B
Reading edition
BA
Baba. = Laoay, tilágac.
Babada, hueso de la cadera. = Payod.
Babador. = Panápton ng̃a ibítay sa liog sa mang̃a báta con mang̃áon sila, arón salólan sa mahólog.
Babaza que arrojan los animales espesa y pegajosa. = Laoay, tilágac.
Babazorro. = Bodong, boquídnon, sa oaláy caálam ug maáyong pagatóbang.
Babear. = Pagláoay, pagtilágac.
Babeo. = Idem.
Babieca. = Boang boang, hong̃og.
Babor. = Luyo, dapit sa oála sa mg̃a sacayán, con magtalícod sa olín ug maga atóbang sa dólong.
Babosa. = Mananáp sa España, diótay caáyo, ng̃a magaláoay sa canúnay.
Baboso. = Ang táuo ng̃a magaláoay caáyo.
Bacalao. = Talaóng̃an, toad toad. * Ang táuo ng̃a maníoang caáyo.
Bacanales. = Mang̃a piesta ug mg̃a dúla ng̃a malágsot ug mang̃íl-ad sa cánhing tiempo, sa pagtáhod sa mg̃a diotáhan sa ílang dios dios ng̃a guing̃ánlan ug Baco.
Bacante. = Ang babáye ng̃a nagasacót sa máong mg̃a dóla.
Bacía. = Panhonáoan, honáoan.
Bacin. = Pamos-ónan, vasong dagcó sa yota con sa tombága ng̃a calibáng̃an.
Báculo. = Cahoy, sogcod, songcod.
Bache. = Bohó ng̃a nahímo sa mg̃a cadalánan tong̃ód sa pagágui ug masóbsob sa mg̃a coche ug mang̃a mananáp.
Bachiller. = Ang táuo ng̃a tigpólong caáyo sa oaláy hingtóngdan.
Badajada. = Ang pagtóctoc sa dila sa ling̃ánay sa máong ling̃ánay.
Badajo. = Dila sa mg̃a ling̃ánay, ang póthao ng̃a nabítay sa talioála sa mg̃a ling̃ánay.
Badana. = Panit sa carnero ng̃a quinórti.
Bagaje. = Mananáp ng̃a pang̃abalsáhan.
Bagazo. = Opa, apóya.
Bahía. = Looc.
Bailador. = Hinabáy, magsalayáo, somalayáo, ang nagsayáo.
Bailar. = Sayáo, sabáy, pagquínampilang, sadsad, parang.
Bailarin. V. Bailador.
Baile. V. Bailar.
Baja. = Pagóbos sa bíli sa mg̃a balígya, sahol.
Bajamar. = Honás, honásan. * De la mañana. = Talinága. * De la tarde. = Taginhápon.
Bajamente. = sa dagcong pagpaóbos, sa pagcang̃íl-ad, sa pagcalágsot.
Bajar. = Naog, canáog, consad. * La cabeza. = Yang̃o, docó, tangdo. * Del monte. = Togbong, dolhog. * Alguna cosa, boyar rio abajo. = Ilig.
Bajel. = Bisan ónsang sacayána ng̃a dagcó, fragata, navío, bergantin, &c.
Bajelero. = Tagía con arraez sa bisan onsa ng̃a sacayán ng̃a dagcó.
Bajeza. = Buhat ng̃a daótan, malágsot, magíl-ad, bodhíon, pagcabódhi.
Bajo, lo que tiene poca altura. = Hamóbo. * De arena ó piedra. = Hunásan, tacot, hamábao, pongtod, pasil.
Bala. = Ponglo, bala.
Baladron. = Tabían, maandácon, holábon.
Balancear. = Quilas, lingga lingga, toang toang, quioag quioag.
Balandra. = Sacayán sa usá da ca taládoc.
Balandran. = Bistí ng̃a halagpád ug hatáas.
Balanza. = Timbáng̃an. * Ang tágsa ca pínggan sa mg̃a timbáng̃an.
Balar. = Tilí, honi, halá halá.
Balaustre. = Cahoy ng̃a hamóbo ug linálic, ng̃a idáyan dáyan sa mg̃a balcon, sa mg̃a corredor ug sa mang̃a hagdanán.
Balazo. = Pagcaigo sa bala ng̃a guican sa posil con sa lothang.
Balbuciente. = Ang díli macasángpot ug maáyo, yong̃it, tona tona.
Balcon. = Sandígan ng̃a cahoy con pothao ng̃a ibótang sa atobáng̃an sa mg̃a talambóan, arón somándig ang motámbo, sa oaláy catáhap sa pagcahólog, hambóyan.
Balconaje. = Ang pagcadághan sa mg̃a balcon sa mg̃a cabaláyan.
Baldar. = Bacól, piáng, quihod, quíang, opog, quimay, pingcao.
Balde. = Toong, timba, cabog, ihinóbig.
Baldear. = Pagbóbo sa tobig, pagbalónas, paghógas sa mg̃a cubierta con mg̃a salog sa mg̃a sacayán, ug sa lain lugar.
Baldío. = Yota ng̃a oalá pagbohátan ug pagatámnan.
Baldon. = Tampálas, polong ng̃a icaólao, daótan, mang̃íl-ad.
Baldonar. = Pagtampálas sa isigcatáuo, pagpamólong sa daótan.
Baldosa. = Ladriyo ng̃a pino ug lado.
Balija. = Panonódlan ng̃a pánit sa pagtípig sa mang̃a sólat ug sa bisan onsa.
Balijero. = Ang táuo ng̃a nagadála dála sa mg̃a sólat.
Balon. = Baát, bang̃a sa mang̃a mánggad ng̃a ibalilígya sa mang̃a domolóong ug magbalilígya. * Baat, bogcos sa papel.
Balsa. = Gáquit. * Danao, yotang tobígan.
Balsamina. = Palía.
Bálsamo. = Bálsamo, homót.
Balsear. = Pagtabóc sa mg̃a soba sa gáquit.
Balsero. = Ang nagahópot sa gáquit.
Baluarte. = Bantayán, ilíhan, lantáoan.
Ballena. = Ambohótan bong̃ansíso.
Ballenato. = Idem.
Ballesta. = Bosog, boyog.
Ballestear. = Ang paggámit sa bosog ug pagbóhi sa paná guican sa maong bosog.
Bambolear, bambolearse. = Oyog, doog doog, dolay dolay, soyásoy, tandog, sóngloy.
Banasta. = Bocág ng̃a dagcó ug haláoig.
Banasto. = Bocág ng̃a malíng̃in.
Banca. = Sacayán ng̃a guing̃álan ug bangca. * Lingcodánan ng̃a cáhoy maíng̃on sa usá ca lamesa ng̃a diótay.
Banco. = Licodánan ng̃a papán ug hatáas, ng̃a ádan pagalingcódan sa daghánan ng̃a táuo, ang ubán may sandígan sa licód. * De arena. V. Bajo de arena ó piedra.
Banda. = Bagcos ng̃a ibalábag sa táuo ng̃a nagabísti, guican sa abága ng̃a too sa quílid ng̃a dápit sa oála. * Dápit dínhi, dapit ng̃ádto, dápit dídtot, &c. * Dapig, caobán.
Bandada. = Panón sa mang̃a langgam.
Bandeja. = Sangga, sanggáan sa mg̃a vaso, ug sa bisan onsa.
Bandera. = Panápton ng̃a nagacaláin láin ug color, ng̃a itimáan sa mg̃a Guinhadían ng̃a hingtóngdan sa sacayán, sa cóta, sa bantayán, &c., ng̃a guitaólan ug guibitayán, bandela.
Banderola. = Bandélang diótay.
Bando. = Pagmantalá, pagbaláod.
Bandolero. = Caoatán, tulisán, magsosógat sa mang̃a cadalánan sa mang̃a táuo ng̃a nanagágui sa pagpang̃áoat ug pagpatáy caníla.
Bandullo. = Ang cadaghánan sa mg̃a tináe, tong̃ol.
Bandurria. = Tolónggon maíng̃on íng̃on sa sesta, sa guitara, ng̃a pagcablíton, sa usá ca pluma.
Banqueta. = Lingcodánan ng̃a diótay ng̃a guitaólan sa toló ca tíil.
Banquete. = Combida sa daghánan ug mahál ng̃a mang̃a calán-on ng̃a guinatambóng̃an sa dághan ng̃a mang̃a dinápit.
Bañadero. = Tubígan ng̃a pagalonáng̃an sa mang̃a mananáp, lonáng̃an, colonáng̃an.
Bañador. = Ang nagapalígo sa láin.
Bañar. = Ligo, digo.
Bañero. = Ang nagabáton sa mang̃a caligóan.
Bañil. V. Bañadero.
Bañista. = Ang muádto sa mg̃a caligóan.
Baño. = Caligóan, digóan, pagahogásan sa mang̃a bitíis ug mg̃a tíil. * Ang asúcal ng̃a guidíhog, guihílog sa matám-is.
Baptisterio. = Boñágan.
Baque. = Hagbong.
Baqueta. = Puthao con cahoy ba ng̃a isolód sa posil ug sa mg̃a lóthang, sa pagdásoc sa pólvora ug sa taco. * Castigo ng̃a guidáoat sa mang̃a soldados ng̃a saláan, ng̃a managágui águi sa tiloála sa duhá ca taláy sa ubán ng̃a isigcasoldados níla, ug guihámpac síla sa licód ng̃a hobó.
Baquetazo. = Hagbong.
Baqueteado. = Ang naánad na sa mg̃a calisdánan, ug sa mg̃a bóhat ng̃a mabóg-at.
