang nasácop sa gahóm sa bisan cansa. * Ang Obispo ng̃a laquip sa obán ng̃a mg̃a Obispo nasácop sa gahóm sa metropolitano.
Sufragar. = Paglában, pagtábang, pagpadang̃óp. * Pagígo. * Pagárang.
Sufragio. V. Voto. * Tabang. * Pagcalában. * Buhat ng̃a maáyo, ng̃a ipahanong̃ód sa mg̃a calág sa purgatorio.
Sufrible. = Ang arang antóson, ang mahímo ng̃a pagailóbon.
Sufrida. = Ang higdáan.
Sufridera. = Puthao ng̃a ibútang sa ilálom sa lain ng̃a puthao ng̃a pagabohóan onta.
Sufridero. V. Sufrible.
Sufrido. = Ang magaántos, ang magaílob.
Sufridor. = Idem.
Sufriente. = Idem.
Sufrimiento. = Pagcaántos, pagcaílob.
Sufrir. = Pagántos, pagílob. * Pagbáyar sa mg̃a salá.
Sufumigacion. = Pagcapalína.
Sufusion. = Tagumatá, saquét sa matá.
Sugerente. = Ang magapadúmdum, ang magapamátng̃on.
Sugerir. = Pagdúmdum, pagmátng̃on. * Pagsámbag, paghópo sa pagbúhat sa mg̃a buhat ng̃a daútan.
Sugestion. = Pagcasámbag, pagcahúpo. * Pagcamátng̃on, pagcadúmdum.
Sugeto. = Bisan quinsang táuo. * Cosóg, gahúm sa mg̃a táuo.
Suicida. = Ang magacóha sa iang quinabúhi.
Suicidio. = Pagcacóha sa caugalíng̃on ng̃a quinabúhi.
Sujecion. = Pagcapógos, pagcalógos. * Pagpacasácop, pagpacaóbus. * Pagcahiúsa, pagcalang̃áquit.
Sujetar. = Pogos, logos. * Pagpasácop, pagpaóbos. * Paghiósa, paglang̃áquit. * Paglíg-on.
Sujeto. = Ang guipúgus, ang guilúgus. * Ang guilíg-on. * Ang guisácop, ang guipaóbos. * Hingtúngdan sa guisúlat ug sa guipamólong.
Sulfúreo. = Ang sináctan sa asufre.
Sulfúrico. = Idem.
Sulfuroso. = Idem.
Sultan. = Ng̃alan ng̃a guicahing̃álan sa mg̃a turco ug sa mg̃a moros sa ilang mg̃a hari.
Sultana. = Ang nahaónang babáye sa mg̃a hari sa mg̃a turco ug sa mg̃a moros. * Sacayán ng̃a capitana sa mg̃a turco, sa mg̃a pagpang̃óbat, ug sa mg̃a pagarmada.
Suma. = Pagcaípon sa usá ca isip sa mg̃a ihap ng̃a tolotagídyot, sa daghánan ng̃a mg̃a ihap. * Pagcaípon sa daghánan ng̃a mg̃a butang. * Ang labíng mahál ug maáyo sa bisan onsa. * Catapúsan sa bisan onsa. * Pagcaláctod sa bisan onsa ng̃a guisúlat.
Sumador. = Ang magasuma.
Sumamente. = Sa pagcalabí.
Sumar. = Pagtígom sa daghan ng̃a mg̃a isip sa usá. * Pagláctor.
Sumariamente. = Sa pagcaláctud. * Sa oaláy pagcaápas sa mg̃a tolománon sa mang̃a leyes.
Sumario. = Ang guibútang sa pagcaláctor. * Pagcasógor sa mg̃a capolong̃ánan sa díli paganónton ang mg̃a tolománon sa mg̃a leyes. * Pagcaláctor.
Sumergimiento. V. Sumersion.
Sumergir. = Pagbútang sa bisan onsa sa ilálom sa tubig, paglonód, pagtóndag, paglúgdang, paglóndag, pagtóndang. * Paghilábot sa bisan onsa.
Sumersion. = Pagcalóndag, pagcalonód, pagcatúgdan, pagcalúgdang.
Sumidad. = Catapúsan, tomóy, daplin sa bisan onsa.
Sumidero. = Lang̃ob.
Sumiller. = Ponóan sa mg̃a macaláin lain ng̃a catungdánan ug mg̃a opicio sa baláy ng̃a hariánon.
