S

SA

Sábado. = Sábado, ang icapíto ca adlao sa semana.

Sabalera. = Bolotáng̃an sa mg̃a sológnod sa mang̃a horno sa mg̃a ladriyo, sa mg̃a tesa, &c.

Sabalero. = Mananágat sa mg̃a isda ng̃a guing̃álan ug sábalo.

Sábalo. = Isda.

Sábana. = Habol sa higdáan.

Sabana. = Yotang patag, datág.

Sabandija. = Bisan onsang mananáp ng̃a diótay, ug labí pa ang hugáoan.

Sabanilla. = Habol ng̃a diótay. * Ang tabon sa mg̃a altal.

Sabañon. = Hubág ng̃a maól-ol caáyo, ng̃a motoróc sa mg̃a camót ug sa mg̃a tiil sa mg̃a báta. * V. Friera.

Sabatario. = Judío ng̃a magalihí sa mg̃a sábado.

Sabático. = Ang nahatong̃ód sa sábado.

Sabatina. = Pang̃ádye sa mg̃a Padre ng̃a caugalíng̃on sa mg̃a sábado.

Sabatino. V. Sabático.

Sabedor. = Ang nasáyor, ang maálam, ang mahibaló.

Sabelianismo. = Pagtolón-an ng̃a daótan ni Sabelio.

Sabeliano. = Ang mononót sa mg̃a pagtolón-an ni Sabelio.

Saber. = Alam, hibaló, sabot. * Pagbátid, paglaláng.

Sabiamente. = Sa caálam, sa quinaárman, sa pagcaboótan, sa salabótan.

Sabido. = Ang maálam caáyo, mang̃ialáman uyámot.

Sabidor. V. Sabedor.

Sabiduría. = Caálam, quinaárman. * Pagpahibaló.

Sabiendas (á). = Sa pagcamatúod, sa pagcaoaláy duha duha, sa pagcagayúd.

Sabiente. V. Sabedor.

Sabina. = Cahoy cahoy.

Sabinar. = Yota ng̃a guidaghánan sa mg̃a sabina.

Sábio. V. Sabedor y Sabido.

Sabiondez. = Pagcaálam sa mg̃a buhat ng̃a daótan.

Sabiondo. = Ang magapacamaálam.

Sablazo. = Pagtígbas sa sable.

Sable. = Hing̃aníban, sable.

Sablon. = Balás ng̃a dagcó.

Saboga. = Isda.

Sabogal. = Sahid, anod ng̃a icapanágat sa mg̃a saboga.

Sabor. = Lalím, lamí. * Caíbog sa bisan onsa.

Saboreamiento. = Pagcatagámtam. * Pagcadímdim.

Saborear. = Pagpalalím sa mg̃a cán-on. * Pagtagámtam, pagdímdim. * Pagálam alam, pagógay ogay. * Paglípay, paghimóot.

Sabona. = Calaínan sa saya sa mg̃a babáye.

Sabrosamente. = Sa pagcalalím, sa maáyong lalím.

Sabroso. = Malalím. * Malipáyon, ang macalípat.

Sabueso. = Calaínan sa iró.

Sábulo. = Balás ng̃a mabúg-at.

Sabuloso. = Ang guisáctan sa balás.

Saca. = Pagcagóa, pagcapagóa. * Puyo puyo ng̃a dagcó sa panápton.

Sacabala. = Capandáyan sa mg̃a mananámbal ng̃a icapagóa sa mg̃a bala ng̃a nahabílin sa solód sa samad.

Sacabalas. = Capandáyan sa pagpagóa, sa pagcúhit sa bala sa mg̃a luthang.

Sacabocados. = Capandáyan sa pagbúhat sa mg̃a bohó. * Alaguían sa pagdáng̃at sa guipanghináot.

Sacabucre. = Tolónggon sa tumbága ng̃a apil sa música, ug ang magatáihop niíning tolónggon.

Sacacorchos. = Capandáyan sa pagcúha ug pagíbot sa mg̃a songsong sa mg̃a boteya.

Sacadinero ó Sacadineros. = Hias sa diótay ng̃a bale apan maníndot, matahóm.

Sacador. = Ang magacóha.

Sacaliña. = Odyong.

Sacamanchas. = Ang may opicio sa pagcúha sa mg̃a mansa sa mg̃a panápton.

Sacamiento. V. Saca.

Sacamuelas. = Ang magaíbot sa mg̃a bag-ang. * Bisan onsa ng̃a icaíbot ug icacúha sa mg̃a bag-ang.

Sacanabo. = Capandáyan sa pagcúha sa bomba sa mortero.

Sacante. = Sugál sa baraja.

Sacapelotas. V. Sacabalas. * Polong ng̃a igayúbit sa mg̃a táuo ng̃a obus ug talamáyon.

Sacapotras. = Polong ng̃a guicahing̃álan sa mg̃a daótan ng̃a mananámbal.

Sacar. = Paggóa. * Pagbúhat. * Paggáma, paghímo sa bisan onsa. * Pagbúhat sa bisan onsa ng̃a maíng̃on sa panigíngnan. * Pagálam sa bisan onsa sa maáyong paghúna húna. * Pagpagóa sa mg̃a pisó sa mang̃a itlog. * Pagtábang, paglában sa bisan cansa, arón gomóa sa calisód. * Pagíla sa bisan onsa tong̃ód lamang sa mg̃a timáan. * Paghóad. * Pagdáng̃at sa guipanghináot. * Pagcóha sa bisan onsa cay naígo sa pagripa. * Paghináonao sa panápton.

Sacarino. = Bisan onsa ng̃a nabúhat sa asúcar. * Ang maíng̃on sa asúcar.

Sacatrapos. = Sacacorchos. * Capandáyan sa pagcúha sa carga sa mg̃a luthang ug mg̃a pusil.

Sacerdocio. = Cahímtang sa pagcasaserdote, sa pagcapadre.

Sacerdotal. = Ang nahatong̃ód sa saserdote, sa mg̃a Padre.

Sacerdote. = Laláqui ng̃a may gahóm sa paghálad sa Dios sa mg̃a paghálad, Padre ng̃a may gahúm sa pagmisa.

Sacerdotisa. = Babáye ng̃a nagahálad niádtong tiempo sa mg̃a paghálad sa ubán ng̃a mg̃a táuo táuo, sa mg̃a dios dios sa mg̃a dioatáhan, ug ang nagabántay sa ilang mg̃a Singbahán.

Saciable. = Ang arang pagabósgon.

Saciar. = Pagbósog, pagponó sa can-on con sa ilímnon.

Saciedad. = Pagcabósog. * Pagcadáng̃at sa bisan onsa ng̃a guicaíbgan.

Saco. = Puyo puyo, balúyot. * Bisti ng̃a obus ug dagcó sa ubán ng̃a mg̃a táuo. * Bisan onsang butang ng̃a nasácop sa lain ng̃a butang.

Sacocha. V. Faltriquera.

Sacoime. V. Mayordomo.

Sacra. = Papán ng̃a guipilítan sa papel ng̃a sinolátan sa obán ng̃a pang̃adyéon sa mg̃a Padre, sa pagmisa, sa díli onta quinahánglan ng̃a managsolóng sila sa misal.

Sacramental. = Ang nahatong̃ód sa mg̃a sacramento. * Mg̃a tambal ng̃a guitagána sa santa Iglesia sa pag támbal sa mg̃a calág ug sa pagólay caníla sa mg̃a saláng diótay. * Táuo ng̃a socop sa cofradía sa Santísimo Sacramento, ug ang maong cofradía.

Sacramentalmente. = Sa pagcasacramento gayúd. * Sa pagcacompisál ng̃a tuod.

Sacramentar. = Paghátag sa Viático sa mg̃a masaquét.

Sacramentario. = Ang táuo ng̃a herejes ng̃a díli mutóo sa santos ng̃a pagatúbang ng̃a tuod sa mahál ng̃a laoas sa atong Guinóong Jesucristo sa Santísimo Sacramento sa altal.

Sacramente. V. Sagradamente.

Sacramento. = Sacramento, timáan ng̃a guibúhat ni Jesucristo sa pagsantos sa mg̃a táuo. * Ang Santísimo Sacramento sa altal.

Sacratísimo. = Dalayégon, santos uyámot.

Sacre. = Calaínan sa langgam. * Calaínan sa luthang ng̃a caráan.

Sacrificadero. = Lugar ng̃a pagabuhátan sa mg̃a paghálad.

Sacrificador. = Ang magahálad, tighálad.

Sacrificante. = Idem.

Sacrificar. = Paghálad sa pagíla sa pagcadios. * Pagbútang sa bisan cansa sa dagcóng catáhap sa icadáot. * Pagpasácop sa pagbúot ng̃a malágsot. * Pagalágar sa Dios.

Sacrificio. = Paghálad. * Pagmisa sa mg̃a Padre cay nagahálad cang Jesucristo sa iang Dios ng̃a Amahán. * Buhat ng̃a malisód ng̃a hingsácpan sa bisan cansa ng̃a contra sa iang pagbúot. * Buhat sa mg̃a mananámbal sa pagtámbal ng̃a malisód ug macúti cuti.

Sacrílegamente. = Sa pagpasipála sa mg̃a botang ng̃a sagrados.

Sacrilegio. = Pagcapasipála sa mg̃a botang ng̃a santos, sinagrados.

Sacrílego. = Ang magapasipála sa mg̃a butang ng̃a santos ug ng̃a nahatong̃ód sa Singbahán.

Sacrimoche. = Táuo ng̃a magabísti maíng̃on sa pagbísti sa mg̃a cristan, sa mg̃a noog ug sa pagcaoaláy ang̃ay.

Sacristan. = Cristan, ang magabántay sa mg̃a casangcápan sa Singbahán. * Cahímtang sa obán ng̃a mg̃a Padre sa mg̃a Catedral, ng̃a nanagbántay sa mg̃a sologóon ng̃atanán sa sacristía.

Sacristana. = Asáoa sa cristan. * Ang binócot ng̃a magabántay sa mg̃a casangcápan sa sacristía sa mg̃a conbento sa mg̃a monja.

Sacristanía. = Opicio, pagcahímtang sa pagcacristan.

Sacristía. = Solód ng̃a harúul sa Singbahán ng̃a pagatipígan sa mg̃a casangcápan ng̃atanán ng̃a quinahánglan sa Singbahán.

Sacrosanto. = Ang sinagrado ug santos.

Sacudida. V. Sacudimiento.

Sacudidamente. = Sa pagcayábyab. * Sa pagcatolód.

Sacudido. = Suquíhan, ang díli masáyon ng̃a pagabatónan. * Cásing casíng̃an. * Ang mahanaláicon.

Sacudidor. = Ang macayábyab. * Icayábyab.

Sacudidura. = Pagcayábyab.

Sacudimiento. = Pagcayábyab, pagcaírog, pagcatolód.

Sacudir. = Pagcayábyab, yabon yabon, tapdus. * Lamba, dagpas. * Pacpac, papha. * Copo copo, paggácpac, pilic pilic. * Paggáer, paghámpac. * Pagtolór, pagírog, pagsalibáy.

Sachadura. = Pagcacále sa yota. * Pagcabónglay.

Sachar. = Pagbónglay.

Sacho. = Ibolónglay, igabónglay.

Saeta. = Odyong, paná, gapásan. * Ang puthao, &c., ng̃a itolórlo sa horas sa mg̃a horásan. * Ang balágon ng̃a mahabílin sa mg̃a paras, sa pagcapón caníla. * Tapoc sa lilíma ba bitóon. * Ang puthao ng̃a guidíhog sa batóng baláni, ug ng̃a guibútang sa padalóman. * Polong sa mg̃a palaoáli ng̃a maínit ug matalínis caáyo.

Saetazo. = Pagcaígo, pagcasámad sa paná, sa odyong.

Saetear. V. Asaetear. * Pagsámad sa odyong, sa paná.

Saetera. = Talambóan sa mg̃a cota, sa mg̃a lantáon ng̃a haíctin sa dapit sa goa ug halagpád sa dapit sa solód, ng̃a pagasalibáyan sa mg̃a paná, sa mg̃a odyong. * Talambóan ng̃a diótay sa bisan diin.

Saetero. = Ang nahatong̃ód sa odyong, sa paná. * Ang magaáoay ng̃a sangcap sa paná, sa mg̃a odyong.

Saetía. = Sacayán.

Saetilla. V. Saeta.

Saetin. = Alaguían sa tubig sa mg̃a bálay bálay ng̃a guibutáng̃an sa mg̃a ligsánan sa trigo, &c. * Lansang ng̃a diótay sa oaláy olo. * Panápton sa igagáma sa oaláy labra.

Saeton. = Paná ng̃a guibalabágan sa usá ca puthao ng̃a holohamóbo.

Sáfico. = Calaínan sa garay, sa balac.

Safío. = Isda.

Saga. = Babáyeng pang̃anitóhon, dioatáhan.

Sagacidad. = Pagcatalínis sa isilínghot sa mg̃a iró. * Pagcabátid, pagcalaláng sa pagsáyod sa tinágo.

Sagapeno. = Tagoc sa usá ca tanóm sa Egipto.

Sagati ó Saeti. = Calaínan sa panápton sa balahíbo sa mg̃a carnero.

Sagaz. = Iró sa matalínis ng̃a isilínghot. * Táuo ng̃a batid, malaláng̃on, boótan, ng̃a maálam magatagána sa mg̃a omalábot.