Baraja. = Baraja, cadaghánan sa mg̃a dáhon ng̃a nagahímo sa baraja.
Barajar. = Pagsacót sacót, pagsácsac sa mg̃a dáhon sa baraja sa oalá pa ipáhat con ipanghátag hátag sa nanagsogál. * Pagdámag.
Barandado. = Ang cadaghánan sa mg̃a cáhoy ng̃a linálic sa mg̃a hambóyan, sa mg̃a corredor, sa mg̃a talambóan, &c.
Barandilla. = Hambóyan. * V. Balaustre.
Barangay. = Baláng̃ay, sacayán.
Baratar. = Pagcatagílis, pagcatagáilo.
Baratero. = Ang mang̃áyo sa barato sa nanagsogál.
Baratijas. = Mang̃a tolotagídyot sa bisan onsa ng̃a oaláy bali.
Baratillo. = Ang cadaghánan sa mg̃a molománggad ug mg̃a casangcápan ng̃a daan ug sa diótay ng̃a bili ng̃a ibalígya.
Barato. = Bisan onsa ng̃a ibalígya con guipálit sa diótay ug sa óbos ng̃a bili. * Ang masáyon pagadang̃áton. * Ang salapí ng̃a ihátag sa nacadáog sa sogal sa mg̃a táuo ng̃a nanagsólong ug guibóot nía.
Báratro. = Ang espierno, impierno.
Barba, parte de la cara que está debajo de la boca. = Solang. * Pelos que nacen en la cara. = Bong̃ot. Barbada. = Ang talicalá ng̃a póthao ng̃a ibótang sa ilálom, sa obos, sa solang sa mg̃a cabayo, ug isáb-it sa preno con sa bocado sa pagpogóng caníla. * Isda.
Barbado. = Bong̃óton.
Barbaja. = Tanóm sa España.
Barbar. = Pagsógor sa pagtobó sa bong̃ot sa mg̃a laláqui. * Pagsógod sa mg̃a gamót sa mg̃a tanóm.
Bárbara (santa.) = Solódlan, tipigánan sa pólvora sa mg̃a sacayán.
Bárbaramente. = Sa pagcabáng̃is.
Barbaridad. = Cabáng̃is, caísog ng̃a dagcó. * Bohat ng̃a guihanáycan sa oalá huná hunáon.
Barbárie. = Pagcabórong, pagcacólang sa maáyong pagtóon ug pagtódlo.
Bárbaro. = Mabáng̃is, mamomógos.
Barbecho. = Pagbóhat ng̃a nahaóna sa yota sa pagtanóm.
Barbera. = Ang asáoa sa barbero, sa magalálot.
Barbería. = Baláy ng̃a pagaalótan sa mg̃a táuo.
Barbero. = Magalálot, ang may opicio sa pagálot sa mg̃a táuo.
Barbihecho. = Ang táuo ng̃a inalótan ng̃a bág-o.
Barbilampiño. = Ang táuo ng̃a guihinágan sa bóng̃ot, ng̃a talágsa day bóng̃ot.
Barbilla. = Ang tomóy sa solang.
Barbinegro. = Ang táuo ng̃a may bóng̃ot ng̃a maítom.
Barbirubio. = Ang táuo ng̃a may bóng̃ot ng̃a mapóla pola, bolágao.
Barbirucio. = Ang táuo ng̃a may bóng̃ot ng̃a sináctan, sinámbag sa mapotí ug maítom.
Barbo. = Isda ng̃a may bóng̃ot.
Barbon. V. Barbado.
Barboquejo. = Ang sinta ug bisan onsa ng̃a igabáat sa cálo sa ilálom sa sólang.
Barbotar. = Pagsólte, pagpamólong ng̃a díli maásoy caáyo, pagtoná toná.
Barbudo. = Ang táuo ng̃a may daghan bóng̃ot.
Barbulla. = Ang banha sa mg̃a tíng̃og sa daghánan ng̃a mg̃a táuo ng̃a nanagsólti pagdóng̃an.
Barbullar. = Pagpamólong sa madalí caáyo ug sa dágcong banha.
Barbullon. = Ang mamólong sa madalí ug sa binóloc.
Barca. = Sacayán ng̃a diótay ng̃a panagátan, sacayán ng̃a guinagóyod sa mg̃a dágcong sacayán ug hinógtan sa olín.
Barcada. = Ang lólan ng̃a guidála sa mg̃a barca sa tágsa ca paglólan ug pagbálic bálic.
Barcaje. = Abang ng̃a ibáyad sa nagasacáy sa barca.
Barco. = Sacayán.
Barcolongo. = Sacayán.
Barda. = Tábon sa mg̃a álad ng̃a cóta, sa mg̃a sagbot con sa lain ng̃a italábon, arón dili ónta mang̃adáot sa pagólan.
Barloventear. = Pagábong sa háng̃in.
Barlovento. = Loyo ng̃a guinicánan sa háng̃in.
Barniz. = Igasínao sa mg̃a cahoy. * Igasínao sa náuong sa mg̃a babáye, bolit.
Barnizar. = Pagsínao sa mg̃a cáhoy, capol, bolit.
Barómetro. = Capandáyan sa pagíla sa cahodós sa háng̃in, sa mg̃a onós ug mg̃a baguio.
Baron. = Ng̃alan ng̃a igaásoy sa cahímtang ng̃a hatáas sa obán ng̃a mg̃a dágcong táuo.
Baronesa. = Asáoa sa dágcong táuo ng̃a guing̃álan ug baron.
Baronía. = Ng̃atanán ng̃a mg̃a dona ug ang yota ng̃a nahatong̃ód sa baron.
Barquear. = Pagsácay sácay sa barca.
Barquero. = Ang tagía ug ang nagabáton ug nagahópot sa barca.
Barquillo. = Tinápay ng̃a manípis, ug maíng̃on ing̃on sa hostias sa oaláy bínhi con levadura. * Guisáctan sa matám-is ug guilíquit sa pagcadágoay sa usá ca pinótol ng̃a bagácay, diot diot sa lúyong tomúy, ug dagcó sa lúyo.
Barquinazo. V. Baque.
Barra. = Pothao ng̃a hatáas ng̃a igacále ug igalíguat sa mg̃a bató ug mg̃a mabóg-at, sagóngsong. * Guiboáng̃an. V. Banco y Bajo de arena ó piedra.
Barraca. = Payág, baláy ng̃a diótay sa mg̃a cabalánan, balong balong.
Barragana. = Babáye ng̃a sandil, camaáyo.
Barraganería. V. Amancebamiento.
Barranca. = Sapá, alaguían sa tubig sa ólan, balaháan.
Barranco. V. Barranca. * Caculian sa mg̃a bóhat.
Barrancoso. = Lugar ng̃a may daghánan ng̃a mg̃a sapá, mg̃a balaháan.
Barrear. = Paglíbot sa bisan ónsang lugála sa mg̃a cahoy, pagálad.
Barredor. = Maninílhig, ang nagasílhig.
Barredura. = Sinílhig, sinilhígan.
Barrena. = Locob, bilíbod, hilíhod, quilícot.
Barrenar. = Idem. * Pagbohó.
Barrendero. V. Barredor.
Barreno. V. Barrena.
Barreño. = Baso con panonódlan ng̃a dagcó sa yóta ng̃a pagahogásan sa mg̃a pínggan.
Barrer. = Pagsílhig.
Barrera. = Lugar ng̃a pagacoháan sa yóta ng̃a igabóhat sa mg̃a colon.
Barriga. = Tian, tiyan.
Barrigon. = Dágcong tian.
Barrigudo. = Ang may dágcong tian.
Barril. = Bariles, solódlan sa vino, sa súca, &c., ng̃a binóhat sa mg̃a papán.
Barrio. = Pagmólo, baláng̃ay, lugar ng̃a guimpóy-an sa píla ca búoc ng̃a táuo.
Barrizal. = Cayanáng̃an, pisácan.
Barro. = Yanáng, pisac.
Barroso. V. Barrizal.
Barrote. = Toong.
Barruntar. = Tahap, taghap, húna húna, hang̃op.
Barullo. = Pagcabóloc, pagcasacót, pagbánha sa daghánan ng̃a mg̃a táuo, boruca.
Barzon. = Paglacát sa oaláy tuyo.
Barzonear. = Idem.
Basa. = Lingcodánan, tilingdógan, himotáng̃an, tiílan sa mg̃a columna ug mg̃a ladáoan.
Basalto. = Bató sa color ug cagáhi sa póthao.
Basamento. V. Basa.
Basca. = Calóod sa guinháoa.
Bascosidad. = Hugao.
Base. V. Basa.
Basílica. = Palacio, baláy ng̃a hadiánon. * Singbahán ng̃a dagcóan ug matahóm.
Basquear. = Paglóod.
Basquiña. = Saya ng̃a maítom, ng̃a ibísti sa mg̃a babáye sa ibábao sa obán.
Bastar. = Igo, adang na, ondang, toman, obay obay.
Bastardo. = Anac sa mg̃a táuo ng̃a díli síla macagmíño bisan bóot pa ónta.
Bastidor. = Toclang.
Bastimento. = Balon, cadaghánan sa mg̃a colán-on.
Baston. = Sogcod, songcod.
Bastonazo. = Bonal sa sogcod.
Bastonero. = Ang táuo ng̃a magabóot sa mg̃a nanagsayáo ug magatódlo sa mg̃a táuo ng̃a magapádang sa pagsabáy.
Basura de mar ó rio, broza. = Salíbog, loloc.