Sumillería. = Ang solór ng̃a pagapúy-an sa sumiller. * Opicio sa pagcasumiller.
Suministracion. V. Suministro.
Suministrador. = Ang muhátag sa lain sa mg̃a quinahánglan.
Suministrar. = Paghátag, pagcasángcap sa quinahánglan.
Suministro. = Pagcahátag, pagcasángcap sa bisan cansa, sa mg̃a quinahánglan.
Sumir. V. Tomar. * Pagcaláoat sa Padre, ng̃a magamisa. * V. Sumergir. * Pagsolór sa ilálom sa yota. * Pagyang̃ácob sa mg̃a aping tong̃ód sa pagcaoalá sa ng̃ipon.
Sumisamente. = Sa pagpaóbos, sa pagcasácop.
Sumision. = Pagpacaóbos, pagpasácop.
Sumiso. = Sacop, obus, ang guisácop, ang guipaóbus.
Sumista. = Estudiante ng̃a díli macúgui caáyo. * Ang batid, ang maálam caáyo sa mg̃a cuenta.
Sumo. = Ang labíng hatáas, ang labíng dagcó, ang labíng mahál, ang labíng hamíli.
Súmulas. = Pagcaláctor sa quinaádman sa lógica.
Sumulista. = Ang nagaestudio sa mg̃a súmulas.
Sumulístico. = Ang nahatong̃ód sa mang̃a súmulas.
Suncho. = Bacólong ng̃a igalícos sa mg̃a tomóy sa mg̃a bomba ng̃a ihinúbig sa mg̃a sacayán, ang guibútang sa mg̃a berga ng̃a pagaaguían sa mang̃a botalon sa mg̃a layág ng̃a guing̃álan ug alas, ug ang macalíg-on sa mg̃a sepo sa mang̃a sinípit, sa mg̃a ancla.
Suntuosamente. = Sa pagcamahál, sa pagcabántog caáyo.
Suntuosidad. = Pagcamahál, pagcabántog. * Dagcóng gasto.
Suntuoso. = Dagcó, mahál, maníndot. * Táuo ng̃a magagasta caáyo.
Supedáneo. = Peana, lingcoránan sa bisan onsa, maíng̃on sa guitindúgan sa mg̃a crus ng̃a guidúphan sa laráoan sa atong Guinóong Jesucristo.
Supeditacion. = Pagcapógos, pagcalógos.
Supeditar. = Paglógos, pagpógos. * Pagpasácop.
Superable. = Ang mahímo ng̃a pagadaúgon.
Superabundancia. = Pagcadagcó, pagcadághan uyámot.
Superabundantemente. = Sa pagcadagcó, sa pagcadághan uyámot.
Superabundar. = Pagdághan, pagdacó caáyo.
Superante. = Bisan onsa ng̃a capin.
Superar. = Pagcápin, paglabáo, paglabí. * Pagdáog.
Superabit. = Polong ng̃a linatín: ang capin, ang tula, ang salin sa bisan onsa.
Superbamente. = Sa pagcamahál, sa pagcabántog.
Superchería. = Limbong.
Superchero. = Malilímbong, malimbóng̃on.
Supereminencia. = Pagcatáas, pagcadagcó sa bisan onsa.
Supereminente. = Ang anáa sa hatáas caáyo.
Supererogacion. = Buhat ng̃a pagabuháton labut pa sa mg̃a buhat sa catungdánan.
Superfetacion. = Pagcamábdus ng̃a icadúha sa babáye ug sa baye, sa nadúgay pa ang nahaúnang pagcasámcon.
Superficial. = Ang anáa sa ibábao. * Bisan onsa sa salingcápao lang.
Superficialmente. = Sa ibábao, sa salingcápao lamang.
Superficie. = Ang dapit sa ibábao sa bisan onsa.
Superfino. = Ang pino, ang magamáy, ang manípis caáyo.
Superfluamente. = Sa pagcalabí, sa pagcalabáo. * Sa pagcalólot, sa pagcaúsic caáyo.
Superfluidad. = Ang capin, pagcacápin.
Superfluo. = Ang capin, ang díli quinahánglan.
Superhumeral. = Bisti sa dagcóng Padre sa batásan ng̃a caráan. * Bacus, banda ng̃a isáblay sa mang̃a abága, sa pagcópot sa custodia, sa patena ug sa mg̃a reliquias.