Sagazmente. = Sa pagcabátid, sa pagcaálam, sa pagcalaláng.

Sagital. = Ang may dagoay sa paná.

Sagitario. = Ang icasíam ca timáan sa zodiaco. * Ang táuo ng̃a guihámpac sa cadaigánan.

Sagradamente. = Sa pagtáhod ng̃a dagcó sa mg̃a sinagrado.

Sagrado. = Sinagrado. * Ang nahatong̃ód sa pagtáhod sa Dios ug sa mg̃a santos, ang talahóron, silingbáhon. * Dalángpan sa obán ng̃a mg̃a saláan.

Sagrariero. = Ang magabántay sa mg̃a sagrario sa mg̃a Singbahán.

Segrario. = Solórdan, sorlánan, sagrario ng̃a pagatipígan sa Santísimo Sacramento. * Lugar ng̃a pagahipúsan sa mg̃a casangcápan sa Singbahán. * Capilla ng̃a silbi sa parroquia sa obán ng̃a mg̃a Singbahán.

Sagú. = Landang, linángdang, sacsac, bulí.

Sahornarse. = Pagpílas.

Sahorno. = Pagcapílas.

Sahumador. V. Perfumador.

Sahumadura. = Pagcapalína.

Sahumar. = Pagpalína.

Sahumerio. = Palína. * Asó sa bisan onsa ng̃a mahomót. * Bisan onsa ng̃a igapalína.

Sahumo. = Idem.

Saín. = Tamboc, sebo sa bisan onsang mananápa. * Buling ng̃a maíng̃on sa tamboc ng̃a magóa sa mg̃a bisti ng̃a dugay na ug daan.

Saína. = Calaínan sa trigo.

Sainar. = Pagpatámboc pagláming sa mg̃a mananáp.

Sainete. = Calán-on ng̃a malalím caáyo. * Ang magapaáñag ug magapatahóm sa bisan onsa. * Salsa ng̃a icahátag sa maáyong lalím sa mg̃a calán-on. * Dayan dayan sa bisan onsa. * Dula ng̃a hing̃alatáoan.

Sainetear. = Pagbúhat sa mg̃a dula ng̃a hing̃alatáoan.

Saíno. = Calaínan sa baboy sa Indias.

Saja. V. Sajadura.

Sajador. V. Sangrador.

Sajadura. = Pagcacárlis, pagcacárlit, pagcatórlis.

Sajar. = Carlit, carlis, torlis.

Sal. = Asín. * Polong mg̃a matístis, malipáyon, ng̃a icatíao.

Sala. = Solód ng̃a dagcó sa mg̃a baláy, lasalas. * Pagcating̃ób, catilígban sa mg̃a hocom sa obán ng̃a mg̃a hocmánan.

Salacidad. = Pagcabóyoc, pagcahigógma ng̃a dagcó sa pagcaólag, sa mg̃a buhat ng̃a maláo-ay.

Salacísimo. V. Salaz.

Saladamente. = Sa pagcatístis.

Saladar. = Danao ng̃a pagatiboócan sa asín.

Saladero. = Lugar ng̃a pagabulálan ug pagaugáhan sa carne ug sa isda.

Saladillo. = Baboy, tamboc sa baboy ng̃a lab-as ug ng̃a guiasínan ng̃a bag-o.

Salado. = Ang maásgad, ang guiasínan caáyo. * Táuo ng̃a matístis, malipáyon, tigtíao. * Yota ng̃a díli maáyo cay guilabíhan sa asín. * Ang maásgad, ang guiasínan caáyo. * Táuo ng̃a matístis, malipáyon, tigtíao. * Ang inasínan caáyo.

Salador. V. Saladero. * Ang magapaasín sa carne ug sa isda.

Saladura. = Pagcaasín.

Salamandra. V. Salamanquesa.

Salamandria. = Idem.

Salamanquesa. = Saoang diótay.

Salar. = Pagasín, pagpaásgad.

Salariar. = Asalariar.

Salario. = Sohol.

Salaz. = Táuo ng̃a maólag, maláo-ay.

Salazon. = Pagcaasín. * Túig ng̃a igaasín.

Salce. V. Sauce.

Salceda. = Lugar ng̃a guidaghánan sa mg̃a abgáo.

Salcochar. = Pagalibótdan, pagalibótgan.

Salchicha. = Pinótol sa tináe ng̃a manípis ng̃a ponó sa onód ug sa tamboc sa baboy ng̃a tinártar ug sináctan sa suca ng̃a matáb-an, sa loy-a, sa pimienta ug sa obán ng̃a mg̃a panácot.

Salchichería. = Baláy ng̃a pagabuhátan ug pagabaligyáan sa mg̃a salchicha.

Salchichero. = Ang magabúhat ug magabalígya sa mg̃a salchicha.

Salchichon. = Pedazo, pinótol sa tináe ng̃a dagcó ug ponó sa jamon, sa baboy ng̃a inasín, sa onód, sa tamboc ng̃a piníga ug maáyo, ug sináctan sa pimienta ng̃a tibúoc, &c., ug maáyo ng̃a pagaquiláuon. * V. Fagina hasta cadaghánan.

Saldar. = Paghúsay sa pagcahíngpit sa mg̃a cuenta.

Saldo. = Pagcahúsay ng̃a híngpit sa mg̃a cuenta.

Saledizo. = Ang bahin sa mg̃a baláy, &c., ng̃a molabáo ug mogóa sa mg̃a pared.

Salegar. = Lugar ng̃a pagacán-an sa asín sa mg̃a hayúpan.

Salera. = Ang usá sa mg̃a bató sa mg̃a salegar.

Salero. = Asínan. * Bolotáng̃an sa asín. * Lugar ng̃a pagatipígan sa asín. * Pagcatístis, pagcaáng̃ay sa pagpamólong, sa paglacát, &c.

Saleroso. = Matístis. * Ang̃áyan sa pagatúbang, sa paglacáo, &c.

Salgada. = Tanóm.

Salgadera. = Idem.

Sálica. = Batásan, ley ng̃a magapagáoas, sa Guinharían sa Pransia, sa mg̃a babáye ug sa lioat nila, sa pagcahári.

Salicor. = Tanóm.

Salida. = Pagcagóa. * Ang molabáo, ang magalabí. * Pagcahálin, pagcabalígya sa mg̃a manggad. * Balíbar, pagcalígas sa suguílon. * Catapúsan, pagcatibáoas sa bisan onsa. * Mananáp ng̃a baye ng̃a boot ng̃a pang̃asáuon.

Salido. = Ang magalabáo, ang molabí ng̃a labí sa casaráng̃an.

Saliente. = Ang magalábi, ang molabáo, ang magatóybo.

Salin. = Bolotáng̃an sa asín.

Salina. = Lugar ng̃a pagabuhátan sa asín.

Salinero. = Ang magabalígya sa asín.

Salino. = Ang may asín.

Salir. = Paggóa. * Pagguícan, paglacát, paglacáo. * Paggáoas, pagmísic. * Pagtúngha, pagtoróc, pagguítib. * Paglabí, paglabáo, pagtóybo. * Pagháyag, pagdayág. * Pagtápus, pagtibáoas. * Paghálin, pagbalígya. * Bisíbos, bitíbot. * Haslo, hoshos. * Bosoac, agas, aoas. * Daoal, dioal. * Booac booac, hobot hobot, holbot.

Salitrado. = Ang sináctan sa salitre.

Salitral. = Lugar ng̃a hiquít-an sa salitre.

Salitre. V. Nitro. * Salitre.

Salitrería. = Baláy ng̃a pagabuhátan sa salitre.

Saliterero. = Ang magabalígya sa salitre.

Salitroso. = Ang may salitre.

Saliva. = Laoay, loa.

Salivacion. = Pagcalóa, pagcaláo-ay.

Salival. = Ang nahatong̃ód sa laoay.

Salivar. = Pagláoay, paglóa.

Salivoso. = Ang magaláoay caáyo, ang magalóa uyámot.

Salmear. = Pagpang̃ádye sa mg̃a salmos.

Salmista. = Ang magagáma sa mg̃a salmos. * Ang opicio sa pagcanta sa mg̃a salmos sa mg̃a Iglesia ng̃a Catedral.

Salmo. = Pagámpo ng̃a nagasácop sa mg̃a pagdáyeg sa Dios.

Salmodia. = Cadaghánan sa mg̃a salmo ng̃a guigáma ni David. * Punto ng̃a igacanta sa mg̃a salmo, sa Singbahán.

Salmom. = Isda.

Salmonado. = Isda ng̃a may onód ng̃a maíng̃on sa onód sa salmon.

Salmonete. = Isda.

Salmorejo. = Sabáo, salsa ng̃a magáma sa tubig, sa suca, sa lana, sa asín, ug sa pimienta.

Salmuera. = Tubig ng̃a guibutáng̃an sa daghan ng̃a asín. * Tubig ng̃a moágas sa bisan onsa ng̃a guiasínan.

Salmuerarse. = Pagsaquét sa mg̃a hayúpan guican sa pagcáon sa daghánan ng̃a asín.

Salobre. = Ang may lalím sa asín. * Guioánon, matayámnon.

Salobreño. = Yota ng̃a sináctan sa daghan ng̃a asín.

Saloma. = Pagcasalóma, pagcahólo.

Salomar. = Paghólo, pagsalóma, pagcanta sa mg̃a grumente, ug sa mg̃a táuo ng̃a nanagúyod sa bisan onsa ng̃a mabúg-at.

Salon. = Solór ng̃a dagcó sa mg̃a baláy. * Carne ug isda ng̃a guiasínan arón madúgay.

Salpa. = Isda.

Salpicadura. = Pagcasáblig, pagcapísic. * Pagcadápya pagcatápya.

Salpicar. = Pagsáblig, pagpísic. * Pagdápia, pagtápya. * Pagsáilo sa obán ng̃a mg̃a polong con mg̃a dalan sa bisan onsa ng̃a pagabasáhon.

Salpicon. = Bahao sa onód ng̃a tinártar ug sináctan sa pimienta, sa asín, sa asúcar ug sa seboyas.

Salpimentar. = Paggamós sa bisan onsa sa pimienta ug sa asín.

Salpimienta. = Sacót sa asín ug sa pimienta.

Salpresar. = Pagasín sa bisan onsa.

Salpullido. = Gasdi, bong̃ang sing̃ot.

Salpullir. = Paggóa, pagtoróc sa gasdi, sa bong̃ang sing̃ot.

Salsa. = Sacót sa mg̃a nagacaláin lain ng̃a mg̃a butang ug mg̃a panácot ng̃a hinílis, sa paghátag sa lalím sa mg̃a calán-on. * Bisan onsa ng̃a malalím, sa maáyong lamí.

Salsedumbre. = Pagcaásgad.

Salsera. = Panácsan ng̃a diótay ng̃a pagasórlan sa salsa.

Salserilla. = Idem.

Salsero. = Tanóm ng̃a guing̃álan ug tomillo ng̃a isácot sa mg̃a salsa.

Saltabanco, saltabancos, salta en banco, salta en bancos. = Táuo ng̃a bacácon ug tabían, ng̃a magapabántog sa gahóm sa obán ng̃a mg̃a tanóm, ug arón donggon sia ug maáyo mosáca sia sa mg̃a siya con sa mg̃a lincoránan.

Saltabardales. = Polong ng̃a guicahing̃álan sa mg̃a bátang cundátan.

Saltabarrancos. = Idem.

Saltacion. = Pagcalócso, pagcaláyat, pagcatógpa, pagcaogpó, pagcaíctin.

Saltacharquillos. = Polong ng̃a guicahing̃álan sa táuo ng̃a magatonób sa mg̃a tomóy, sa mg̃a todlo sa mg̃a tiil.

Saltadero. = Lugar ng̃a pagalocsóan, pagaogpóhan, pagatogpóan.

Saltador. = Ang magalócso, ang magaogpó, ang magaíctin, ang magatógpo.

Saltambarca. = Calaínan sa bisti.

Saltante. V. Saltador.

Saltaparedes. V. Saltabardales.

Saltar. = Locso, ogpó, togpa, ictin, labac, lampáyag, hupac, ambac, tapoac, ocpao.

Saltarelo. = Sayáo, pagsabáy.

Saltaren. = Pagsones sa maong ng̃alan sa sesta.

Saltarin. = Tigsabáy, hinayáo, ang magasayáo, ang musabáy.

Saltaterandate. = Calaínan sa borda.

Saltatriz. = Babáye ng̃a may opicio sa pagsabáy.

Salteador. = Mang̃ang̃áyao, ang magagáhat.

Saltear. = Pagpang̃áyao, paggáhat, pagpang̃áoat sa mg̃a omalágui sa mg̃a cadalánan. * Pagdámag, pagdósmog. * Pagsógod ug díli patibáoas sa bisan onsa. * Pagóna sa pagpálit sa bisan onsa. * Pagpahárloc, pagpacógmat.

Salteo. = Pagcapang̃áyao, pagcagáhat.

Salterio. = Libro sa santos ng̃a Sulat ng̃a sinulátan sa mg̃a salmo ng̃a guibúhat ni David. * Ang librong dagcó ng̃a pagacantáhan sa mg̃a salmo, sa coro. * Ang rosario ng̃a guipahanong̃ód cang María Santísima. * Tolónggon ng̃a apil sa música.

Saltimbanco ó Saltimbanquis. V. Saltabanco, &c.

Salto. = Lócso pagcalócso, pagcaogpó, pagcaíctin. * V. Saltadero.