Basura. = Hogao, saguibónhon, ta-i sa mg̃a mananáp, íti sa mg̃a lánggam.
Bata. = Bisti ng̃a hatáas ng̃a guibísti sa mg̃a laláqui sa baláy.
Batacazo. = Hagbong.
Batahola. = Banhá, saba.
Batalla. = Pagáoay, pagpang̃óbat.
Batallador. = Maquiaoáyon, tigáoay, mang̃ong̃óbat.
Batallar. = Pagáoay, pagpang̃óbat, pagdámag.
Batallon. = Pagcadághan sa mg̃a soldados ng̃a nagacabáhin bahin sa mg̃a tapoc tapoc.
Batan. = Pagabonálan sa mg̃a panápton ug sa mang̃a pánit.
Batanar. = Pagbónal, paglígis sa mang̃a panápton ug sa mg̃a pánit.
Batanear. = Pagbónal, pagcastigo sa mg̃a táuo.
Batata. = Tanóm ng̃a may onód sa gamót maíng̃on íng̃on sa camote.
Batea. = Batía, dolang.
Batel. = Sacayán diótay, bote.
Batería. = Cadaghánan sa mg̃a lothang ng̃a guitáod sa mg̃a cota ug mg̃a bantayán, sa pagsócol sa mang̃a caáoay.
Batir, revolver algo. = Colocóso, coso coso, labógay, simbóg, sambóg. * V. Aplastar, aplastarse algo, arruinarse algo, arruinar. * Plata, &c. = Bacbac.
Batista. = Panápton ng̃a píno, manípis ug maputí caáyo, sa lino.
Baturrillo. = Pagcasacót sa daghánan ng̃a mg̃a botang ng̃a díli ang̃ay. * Ang pagpamólong ng̃a sinacót ng̃a oaláy cahológan.
Baul. = Caban, panunúdlan sa mg̃a bísti ug sa bisan onsa.
Bauprés. = Cahoy ng̃a dagcó ng̃a binútang ug guióbay sa dólong sa mg̃a sacayán, sa pagpalíg-on dihá niána sa mg̃a estay sa mg̃a foque.
Bautismal. = Ang nanong̃ód sa pagbúñag.
Bautismo. = Ang pagbóñag, ang nahaúna sa mang̃a Sacramento sa átong Inahán ng̃a ang santa Iglesia.
Bautisterio. = Ang lugar sa pagbóñag, ng̃a pagaboñágan, boñagán, lugar ng̃a guibotáng̃an sa boñagán.
Bautizante. = Bomolóñag, ang nagabóñag.
Bautizo. V. Bautismo.
Bayeta. = Panápton ng̃a guigáma sa balahíbo sa mang̃a carnero.
Bayeton. = Como el anterior.
Bayo. = Ang may color sa boláoan.
Bayoneta. = Hing̃aníban sa mg̃a soldados, ng̃a guipanóp-ot ug guitáod nila sa tomóy sa ílang mang̃a pusil.
Bayonetazo. = Pagsóntoc sa bayoneta.
Baza. = Ang cadaghánan sa dáhon sa baraja ng̃a guihípos sa nagasogál ug ibútang tong̃ód canía: pagsácoat sa mg̃a dáhon con sa mg̃a carta ang nagasogál sa baraja ug nacadáog.
Bazo. = Baga.
Bazucar. = Quinó, og og, cono.
BE
Beata. = Babáye ng̃a maampóon.
Beaterio. = Baláy ng̃a guimpóy-an sa mg̃a beata, sa mg̃a babáye ng̃a maampóon.
Beatificar. = Ang pagmatóod sa Santos ng̃a Papa sa pagcasantos sa mg̃a táuo ng̃a nanagalágad ug maáyo sa Dios, sa buhi pa síla.
Beatitud. = Ang paghimáya sa Lang̃it, capaládan, cabolahánan ng̃a dayon. * Ng̃alan ng̃a icahing̃ánlan sa Santos ng̃a Papa.
Beato. = Boláhan, paládan sa oaláy catapúsan. * Ang magatúman sa mg̃a bóhat sa pagcacristianos. * Ang guipacasantos na sa Santos ng̃a Papa.
Bebedero. = Ilímnan, pagaímnan sa mg̃a lánggam, ilimnánan.
Bebedizo. = Tobig ng̃a ilímnon.
Bebedor. = Hing̃ínom, palaínom, palaimnánon, hobgánon.
Beber. = Inom, tong̃ab. * Para catar ó probar. = Dimdim. * Los perros y otros brutos. = La-lá. * De bruces. = Suyup.
Bebida. = Ilímnon.
Bebido. = Ang nacaínom labí sa casadáng̃an.
Beca. = Timáan ng̃a guinabísti sa mang̃a colegiales, ng̃a máo ang úsa ca tinábas con bagcos ng̃a panápton, ng̃a guicóros níla sa atobáng̃an sa dóghan, guitóngtong níla sa mg̃a abága, ug guipamítay níla ang duhá ca tomóy sa ílang licód.
Becerrillo, lla, to, ta. * V. Becerro.
Becerro. = Nati, anac sa toro ug sa baca.
Bedel. = Ang nagabántay sa pagátang sa mg̃a estudiantes sa aula, sa escolahán, sa pagatón-an.
Befa. = Pagyóbit, pagtámay, pagtíao ng̃a mabóg-at.
Befar. = Pagyóbit, pagtíao, pagtámay.
Befo. = Langbi, langbic.
Bejuco. = Ooáy, hanámhan, palásan, manónton, tagalóla, &c.
Bejuquillo. = Talicalá ng̃a boláoan ng̃a idáyan dáyan ug ibítay sa liog sa mg̃a táuo.
Beldad. = Caáñag, catahóm, caníndot.
Beleño. = Tanóm.
Beleso. = Tanóm.
Belfo. = Ang táuo ng̃a guibitáyan sa ng̃abil sa obus. * V. Befo.
Belicoso. = Mang̃ong̃óbat, ang táuo ng̃a naánad sa pagpang̃óbat, sa pagáoay, maquiaoáyon, tigáoay.
Bellaco. = Táuo ng̃a dáutan, tampalásan, malágsot, mang̃íl-ad, matámas támas.
Bellaquear. = Pagtampálas, pagbóhat ug pagpamólong sa mg̃a bóhat ug mg̃a polong ng̃a dáutan, pagtámas támas.
Belleza. V. Beldad.
Bello. = Matahóm, maníndot, maáñag.
Bellota. = Bong̃a sa mg̃a cáhoy ng̃a guing̃álan encina, roble ug sa obán pa ng̃a maíng̃on íng̃on: maíng̃on caná sa dágoay sa bóng̃a ng̃a malámon.
Bendecir. = Pagdaláng̃in, pagbendicion.
Bendicion. = Daláng̃in, bendicion.
Bendito. V. Beato. * Santos.
Benedícite. = Polong ng̃a linatín ng̃a icapang̃áyo sa mg̃a Padre ug licencia con pagtógot sa ílang mang̃a ponóan.
Beneficencia. = Pagtábang, paglában sa isigcatáuo, pagbóhat canía sa maáyo.
Beneficiar. = Ang pagbóhat sa mg̃a bóhat ng̃a maáyo, pagcalóoy, pagpoáng̃od.
Beneficio. = Caáyo, caayóhan. * Pagbóhat sa yota arón homátag sa maáyong panúig. * Pólos ng̃a quinóha sa mg̃a Padre sa ílang pagcacura.
Beneficioso. = Polos, catigayónan.
Benéfico. = Ang magatábang, magalában ug magabóhat sa mg̃a caayóhan sa isigcatáuo.
Benemérito. = Ang tacós ng̃a pagacaloóyan ug tagáan sa maáyong dóng̃og ug sa maáyong opicio.
Benévolo. = Ang táuo sa malómong cásing cásing. * Ang mahagúgma ug magapalángga sa lain.
Benignidad. = Poáng̃od, paghinóclog. * Pagcalínao.
Benignísimo. = Mapoang̃ódon, mahinoclógon oyámot.
Benigno. = Táuo ng̃a malómo, mayómyom, manáya naya, alaíhan, mapoang̃ódon, mahinoclógon, sa maáyong cásing cásing, sa maháoan ng̃a búot.
Berbiquí. V. Barrena.
Bercería. = Pagbaligyáan sa mg̃a berzas ug obán pang mg̃a ótan.
Berengena. = Talóng.
Berengenal. = Yotang guitámnam sa mg̃a talóng.
Bergante. = Tampalásan, táuo ng̃a oaláy caúlao.
Bergantin. = Sacayán sa duhá ca talároc.
Berlina. = Coche sa duruhá ca lingcodánan.
Bermejear. = Pagpóla pola.
Bermejo. = Mapóla pola, ing̃on sa color sa boláoan.
Bermejuela. = Isda sa mg̃a sobá sa España.
Bermellon. = Color ng̃a mapóla, lino.
Berrera. = Tanóm.
Berrido. = Ting̃og sa baca.
Berrin. = Ang nanoyó, nasocó, naligótgot, nabaláca caáyo.
Berrinche. = Casucó, panoyó, caligótgot, caáquig ng̃a dagcó.
Berro. = Tanóm ng̃a pagaotánon.
Berroqueña. = Bató ng̃a may color maíng̃on íng̃on sa abó.
Berza. = Otan, tanóm ng̃a maáyong otan.
Besamanos. = Pagháloc sa camót sa hadi.
Besana. = Ang nahaónang tádha con tódlis sa pagdáro sa yota.
Besar. = Haloc, pagháloc.
Beso. = Idem.