Superintendencia. = Pagcaponóan ng̃a labí. * Opicio sa pagcasuperintendente.
Superintendente. = Punóan, maghohópot. * Ang magabántay sa salapí sa hari ug sa Guinharían, sa pagdáoat ug sa paggasto.
Superior. = Ang anáa sa itáas, sa ibábao. * Ang labíng maáyo ug mahál sa bisan onsa. * Ang molabáo, ang molabí sa pagcaáyo, sa catahóm, sa quinaárman sa pagcaboótan, &c. * Ponóan, ang magasógo, ang magabúot.
Superiorato. = Opicio con cahímtang sa pagcasuperior, ug labí pa sa mg̃a caparían. * Túig ng̃a pagadugáyan sa opicio sa pagcasuperior.
Superioridad. = Pagcadagcó. * Pagcamahál. * Pagcalabí.
Superiormente. = Sa pagcaáyo caáyo. * Sa pagcamahál. * Sa pagcalabí.
Superlativamente. = Sa pagcadagcó uyámot.
Superlativo. = Dagcó, mahál uyámot.
Superno. = Ang anáa sa labíng hatáas.
Supernumerario. = Ang guibútang sa labut pa sa número, sa isip ng̃a tinórlo. * Ang ilis sa obán ng̃a mg̃a opicio.
Supersticion. = Pagsíngba ng̃a díli macaígo. * Pagcadioáta, pagpang̃aníto.
Supersticiosamente. = Sa pagcadioáta, sa pagpang̃aníto.
Supersticioso. = Ang nahatong̃ód sa pagcadioáta, sa pagpang̃aníto. * Dioatáhan, pang̃anitóhon.
Supersustancial. = Ang Santísimo Sacramento sa altal.
Supervacáneo. V. Supérfino.
Supervencion. = Pagcaábot sa bag-ong buhat.
Superveniencia. = Idem.
Superveniente. = Ang muábot sa pagcasonód.
Supervenir. V. Sobrevenir.
Supervivencia. = Quinabúhing labíng hatáas ng̃a ang quinabúhi sa lain.
Supino. = Ang nahayáng. * Pagcaoaláy quinaárman, guican sa pagcatápol sa pagtóon.
Suplantacion. = Pagcatagílis sa usá ca polong sa lain ng̃a polong sa mg̃a sulat, arón maláin ang cahológan sa guisúlat.
Suplantador. = Ang magataguílis sa mg̃a sulat.
Suplantar. = Pagtaguílis sa mg̃a polong sa mg̃a sulat, arón maláin ang cahológan sa guisúlat.
Suplefaltas. = Ang magaílis sa masóbsob sa lain.
Suplemento. = Pagcaponó. * Bisan onsa ng̃a idúgang sa bisan diin, arón mahíngpit.
Suplente. = Ang icaponó.
Supletorio. = Ang macaponó sa bisan onsa ng̃a culang.
Súplica. = Pagcaámpo, pagcaháng̃io.
Suplicacion. = Idem. * Minása ng̃a linocó sa pagcadágoay sa hopot hopot, ug linóto sa caláyo.
Suplicacionero. = Ang magabalígya sa mg̃a suplicacion.
Suplicante. = Ang muámpo, ang mang̃áyo, ang mang̃amúyo, ang mang̃aliópo, ang mang̃aháng̃io.
Suplicar. = Pagámpo, pagpang̃amúyo, pagpang̃aliópo, pagháng̃io.
Suplicatoria. = Sulat ng̃a guipadála sa usá ca hocom sa lain ng̃a hocom sa magsámang gahóm.
Suplicio. = Castigo pagpasáquet sa mg̃a saláan. * Bitáyan, lugar ng̃a pagapátyan ug pagsaquétan sa mg̃a saláan.
Suplir. = Pagpóno sa colang sa bisan onsa ug sa bisan diin. * Pagílis, pagsalíli, pagalíli, pagólos, pagpúli. * Díli pagtagár sa mg̃a salá, sa mg̃a sayóp ng̃a diótay.
Suponedor. = Ang magapamatúor sa díli matúod.
Suponer. V. Fingir. * Pagbúot, pagsúgo, pagponóan.
Suportar. V. Sobrellevar.