Salton. = Alisío sio. * Isda, balámban. * Ang magalócso caáyo.

Salubre. V. Saludable.

Salubridad. = Pagcaáyong quinabúhi, pagcaáyo sa quinabúhi, maáyong laoas.

Salud. = Idem. * Maáyong pagcabótang sa calág tong̃ód sa grasia sa Dios.

Saludable. = Ang macaáyo sa calág ug sa laoas.

Saludablemente. = Sa maáyong quinabúhi, sa maáyong laoas. * Sa dagcóng polós sa calág.

Saludador. = Ang nagaábi abi, ang abi abíhon. * Ang táuo ng̃a bacácon ng̃a pagaíngnon ng̃a maálam magtámbal sa mg̃a saquét ng̃a malisód, sa pagsángpot sa mg̃a polong ng̃a oaláy cahológan.

Saludamiento. = Pagcaábi abi.

Saludar. = Pagábi abi, pagcomostá, pagpamólong sa mg̃a polong ng̃a igapanghináot sa maáyong quinabúhi sa isigcatáuo. * Pagbúhi sa mg̃a luthang sa timáan sa calípay. * Pagbúhat sa mg̃a buhat ng̃a caoang, ug pagsángpot sa mg̃a polong ng̃a oaláy cahológan, sa mg̃a táuo ng̃a bacácon, arón pagaíngnon sa obán ng̃a maálam sila magtámbal sa mg̃a saquét ng̃a malisód. * Pagpadála sa mg̃a pagpang̃omostá, pagcomostá.

Saludo. = Pagcomostá. * Pagbóhi sa mg̃a luthang sa timáan sa calípay, sa maáyong balíta.

Salumbre. = Agóp-op sa asín.

Salutacion. = Pagcacomostá. * Pagcaábi abi. * Sinógdan sa mg̃a oáli. * Paghibaló ni San Gabriel Arcángel cang María Santísima ng̃a sia ang magasámcon sa Anac sa Dios.

Salutíferamente. V. Saludablemente.

Salutífero. V. Saludable.

Salva. = Pagcatiláo sa mg̃a calán-on ng̃a ipacáon sa mg̃a hari, sa pagcasáyor ng̃a oaláy bisan onsa ng̃a macadáot. * Pagcabúhi sa mg̃a luthang sa mg̃a timáan sa calípay. * Pagbúhat sa mg̃a pagsuláy ng̃a binóang, sa pagláom ng̃a babaoíon sa Dios ang nagabúhat. * Pagtábi sa pagpamólong.

Salvacion. = Pagcabáoi, pagcalocát. * Pagcagáoas, pagcamísic. * Pagcadáng̃at sa pahimáya sa Lang̃it, pagcapaláng̃it.

Salvadera. = Sorlánan sa margaja, sa mg̃a balás, &c., ng̃a ibórbod, ibútang sa bisan onsa ng̃a guisúlat, arón mamalá ang tinta.

Salvado. = Salabaro, tictic.

Salvador. = Mamamáoi, manlolócat, manlolóoas. * Ang magapagáoas, ang magapamísic. * Si Jesucristo ng̃a Guinóo ta.

Salvajada. V. Salvajería.

Salvaje. = Tanóm ng̃a toróc banua ug ihaláson. * Táuo ng̃a ihaláson, burong, sa oaláy quinaárman. * Mananáp ng̃a díli aghop, ng̃a díli tanód, ihaláson. * Táuo sa mg̃a yota ng̃a guicaoád-an sa paghópot ug sa mg̃a ponóan.

Salvajemente. = Ing̃on sa batásan sa mg̃a mananáp, sa mg̃a táuo ng̃a ihaláson.

Salvajería. = Polong con buhat ng̃a ang̃ay sa mang̃a táuo ng̃a ihaláson.

Salvajez. = Pagcaihálas.

Salvajina. = Mananáp ng̃a ihálas. * Onód sa mg̃a mananáp ng̃a ihálas. * Cadaghánan sa mang̃a anit sa mg̃a mananáp ng̃a ihálas.

Salvajino. = Ang nahatong̃ód ug ang̃ay sa mg̃a ihaláson.

Salvaguardia. = Bantay sa bisan onsa. * Timáan ng̃a guidála ug guihátag sa bisan cansa, arón díli sia pagaonsáon ug pagahaoíran.

Salvamente. = Sa oaláy catáhap.

Salvamento. V. Salvacion. * Dalángpan.

Salvamiento. = Idem.

Salvante. V. Salvador.

Salvar. V. Libertar. * Paghátag sa pahimáya sa Lang̃it. * Pagságang sa mg̃a icadáot. * Pagcóha sa mg̃a caoláng̃an, sa mg̃a cabilínggan, sa mg̃a caculían.

Salvatierra. = Malilímbong sa sugál sa baraja.

Salve. = Mahimáya ca, bantayán ca sa Dios. * Ang usá sa mg̃a pagámpo ng̃a ipahanong̃ód cang María Santísima.

Salvedad. = Pagcatógot, lisensia.

Salvia. = Dalapót, sambong, halilíbon.

Salvilla. V. Bandeja.

Salvo. = Guináoas, ang mahamísic, ang guibáoi, guilocát sa bisan onsang calisód. * Gaoas.

Salvoconducto. V. Salvedad.

Salvohonor. = Sampot, ililíngcod.

Sambenito. = Bisti ng̃a guibísti sa mg̃a saláan ng̃a guihócman ug guicastigo sa mg̃a hocom sa Inquisision. * Sulat ng̃a casayóran sa mg̃a ng̃alan sa mg̃a táuo ng̃a saláan, ug sa castigo ng̃a guibútang caníla sa mg̃a hocom sa Inquisision, ng̃a guipamílit sa mg̃a poltahán sa mg̃a Singbahán. * Daótan ng̃a dong̃og.

Sambuca. = Tolónggon ng̃a guicoldásan, sa canhing tiempo.

Sampsuco. V. Mejorana.

Samuga. V. Jamuga.

San. V. Santos.

Sanable. = Ang arang ayóhon, ang mahímo ng̃a pagatambálon.

Sanador. = Ang magatámbal, ang magaáyo.

Sanalotodo. = Hampol, haclop ng̃a maítom, sa botica: silbi sa pagtámbal sa daghánan ng̃a mg̃a saquét.

Sanamente. = Sa pagcoháoan sa boot, sa oaláy daótan ng̃a húna húna.

Sanar. = Pagáyo, pagtámbal.

Sanativo. V. Sanador.

Sancionar. = Batásan, pagcabóot sa mg̃a ponóan, ley.

Sancion. = Pagbúhat sa bisan onsang ley, batásan.

Sancochar. V. Salcochar.

Sánctus. = Polong ng̃a linatín: bahin sa misa ng̃a guing̃álan ug sánctus.

Sandalia. = Bisti sa tiil, ng̃a mao ang usá ca panit ng̃a pagatónban, ug ng̃a itácgos sa maong tiil sa usá ca corea con sintas.

Sándalo. = Tanóm ng̃a maíng̃on sa yervabuena. * Cahoy ng̃a mahomót.

Sandáraca. V. Rejalgar. * Tagoc sa enebro.

Sandez. = Polong con buhat ng̃a binóang ng̃a díli macaígo, ng̃a oaláy cahológan.

Sandía. = Atímon.

Sandio. = Boang boang, hong̃og.

Saneamiento. = Pagságang sa icadáot ng̃a arang moábot.

Sanear. = Pagságang sa mg̃a cadaótan ng̃a omalábot. * Pagáyo sa bisan onsa.

Sanedrin. = Hocmánan ng̃a labí sa mg̃a judíos.

Sangley. = Insic ng̃a magacomercio sa Pilipinas.

Sangradera. = Sorlánan sa dugó, sa pagsangra sa bisan cansa. * Alaguían sa tubig, sa bino, &c.: guipahaáng̃ay sa bisan onsang sodlánan.

Sangrador. = Ang opicio sa pagsangra, magsasangra. * V. Sangradera desde alaguían.

Sangradura. = Samad ng̃a pagaboháton sa pagsangra, alaguían ng̃a pagaboháton sa mg̃a subá, &c., sa pagdápit sa tubig sa bisan asa.

Sangrar. = Pagcárlit, pagsangra, pagsámad sa mg̃a caogátan, arón muágui ang dugó. * Pagpaágui, pagpagóa sa tubig, sa bino, &c., sa mg̃a sudlánan. * Pagdápit sa tubig sa mg̃a subá, sa pagcále ng̃a daan sa mg̃a balaháan. * Pagágui, paggóa sa dugó.

Sangraza. = Dugó ng̃a donót.

Sangre. = Dugó.

Sangría. = Pagcasangra, pagcasámad sa mg̃a caogátan arón omági ang dugó. * Pagcapang̃áoat, pagcacóha sa bisan onsa. * Bino ng̃a sinambógan sa tubig ug ng̃a sináctan sa asúcar.

Sangrientamente. = Sa pagcaágas, sa pagcaáoas sa dugó.

Sangriento. = Ang magadugó. * Ang guisablígan ug namansa sa dugó. * Táuo con mananáp ng̃a maísog, mabáng̃is. * Ang nagapaágas sa dugó.

Sanguaza. V. Sangraza. * Dugá ng̃a mapolá sa obán ng̃a mg̃a tanóm.

Sangüífero. = Ang may dugó.

Sangüificar. = Pagdogó, pagpatigáyon arón madághan ang dugó.

Sanguijuela. = Limátoc. * Ang macacóha sa mahínay hinay sa bisan onsa.

Sanguina. = Saquét sa bulan bulan ng̃atanán sa mg̃a babáye.

Sanguinaria. = Tanóm ng̃a italámbal. * Batóng mahál.

Sanguinariamente. V. Sangrientamente.

Sanguinario. V. Cruel.

Sanguíneo. = Ang mahímo sa dugó. * V. Sangüífero. * Ang may color sa dugó.

Sanguino. = Como el siguiente.

Sanguinolento. V. Sangriento.

Sanguinoso. V. Cruel y Sangriento.

Sangüis. = Polong ng̃a linatín: ang dugó ni Jesucristo sa ilálom sa pagcadágoay sa bino.

Sanguja. = Limátoc.

Sanícula. = Tanóm ng̃a italámbal.

Sanidad. V. Salubridad.

Sanie ó Sanies. = Nana.

Sanioso. = Ang may nana.

Sanitario. = Ang mahatong̃ód sa pagpatigáyon sa mg̃a tambal sa mg̃a saquét.

Sanjacado. = Pagcahópot sa mg̃a provincia sa Guinharían sa mg̃a turco.

Sanjacato. = Idem.

Sanjaco. = Maghohópot sa mg̃a provincia sa mang̃a turco.

Sanjuanero. = Bong̃a ng̃a mahínog sa caduúlan sa aldao ni S. Juan.

Sanjuanista. = Sacop sa religion, sa caparían ni san Juan.

Sanmigueleño. = Bong̃a ng̃a mahínog sa harúul sa arlao ni S. Miguel.

Sano. = Táuo ng̃a oaláy saquét, sa maáyo ug mapíscay ang laoas. * Ang maháoan ug buot. * Ang tibúoc, ang oalá tipácan, boóng̃on ug pagacuháan.

Santa. = Ang bahin sa Singbahán sa Jerusalém, ng̃a dapit sa sulúd caáyo, ng̃a guitabónan, sa sugo sa Dios, sa usá ca tabil ng̃a mahál caáyo.

Santabárbara. = Lugar ng̃a pagatipígan sa pólvora sa mg̃a sacayán.

Santamente. = Sa pagcasantos, sa batásan ng̃a hingpit.

Santasantórum. = Ang bahin ng̃a labíng santos sa Singbahán sa Jerusalém, ng̃a guibotáng̃an sa arca ng̃a guing̃álan sa testamento.

Santera. = Asáoa sa santero.

Santero. = Ang magabántay sa bisan onsang Singbahán ug sa mg̃a santos. * Ang magasíngba sa mg̃a santos sa usá ca pagsíngba ng̃a díli mao.

Santiago. = Polong ng̃a igasógod sa mg̃a español sa mg̃a pagpang̃óbat, sa pagquigtábang nila cang Santiago ng̃a santos, ng̃a patron ug manlalában nila.

Santiaguista. = Sacop sa caparían ng̃a sinoldado ni Santiago.

Santiamen. = Macariót lamang, ang usá lamang sa pagpíloc, sa malágmit uyámot.

Santidad. = Pagcasantos, pagcatárong.

Santificacion. = Pagcasantos.

Santificador. = Ang magapacasantos, ang magapacatárong.

Santificar. = Pagpasantos, pagpatárong. * Paghálad sa Dios sa bisan onsa. * Pagtáhor, pagsíngba sa mg̃a santos. * Paglában sa bisan cansa, pagtábang canía.

Santiguada. = Pagcapang̃óros.

Santiguadera. = Idem.

Santiguadero. = Como el siguiente.

Santiguador. = Ang magapang̃óros sa lain, sa pagpang̃aníto.

Santiguamiento. = Pagcapang̃óros.

Santiguar. = Pagpang̃óros. * Pagcastigo, pagpasáquet.

Santimonia. V. Santidad. * Tanóm ng̃a bulácan.

Santísimo. = Santos uyámot. * Polong ng̃a guicahing̃álan, sa Santos mg̃a Papa.

Santo. = Santos, matárong, ang oaláy salá.