Bestia. = Mananáp. * Ang táuo ng̃a borong caáyo, ug ng̃a oaláy quinaádman bisan diriót.
Bestial. = Pagcaoaláy bóot. * Cailíbgon ug bohat ng̃a mang̃íl-ad.
Bestialidad. = Como el anterior.
Bestialmente. = Sa pagcang̃íl-ad, maíng̃on sa mananáp.
Besucar. = Pagháloc sa masóbsob.
Besugo. = Isda sa obán ng̃a mg̃a cadagátan sa España.
Besuguero. = Ang nagabalígya sa mg̃a isdang besugo. * Tagá ng̃a igadácop sa mg̃a besugo.
Beta. = Pisi sa mg̃a sacayán, pinótol ng̃a pisi, sa pisi.
Betun. = Bolit.
Bezote. = Bitay bítay, ariyo ng̃a guinabítay sa canhing tiempo sa mg̃a tagpilipino sa ng̃abil sa óbus.
Bezudo. V. Befo.
BI
Biblia. = Ang santos ng̃a Sulat.
Biblioteca. = Catilíngban, cadaghánan sa mg̃a libro.
Bibliotecario. = Ang magabántay ug magabáton sa mg̃a libro.
Bicenal. = Ang pagcadógay, ang cadogáyan sa caloháan ca túig.
Bicoca. = Cotang diótay, bantayán, lantáoan, ilíhan ng̃a díli malíg-on caáyo. * Bisan onsa ng̃a oaláy bali.
Bicho. = Mananáp ng̃a diótay ng̃a oaláy hingtúngdan ng̃a ng̃alan. * Ang táuo sa malágsot ug calatáoan, ng̃a dágoay.
Bien. = Caáyo, caayóhan, catigayónan, bahándi.
Bienal. = Ang cadogáyan, ang pagcadógay sa duha sa duruhá, sa tagórha, sa tinagórha ca túig.
Bienaventurado. V. Beato.
Bienaventuranza. V. Beatitud.
Bienestar. = Catigayónan, maáyong pagcabótang.
Bienhablado. = Ang mamólong sa maáyong pagtáhod, ang díli magalíbac sa isigcatáuo.
Bienhechor. V. Benéfico.
Bienquerer. V. Apreciar.
Bienquisto. = Ang guihigógma, tauo ng̃a may maáyong dóng̃og.
Bienvenida. = Ang pagábi abi sa bág-o miábot, ang calípay tong̃ód sa pagábot sa atong ila.
Bigamia. = Ang pagcamíño sa bálo, ang icadúhang pagcamíño sa bisan quinsang táuo.
Bígamo. = Ang guicasál, ang namíño sa nacadohá.
Bigardo. = Ang tigsódoy sódoy lamang sa díli macógi sa pagbóhat, ang malibod líbod.
Bigote. = Bong̃ot sa ng̃abil sa itáas.
Bilioso. = Ang magaláoy ug mahágcot.
Billa. = Ang pagsolód sa usá ca malíng̃in sa bohó, sa sogál ng̃a guing̃álan ug billar.
Billon. = Usá ca libo ng̃a calibóhan.
Bimestre. = Ang cadogáyan, ang pagcadógay sa dohá ca bolan, sa dohá, sa tagódha, sa tinagódha ca bólan.
Biografía. = Casayódan sa quinabóhi sa mg̃a táuo.
Biombo. = Pagasalípdan, bongbong ng̃a binóhat sa panápton ng̃a piníntal, ng̃a icabálhin bálhin bínsan díin, ug masáyon hipóson ug pilóon.
Bípede. = Ang may duhá lang ca tíil.
Birloche. = Coche sa dorohá con sa ópat ba ca rueda ug may dohá ca lingcodánan.
Birola. V. Argolla.
Birrete. = Calo calo ng̃a mapóla ng̃a ihátag sa Santos ng̃a Papa sa mg̃a Cardenales, sa pagtógot caníla sa ilang bag-ong cahímtang.
Bisabuelo. = Amahán sa apóhan, song̃áy.
Bisagra. = Capandáyan sa póthao con sa tombága, sa pagpogóng, pagábli, pagócab ug paglócab sa mg̃a tacop ug mg̃a talambóan.
Bisiesto. = Túig ng̃a pagaisípan sa caluháan ug siám ca adlao sa íang bólan sa Febrero.
Bisojo. = Libat, balábag ug matá, solimáo.
Bisturí. = Capandáyan sa mg̃a mananámbal, maíng̃on sa labajang diótay, ng̃a igacádlit sa may quinahánglan.
Bitácora. = Panonódlan sa padalóman.
Bituminoso. = Ang may bolit, ang binolítan.
Bizarría. = Pagcaang̃áyan, pagcabáihon. * Pagcaísog, pagcaoaláy catálao ug cahádloc.
Bizarro. = Ang oaláy cahádloc. * Malólot.
Bizcocho. = Tinápay ng̃a tinosta, tinapá. * Tinápay ng̃a sináctan sa ítlog ug sa matám-is, ug maáyo sa sopas sa socolate ug sa pagtónlob sa vino.
Bizma. = Hampol, haclop.
Biznieto. = Ang anac sa apó.
BL
Blanco, por haber perdido el color. = Doás, mapotí. * Animal. = Ogís.
Blancura. = Maputí, pagcaputí.
Blandamente. = Sa pagcahómoc, sa pagcalómo, sa pagcahínay hinay, sa pagcaálam alam, sa pagcaánam anam.
Blandear. = Pagláin sa húna húna, pagárang adang, pagoloóndang. * Pagáng̃ay, pagóyon.
Blandir espada ó sable. = Oloy, holot. * Moverse cosa larga con agitacion trémula. = Lobay, boyóc.
Blando. = Mahómoc, malómo. * Bien cocido. = Latá. * Suave al tacto. = Yocyoc, hanglas, hinlo, homoc.
Blandon. = Candela sa tálo ng̃a dagcó ug mabagá. * Candelero con bolotáng̃an sa candela ng̃a dancóan.
Blandura. = Cahómoc, pagcahómoc.
Blanqueador. = Magpolotí, ang magapotí.
Blanquear. = Pagpotí.
Blanquecino. = Doás.
Blanqueo. = Pagpotí.
Blanquete. = Icadíhog sa mg̃a babáye arón pagaíngnon ng̃a mapotí síla.
Blanquizco. = Doás.
Blasfemador. = Ang mamólong sa mg̃a pólong ng̃a mang̃íl-ad oyámot contra sa Dios.
Blasfemar. = Pagpamólong sa daótan ug mang̃íl-ad caáyo contra sa Dios.
Blasfemia. = Polong ng̃a mang̃íl-ad ug maláo-ay contra sa Dios ug contra opód sa isigcatáuo.
Blason. = Dang̃in, bansag.
Blasonar. = Idem. * Andac.
Blonda. = Panápton ng̃a binoldáhan ng̃a icadáyan dáyan sa mg̃a bísti sa mg̃a babáye.
Bloquear. = Paglíbot, paglípot sa mg̃a cota ug sa mg̃a calongsódan, sa pagpang̃óbat ug sa pagcóha caníla.
Bloqueo. = Ang paglíbot, ug paglípot sa mang̃a caáoay sa mang̃a longsod, cútub sa lugar ng̃a díli hiabótan sa mang̃a bala sa mang̃a lóthang, sa mg̃a tagilóngsod, arón díli pagasódlan sa mang̃a calán-on ug sa mang̃a quinahánglan sa pagsócol.
BO
Boa. = Saoá ng̃a dagcóan.
Boato. = Pagpadáyeg ng̃a guilabíhan, pagháyag sa pagcadágcong táuo ug sa catigayónan sa bisan quinsa.
Bobada. = Pacahóng̃og, bóhat con pólong ng̃a oaláy hingtúngdan, cáoang.
Bobamente. = Sa pagcaoaláy hingtúngdan, sa pagcacáoang.
Bobarron. = Bodong, hóng̃og, bong̃og ng̃a dagcó.
Bobatel. V. Bobo.
Bobático. V. Bobamente.
Bobazo. V. Bobarron.
Bobear. = Pagtinóntos, paghóng̃og, pagbóng̃og, pagbóhat, pagpamólong sa oaláy polos.
Bobería. V. Bobada.
Bobillo, lla, to, ta. V. Bobo.
Bobísimamente. V. Bobamente.
Bobo. = Ang táuo bodong, hong̃og, bong̃og, hodong, boang boang.
Bobon, boboncillo, bobote. V. Bobarron.
Boca. = Bába. * Torcida. = Hioi. * Pequeña, recogida. = Himos. * De rio, entrada. = Guiboáng̃an. * Capacidad de lazo ó trampa. = Laáng. * Arriba. = Hayang, tighayá, holos. * Abajo. = Colob, hapa, dagpa, yaob.
Bocacalle. = Sodlánan sa usá ca dalan.
Bocado. = Pináac, tináng̃ag, inángcab, pináhit, pinánghit, inítlib.
Bocal. = Saro sa bábang diótay.
Bocamanga. = Báhin sa mangga sa mg̃a bistí ng̃a labíng hadóol sa camót.
Bocanada. = Ang tobig, vino, &c., ng̃a mahodót sa atong bába sa tagsa ca pagínom. * Ang aso ng̃a ipaági sa bába sa pagtabaco. * Cadaghánan sa mang̃a táuo ng̃a nanagsighagóot síla. * De viento. = Boso boso, bos-og, damag, ambac.
Bocateja. = Ang nahaónang tesa sa mg̃a atóp, dapit sa balisbísan.
Bocaza. = Bábang dagcóan.