Suposicion. = Pagpacamatúod sa díli matúod. * Pagpacamáo sa díli mao. * Pagcapanóan. * Pagcamahál. * Pagcaálam. * Bacac, limbong.
Supositicio. V. Supuesto.
Suprema. = Hocmánan ng̃a labí sa Inquisision.
Supremacía. = Pagcaponóan.
Supremamente. = Cutub sa catapúsan.
Supremo. = Ang catapúsan. * Ang labíng hatáas, mahál ug hamíli.
Supresion. = Pagcaólang, papacahonóng. * Pagcasara sa alaguían sa bino, sa tubig, sa ihi, &c.
Suprimir. = Pagcahonóng, pagólang, pagbútang sa mg̃a cabilínggan. * Pagpaóndang sa bisan onsang opicio, cahímtang, caparían, &c. * Pagsáilo sa ubán ng̃a mg̃a polong con sa mg̃a dalan sa mg̃a sulat.
Suprior. = Icadúhang prior, ponóan sa mg̃a caparían, ang ilis sa prior, sa ponóan.
Supriorato. = Opicio, cahímtang sa pagcasuprior.
Supuesto. = Hingtúngdan sa mg̃a camatoóran. * Nan, dan. * Cay.
Supuracion. = Pagcagóa sa nana, &c.
Supurar. = Paggóa, pagágui sa nana, sa dugá, sa dugó, &c. * Paghurút sa bisan onsa, sa caínit sa caláyo, con sa lain ng̃a caínit. * Paghurút, paggasto, pagúsic sa bisan onsa.
Supurativo. = Ang macapagóa sa nana, sa dugó, &c.
Supuratorio. = Samar ng̃a pagagólan sa nana.
Suputacion. = Pagcaísip.
Suputar. = Pagíhap, pagísip, pagcuenta.
Sur. = Hang̃in ng̃a habágat.
Sura. = Ang usá sa mg̃a bocóg sa mg̃a paa.
Surcador. = Ang magatúrlis, ang magadáro sa yota.
Surcar. = Pagdáro, pagtúrlis. * Pagbárlis sa mg̃a barlis ng̃a maíng̃on sa mg̃a turlis. * Pagágui sa ibábao sa tubig.
Surco. = Turlis. * Timáan sa bisan onsa ng̃a muágui sa bisan diin. * Conót sa laoas ug sa nauong.
Surculado. = Tanóm sa usá lamang ca orlot.
Súrculo. = Sang̃á sa mg̃a cahoy ug sa mg̃a tanóm.
Surculoso. V. Surcolado.
Surgente. = Ang magapondo, ang miábot sa laoígan.
Surgidero. = Pondóhan, laoígan.
Surgidor. V. Surgente.
Surgir. = Pagpondo, pagláoig. * Pagólbo sa tubig.
Surtida. = Pultahán, alaguían ng̃a diótay, sa pagágui sa tinágo.
Surtidero. V. Buzon hasta ang bohó.
Surtido. = Pagcahátag, pagcasángcap sa mg̃a quinahánglan. * Cadaghánan, pagcadághan. * Pagcaándam, pagcatagána sa mg̃a quinahánglan.
Surtidor. = Ang muhátag, ang magasángcap, ang magatagána, ang magaándam sa mg̃a quinahánglan.
Surtimiento. V. Surtido.
Surtir. = Pagsángcap, paghátag. * Pagándam, pagtagána sa mg̃a quinahánglan. * Pagólbo sa tubig.
Sus. = Nan, dan.
Susceptible. = Ang macacaláoat.
Susceptivo. = Idem.
Suscitar. = Paghísgot pagóna sa bisan onsa. * Pagpabúhi pagopód.
Suscribir. = Pagpirma sa obus, sa catapúsan sa bisan onsang sulat. * Pagáng̃ay sa pagbúot sa lain. * Paghátag pagóna sa bisan onsang salapí, arón macóha sa bolobarato ang mg̃a libro, &c., ng̃a ibalígya.
Suscripcion. = Pagcapirma sa obus.
Suscriptor. = Ang mopirma sa obus, sa catapúsan sa mg̃a súlat. * Ang muhátag pagóga sa salapí, arón pagatagáan sia sa bolobarato sa mg̃a libro, &c., ng̃a guibalígya.
Suso. = Sa itáas, sa ibábao.
Susodicho. = Ang guiíng̃on na, ang guiíng̃on sa itáas.
Suspendedor. = Ang magaságang.