Santon. = Ang magapacasantos. * Táuo ng̃a moros ng̃a mapenitenciáhon.

Santoral. = Libro ng̃a sinolátan sa mg̃a quinabúhi ug sa mg̃a buhat sa mg̃a santos.

Santuario. = Singbahán ng̃a pagasingbáhan sa bisan cansang santos.

Santurron. = Ang magapacasantos caáyo, ang magaámpo sa madúgay ug sa masóbsob.

Saña. = Capong̃ót, caligótgot.

Sañosamente. V. Sañudamente.

Sañoso. V. Sañudo.

Sañudamente. = Sa caligótgot, sa capong̃ót.

Sañudo. = Ang naligótgot, ang pungtánon, ang guipóngtan.

Sapiencia. = Libro sa santos ng̃a sulat ng̃a guing̃álan sa quinaárman.

Sapico. = Hubág ug motoróc sa ilámon sa díla ug sa luyo ug luyo sa mg̃a aping sa solód sa bába.

Sapo. = Mananáp ng̃a maíng̃on ing̃on sa baquí.

Saponaria. = Tanóm.

Saponífero. = Ang macapalalím.

Saque. = Sugál sa pelota.

Saqueador. = Ang magacúha, ang magapólot.

Saqueamiento. V. Saqueo.

Saquear. = Pagcóha, pagpólot. * Pagpang̃áoat.

Saqueo. = Pagcacóha, pagcapólot. * Pagcapang̃áoat.

Saquero. = Dagom sa pagtahí sa mg̃a puyo puyo.

Saquería. = Cadaghánan sa mg̃a puyo puyo.

Saquilada. = Cadaghánan sa trigo, &c., ng̃a lilígson ug sinúlud sa puyo puyo ng̃a díli ponó.

Sarampion. = Dalap.

Sarao. = Catilíngban sa mg̃a táuo ng̃a naning̃ób sila sa pagdúla ug sa pagsayáo.

Sarcasmo. = Polong ng̃a icatámay ug icayúbit sa isigcatáo.

Sarcia. = Cadaghánan sa mg̃a pardo.

Sarco. = Bisti ng̃a hatáas.

Sarcocola. = Tagoc ng̃a malálag ug mapáit.

Sarcófago. = Lolóbng̃an, lobóng̃an, lobng̃ínan, lobóng.

Sarcótico. = Tambal ng̃a icapílot ug icasara sa mg̃a samad.

Sardesco. = Cabayong diótay. * Táuo sa maísog ng̃a gaoi.

Sardina. = Tamban.

Sardinel. = Buhat ng̃a guibúhat sa mg̃a ladriyo ng̃a pinatíndog.

Sardinero. = Ang magabalígya sa mg̃a tamban. * Ang nahatong̃ód sa mg̃a tamban.

Sardineta. = Tamban ng̃a diótay. * Dayan dayan ng̃a guibútang sa ubán ng̃a mg̃a bisti sa mg̃a soldados.

Sardio. = Batóng mahál.

Sardioque. = Ang surlánan sa asín ug ang maong asín.

Sardonia. = Tanóm.

Sardónica. = Batóng mahál.

Sardónico. = Ang nahatong̃ód sa sardónica.

Sardonio. V. Sardónica.

Sardónique. = Idem.

Sarga. = Panápton sa igagáma. * Cahoy cahoy.

Sargenta. = Asáoa sa sargento. * Hing̃aníban ng̃a guidála sa sargento.

Sargentar. = Paghópot sa mg̃a soldados, sa pagtúman sa opicio sa pagcasargento.

Sargentía. = Opicio, cahímtang sa pagcasargento.

Sargento. = Ponóan ng̃a obus sa mg̃a soldado.

Sargo. = Calaínan sa isda.

Sarmentador. = Ang magapólot sa mg̃a balágon ng̃a guipótol sa mg̃a paras.

Sarmentar. = Pagpólot sa mg̃a balágon ng̃a pinótol sa mg̃a paras.

Sarmentera. = Lugar ng̃a pagatipígan sa mg̃a balágon ng̃a guipótol sa mg̃a paras.

Sarmentoso. = Ang maíng̃on sa mg̃a balágon sa mg̃a paras.

Sarmiento. = Balágon sa mg̃a paras.

Sarna. = Nuca. * Caíbog sa pagdáng̃at sa bisan onsa ng̃a macalípay.

Sarnoso. = Nucáon.

Sarpullido. V. Salpullido. * Mg̃a labhag, pinaácan sa pulgas.

Sarpullir. = Pagpáac sa pulgas: V. Salpullir.

Sarracénico. = Ang nahatong̃ód sa mg̃a moros.

Sarraceno. = Moros.

Sarracina. = Pagcaáoay sa daghánan ng̃a mg̃a táuo.

Sarria. = Calaínan sa sahid. * Bocág ng̃a dagcó.

Sarrillo. V. Estertor.

Sarrio. = Mananáp sa opat ca tiil.

Sarro. = Bulit ng̃a malíg-on. * Ogam, qui qui.

Sarroso. = Ang may ogam.

Sarta. = Tinóhog, tohog. * Cadaghánan sa bisan onsa ng̃a magcasonód sonód.

Sartal. = Bisan onsa, cadaghánan sa bisan onsa ng̃a guipatóhog.

Sartalejo. = Idem.

Sarten. = Caláha.

Sartenada. = Ang pagapritóhon sa macaúsa sa caláha.

Sartenazo. = Pocpoc ng̃a guipócpoc sa bisan onsa.

Sasafrás. = Cahoy ng̃a maíng̃on ing̃on sa laurel.

Sastra. = Asáoa sa sastre.

Sastre. = Mananáhi.

Sastrería. = Baláy ng̃a pagabuhátan sa mananáhi ug ang opicio nia.

Satan. = Como el siguiente.

Satanás. = Yaoa.

Satélite. = Sologóon sa justicia, alguasil, mananácop. * Tagsa ca planeta ng̃a diótay ng̃a magalibót sa planetang dagcó.

Sátira. = Polong ng̃a matístis ng̃a icayúbit sa isigcatáuo. * Babáye sa maísog ng̃a gaoi, madalíon, malágsic.

Satíricamente. = Sa pagcayúbit, sa pagcatámay.

Satírico. = Táuo ng̃a mahagúgma pagtámay ug pagyúbit sa isigcatáuo.

Satirio. = Ilagá sa Indias ng̃a mabóhi sa tubig.

Satírion. = Tanóm ng̃a italámbal.

Satirizante. = Ang magayúbit.

Satirizar. = Pagyúbit sa mg̃a polong con sa mang̃a sulat.

Sátiro. = Dios sa mg̃a dioatáhan sa canhing tiempo.

Satisfaccion. = Pagcabáyad sa mg̃a otang ug sa mg̃a salá. * Pagpogóng, pagpahínay sa mg̃a cailíbgon. * Pagpatáy sa gotom, sa uhao, &c. * Pagbálos. * Paghimóot.

Satisfaciente. = Ang magabáyad, ang mubálos.

Satisfactoriamente. = Sa pagcatúman, sa pagcahíngpit.

Satisfactorio. V. Satisfaciente.

Satisfecho. = Ang guibáydan, ang guibáslan. * Parayégon, maandácon.

Sativo. = Ang guipúgas ug guitanóm.

Sato. = Idem.

Sátrapa. = Dacóng táuo sa mg̃a persa. * Táuo ng̃a maálam, ng̃a batid, malaláng̃on.

Satrapía. = Cahímtang sa pagcasátrapa.

Saturacion. = Pagcahílis, pagcalínis sa bisan onsa sa bino, sa tubig, &c.

Saturar. = Paghílis, paglínis sa bisan onsa, sa bino, sa tubig, &c.

Saturnal. = Ang nahatong̃ód sa Saturno.

Saturnino. = Ang táuo ng̃a ming̃áuon, masolóbon.

Saturno. = Ang usá sa mg̃a planeta.

Sauce. = Cahoy sa mg̃a baybáyon.

Sauco. = Abgáo, argáo.

Sauquillo. = Cahoy ng̃a diótay.

Sausería. = Solód sa mg̃a baláy ng̃a hariánon, ng̃a pagatipígan sa mg̃a sud-an ug sa mg̃a casangcápan sa salapí ng̃a ibútang sa lamesa.

Sausier. = Ang magabóot sa sausería sa mg̃a baláy ng̃a hariánon.

Sauz. V. Sauce.

Sauzgatillo. = Cahoy cahoy.

Savia. = Dugá sa mg̃a tanóm.

Saxátil. = Isda ng̃a mutóbo sa lugar ng̃a cabatóhan.

Sáxeo. = Bisan onsa sa bató.

Saxífraga. = Tanóm ng̃a italámbal.

Saya. = Saya, bisti sa mg̃a babáye.

Sayal. = Panápton ng̃a bastos caáyo.

Sayalería. = Opicio sa paghábol sa mg̃a sayal.

Sayalero. = Ang magahábol sa mg̃a sayal.

Sayalesco. = Bisan onsa sa sayal.

Sayalete. = Sayal ng̃a molomanípis.

Sayo. = Bisti ng̃a halagpád ug hatáas. * Bisan onsang bisti.

Sayon. = Táuo ng̃a supang, sa malágsot ng̃a nauong. * Mabáng̃is.

Sayuela. = Sinína sa estameña.

Sayuelo. = Bisti sa mg̃a babáye, mg̃a maíng̃on ing̃on sa supa.

Sazon. = Pagcahínog sa mg̃a bong̃a, pagcahíngpit sa bisan onsa. * Ang lalím sa bisan onsa.

Sazonadamente. = Sa pagcalalím.

Sazonado. = Polong ng̃a matístis, malipáyon.

Sazonador. = Ang macalalím.

Sazonar. = Paghátag sa lalím sa mg̃a calán-on. * Paghínog sa bisan onsa.

SE

Sebe. = Alad sa mg̃a bogsoc ng̃a hatáas.

Sebesten. = Cahoy.

Sebillo. = Como el siguiente. * Calaínan sa sabón ng̃a igahínglo sa mg̃a camót.

Sebo. = Tamboc sa mg̃a mananáp. * Ang bahándi, puhónan ng̃a dagcó.

Seboso. = Ang may tamboc. * Ang guidíhog sa tamboc, sa sebo.

Seca. = Pagcaoaláy olan. * Lusay.

Secacul. = Tanóm.

Secadal. V. Secano.

Secadero. = Lugar ng̃a pagabolálan, pagaogáhan, pagacamád-an sa bisan onsa. * Bung̃a ng̃a madúgay bisan ng̃a mamalá, bisan ng̃a maogá.

Secadillo. = Matám-is ng̃a magáma sa mg̃a almendra ng̃a dinócdoc, sa panit sa limon, sa asúcar ug sa lang̃it lang̃it sa itlog, ug ng̃a pagaanágon sa caláyo ng̃a oaláy siga.

Secamente. = Sa mg̃a hamóbong polong, sa mg̃a diótay ug lactod ng̃a polong. * Sa pagcaoaláy pagtáhor, catahá ug pagábi abi.

Secano. = Yota ng̃a díli mahímo ng̃a pagabo-bóan, bisan onsa ng̃a mamalá, naogá caáyo.

Secansa. = Sugál sa baraja.

Secante. = Ang macamalá, ang macaogá, ang macabólad. * Ang barlis ng̃a nabalábag sa lain ng̃a barlis.

Secar. = Ogá, bolar, malá, laya. * Pagcágod, paghorót sa mahínay hinay. * Pagníoang.

Secatura. = Pagcaoaláy lamí, ug lalím. * Pagcabórlay.

Seccion. = Pagcapótol. * Pagcabáhin sa mg̃a bahin sa mg̃a libro, arón maásoy ug maáyo ang guisúlat.

Seceso. = Pagcalíbang, pagcaólo.

Seco. = Ang namalá, ang naláya, ang naogá, ang nabólad, ang oaláy dugá, ang naníoang. * Ang coláng̃an sa mg̃a quinahánglan. * Ang may gaoi ng̃a maísog.

Secrecion. = Pagcabúlag, pagcabáhin.

Secreta. = Calibáng̃an. * Bisan onsa ng̃a guisósi, guipaquigsáyod sa hilom, sa tinágo. * Tagsa ca pagámpo con oracion ng̃a guipang̃ádye sa mg̃a Padre ng̃a nanagmísa, sa human na ang paghálad sa hostia ug sa cális.

Secretamente. = Sa tinágo, sa pagcahílom.

Secretar. = Paghímo sa dugó sa solód sa laoas sa mg̃a táuo ug sa mg̃a mananáp.

Secretear. = Paghónghong, paghalaoáhao, pagsólte sa mahínay caáyo, sa obus ng̃a ting̃og.

Secretaria. = Asáoa sa secretario. * Ang babáye ng̃a magasúlat sa guipasúlat canía.

Secretaría. = Cahímtang sa pagcasecretario ug ang solód ng̃a pagasulátan.

Secretario. = Ang magasúlat sa guipasúlat canía. * Ang escribano sa longsod.

Secretista. = Ang magasólte sa pagcahalaoáhao, sa pagcahónghong. * Ang magasúlat sa tong̃ód sa mg̃a tanghága.

Secreto. = Tinágo, ang anáa sa tinágo. * Ang mahilómon. * Bisan onsa ng̃a tacús ng̃a pagahilómon ng̃a díli ipadayág, ipabántog. * Bisan onsang caposlánan, caayóhan sa mg̃a tambal, sa mg̃a ilímnon, &c., ng̃a díli hingbalóan sa cadaghánan. * Ang bolsillo, puyo puyo ng̃a guidála sa ilálom sa mg̃a bisti. * Lugar ng̃a pagatagóan sa bisan onsa. * Tanghága.