Bocina. = Bodyong. * Quinháson ng̃a dagcó, maputí ug binódcan sa maítom.
Bochorno. = Alang̃á-ag, alang̃íi, aling̃ása.
Boda. = Pagcasál, ang conbida sa baláy ng̃a guicáslan.
Bodega. = Pinsa, silong, lugar sa ilálom sa baláy ng̃a pagasódlan sa bisan onsa dihá.
Bofe. = Baga.
Bofetada. = Sagpá, tagpá, sombag. * De revés. = Tampalíng.
Bofeton. = Como las dos anteriores.
Boga. = Isda sa mang̃a sobá sa España, ug sa mang̃a cadagátan. * Ang paggáod, paggayóng, pagbógsay.
Bogada. = Ang paglacát sa sacayán ug ang guitolínan sa tagsa ca paggáod.
Bogador. = Tiggáod, gomaláod, gomalayóng, bomológsay tigbógsay.
Bogante. = Idem.
Bogar. = Paggáod paggayóng, pagbógsay.
Bogavante. = Ang nahaónang gomaláod sa mg̃a sacayán.
Boj. = Cahoy sa España, madálag ug magahí, matíga caáyo.
Bojar. = Paglíbot, paglípot sa mg̃a capopód-an, sa mg̃a polo.
Bojeo. = Ang pagcadagcó, ang cadagcóon sa mg̃a polo, con sa yota ba.
Bojo. = Idem.
Bola. = Malíng̃in.
Bolchaca. = Poyo poyo, bolseta, panonódlan sa salapí con sa bisan onsa ng̃a guinatáod sa mg̃a bísti sa mg̃a táuo dapit sa solód, dápit sa sapao, sa ilálom.
Bolero. = Somalayáo magsalabáy, magsalayáo. * Ang mang̃íta sa cabohían sa íang pagsayáo. * Sabáy, sayáo sa España, sones ng̃a guing̃álan ug bolero.
Boleta. = Diótay ng̃a papel ng̃a sinolátan cotob sa may quinaháglan, ug ng̃a ihátag sa táuo ng̃a quinahanglánon niána.
Boletin. = Camatoódan sa pagpaníng̃il ug sa pagdáoat sa salapí. * Papel ng̃a sinolátan sa pagsolód sa mg̃a dola.
Bolillo. = Cáhoy ng̃a diótay ng̃a may silbi sa pagbóhat sa mg̃a sagigoálo con mg̃a cordon, mg̃a pisi sa igagáma, sa bohóc, &c., con sa mg̃a sintas.
Bolina. = Banhá, pagsínggit sa mg̃a táuo ng̃a nanaglális lális, nanagáoay. * Pagsacáy sa bolina, sa pagatóbang ug pagpólos sa háng̃in.
Bolsa. V. Bolchaca.
Bolsear. = Pagconót conót sa mg̃a bisti ug sa mg̃a panápton.
Bolsico. = Poyo poyo ng̃a diótay.
Bolsilla. = Idem. * Panonódlan sa salapí.
Bolsillo. = Idem.
Bolsita. = Idem.
Bolson. = Poyo poyo ng̃a dagcóan.
Bollar. = Pagmárca, pagtimáan sa mg̃a panápton, arón hingbalóan ang lugar ng̃a guibohátan ug guiháblan.
Bollo. = Tinápay ng̃a diótay, ng̃a sináctan sa manteca, itlog, &c.
Bomba. = Capandáyan sa paghinóbig sa mg̃a sacayán, ug sa ubán ng̃a mg̃a tubígan ng̃a halálom. * Malíng̃in ng̃a pothao ng̃a pagapónan sa pólvora ug ipalopád, arón magobá ang mg̃a cabaláyan ug mg̃a baluarte.
Bombardear. = Pagbóhi sa mg̃a bomba ng̃a sinódlan sa pólvora.
Bombardeo. = Idem.
Bombardero. = Ang magasolód sa pólvora sa mg̃a bomba ug magabóhi, magapalopád caníla.
Bombazo. = Ang tonóg, ang botó sa bomba.
Bombear. V. Bombardear.
Bombo. = Tambol ng̃a dagcóan ng̃a ubán sa mg̃a tolónggon ng̃a icahímo sa música. V. Aturdido y Atolandrado.
Bonachon. V. Afable.
Bonancible. = Calínao, pagcaháoan sa calibótan.
Bonanza. = Idem.
Bonazo. = Táuong maquigdaítong, maáyo, sa maáyong batásan. * V. Afable.
Bondad. = Caáyo, pagcaáyo.
Bondadoso. = Ang táuo ng̃a maáyo. V. Afable y Apacible.
Bonete. = Calo calo sa opát ca tomóy ng̃a itáod ug ibótang sa olo ang mg̃a Padre ug mg̃a colegiales.
Bonificar. = Pagáyo.
Bonito. = Matahóm, sa maáyong dágoay, sa maáyong báihon, maáñag. * Isda sa mg̃a cadagátan sa España.
Bonzo. = Ang Padre, ang nagacura sa mg̃a insic.
Boqueada. = Pagting̃á, pagtíng-ab.
Boquear. = Pagng̃áng̃a, pagbang̃áng̃a, paghing̃ótas.
Boquera. = Alaguían sa tóbig sa mg̃a sobá arón mamasáyon ang pagbó-bo sa yota ug sa mg̃a tanóm.
Boqueron. = Bohó, bang̃ág ng̃a dagcó. * Isda sa mang̃a dagat sa España.
Boquete. = Alaguían, bohó, bang̃ág ng̃a diótay, ng̃a masígpit.
Boquiabierto. = Ang táuo ng̃a sigbang̃áng̃a.
Boquiancho. = Ang may dagcó ug halagpád ng̃a bába.
Boquihendido. = Yacmo, yacmol.
Boquilla. = Ang ablí, ang bohó dapit sa obus sa tágsa ca páa sa calson, sa mg̃a salooál. * Ang alaguían sa tobig sa mg̃a daplin sa mg̃a balaháan. * Ang sop-ot ng̃a diótay ng̃a isóp-ot sa clarinete, &c., sa pagtáihop.
Boquinegro. = Ang may ug bába ng̃a maítom ug mang̃a ng̃abil ba.
Boquiroto. = Ang masáyon mamólong sa bisan onsa, ang tabían.
Boquirubio. = Ang táuo ng̃a magatúg-an sa ng̃atanán ng̃a hingbalóan sa oaláy catungdánan ug quinahánglan.
Boquituerto. = Hioi.
Borballar. = Olbog.
Borbollon. = Bondáog, olbog.
Borboton. = Como el anterior. * Pagpamólong sa madalí caáyo.
Borceguí. = Sapín ng̃a moábot cótob sa bagtac.
Borda. = Ang sandígan sa ibábao sa salog, sa cubierta, sa mg̃a sacayán.
Bordada. = Ang paglacát, ang guitolínan sa mg̃a sacayán sa tágsa ca pagbíra bira con pagbálic bálic.
Bordado. = Ang guilíloc, ang biboldáhan, ang panápton con bisan onsa pa ng̃a guibotáng̃an sa mang̃a bólac con lain ng̃a dágoay, sa pagágui agui ug pagtolotóngtong sa igagáma, &c.
Bordador. = Bomolórda, magbobórda, ang nagabórda, ang macagáma sa mg̃a bólac bólac con sa lain ng̃a dagoáya sa mg̃a panápton.
Bordadura. = Ang pagbólda ug ang binólda.
Bordar. = Paglabra, pagbólda sa mg̃a panápton.
Borde. = Daplin, ng̃ilít, dalíli, sidsid, toletíhan, ng̃abil. * Ang táuo ng̃a díli anac sa guintiayónan, sa magtiáyon, sa mg̃a táuo ng̃a quinasál, anac sa olítao ug sa dalága.
Bordear. = Pagbíra bira.
Bordo. = Ang quilid sa mg̃a sacayán dapit sa goa. * Ang maong sacayán. * Ang pagpunta, pagtóon, pagdólong sa mg̃a sacayán sa luyo ug sa luyó con manóngsong síla sa háng̃in, sa pagábong ug sa pagsácop sa háng̃in ng̃a tolód, ng̃a maáyo. * Sogcod, songcod ng̃a hatáas. * Coldas ng̃a mabagá sa mang̃a sesta, mg̃a rabel, &c.
Borla. = Ponpon, pongpong, pamalóngpong, palóngpong. * Cerdas que cuelgan de los puños ó de las empuñaduras de campilanes, &c. = Colíli.
Bornear. = Tooang, toang, taquílid. * Pagtóyoc sa mg̃a sacayán ng̃a guilaoígan, sa pagbálhin sa háng̃in con sa sológ. * Paglálic, pagsápsap sa mang̃a cáhoy ug mg̃a columna sa libót.
Borni. = Langgam ng̃a manágit.
Borona. = Daoa.
Borra. = Balahíbo ng̃a mabagá ug hamóbo sa mang̃a carnero, balahíbo sa mg̃a canding. * Lalóg sa vino, sa lana, &c.
Borrachear. = Paghobóg sa masóbsob.
Borrachera. = Pagcahobóg, cahobóg.
Borrachez. = Idem. * Pagcaoalá sa bóot.
Borrachísimo. = Ang hing̃ínom, hobgánon, ang mahobóg caáyo, oyámot, lotong pagcahobóg.
Borracho. = Hobóg, hobgánon.
Borrachon. V. Borrachísimo.
Borrachuela. = Tanóm.
Borrador. = Nahaónang solat ng̃a hohoálon pa.
Borraja. = Tanóm.