Suspender. = Pagságang. * Paghónong, pagpuyó. * Pagárang, pagóndang. * Pagting̃ála.
Suspension. = Pagcapuyó, pagcahonóng. * Pagcaárang, pagcaóndang. * Pagcating̃ála. * Castigo sa Singbahán ng̃a macadíli sa mg̃a Padre sa mg̃a caposlánan sa ilang opicio.
Suspensivo. = Ang may gahóm sa pagpapuyó, sa pagpahonóng, sa pagpaóndang, sa pagpaárang.
Suspenso. = Ang nahonóng, ang mipoyó, ang miárang, ang naóndang. * Ang nating̃ála, ang hingculbáan.
Suspensorio. V. Suspensivo.
Suspicacia. = Pagcaánad sa pagtáhap.
Suspicaz. = Ang masáyon matáhap.
Suspicazmente. = Sa catáhap.
Suspirar. = Paghupáo. * Pagíbog sa dagcóng gugma.
Suspiro. = Pagpanghupáo. * Calaínan sa matám-is.
Suspiroso. = Ang magahupáo sa pagcalisód.
Sustancia. = Bisan onsa ng̃a magapabúhi sa lain. * Dugá sa mg̃a butang ng̃a dugáan. * Pagcamáo sa mg̃a butang. * Puhónan, dona, catigayónan. * Ang bili, pagcamahál sa mg̃a butang.
Sustancial. = Ang nahatong̃ód sa sustancia. * V. Sustancioso.
Sustancialmente. = Sa pagcatápus.
Sustanciar. = Pagláctor sa mg̃a sulat ug mg̃a suguílon. * Pagsúsi sa pagcamatóod sa bisan onsa. * Paghíngpit sa mg̃a proceso, arón pagaígan sa sentencia.
Sustancioso. = Ang may sustansia.
Sustentable. = Ang arang pagmatoóron sa mg̃a pagíndig indig.
Sustentacion. = Pagpacáon. * Pagcaíndig indig.
Sustentáculo. = Ang pagalingcóran, pagatindúgan ug pagahúnung̃an sa bisan onsa.
Sustentador. = Ang magapacáon sa lain. * Ang magaíndig indig. * Ang magaságang sa bisan onsa.
Sustentamiento. = Pagcaíndig indig.
Sustentante. V. Sustentador.
Sustento. = Can-on.
Sustitucion. = Pagcaalíli, pagcasalíli, pagcaólus, pagcapúli.
Sustituidor. = Ang magaílis, ang magasalíli, ang magaólus, ang mupúli.
Sustituir. = Olus, pule, alíli, salíli, ilis.
Sustituto. = Ang magaílis, magaólus, magapúle.
Susto. = Pagcahaógnoc, pagcacúlba, pagcacógmat.
Sustraccion. = Pagcabúlag. * Pagcacúha.
Sustraer. = Pagbúlag. * Pagcúha.
Susurracion. = Pagcadahógong, pagcahagónghong. * Pagcadáhog. * Pagcalíbac libac.
Susurrador. = Ang magadahógong, magahagónghong, magadáhog.
Susurrante. = Idem.
Susurrar. = Pagsuguílon sa pagcahalaoáhao, sa pagcahónghong. * Pagdahógong, paghagónghong, pagdáhog. * Pagbolobántog sa bisan onsang balíta.
Susurro. V. Susurracion.
Susurron. = Ang magalíbac libac.
Sútil. = Manípis, magamáy. * Batir, sa matalínis ng̃a húna húna.
Sutileza. = Pagcanípis, pagcagamáy. * Pagcabátid, pagcatalínis sa húna húna.
Sutilidad. V. Sutileza.
Sutilizador. = Ang magapanípis, ang magapagamáy.
Sutilizar. = Pagpanípis, pagpagamáy. * Paghúna húna sa pagcabátid, sa pagcaígo.
Sutilmente. = Sa pagcabátir, sa pagcatalínis sa húna húna.
Sutorio. = Quinaárman sa pagbúhat sa mg̃a sapín, ug ang nahatong̃ód sa opicio sa pagcasapatero.
Suversion. = Pagcasóhi sa nahúsay, sa nahúsay.
Suversivo. = Ang magapabóloc, ang magagobót sa nahúsay ug maáyo.
Suvertir. V. Invertir.
Suyo. = Ia, iya.