Secretorio. = Ang magapaláin, ang magapabáhin.

Secta. = Pagtolón-an ng̃a guitóon sa bisan cansang táuo ng̃a bantógon, quinaarmánon.

Sectador. V. Sectario.

Sectario. = Ang maganonót, sa pagcapílit, sa minatúod, sa bisan onsang pagtolón-an.

Sector. = Ang bahin sa malíng̃in.

Secuaz. = Ang moápil sa dapig sa lain. * Ang maganonót sa bisan onsang pagtolón-an.

Secuela. = Ang magasonód sa bisan onsa. * Bisan onsa ng̃a guican sa guinicánan, sa guisóndan.

Secuencia. = Pagpadáyeg ng̃a pagabasáhon sa misa, usáhay, sa human na ang pagbása sa epístola.

Secuestracion. V. Secuestro.

Secuestrador. = Ang magatípig sa bisan onsa, hasta ng̃a itúg-an sa hocom con quinsay taguía ng̃a tuod.

Secuestrar. = Pagtípig, paghópot sa bisan onsa, cutub ng̃a itórlo sa hocom ang taguíang tuod.

Secuestro. = Pagbótang sa bisan onsa sa ilálom sa gahóm sa bisan cansa, cutub ng̃a itúg-an sa hocom ang hingtúngdan ng̃a taguía.

Secular. = Ang Padre ng̃a díli religioso. * Ang madúgay sa daghan ng̃a mg̃a catuígan. * Bisan onsa ng̃a pagabuháton sa tagsa ca gatús ca túig. * Ang nadúgay caáyo.

Secularizacion. = Pagcagóa sa pagcapadreng religioso.

Secularizar. = Paggóa sa cahímtang sa pagcapadreng religioso.

Secundariamente. = Sa icadúha.

Secundario. = Ang icadúha, ang sonód sa nahaóna.

Secundina. = Inónlan.

Secura. V. Sequedad.

Sed. = Uháo. * Caíbog ng̃a dagcó sa bisan onsa.

Seda. = Igagáma.

Sedadera. = Capandáyan sa pagpahómoc sa cáñamo.

Sedal. = Balahíbo sa mananáp ng̃a maputí ug masíhag, ng̃a icahocót sa ansuelo sa usá ca tomóy, ug sa usá, sa lambo. * Sinta ng̃a itóhog sa mg̃a mananámbal sa ilálom sa panit sa obán ng̃a mg̃a táuo ug mg̃a mananáp ng̃a masaquét.

Sedativo. = Ang may gahóm sa pagpahínay sa mg̃a caól-ol.

Sede. = Lingcoránan. * Cahímtang sa pagcaobispo ug sa pagcasantos ng̃a Papa.

Sedear. = Paghínis sa mg̃a batóng mahál, sa buláoan ug sa salapí, sa usá ca ponpon sa mg̃a balahíbo sa baboy.

Sedentario. = Opicio, pagcabótang sa táuo ng̃a díli macabórlay canía.

Sedeña. = Icadúhang gomon ng̃a guícan sa lino.

Sedeño. = Ang maíng̃on sa igagáma.

Sedera. = Ponpon, escoba sa balahíbo sa mg̃a baboy.

Sedería. = Mg̃a balígya sa igagáma. * Tiendáhan ng̃a pagabaligyáan sa igagáma.

Sedero. = Ang magabalígya sa igagáma.

Sedicion. = Pagcagobóc, pagcaálsa. * Pagcasócol sa mg̃a ponóan. * Pagcasócol sa mg̃a balatían sa laoas sa táuo sa mg̃a galámhan sa calág.

Sediciosamente. = Sa pagcaálsa, sa pagcagobóc, sa pagcasócol.

Sedicioso. = Ang magahópo sa mg̃a táuo arón managálsa ug arón manócol sila.

Sediento. = Ang guinháo. * Yota con baol ng̃a quinahánglan sa daghan ng̃a tubig. * Ang naíbog sa minatúod sa bisan onsa.

Sedimento. = Lalog.

Seduccion. = Pagcahópo, pagcalímbong sa pagcalaláng.

Seducir. = Paglímbong, paghópo sa pagcalaláng.

Seductivo. = Como el siguiente.

Seductor. = Ang magalímbong, ang magahópo sa pagcalaláng.

Segable. = Ang arang galábon.

Segada. V. Siega.

Segadera. = Capandáyan, sang̃ót sa paggálab.

Segadero. V. Segable.

Segador. = Magagálab, ang magagálab.

Segar. = Paggálab. * Pagpótol sa bisan onsa.

Segazon. = Pagcagálab. * Túig ng̃a igagálab.

Seglar. = Ang díli Padre ug religioso. * Ang nahatong̃ód sa quinabúhi, sa pagcabúhi, sa batásan sa calibútan.

Seglarmente. = Ing̃on sa batásan sa díli Padre, sa díli religioso. * Ing̃on sa batásan sa calibútan.

Segmento. = Bahin ng̃a guibúlag sa bisan onsa.

Segregacion. = Pagcabáhin, pagcabúlag, pagcaláin.

Segregar. = Pagbáhin, pagbúlag, pagláin.

Segregativo. = Ang magapaláin, ang magapabúlag, ang magabáhin.

Segrí. = Panápton sa igagáma ng̃a mabága.

Seguida. = Pagcasonód, pagcaápas, pagcanonót. * Pagcadáyon, pagcaparáyon.

Seguidero. = Panigíngnan.

Seguidilla. = Pagcanta ug pagsabáy.

Seguidillero. = Táuo ng̃a mahagúgma magcanta ug magsabáy sa mg̃a siguidilla.

Seguido. = Nayon, ang guisómpay.

Seguidor. = Ang muápas, ang maganonót, ang musonód.

Seguimiento. V. Seguida.

Seguir. = Apas, nonót, sonód, pagdáyon, pagparáyon. * Pagobán, pagcóyog. * Pagábay. * Pagpatigáyon sa pagdáng̃at sa bisan onsa. * Pagóyon, pagáng̃ay sa pagbúot sa lain. * Pagpanigíng̃on. * Pagguícan, pagsonód sa usá ca butang sa lain ng̃a butang.

Segun. = Ing̃on, maíng̃on.

Segundar. = Paghímo sa icadúha, pagsonód sa nahaóna.

Segundariamente. V. Secundariamente.

Segundario. V. Secundario.

Segundilla. = Ang tubig ng̃a pagabugnáuon sa yelo, sa tubig ng̃a tibúoc, ng̃a sobra sa human na ang pagbúgnao sa lain ng̃a tubig.

Segundillo. = Ang icadúhang bahin sa tinápay ng̃a ihátag sa mg̃a Padre sa mg̃a caparían ng̃a nang̃áon sa ilang refectorio, sa human na ang nahaónang rasion.

Segundo. = Ang icadúha, ang sonód sa nahaúna. * Ang icacanúman ca bahin sa minuto.

Segundogenito. = Ang icadúhang anac, ang anac ng̃a sonód sa nahaóna.

Segundón. = Anac ng̃a díli pang̃ánay.

Segur. = Oásay ng̃a dagcó.

Segurador. V. Fiador.

Seguramente. = Sa pagcamatúod, sa pagcaoaláy catáhap ug duha duha.

Segurar. V. Asegurar.

Seguridad. = Pagcalíg-on. * Pagcamatúod. * Pagcaoaláy catáhap ug duha duha. * V. Fianza.

Seguro. = Malíg-on. * Ang oaláy catáhap ug cahárloc. * Pagcatógot, lisencia sa pagbúhat sa bisan onsa. * Calig-ónan arón díli onta maoalá ang salapí con ang mg̃a manggad ng̃a guipadála sa bisan diin.

Seis. = Onóm.

Seisavado. = Bisan onsa ng̃a may onóm sa nauong.

Seisavo. = Ang icánom ca bahin sa usá ca número.

Seiscientos. = Onóm ca gatús.

Seise. = Tagsa ca báta ng̃a nagatóon sa pagcanta sa ubán ng̃a mg̃a Singbahán ng̃a Catedral.

Seiseno. = Icánom.

Seleccion. = Pagcapíli.

Selecto. = Ang guipíli, piníli.

Selva. = Solóp.

Selvatico. = Ang nahatong̃ód sa mg̃a solóp, ug ang motóbo dihá.

Selvatiquez. = Pagcaboquírnon, pagcabórong.

Selvoso. V. Selvático. * Lugar ng̃a may daghan ng̃a mg̃a solóp.

Sellador. = Ang magamarca.

Selladura. = Pagcamarca.

Sellar. = Pagmarca, pagpátic. * Pagtápus, pagtibáoas sa bisan onsa. * Pagtábon, pagtácop. * Pagcábig sa maáyong buot sa isigcatáuo, tong̃ód sa mg̃a calóoy ng̃a guibúhat canía.

Sello. = Marca, patic, capandáyan ng̃a igamarca. * Baláy ng̃a pagamarcáhan sa mang̃a papel ug mg̃a camatoóran. * Pagcahíngpit.

Semana. = Semana. * Cadaghánan, cadugáyan sa pitó ca adlao.

Semanal. = Ang nahatong̃ód sa semana.

Semanalmente. = Sa semana semanang tanán.

Semanario. V. Semanal.

Semanería. = Opicio sa pagcasemanero.

Semanero. = Táuo ng̃a may catungdánan sa pagtúman sa bisan onsa sa usá ca tibúoc ng̃a semana.

Semblante. = Nauong. * Pagcabótang sa bisan onsa. * Pagpatúngha sa goa ug sa nauong sa anáa sa solód sa huna huna ug sa casing casing.

Sembradío. = Yota ng̃a maáyo ug ng̃a guiándam arón pagatámnan ug pagapugásan.

Sembrado. = Yota ng̃a guipugásan.

Sembradura. = Pagcapúgas.

Sembrar. = Pagpúgas, pagsáb-oag, pagcátag. * Paghátag sa cahigayónan sa bisan onsang buhat ng̃a daótan. * Pagsúguid sa bisan onsa arón mabántog. * Pagbúhat sa bisan onsa ng̃a macapolós.

Semeja. V. Semejanza. * Timáan.

Semejable. = Ang mahímo ng̃a maíng̃on sa lain ng̃a butang, ang mahímo ng̃a maíng̃on sa lain ng̃a butang.

Semejado. = Como el siguiente.

Semejante. = Magsáma, maíng̃on, magtopóng.

Semejantemente. = Sa pagcaíng̃on, sa pagcasáma.

Semejanza. = Pagcasáma, pagcaíng̃on.

Semejar. = Pagíng̃on, pagsáma.

Semen. = Tolos, dugó.

Semental. = Ang nahatong̃ód sa pagpúgas ug sa mg̃a baol.

Sementar. V. Sembrar hasta paghátag.

Sementera. V. Sembradura. * Baol. * Cabalánan, oma. * Túig ng̃a igapúgas.

Sementero. = Poyo poyo, balúyot, bocág ng̃a pagasórlan sa binhi ng̃a ipulúgas.

Sementino. = Ang nahatong̃ód sa binhi.

Semestre. = Ang madúgay sa onóm ca bulan. * Túig, pagcadúgay sa unúm ca bulan, sa tung̃á sa túig.

Semi. = Ang tong̃á sa bisan onsa.

Semicapro. = Dios dios sa mg̃a dioatáhan sa canhing tiempo.

Semicircular. = Ang nahatong̃ód sa semicírculo.

Semicírculo. = Ang tung̃á sa usá ca malíng̃in.

Semidea. V. Semidiosa.

Semideo. V. Semidios.

Semidifunto. = Ang hapit na mamatáy.

Semidiós. = Ng̃alan ng̃a guicahing̃álan sa mg̃a dioatáhan, sa canhing tiempo, sa mg̃a táuo ng̃a banságon ug bantógon tong̃ód sa ilang mg̃a búhat ng̃a cating̃aláhan.

Semidiosa. = Ng̃alan ng̃a guicahing̃álan sa mg̃a dioatáhan sa mg̃a babáye ng̃a guipacaíng̃on nila ng̃a anac sila sa mg̃a dios dios ng̃a bacácon.

Semidoble. = Piesta ng̃a dolodíot sa piesta ng̃a doble.

Semidormido. = Ang natólog tolog.

Semidragon. = Binúhat ng̃a táuo ang tung̃á ug bitin ang tung̃á.

Semihombre. = Laláqui sa tung̃á lamang.

Semilla. = Binhi. * Bisan onsa ng̃a mahímo ug guinicánan, hingtúngdan ug sinógdan sa lain ng̃a butang.

Semillana. V. Manzanilla.

Semillero. = Lugar ng̃a pagapugásan sa mg̃a binhi arón ilálin oña ang mg̃a tanóm sa lain ng̃a yota con midagcó dagcó na.

Seminal. = Ang mahímo sa binhi, ang may binhi.

Seminario. V. Semillero. * Baláy mg̃a pagatoónan ug pagatorlóan sa mg̃a báta.

Seminarista. = Ang guibatónan sa usá ca seminario.

Semipedal. = Ang may cahitáson sa tung̃á sa cahitáson sa tiil.

Semipelagianismo. = Ang pagtolón-an sa mg̃a semipelagiano.

Semiplena. = Pagcaásoy sa usá lamang ca testigo.