Borrajear. = Pagsólat sa oaláy túyo, sa pagtíao tíao lamang.
Borrar. = Panas, hanap, pala.
Borrasca. = Onós, pagcahodós, cahodós, baguio.
Borrascoso. = Háng̃in ng̃a mahodós caáyo. * Lugar con dágat ba ng̃a pagaonósan sa masóbsob.
Borregada. = Cadaghánan sa mang̃a carnero.
Borrego. = Ang carnero ng̃a báta pa. * Táuo ng̃a oaláy quinaádman.
Borreguero. = Baquero, ang magbalántay sa mg̃a carnero.
Borreguillo. = Carnero ng̃a diótay pa.
Borricada. = Cadaghánan sa mg̃a borrico. * Pólong con bóhat ba ng̃a oaláy hingtóngdan, ng̃a binóang ng̃a oalá húna hunáon ug maáyo.
Borrico. = Mananáp ng̃a maíng̃on ing̃on sa cabayo, apan diot diot, ug ang dalónggan nía dagcó ug hatáas. * Táuo ng̃a oaláy quinaádman bisan didíot.
Borricon. = Idem. * Ang táuo ng̃a moilóbon caáyo, ng̃a magaántos oyámot.
Borriquero. = Ang magbalántay sa mg̃a borrico.
Borro. = Nati, anac sa carnero ng̃a diótay pa.
Borron. = Tinóltog sa tinta, pinánas, pinála.
Borroso. = Ang may daghan lalóg.
Boscaje. = Cadaghánan sa mg̃a cáhoy ng̃a nanagbános caáyo.
Bósforo. = Saoang, alaguían sa usá ca dagat sa talioála sa duruhá ca yóta ug ng̃a mosógat sa lain ng̃a dágat.
Bosquejar. = Pagpintál sa bisan onsa sa pagcabáol pa ug díli híngpit, pagsógod sa bisan ónsang bóhat, ug pagándam ba, sa díli paghománon.
Bosquejo. = Bisan ónsang bóhat ng̃a guisógdan ug oalá tapóson, humánon.
Bostezador. = Mahohóyab, ang mohóyab.
Bostezar. = Hoyab.
Bota. = Panonórlan sa vino, sodlánan sa vino: mahímo caná sa usá ca pánit ng̃a diótay ng̃a tinahí ug binolítan sa solód, sa salong. * Sapín ng̃a pánit ng̃a magatábon sa tíel ug sa páa hasta sa bagtac con cotub sa tohod.
Botador. = Ang nagabalíbag, tigbalíbag. * Capandáyan sa póthao sa pagíbot sa mg̃a lansang ng̃a díli icaíbot sa cómpit, sa sipit.
Botafuego. = Cáhoy ng̃a guitaólan sa tomóy sa mecha ng̃a dinagcótan, sa pagsílsil sa artillero cútub sa halayó, sa pólvora ng̃a guisébo sa mg̃a lothang.
Botalon. = Cáhoy ng̃a hatáas ng̃a magámit sa mg̃a sacayán con may quinahánglan.
Botamen. = Cadaghánan sa mg̃a panonódlan sa vino, sa tubig, &c., ng̃a guilólan sa mg̃a sacayán.
Botana. = Cáhoy ang diótay ug malíng̃in ng̃a igatábon sa mg̃a bohó sa mg̃a pánit ng̃a panonódlan sa vino. * Ang hampol ng̃a ibótang sa mg̃a samád ug mg̃a hobág.
Botánica. = Quinádman ng̃a nahatong̃ód sa mg̃a tanóm, sa pagíla sa tagsa tagsa, ug sa mg̃a capuslánan níla.
Botánico. = Ang táuo ng̃a may quinaádman sa pagíla sa mg̃a cáhoy ug mg̃a tanóm.
Botanista. = Idem.
Botar. = Balíbag, salibáy, tolód, yabo.
Botaratada. = Polong con bóhat ba sa táuo ng̃a magáan ug boot.
Botarate. = Boang boang, táuo ng̃a magáan ug boot, colidó, miné.
Botavante. = Cáhoy ng̃a hatáas, ng̃a guitaólan sa tomóy sa usá ca pothao ng̃a matalínis, ng̃a guibáton sa mg̃a nagasacáy sa pagsócol ug pagpogóng sa boot mobángga caníla.
Bote. = Pagbónal, pagpócpoc, pagsóntoc sa bángcao, salapáng, sombilíng, &c. * Pagómpoc sa bala, bató, &c., con maígo sa bisan díin ng̃a magáhi. * Panonódlan, soládnan sa mg̃a homót ug mang̃a icadíhog ng̃a guinagámit sa mg̃a babáye, ug sa mg̃a tambal ug mg̃a boticario. * Sacayán ng̃a diótay, ing̃on sa dágoay sa mg̃a baláng̃ay.
Botella. = Sodlánan sa salamín sa pagsolód sa tubig, vino, &c. * Ang vino ng̃a guisolód sa maong boteya.
Botellon. = Boteya ng̃a dagcó.
Botería. V. Botamen.
Botero. = Ang nagabóhat sa mg̃a panonódlan ng̃a panit, sa vino.
Botica. = Baláy ng̃a pagabohátan ug pagabaligyáan sa mg̃a nanagcaláin láin ng̃a tambal.
Boticario. = Ang magabóhat ug macagáma sa mang̃a támbal.
Botija. = Toytoy, tinghoy.
Botijero. = Magbobóhat ug magbabalígya sa mang̃a tinghoy.
Botijilla. = Tinghoy ng̃a diótay.
Botijon. = Tinghoy ng̃a dagcó, tibód.
Botijuela. V. Botijilla.
Botillería. = Baláy ng̃a pagabohátan ug pagabaligyáan sa mang̃a ilímnon ng̃a nanagtibúoc sa pagcabógnao.
Botillo. = Panonódlan, sodlánan sa vino, ng̃a diótay.
Botin. V. Borceguí. * Tabon sa páa cutob sa tohod hasta sa tíil, ng̃a cacao-íton sa mang̃a botones con sa mg̃a caó-it. * Ang guicóha, ang quinóha sa mang̃a soldados, sa lugar ng̃a ílang guipang̃ol átan, sa obos na ang pagáoay con pagpang̃óbat, ng̃a guibiyáan sa ílang guipanagdáug ng̃a mg̃a caáoay.
Boto, romo de punta. = Dompol, omol, sangsang, sompo. * Ang táuo ng̃a colang sa quinaádman. * V. Botillo.
Boton. = Botones. * Yema de árboles y plantas. = Salingsíng̃an, salíngsing.
Botonadura. = Cadaghánan sa botones sa mg̃a bisti.
Bóveda. = Ang alcoba sa mg̃a baláy ug mg̃a Singbahán ng̃a molomalíng̃in. * Mang̃a lang̃ob ng̃a malíng̃in dapit sa itáas. * Lolóbng̃an, lobng̃ánan sa ilálom sa mg̃a salog sa mg̃a Singbahán.
Boya. = Patáo patáo, palayáo.
Boyada. = Panón ng̃a dagcó sa mg̃a baca.
Boyal. = Ng̃atanán ng̃a nahatong̃ód sa mg̃a baca.
Boyante. = Ang milotáo, lomotáo.
Boyar. = Paglotáo.
Boyazo. = Baca con toro ng̃a dagcó.
Boyera. = Toril, alar ng̃a paghipósan sa mg̃a baca.
Boyero. = Magbalántay sa mg̃a baca.
Boyuno. = Ang nahatong̃ód sa mg̃a baca.
Boza. = Pisi ng̃a dagcó, mabagá, ng̃a magámit sa masóbsab sa mg̃a sacayán.
Bozal. = Bucág ng̃a diótay ng̃a ibótang sa bába sa mg̃a cabayo ug ubán pang mg̃a mananáp, arón díli síla macapáhit sa mg̃a cabalánan. * Ang ibótang sa bába ug sa olo sa mg̃a cabayo, sa pagpogóng caníla sa magacabayo. * Ang bag-ong tinón-an sa bisan ónsang opicio. * Ang táuo ng̃a boang boang, borong, cabos ng̃a oaláy ug quinaádman.
Bozo. = Ang balahíbo ng̃a bolágao ng̃a motoróc sa mg̃a laláqui sa ibábao sa ng̃abil sa itáas, sa oalá pa tomodóc ang bong̃ot. * Pisi ng̃a icabáat sa bába sa mg̃a mananáp sa paggóyor caníla.
BR
Bracear. = Capay capay, paglíhoc sa mg̃a bocton, hayon hayon, hayón.
Bracero. = Ang magapadóol sa íang bocton sa láin, arón somándig. * Ang maálam magcópot ug magsalibáy sa bángcao, sa salapáng, &c.
Bracman. = Ang Padre ug mang̃ialáman sa cánhing tiempo sa mg̃a dioatáhan.
Braga. = Calzones, salooál ng̃a halagpád.
Bragado. = Táuo sa daótan ng̃a húna húna ng̃a may daótan ng̃a tóyo.
Bragadura. = Ang talioála sa mg̃a páa, ang guicaláng̃an sa duhá ca páa.
Bragazas. = Ang magapaságad, ang guipapagbóot sa lain, ang masáyon pagaólo olóhan, labí pa ang mang̃a babáye.
Braguero. = Ibaláat ng̃a malíg-on, casangcápan ng̃a itáod sa balát-ang ug ipadápat ug maáyo sa bolog sa mg̃a táuo ng̃a botóon, sa pagpogóng sa ílang dágcong lagáy. * Ang pisi ng̃a icalíg-on sa timon con bansálan sa mang̃a sacayán, sa pagpogóng canía con mabali ogáling ang caña, ang pácao con togdánan, ug con maoalá, maíbot ug matípac ang mg̃a caó-it.