Semiplenamente. = Sa pagásoy sa usá lang ca testigo.

Semipoeta. = Poeta ng̃a díli maálam caáyo magbúhat sa mg̃a balac.

Semipútrido. = Ang hapit na madonót, ang nadolodonót na.

Semiracional. = Táuo ng̃a coloculiró, ng̃a hong̃og.

Semivivo. = Ang hapit díli mabúhi.

Sémola. = Calaínan sa trigo. * Binócboc sa trigo, sa garvanzos, sa frijoles, &c., ng̃a icabúhat ug sopas.

Semoviente. = Bisan onsa ng̃a malíhoc ng̃a sia usá da.

Sempiterna. = Calaínan sa panápton ng̃a mabága caáyo, sa mg̃a balahíbo sa mg̃a carnero.

Sempiternamente. = Sa guihápon, sa oaláy catapúsan.

Sempiterno. = Ang oaláy catapúsan, ang madúgay sa guihápon.

Sen. = Tanóm ng̃a ipulúrga.

Senadero. = Ang magabáol sa diótay ng̃a oma.

Senado. = Catilíngban sa mg̃a senador, ug ang baláy ng̃a pagatíngban. * Catilíngban sa mg̃a dagcóng táuo.

Senado consulto. = Sogo, pagbóot sa senado.

Senador. = Dacóng táuo ng̃a apil sa hocmánan sa senado.

Senara. = Baol ng̃a diótay.

Senario. = Ang mahímo sa onóm.

Senatorio. = Ang nahatong̃ód sa senado ug sa mg̃a senador.

Sencillamente. = Sa oaláy cuti cuti, sa oaláy dayan dayan caáyo. * Sa oaláy limbong ug pagcaólo olo. * Sa pagcapótong.

Sencillez. = Pagcanípis. * Pagcapótong, pagcaháoan sa boot. * Pagcacoliró, pagcahóng̃og.

Sencillo. = Ang oaláy sacót. * Ang manípis, magamáy. * Táuo ng̃a masáyon pagalimbóng̃an ug pagaólo olóhan. * Ang táuo sa maháoan ng̃a búot, potong. * Salapí ng̃a dogmoc: caháte, sicápat ug sicaoálo.

Senda. = Dalan ng̃a haíctin, diótay. * Alaguían sa pagdáng̃at sa bisan onsa ng̃a guipanghináot.

Senderear. = Pagóna, pagtórlo sa dalan.

Sendero. V. Senda.

Sendos. = Tagsa ca buoc.

Senectud. = Pagcatigúlang.

Senescal. = Maghohópot, mayordomo sa baláy ng̃a hariánon. * Ponóan sa Guinharían.

Senescalía. = Cahímtang sa pagcasenescal.

Senil. = Ang nahatong̃ód sa mg̃a tigúlang ug sa pagcatigúlang.

Seno. = Dughan. * Tian sa mg̃a inahán. * Pagcalóang sa bisan onsa. * Looc sa dagat sa calang sa duhá ca catárman. * Bohó sa hubág ug sa samad.

Sensacion. = Pagcabáti sa mg̃a balatían sa laoas.

Sensato. = Buótan, táuo ng̃a may salabótan.

Sensibilidad. V. Sensacion. * Pagcalóoy, pagcapoáng̃od.

Sensible. = Ang babatíon sa mg̃a balatían sa laoas. * Mololóy-on, mapoang̃óron. * Ang tacús ng̃a caloóyan ug pagahilácan.

Sensiblemente. = Sa pagcabáti sa mg̃a balatían sa laoas. * Sa casáquet.

Sensitiva. = Ang arang batíon. * Ang nahatong̃ód sa mg̃a balatían. * Tanóm ng̃a mahípos con pagcubílon ang iang mg̃a dahon.

Sensorio. = Ang nahatong̃ód sa mg̃a balatían. * Ihibaló.

Sensual. V. Sensitiva hasta tanóm. * Ang nahatong̃ód sa pagcaólag.

Sensualidad. = Pagcaólag.

Sensualmente. = Sa pagcaólag.

Sentadillas (á). = Paglíngcod sa mg̃a babáye sa bocó bocó sa cabayo, &c., sa pagbútang sa luyo sa duhá ca paa.

Sentado. = Buótan, díli cundátan.

Sentar. V. Asentar y Asentarse.

Sentencia. = Pagcahócom, sentensia. * Casangputánan ng̃a ondan, ng̃a may dagcóng hingtúngdan.

Sentenciar. = Pagsentensia, paghócom. * Pagtagána sa bisan onsa. * Bisan onsang tuyo.

Sentencion. = Paghócom ng̃a pilit caáyo ug guilabíhan.

Sentenciosamente. = Ing̃on sa pagsentensia sa mg̃a hocom.

Sentencioso. = Polong ng̃a may dagcóng hingtúngdan ug cahológan. * Táuo ng̃a mamólong sa mg̃a pagtolón-an ng̃a maáyo sa mg̃a hamóbong pólong.

Sentidamente. = Sa casáquet.

Sentido. = Ang nasaquét ug nasáquet. * Ang masáyon mubáti. * Ang nalútac, ang mabóoac, ang nalíqui. * Ang nasógor sa pagcadonót. * Ang ihibaló. * Caálam sa pagbúhat sa bisan onsa. * Cahológan sa bisan onsang polong.

Sentimental. = Ang magapacalóoy, ang magapapoáng̃od.

Sentimiento. = Pagcabáti sa mg̃a balatían sa laoas. * Casáquet.

Sentina. = Bisan onsang lugar ng̃a ponó sa hugao.

Sentir. = Pagbáti sa mg̃a balatían sa laoas. * Pagbáti sa saquét, sa casáquet, sa gotom, &c. * Paghúna húna.

Seña. = Timáan.

Señal. = Idem, marca.

Señaladamiente. = Sa labí pa.

Señalado. = Mahál, hamíli, banságon, bantógon. * Pinatícan.

Señalamiento. = Pagcatimáan, pagcatórlo.

Señalar. = Pagtimáan, pagtórlo. * Pagpirma sa mg̃a sulat. * Paghing̃álan. * Pagtagál. * Paghólot, paghómot. * Paglabí. * Paglabáo. * Pagísip sa mg̃a tantos ng̃a guidáog sa mosogál sa baraja. * Pagpátic.

Señero. = Ang mopoyó ng̃a usá da, sa oaláy obán.

Señor. = Agálon, taguía. * Ang Dios. * Si Jesucristo sa Santísimo Sacramento sa altal. * Polong ng̃a icaábi abi.

Señoreante. = Ang magabóot, ang ponóan.

Señorear. = Pagsógo, pagbóot. * Pagtaguía sa bisan onsa. * Pagtáas sa usá ca botang sa lain ng̃a butang. * Pagpogóng sa mg̃a cailíbgon. * Pagámbong, paglígdong.

Señoría. = Polong ng̃a igaábi abi ug igatáhor sa ubán ng̃a mg̃a táuo ng̃a may dagcóng opicio con cahímtang. * Ang táuo ng̃a pagahing̃álan niíning polong. * Pagcabóot, pagcasógo.

Señorico, ca, to, ta. = Anac sa mg̃a dagcóng táuo.

Señoril. = Ang nahatong̃ód sa Señor.

Señorío. = Pagcabóot, pagcasógo. * Ang yota ng̃a caugalíng̃on sa señor. * Pagcalígdong, pagcaámbong. * Pagcapong̃óng sa mg̃a cailíbgon.

Señoron. = Señor caáyo.

Señuelo. = Bisan onsa ng̃a magacábig.

Seo. = Singbahán ng̃a Catedral.

Sepancuantos. = Casabá, pagcabárlong, castígo, pagpasáquet.

Separable. = Ang arang bulágon, ang mahímo ng̃a pagabahínon.

Separacion. = Pagcalálin, pagcabáhin, pagcabólag.

Separadamente. = Sa pagcalináin lain sa pagcabúlag, sa pagcabáhin.

Separador. = Ang magabáhin, ang magabúlag, ang magapaláin.

Separante. = Idem.

Separar. = Bolag, bahin, lain, lalin.

Separativo. V. Separador.

Sepedon. V. Sipedon.

Sepir. V. Gibia.

Septeno. V. Seteno.

Septentrion. V. Setentrion.

Septentrional. V. Setentrional.

Septiembre. V. Setiembre.

Séptimo. V. Sétimo.

Septuagésimo. = Ang macahíngpit sa isip sa capitóan.

Septuplicar. V. Setuplicar.

Séptuplo. V. Sétuplo.

Sepulcral. = Ang nahatong̃ód sa lobóng, sa lobng̃ánan, sa lolóbng̃an.

Sepultar. = Paglobóng. * Pagtágo, paghóbong sa bisan onsa, ng̃a malisód ng̃a hicaplágan.

Sepultura. = Lobóng, lobng̃ánan, lolóbng̃an, lobong̃ánan.

Sequedad. = Pagcamalá, pagcaoaláy ulan. * Pagcadíli mabóng̃a ang yuta. * Polong ng̃a magáhi. * Gáoi, cagaoían ng̃a maísog.

Sequedal ó Sequeral. = Yota ng̃a mamalá caáyo ug ng̃a díli mobóng̃a.

Sequero. V. Secadero y Secano.

Sequeroso. V. Seco.

Sequete. = Tipac ng̃a pan ng̃a magáhi. * Pagcaómpoc. * Pagcagáhi sa gaoi, sa cagaoían.

Sequía. V. Sequedad.

Sequillo. = Calaínan sa matám-is ng̃a magáma sa binócboc ug sa asúcar.

Sequío. V. Secano.

Séquito. = Catilíngban sa mg̃a táuo ng̃a magaobán sa bisan cansa. * Pagcadáyeg sa bisan cansa tong̃ód sa iang maáyong batásan.

Sequízo. V. Seco.

Ser. = Mao. * Pagpuyó, paghonóng sa bisan diin. * Pagsógod.

Sera. = Bucág ng̃a dagcó.

Seráfico. = Ang nahatong̃ód sa Serafin. * Si S. Francisco de Asís.

Serafin. = Ángeles sa nahaónang ponong ponóng̃an. * Táuo ng̃a matahóm caáyo.

Serafina. = Calaínan sa panápton sa balahíbo sa mg̃a carnero.

Seraje. = Cadaghánan sa mg̃a bocág.

Serasquier. = Ponóan ng̃a dagcó sa mg̃a soldados sa mang̃a turco.

Serba. = Bong̃a sa serbal.

Serbal. = Cahoy ng̃a mobóng̃a sa mg̃a bong̃a ng̃a maíng̃on sa mg̃a pera con mansana.

Serbo. = Idem.

Serenar. = Paglínao sa tiempo ug sa dagat. * Pagpatón-og sa bisan onsa. * Pagtín-ao sa bino, sa tubig, &c., ng̃a nalóbog. * Pagpahínay sa mang̃a pagálsa, sa mg̃a cabobót-on ng̃a nanagbíquil biquil, sa nanagáoay ug sa nasucó.

Serenata. = Pagmúsica, piesta sa música.

Serenero. = Panápton ng̃a igatábon sa mg̃a babáye sa olo arón díli sila pagaonsáon sa ton-og.

Serení. = Bote, sacayán ng̃a diótay.

Serenidad. = Pagcalínao sa tiempo, sa hang̃in ug sa dagat. * Polong ng̃a igatáoag ug icahing̃álan sa ubán ng̃a mg̃a príncipe. * Pagcalínao sa buot, sa cásing cásing.

Serenísimo. = Polong ug ng̃alan ng̃a igatáoag ug icahing̃álan sa ubán ng̃a mg̃a anac sa mg̃a hari.

Sereno. = Malínao. * Táuo sa mahúsay ng̃a buot, sa maháoan ng̃a cásing cásing. * V. Afable. * Yamog, ton-og. * Táuo ng̃a may opicio sa pagpahibaló, sa gabíy ug sa masámot ng̃a ting̃og, sa pagcabótang sa tiempo, con malínao ba, con moólan ba, &c., ug sa horas. * Táuo ng̃a oaláy caólao.

Seriamente. = Sa pagcalígdong, sa pagcaámbong. * Sa minatúod, sa pagcamatúod, sa matúod tuod.

Serie. = Pagcasonód sonód sa mg̃a butang. * Pagcalang̃áquit. * Pagcahúsay.

Seriedad. = Pagcaámbong, pagcalígdong. * Pagcaháit sa pagsolóng, pagpamíd-oc. * Pagcaháoan sa buot sa mg̃a pagsábot.

Serijo ó Serillo. = Bucág ng̃a diótay.

Serilla. = Idem.

Sério. = Malígdong, maámbong, ang mahúsay sa iang pagatúbang, sa iang paglíhoc, &c. * Ang mamólong ug magasolóng sa pagcaháit, sa pagcaísog. * Táuo sa maháoan ug mapótong ng̃a buot, ng̃a díli magalímbong ug magaólo olo. * Bisan onsa ng̃a tacús ng̃a pagatágdon. * Maáyo, mahál, halángdon.

Sermon. = Oáli. * Casabá, pagcabárlong, pagcasáoay.

Sermonario. = Ang nahatong̃ód sa mg̃a oáli. * Cadaghánan sa mg̃a oáli.

Sermonear. = Pagsáoay, pagbárlong, pagcasabá sa masóbsob.

Serna. = Calaínan sa yota ng̃a pagabalánan.

Seroja. = Ang dahon ng̃a laya ng̃a natágas sa mg̃a cahoy. * Mg̃a cahoy ng̃a tolotagídyot.

Serojo. = Idem.

Seron. V. Banasta y Canasta.

Seronero. = Ang magabúhat, magbubúhat, sa mg̃a seron.

Serosidad. = Dugá ng̃a mabólag sa dugó.

Serpa. = Balágon ng̃a hatáas sa mang̃a paras.

Serpear. V. Serpentear.

Serpentaria. = Tanóm. * Gamót ng̃a italámbal.

Serpentario. = Tapoc sa mg̃a bitóon.

Serpentear. = Paglacát sa pagcalicó licó, maíng̃on sa paglacát sa mg̃a bitin.

Serpentígero. = Ang nahatong̃ód sa mg̃a bitin.

Serpentin. = Capandáyan, sa canhing tiempo, sa puthao, ng̃a pagabotáng̃an sa mecha sa pagsílsil sa mg̃a luthang. * Puthao ng̃a apil sa mg̃a yaoe sa mg̃a pusil, &c.

Serpentina. = Idem hasta puthao. * Hing̃aníban ng̃a isalibáy. * Bató ng̃a berde ng̃a masáyon ng̃a pagahinlóon.

Serpentinamente. = Ing̃on sa batásan sa mg̃a bitin.

Serpentino. = Ang nahatong̃ód, ang ang̃ay sa mg̃a bitin, sa mg̃a saoa. * Lana ng̃a guing̃álan sa mg̃a bitoc. * Dila ng̃a tigmaldicion, táuo ng̃a tigtónglo, ng̃a naánad sa pagtónglo. * Calaínan sa batóng mármol.

Serpenton. = Tolónggon ng̃a pagataihópon.

Serpiente. = Bitin, saoa. * Ang yaoa.

Serpigo. = Calaínan sa hubág.

Serpol. = Tanóm.

Serradizo. = Cahoy ng̃a arang gabson.

Serrado. = Bisan onsa ng̃a ng̃ipónan maíng̃on sa gabas.

Serrador. V. Aserrador.

Serraduras. = Ang quináon sa gabas.

Serrallo. = Baláy ng̃a hariánon sa Gran Turcó, sa hari sa mg̃a turco. * Bisan onsang lugar ng̃a pagabuhátan sa mang̃a salá ng̃a maláo-ay.

Serranía. = Cabuquílan, cabongtólan.

Serraniego. V. Serrano.

Serranil. = Calaínan sa cuchillo.

Serrano. = Ang mopoyó ug ang nagatáuo sa buquid.

Serrar. V. Aserrar.

Serrijon. = Buquid, bongtod ng̃a hatáas ug díli halagpád caáyo.

Serrin. V. Aserraduras.

Serrino. = Ang maíng̃on ug ang nahatong̃ód sa gabas.

Serrucho. = Gabas ng̃a guibotáng̃an sa usá lamang ca coloptánan.

Serta. = Ang sinína.

Servato ó Ervato. = Tanóm.

Serventesio. = Calaínan sa balac.

Servible. = Ang macapolós, ang arang poslan.

Serviciador. = Ang maníng̃il sa balaíron tong̃ód sa pagágui sa bisan diin sa mg̃a hayúpan.

Servicial. = Ang magaalágad sa maáyong pagsílbi ug sa dagcóng cacúgui.

Servicialmente. = Sa cacúgui sa pagsílbi, sa pagalágar.

Serviciar. = Pagbáyad sa mg̃a balaíron tong̃ód sa pagágui sa bisan diin sa mg̃a hayúpan.

Servicio. = Pagcasílbi, pagcaalágar. * Pagcabótang sa pagcasologóon. * Pagcatáhod, pagcasíngba sa Dios. * Pahanóngdan sa mg̃a pagsílbi. * Salapí ng̃a ihátag sa pagbúot ng̃a caogalíng̃on sa mg̃a sacop, sa ilang hari, ug sa pagtábang sa mg̃a quinahánglan sa Guinharían. * Polós, caposlánan sa mg̃a buhat sa lain. * Baso ng̃a calibáng̃an. * Cadaghánan sa mg̃a pinggan, sa mg̃a panácsan, &c., ng̃a quinahánglan sa pagcáon, sa pagínom sa café, &c., ang cuchara, tenedor ug cuchillo ng̃a ibútang sa lamesa ng̃a calán-an.

Servidero. = Ang arang pagapóslan, ang macapolós.

Servido. = Bisti, &c., ng̃a dolodáan na.

Servidor. = Ang magasílbi, ang magaalágar, ang magaáli ali ug mahagógma sa bisan cansang babáye. * Ang mapasácop sa pagbóot sa lain. * Ang basin, baso ng̃a calibáng̃an.

Servidumbre. = Pagcaalágar, pagcasílbi. * Pagcaolípon, pagcabíhag, cabihágon, cabihágan. * Catungdánan ng̃a pilit sa pagbúhat sa bisan onsa. * Pagcabóot ng̃a mabáscog sa mg̃a cailíbgon. * Calibáng̃an.

Servil. = Ang nahatong̃ód sa mg̃a sologóon. * Bisan onsa ng̃a obos, ng̃a oaláy bale caáyo.

Servilmente. = Ing̃on sa batásan sa mg̃a olípon, sa mg̃a bihag. * Sa pagcadaótan, sa pagcang̃íl-ad, sa díli ang̃ay.

Servilla. = Calaínan sa sapín.

Servilleta. = Serviyeta, panápton ng̃a ibútang sa lamesa ng̃a calán-an, ug ng̃a ipailálom sa mg̃a pinggan, ug silbi sa pagpáhid sa mg̃a táuo ng̃a nang̃áon.

Servíola. = Cahoy ng̃a guitáod sa mg̃a dolong sa mg̃a sacayán, ng̃a pagbitáyan sa mg̃a ancla, sa sinípit.

Servir. = Pagsílbi, pagalágar. * Pagtamód, pagbálos. * Pagbóhat sa bisan onsa, guican sa sogo sa lain. * Pagsácop sa pagbóot sa lain. * Pagílis, pagpóle, pagólos. * Pagpolós. * Pagtáhod, pagsíngba sa Dios ug sa mg̃a santos. * Pagáli ali, paghigógma sa bisan cansang babáye. * Paghátag sa bisan cansa sa hari con sa Guinharían sa salapí ng̃a igatábang sa mg̃a quinahánglan, sa caogalíng̃on ng̃a pagbóot. * Pagbótang sa dahon sa baraja sa dagoay ng̃a guipang̃áyo.

Sesada. = Mg̃a otoc ng̃a prinito.

Sesear. = Pagyúng̃it sa pagsángpot.

Sesenta. = Canóman, caunúman.

Sesenton. = Ang may caonóman ca túig.

Seseo. = Pagcayóng̃it.

Sesera. = Ang lugar sa olo ng̃a guibotáng̃an sa mg̃a otoc.

Sesga. V. Nesga.

Sesgadamente. = Sa pagcabalábag, sa pagcasímbal. * Sa pagcabalíhas, sa pagcatampíhas.

Sesgadura. = Pagcasímbal.

Sesgamente. V. Sesgadamente. * Sa pagcataquílid. * Sa pagcahínay, sa pagcahómoc.

Sesgar. = Pagtábas sa pagcasímbal, sa pagcataquílir, sa pagcabalábag, sa pagcabalíquig. * Pagatampíhas, pagbalíhas.

Sesgo. = Balíquig. * Ang guitábas sa pagcasímbal. * Malíngdong, ang magacoloculíot. * Pagcatábas ng̃a sinímbal, ng̃a balíquig.

Sesion. = Catilíngban sa mg̃a dagcóng táuo. * Pagcasábot, pagcasólte sa pagsábot sa bisan onsa.

Sesma. = Ang icaúnum ca bahin sa bisan onsa.

Sesmero. = Ang magabántay ug magahópot sa mg̃a sesmo.

Sesmo. = Yota ng̃a nacasácop sa daghan ng̃a mg̃a longsod.

Seso. = Otoc. * Boot, caboótan, salabótan. * Bang̃il sa mg̃a colon, &c., ng̃a guibútang sa caláyo.

Sesquipedal. = Ang hatáas ng̃a maíng̃on sa cahitáson sa usá ca tiil ug tung̃á.

Sesteadero. = Lugar ng̃a pagahooáyan sa odto sa mg̃a hayúpan.

Sestear. = Paghúoay, pagcatólog sa siesta.

Sestero. V. Sesteadero.

Sestil. = Idem.

Sesudamente. = Sa Pagcaboótan, sa maáyong paghúna húna.

Sesudo. = Boótan.

Seta. = Balahíbo sa baboy: V. Hongo, Jeta y Pavesa.

Sete. = Solód ng̃a pagabotáng̃an sa pigsánan, sa pagmarca sa salapí.

Setecientos. = Pitó ca gatús.

Setena. = Cadaghánan sa pitó ca botang ng̃a nagcasonód sonód.

Setenario. = Ang mahímo sa pitó ca número. * Cadugáyan, pagcadúgay sa pitó ca túig.

Setenio. = Idem desde cadugáyan.

Seteno. V. Sétimo.

Setenta. = Capitóan.

Setenton. = Ang may capitóan ca túig.

Setentrion. V. Osa mayor. * Hang̃in, amíhan.

Setentrional. = Ang nahatong̃ód sa setentrion.

Setiembre. = Setiembre, ang icasíam ca bulan sa túig.

Sétimo. = Icapíto. * Ang mahíngpit sa isip sa pitó.

Seto. = Alad.

Setuagenario. = Táuo ng̃a may capitóan ca túig.

Setuagésima. = Ang domingo ng̃a igasógod sa totólo ca semana ng̃a guisóndan sa cuaresma.

Setuagésimo. = Ang macahíngpit sa isip sa capitóan.

Setuplicar. = Pagdághan sa bisan onsa sa macapíto. * Pagósob sa macapíto.

Sétuplo. = Ang isip ng̃a macasácop sa lain isip sa macapíto.

Severamente. = Sa pagcaháit, sa pagcapógos.

Severidad. = Pagcaháit, pagcapógos. * Pagcalígdong, pagcaámbong. * Pagcatúman ng̃a hingpit sa batásan, sa catungdánan.

Severo. = Maháit, maísog sa pagbárlong, sa pagcastigo, sa pagatúbang. * Matinumáno. * Malígdong, maámbong.

Sevicia. V. Crueldad.

Sexagenario. = Ang may caonóman ca túig.

Sexagésima. = Ang icadúhang domingo sa totólo ng̃a guisóndan sa cuaresma.

Sexagésimo. = Ang macahíngpit sa isip sa caunúman.

Sexángulo. = Ang may onóm ca nauong.

Sexenio. = Pagcadúgay, cadugáyan sa unóm ca túig.

Sexo. = Calaínan sa laláqui ug sa babáye, sa laqui ug sa baye.

Sexta. = Ang usá ca bahin sa aldao, sa canhing tiempo, ug ng̃a nahímo cutub sa las dose hasta sa las tres. * Ang usá sa mg̃a pang̃ádye sa mg̃a Padre.

Sextante. = Capandáyan sa paghíling ug sa pagsáyod sa cahitáson sa arlao.

Sextilla. = Calaínan sa balac.

Sextina. = Idem. * Excomunion ng̃a guibútang sa mg̃a ponóan sa Singbahán, arón madayág ang mg̃a saláan.

Sexto. = Icánom, ang macahíngpit sa isip sa onóm.

Sextuplicar. = Pagósob sa macaonóm.

Séxtuplo. = Ang macasácop sa isip sa unúm.

Sexual. = Ang nahatong̃ód sa laláqui con sa babáye.

SI

Si. = Oo.

Siapan. = Panácot sa mg̃a pagtína.

Sibil. = Lugar ng̃a pagatipígan sa mg̃a bong̃a ug sa carne, sa mg̃a lang̃ob.

Sibila. = Babáyeng quinaarmánon ng̃a guipacaíng̃on sa mg̃a dioatáhan ng̃a guihonghóng̃an sia sa Dios.

Sibilante. = Ang magatághoy.

Sibilino. = Ang nahatong̃ód sa mg̃a sibila.

Sicómoro. = Cahoy ng̃a maíng̃on ing̃on sa higuera, sa Egipto.

Sideritis. = Calaínan sa batóng mahál. * Calaínan sa mg̃a tanóm ng̃a italámbal.

Sidéreo. = Ang nahatong̃ód sa mg̃a bitóon.

Sidra. = Ilímnon ng̃a magáma sa dugá sa mg̃a mansana.

Siega. = Pagcagálab. * Túig ng̃a igagálab. * Ang trigo, ang humáy, &c., ng̃a guigálab na.

Siembra. = Pagcapúgas. * Túig ng̃a igapúgas. * Ang guipugásan.

Siempre. = Guihápon. * Sa oaláy catapúsan.

Siempreviva. = Calaínan sa mg̃a tanóm.

Sien. = Dong̃an dong̃an.

Siena. = Nauong.

Sierpe. = Bitin. * Ang yaoa. * Táuo ng̃a malágsot caáyo.

Sierra. = Gabas. * Pagcatáytay sa mg̃a caboquílan ug sa mg̃a capangpáng̃an.

Siervo. = Olípon, bihag. * Ang mapasácop sa lain.

Sieso. = Botbot.

Siesta. = Tiempo ng̃a sonód sa odto. * Tiempo ng̃a igacatólog sa capus na, sa human na ang pagcáon. * Católog sa human na ang pagcáon.