Bragueta. = Ang abli, ang si-si, ang quisi sa mang̃a salooál dapit sa atubáng̃an, ug sa mg̃a saya.
Brama. = Túig sa pagpang̃asáoa sa mg̃a úsa.
Bramadera. = Doláan sa mg̃a báta: mao ang usá ca papán ng̃a diótay ng̃a hinóctan sa usá ca pisi ng̃a hamóbo, ng̃a pagatáyoc toyócon nila sa háng̃in arón maghagónghong. * Tolónggon ng̃a guipanggámit sa mg̃a baquero sa pagtígom sa mg̃a mananáp. * Tolónggon ng̃a pagagamíton sa mg̃a bantay sa mang̃a tanáman, sa pagbógao sa mg̃a mananáp.
Bramador. = Domahagóhong, ang nagadagóhong.
Bramante. = Quilis, pising magamáy.
Bramar. = Dagóhong, hagónghong, pagtíng̃og sa mang̃a mananáp. * El mar. = Dogóhong, dagóoc.
Bramido. = Ang pagtíng̃og sa mg̃a mananáp, ug labí pa sa mg̃a ihálas. * Ang pagsinggit, pagtúao, pagtiábao sa mg̃a táuo ng̃a nanóyo, nasocó.
Brancada. = Panagátan, sahid, anod.
Brandal. = Ang mg̃a pisi ng̃a bolotáng̃an sa mg̃a ang sa pagsáca sa mg̃a taládoc sa mg̃a sacayán.
Brasa. = Baga, aguipó ng̃a may caláyo.
Brasero. = Bagahán, calán.
Brasil, Palo Brasil. = Sibócao.
Brava cosa. = Botang ng̃a oaláy hingtóngdan.
Bravamente. = Sa pagcaísog, sa pagcabáng̃is. * Maáyo caáyo, sa toman, sa hingpit.
Bravata. = Paghólot, paghómot.
Bravatero. = Magholólot, maandácon.
Bravear. = Paghólot, paghómot, pagándac.
Bravera. = Talambóan hong̃áoan sa mg̃a horno ng̃a pagalotóan sa tinápay ug sa bisan onsa.
Braveza. = Pagcaísog, pagcabáng̃is, pagcaihálas.
Bravío. = Mabáng̃is oyámot, maísog, ihaláson. * Cáhoy tanóm ng̃a ihálas, tudocbánoa.
Bravisimo. = Mabáng̃is oyámot, maísog caáyo, ihaláson ng̃a túod.
Bravo. = Táuo ng̃a oaláy cahádloc ug catáhap, cásing casíng̃an. * V. Bravio. * Dagat ng̃a badlan, ng̃a nagobót caáyo. * Lugar, yota ng̃a sagbótan, ng̃a díli maáyo pagalácoan, calibónan, solóp.
Bravote. V. Bravatero.
Bravura. V. Braveza.
Braza. = Dopa, socod sa dohá ca vara, sa onóm ca tíil, pisi ng̃a guibáat sa mg̃a verga sa mg̃a layág, sa pagtóyoc toyoc, pagtaquílid ug pagatóbang sa máong layág sa háng̃in.
Brazada. = Paggácos, paglícos sa bisan onsa, sa mang̃a bocton.
Brazado. = Idem.
Brazaje. = Pagcadághan sa mg̃a dópa cótob sa ibábao sa tóbig hasta sa balás, hasta sa pondo.
Brazalete. = Bocála.
Brazo. = Bocton, botcon. * De rio. = Sang̃á, sobá sobá.
Brazos de peso. = Biday biday. * Uñas de cangrejo, alacran, &c. = Cagat.
Brazuelo. = Bocton ng̃a diótay.
Brea. = Salong, tágoc sa cáhoy. * Blanca. = Lonay.
Brebaje. = Ilímnon ng̃a sináctan sa nagacaláin láin ng̃a mg̃a tambal, con hiló ba.
Brecha. = Langcob, bohó, bang̃ag. * Pagcatándog sa bóot sa mg̃a sambang, sa mg̃a oáli, ug sa bisan onsa ng̃a guitán-ao ug guinadóng̃og.
Bregar. = Layog, aoay, damag, halog, dosmog. * V. Amasar.
Breña. = Yota ng̃a sináctan sa mg̃a batóng dagcó, sa mg̃a pangpang, ug sa mg̃a casagbótan.
Brete. = Singsing, baclao, bacólong ng̃a póthao ng̃a isóol ug itáod sa mg̃a tíil sa mg̃a preso, arón díli síla macacalágueu. * Calisód, calisdánan, cayógot, cayoctánan, cagolánan, cagóol, cabalísa.
Breva. = Higos, ang nahaónang bong̃a sa tágsa ca túig sa cáhoy ng̃a magabóng̃a sa higos. * Táuo ng̃a mitóo sa mg̃a sambag ug miádang sa iang húna húna ng̃a malágsot.
Breve. = Camatoódan ng̃a guícan sa Santos ng̃a Papa con sa ílis nía, ng̃a sinolátan sa mg̃a sógo ug mg̃a pagbóot nía. * Ang malágmit ang madalí, ang díli madúgay, lactod. * Oña, sa taod taod, sa toon toon. * Madáclit.
Brevedad. = Pancadalí, pagcalágmit, calactóran, pagcadáclit.
Breviario. = Pang̃adyéan sa mg̃a Padre.
Brevísimo. = Ang madalí, ang malágmit oyámot.
Briaga. = Pising dagcó, mabagá: magámit sa pagpíga sa mg̃a uvas.
Briba. = Pagcatápol, pagcadaótan.
Bribon. = Táuo ng̃a tapólan, sa mang̃íl-ad ug malágsot ng̃a batásan, tampalásan.
Bribonada. = Tampálas, pagcang̃íl-ad, pagcalágsot.
Bribonar. = Pagtápol, pagtampálas.
Bribonería. V. Bribonada.
Bricho. = Dahon ng̃a haíctin ug manípis caáyo sa boláoan, sa pagbólda.
Brida. = Mang̃a pisi con mg̃a panit ng̃a guihócot sa bozal con sa preno sa mg̃a cabayo, ug ng̃a pagacóptan sa nagacabayo, sa pagpogóng ug paghópot caníla.
Brigada. = Cadaghánan sa mg̃a tápoc sa mg̃a soldados, cadaghánan sa mg̃a mananáp, mg̃a cabayo, &c., sa pagbálsa ug pagdála sa mg̃a quinahánglan sa mg̃a pang̃obátan, ug sa mg̃a calán-on.
Brigadier. = Ponóan sa mg̃a soldados.
Brillador. = Ang masíga, magíla gila.
Brillante. = Idem. * Bató ng̃a mahál uyámot, bilídhon caáyo, ng̃a masíga, masíhag ug magíla gila.
Brillar. = Siga, sinao, sihag, gila gila.
Brillo. = Casíga, casíhag, casínao.
Brincador. = Lomológso, maglológso, ang magalógso, ang magaógpo.
Brincar. = Logso, ogpo.
Brinco. = Paglógso, pagógpo.
Brindar. = Alap, agda, pagábi abi, gasa, combira.
Brindis. = Pagálap.
Brinquillo. = Doláan sa mg̃a bátang babáye.
Brio. = Cosóg, gahóm, isog.
Briol. = Pisi sa paghípos ug paglolós sa mg̃a layág sa mg̃a sacayán.
Briosamente. = Sa pagcacósog, sa pagcabáscog.
Briosísimo. = Ang mabáscog, macósog, ang gahóman caáyo.
Brioso. = Idem. * Mapíscay, madásig.
Británica. = Tanóm.
Brizna. = Tipac, tipic, sinápsap ng̃a diótay, magamáy caáyo, bignit, quibit.
Brocadillo. = Panápton ng̃a igagáma.
Brocado. = Panápton ng̃a igagáma ng̃a sináctan sa hilo sa salapí ug sa boláoan.
Brocal. = Bába sa ng̃a atábay. * Singsing, baclao, bacólong sa salapí con sa boláoan, ng̃a isóp-ot sa mg̃a polóan sa mg̃a calés, sa mg̃a campílang, &c.
Bróculi. = Otan ng̃a maíng̃on íng̃on sa coles.
Brocha. = Ponpon sa mg̃a balahíbo sa caballo con sa baboy, ng̃a bináat sa tomóy sa usá ca cáhoy ng̃a hamóbo, ng̃a guinámit sa mg̃a pintol, sa mang̃a táuo ng̃a nanagpíntal. * Pincel.
Brochada. = Tagsa sa paghílog sa brocha.
Broche. = Sab-it, caó-it, sab-ítan, cao-ítan.
Brochon. V. Brocha.
Brodista. = Ang hang̃ol ng̃a mang̃áyo sa íang cacán-on sa mg̃a cabaláyan.
Broma. = Tamílog, tamásoc, taguímtim. * Sabá, banha, tiao.
Bromar. = Pagcócot sa tamásoc, sa tagímtim.
Bromear. = Pagdóla, pagtíao, pagtístis, pagbánha, pagsabá.
Bromista. = Ang tigtíao, ang matístis, ang mahagógma magdóla.
Bronce. = Tombága.
Broncista. = Ang magabóhat sa tombága.
Bronco. = Baol. * Hait, maháit. * Ang táuo ng̃a maísog. * Tolónggon sa tíng̃og ng̃a hong̃áo.
Bronquedad. = Pagcasagóngsong, pagcadagcó sa ting̃og.
Bronquina. = Pagáoay, paglális.
Broquel. = Calásag.
Broquelado. = Ang may calásag, ang nang̃alásag.
Broquelazo. = Pagpócpoc, pocpoc ng̃a guipócpoc sa calásag.
Brotar. = Pagsalíngsing, guitib, gotoc, todóc, tugbo, odlot.
Brote. = Salingsíng̃an.
Broza. = Sagbot, hogao, casagbótan, cahogáoan.
Bruces. (de). V. Boca abajo.
Bruja. = Balbal, asoang, onglo.
Brújula. = Padalóman.
Brujulote. = Sacayán ng̃a guilolánan sa salong ug sa obán pang mg̃a tágoc ug mg̃a panácot ng̃a masáyon masónog ug masíga, sa pagsónog ug pagdáob sa mg̃a sacayán ng̃a caáoay.
Bruma. = Gabon sa dagat.
Brumo. = Talo ng̃a mapotí caáyo.
Bruñido. = Ang guihínlo, ang guisínao, ang guihílog sa isilínao.
Bruñidor. = Capandáyan sa pagsínao.
Bruñir. = Pagsínao sa bisan onsa, pagdíhog ug pagsínao sa náuong íng̃on sa guibúhat sa mg̃a babáye.
Brusco. V. Bronco. * Ang bolíng-it ug náuong.
Brutal. = Ang manigíng̃on sa mananáp.
Brutalidad. = Pagcamanáp. * Pagcaoaláy bóot sa pagpogóng sa mg̃a cailíbgon.
Bruto. = Mananáp. * Ang táuo ng̃a oaláy caólao, ang sa malágsot ug mang̃íl-ad ng̃a batásan. * V. Bronco hasta tolónggon.
BU
Buba. = Tabucáo, saquét ng̃a guing̃álan ug prinances. * Segun dicen, esta especie de erupcion procede, de mal venéreo. * V. Relata réfero.
Bubático. = Tabocáoon.
Bubon. = Buba.
Buboso. V. Bubático. * Poc-on, camalóon.
Bucear. = Salom.
Buceo. = Pagsálom.
Bucle. = Bohóc ng̃a liníquit, ng̃a guicólong.
Bucólica. = Mg̃a calán-on.
Buche. = Pabalónan. * Ang nati sa borrico.
Budion. = Isda sa mg̃a dagat sa España.
Buenaboya. = Ang táuo ng̃a mosolód sa íang caogalíng̃on ng̃a pagbóot sa pagcalansero, sa pagcagomaláod.
Buenamente. = Sa pagcasáyon.
Buenaventura. = Palad ng̃a maáyo.
Buey. = Baca, ang baca ng̃a laqui.
Búfalo. = Calabáo.
Bufar. = Cagmo, posng̃a.
Bufete. = Lamesáhan ng̃a pagasolátan.
Bufido. = Ting̃og sa mananáp.
Bufo. = Matístis.
Bufon. = Idem. * Ang magayóbit, magatíao.
Bufonada. = Pagcatístis, pagcayóbit, pagcatíao.
Bufonearse. = Pagtístis, pagtíao, pagyóbit.
Buharda. = Talambóan sa ibábao sa atóp, ng̃a guitabónan sa usá ca átop átop ng̃a diótay.
Buho. = Langgam sa gabíy, sa España.
Buhonería. = Mg̃a balígya ng̃a tolotagídyot ng̃a guinabála sa nagabalígya: mg̃a sudlay, mg̃a solód, mg̃a dagom, hilo, &c.
Buhonero. = Ang magbalalígya, ang nagabalígya sa mg̃a tolotagídyot ug sa mg̃a ibalalígya sa óbos ng̃a bíli.
Buitre. = Langgam ng̃a manágit sa España: ang guicáon nía máo ang mg̃a mananáp ug ang mg̃a táuo ng̃a minatáy.
Butron. = Bobo, táon, balíat. * Horno ng̃a pagalotóan, ug pagatonáoan sa salapí ng̃a báol pa ug nasacót pa sa yota.
Bujería. = Tiendahán, pagabaligyáan sa póthao, tingga, salamín, &c., ng̃a tolotagídyot ug sa diótay ng̃a bíli.
Bujeta. = Caban ng̃a cáhoy. * Panonódlan, sodlánan sa mg̃a cahomót ng̃a guinadála dála sa mg̃a táuo sa ilang poyo poyo, sa ílang bolsa.
Bujía. = Candela sa talo ng̃a mopóti caáyo ug sa duhá ca dáng̃ao ang cahitáson, culang con capin. * Ang candelero con sanggáan ng̃a pagabotáng̃an ug pagatolpócan sa candela.
Bula. = Camatoádan ng̃a guícan sa Santos ng̃a Papa, ng̃a sinolátan sa mg̃a súgo nía. * Ang bula con camatoódan ng̃a guihing̃álan sa Santa Cruzada, ng̃a pagalimósan sa túig túig ng̃atanán sa mg̃a cristianos, arón macapang̃áon síla sa carne sa mg̃a viernes ug mg̃a vigilia, gaoas ug pila ca adlao ng̃a guiásoy sa máong bula, sa tágsa ca túig, ug arón macapang̃óha sila sa daghánan ng̃a mg̃a pagtógot con pagpasáylo sa mg̃a salá.
Bulario. = Catilíngban sa mang̃a bula.
Buleto. V. Breve hasta pagbóot nía.
Bulto. = Gantong, gantóong, ogdo. * Hobág.
Bulla. = Casába, banhá, singgit, tuao, pooao.
Bullaje. = Ang banhá sa pagpamólong sa dághan táuo ug dong̃an.
Bullicio. = Idem. * Cagáhob, cahagónghong.
Bulliciosamente. = Sa dágcong banhá, sa dágcong casába.
Bullir. = Pagbócal sa tobig. * Gusanos ú otros animales. = Lihoc, giho, hiol, camang, coyámang, híboc, caládcad.
Buñolero. = Magbobóhat, tigbóhat, ang may opicio sa paggáma sa buñuelos.
Buñuelo. = Binócboc sa trigo ug bisan pa ng̃áni sa humáy ng̃a sináctan sa manteca con sa lana, ug linóto con prinito sa caláha.
Buque. = Lugar ng̃a pagabotáng̃an sa bisan onsa. * Bisan onsa ng̃a sacayána.
Burbuja. = Bola maíng̃on sa bítlig ng̃a magáma usáhay sa túbig.
Burbujear. = Pagoloólbo sa túbig.
Burdel. = Baláy ng̃a pagapúy-an sa mg̃a babáyeng daútan, sa mg̃a bigáon.
Burdo. V. Bronco, hasta ang táuo.
Bureo. = Dola, caling̃áoan.
Burga. = Tobódan sa túbig ng̃a maínit.
Buriel. = Bulágao.
Buril. = Capandáyan sa pothao ng̃a matalíuis ug maháit caáyo, sa paglíloc sa mg̃a tombága.
Burilada. = Pagcacádlit, pagcabádlis sa buril.
Burilar. = Pagcádlit, pagbárlis sa mg̃a tumbága sa buril.
Burla. = Tiao, yobit, yaoyao, yom-id, ng̃iao, oyat, limbong.
Burlador. = Ang nagatíao, tigyóbit, tigyám-id, ang nagayáoyao, nagaóyat, maólo olóhon.
Burlar. V. Burla. * Solog solog, sóod sóod, limbong, olo olo.
Burlería. V. Burla.
Burlesco. V. Burlador.
Burra. = Ang baye sa burro, burro ng̃a baye. * V. Borrico.
Burrada. = Panón sa mg̃a burro.
Burrajo. = Ta-i sa mg̃a caballo, &c.
Burrazo. = Burro ng̃a dagcó.
Burro. V. Borrico.
Burujo. = Ang opa sa mg̃a aceytunas sa napíga na ug guinacoháan na sa dogá, sa lána, sa guibadyétan na. * Ogdo sa yota ug sa bisan onsa.
Burujon. = Hobág sa olo, ogdo.
Burraca. = Poyo poyo ng̃a dagcó sa panit.
Busca. = Pagpang̃íta.
Buscador. = Ang nang̃íta, ang nagabólong.
Buscapiés. = Bomba ng̃a sinódlan sa pólvora ng̃a oaláy tugdánan, ng̃a modalágan sa talioála sa mang̃a tíil sa mg̃a táuo.
Buscar. = Pagpang̃íta, pagbólong.
Buscaruido. = Maquigaoáyon, soquíhan, malalíson ang magatúyo, masinocuáhi.
Buscavidas. = Ang maquigsáyod caáyo sa quinabóhi sa isigcatáuo, ang naquigásoy, ang naquigsúsi sa mg̃a bóhat sa isigcaíng̃on. * Ang tigpang̃íta caáyo sa mg̃a quinahánglan sa pagcabóhi. * Tabían.
Buscon. V. Buscador. * Ang mang̃ang̃áhas, ang magaticás.
Busilis. = Caculían, ang himotáng̃an sa caculían, bisan onsa ng̃a macóli.
Busto. = Ladáoan sa táuo cutub sa háoac sa oaláy bocton, maíng̃on sa guibótang sa salapí.
Butaca. = Lingcodánan ng̃a dagcó ug hamóbo.
Butifarra. = Soriso. (Chorizo.)
Buz. = Haloc sa timáan sa pagtáhod.
Buzo. = Tigsálom, ang mosálom.
Buzon. = Alaguían sa tóbig sa mg̃a danao. * Ang bohó ng̃a pang̃abotáng̃an sa mg̃a sulat sa correo.