Siete. = Pitó.

Sietemesino. = Báta ng̃a natáuo sa icapíto ca bulan sa pagsámcon canía.

Sieteñal. = Ang may pitó ca túig.

Sifon. = Hopot hopot ng̃a balicó, ng̃a icapagóa sa bino, sa tubig, &c., sa mg̃a surlánan.

Sigilacion. = Pagcamarca.

Sigilado. = Ang guitácdan sa bisan onsang saquét, con naánad sa bisan onsang salá.

Sigilar. = Paghílom, díli patúg-an sa bisan onsa.

Sigilo. = Marca. * Pagcahílom, pagcadíli pagtú-an.

Sigilosamente. = Sa tinágo, sa hilom, sa pagcahílom.

Sigiloso. = Mahilómon, ang díli magatúg-an.

Siglo. = Cadugáyan. * Pagcadúgay sa usá ca gatús ca túig. * Túig ng̃a hatáas uyámot. * Calibútan.

Signáculo. = Marca, timáan, patic.

Signar. = Pagtimáan, pagmarca. * Pagpang̃óros.

Signatura. V. Signáculo. * Hocmánan sa Roma, sa daghan ng̃a mg̃a ponóan sa Singbahán.

Signífero. = Ang guimarcáhan, ang guitimaánan. * Ang may marca, patic.

Significacion. = Pagcaásoy, pagcasáyod, ang guiasóyan. * Casayóran.

Significado. = Idem.

Significador. = Ang magaásoy, ang magasáyor.

Significante. = Idem.

Significar. = Pagsáyor, pagásoy, pagpahibaló.

Significadamente. = Sa pagcaásoy, sa pagcasáyor.

Significativo. V. Significador.

Signo. V. Signáculo. * Ang moábot gayód tong̃ód sa gahóm sa mg̃a bitóon, ing̃on sa pagtoó sa oaláy hingtúngdan sa mg̃a táuo ng̃a cabos. * Ang tagsa sa mg̃a icapólo ug duhá ca bahin sa zodiaco.

Siguiente. = Ang mosonód, manononód.

Sílaba. = Polong.

Silabario. = Libro ng̃a sinolátan sa mg̃a sílaba, ng̃a pagatoónan sa pagbása sa mg̃a báta.

Silabear. = Pagsángpot sa mg̃a sílaba, sa pagcatinágsa tagsa.

Silábico. = Ang nahatong̃ód sa mg̃a sílaba.

Silbador. = Ang magatihól, ang magatághoy.

Silbar. = Pagtihól, pagtághoy. * Paghorós, pagdagóoc sa hang̃in.

Silbato. = Capandáyan sa pagtághoy. * Bohó ng̃a diótay, lotac con liqui ng̃a pagaaguían sa hang̃in, sa tubig, bino, &c.

Silbido. = Pagcatihól, pagcatághoy. * Pagcahagónghong sa mg̃a dalónggan.

Silbo. = Idem. * Pagcadagóoc sa hang̃in. * Ang ting̃og sa mg̃a saoa ug sa obán ng̃a mg̃a mananáp.

Silboso. V. Silbador.

Silenciario. = Ang magahílom sa canúnay. * Ang magabántay arón oaláy banha sa baláy, sa Singbahán, &c.

Silenciero. = Idem desde ang magabántay.

Silencio. = Hílom, pagcaoaláy ting̃og.

Silenciosamente. = Sa pagcahílom. * Sa tinágo.

Silencioso. = Mahilómon, ang díli mutíng̃og. * Lugar ng̃a guihilóman.

Silería. = Lugar ng̃a guibotáng̃an sa mg̃a lang̃ob.

Silero. V. Silo.

Silicio. V. Cilicio.

Silo. = Lang̃ob ng̃a mamalá, ng̃a pagatipígan sa trigo. * Bisan onsang lugar sa ilálom sa yota ng̃a mang̃ítng̃it.

Silogismo. = Pagcaíndig indig.

Silogístico. = Ang nahatang̃ód sa silogismo.

Silogizar. = Pagíndig indig.

Siluro. = Isdang dagcó.

Silva. = Catilíngban sa mg̃a sulat ng̃a nagacaláin lain. * Calaínan sa balac.

Silvático. V. Selvático.

Silvestre. = Ihálas, ihaláson. * Táuo ug borong, buquírnon.

Silvoso. V. Selvático.

Silla. = Lingcoránan. * Ang lobót. * Pagcapadre Santo, pagcaobispo. * Siya sa mg̃a cabayo, &c.

Sillar. = Bató ng̃a sinápsap sa pagcaláro. * Ang bocó bocó sa cabayo, &c., ng̃a pagalingcóran sa siya.

Sillera. = Lugar ng̃a paghipúsan sa mg̃a siya.

Sillería. = Cadaghánan sa mg̃a lingcoránan ng̃a guibútang sa pagcahúsay, ng̃a pagalingcóran sa mg̃a táuo. * Baláy ng̃a pagbaligyáan sa mg̃a siya. * Opicio sa pagbúhat sa mg̃a siya. * Baláy, Singbahán, &c., ng̃a guibúhat sa mg̃a bató ng̃a guipanglóngtod longtod.

Sillero. = Ang magabúhat, magaáyo ug magabalígya sa mg̃a siya.

Silleta. = Lingcoránan. * Basong diótay, basin ng̃a calibáng̃an sa masaquét. * Batóng ligsánan sa cacao.

Silletero. = Sinohólan sa pagyáyong sa orimón, sa tarabón. * V. Sillero.

Sillico. = Basin, baso ng̃a calibáng̃an.

Sillon. = Siya sa cabayo, &c., ng̃a pagalingcóran sa pagcabáyo sa mg̃a babáye.

Sima. = Lang̃ob ng̃a halálom ug mang̃ítng̃it.

Simado. = Yota ng̃a halálom.

Simbólico. = Ang magaásoy sa bisan onsa tong̃ód sa mg̃a pananglétan. * Ang maíng̃on ug magsáma sa lain ng̃a butang.

Simbolizacion. = Pagcaíng̃on, pagcasáma sa usá ca butang sa lain mg̃a butang.

Simbolizar. = Pagíng̃on, pagsáma sa usá ca butang sa lain.

Símbolo. = Timáan ng̃a mapaíla sa bisan onsa. * Ang Mitóo acó. * Ang mg̃a toloóhan sa mg̃a binuñágan. * Polong ng̃a lactod ng̃a may dagcóng cahológan, ug ng̃a magaásoy sa bisan onsa ng̃a halálom.

Simetría. = Pagcaóyon, pagcaáng̃ay.

Simétricamente. = Sa pagcaáng̃ay, sa pagcaóyon.

Simétrico. = Ang may caang̃áyan. * Ang nahatong̃ód sa pagcaáng̃ay.

Simiente. = Binhi. * V. Semen. * Bisan onsa ng̃a mahímo ug guinicánan, sinógdan sa bisan onsa.

Símil. = Maíng̃on ing̃on, magsáma. * Panigíngnan, pananglétan.

Similar. = Ang usá ca buoc ng̃a mahímo sa mg̃a bahin ng̃a magsáma, ng̃a maíng̃on ing̃on.

Similicadencia. = Pagcaósob osob sa usá ca polong ng̃a may pagcasáma sa pagsángpot sa lain ng̃a polong.

Similirate. = Caoatán ng̃a maharlócon.

Similitud. V. Semejanza.

Similor. = Tumbága ng̃a sináctan sa buláoan.

Simio. = Amó ng̃a laqui.

Simon. = Coche ng̃a pagaabáng̃an ug ang cochero, ang táuo ng̃a magahópot niána.

Simonía. = Pagpálit ug pagbalígya sa bisan onsa ng̃a espirituhánon.

Simoniacamente. = Sa may simonía.

Simoníaco. = Ang nahatong̃ód sa simonía. * Ang macasalá sa pagpálit con sa pagbalígya sa bisan onsang sinagrado con espirituhánon.

Simoniático. = Idem.

Simpatía. = Pagcaáng̃ay. * Pagcaíng̃on ing̃on, pagcasáma sa tong̃ód sa batásan con sa lain ng̃a hingtúngdan.

Simpáticamente. = Sa pagcaáng̃ay, sa pagcaíng̃on.

Simpático. = Ang moáng̃ay ug maíng̃on sa lain ng̃a butang.

Simplazo. = Hong̃og uyámot.

Simple. = Olay. * Sya usá da. * Ang oaláy sacót. * Bisan onsa ng̃a magamáy, manípis. * Camatoóran ng̃a oaláy pirma ug calig-ónan. * V. Afable. * Boang boang, hong̃og, coliró, culáng̃an sa buot. * Pagcabántog ng̃a diótay ug obos, sa pagpiesta ug sa pagpang̃ádye sa mg̃a Padre sa obán ng̃a mg̃a santos. * Tanóm ng̃a macapolós sa paggáma sa mg̃a tambal.

Simplemente. = Sa oaláy pagcabántog, sa oaláy cuti cuti. * Gayúd.

Simpleza. = Pagcahóng̃og. * Pagcaoaláy quinaárman. * Pagcabórong.

Simplicidad. = Idem. * Pagcaólay, pagcaoaláy sacót. * V. Afabilidad.

Simplificacion. = Pagcacóha sa mg̃a pagcúti cuti.

Simplísimo. V. Simplazo.

Simplon. = Idem.

Simplonazo. = Idem.

Simulacion. V. Ficcion. * Pagcasalingcápao.

Simulacro. = Laráoan, paniíngnan. * Laráoan ng̃a magáma sa húna húna.

Simulador. V. Fingido.

Simular. V. Fingir.

Simultáneamente. = Sa pagcadóng̃an. * Sa pagcaóyon.

Simultaneidad. = Pagcadóng̃an sa bisan onsa.

Simultáneo. = Ang dong̃an.

Sin. = Sa oalá.

Sinagoga. = Catilíngbang ng̃a nahatong̃ód sa Pagtóo sa mg̃a judíos. * Baláy con alampóan ng̃a pagatíngban sa mg̃a judíos, sa pagámpo ug sa pagdóng̃og sa pagtolón-an ni Moisés.

Sinapismo. = Tambal ng̃a magáma sa mostasa ng̃a dinócdoc sa pagcabócboc caáyo ug sa suca.

Sincerador. = Ang magadayág sa pagcaoaláy salá.

Sinceramente. = Sa pagcaháoan sa buot.

Sincerar. = Pagdayág sa pagcaoaláy salá sa guibútang butang sa bisan cansa.

Sinceridad. = Pagcaháoan sa boot.

Sincero. = Ang potong, ang maháoan sa buot ug sa cásing cásing.

Síncopa. = Pagcóha sa bisan onsang letras sa tong̃á tong̃á sa usá ca polong.

Sincopadamente. = Sa may síncopa, con síncope.

Sincopal. = Hilánat ng̃a guiobánan sa pagcalúyang dagcó.

Sincopar. = Pagcóha sa obán ng̃a mg̃a letras sa mg̃a polong. * Pagcaláctud.

Síncope. = Pagcalúya. * Pagcaoalá sa mg̃a cosóg, sa gahóm, sa pogcaáhat, ng̃a moábot sa mg̃a masaquét, ug ng̃a pagaobánon sa dagcóng tugnao ug pagcaluspád.

Sindéresis. = Salabótan sa paghúna húna ug maáyo.

Sindicado. = Catilíngban sa mg̃a procurador.

Sindicador. V. Fiscal. * Ang magasómbong sa mg̃a ponóan sa mg̃a salá sa obán.

Sindicar. = Pagtúg-an, pagsómbong sa mg̃a ponóan sa mg̃a salá sa obán. * Pagsáoay, pagbárlong. * Pagtáhap.

Síndico. V. Procurador y Personero.

Sinedrio. V. Sanedrin.

Sinfonía. = Pagcaáng̃ay ug pagcamíng̃ao sa mg̃a ting̃og sa pagcanta, ug mg̃a tolónggon.

Singladura. = Cahitáson ng̃a pagalácuan sa usá ca sacayán sa caluháan ug opát ca horas.

Singlar. = Paglacát sa mg̃a sacayán.

Singular. = Olosáhon, ang usá da. * Mahál, bilírhon. * Cating̃aláhan, hibólng̃an.

Singularidad. = Pagcaláin.

Singularizar. = Pagláin.

Singularmente. = Sa pagcaláin, sa pagcaoaláy labot sa obán.

Singulto. V. Hipo.

Siniestra. = Camot sa oála.

Siniestramente. = Sa pagcadaótan, sa pagcadíli macaígo.

Siniestro. = Ang anáa sa oála. * Táuo sa daótan ng̃a húna húna. * Anógon, aláot. * Batásan ng̃a daótan sa mg̃a táuo ug sa mg̃a mananáp.

Sino. = Con díli. * V. Signo desde ang moábot hasta ang tagsa.

Sinoble. = Berde, Malúnhao.

Sìnoco. = Hilánat ng̃a canúnay ug ng̃a díli madólog.

Sinodal. = Ang nohatong̃ód sa sínodo. * Ang táuo ng̃a nagatócso, nagaexaminar sa obán.

Sinodático. = Buhis ng̃a guinabáyad sa mg̃a Padre sa ilang Obispo, sa timáan sa pagtáhor canía.

Sinódico. V. Sinodal. * Ang nahatong̃ód sa himatáyon sa bulan ug sa bag-ong bulan.

Sìnodo. V. Concilio. * Himatáyon sa bulan ug ang bag-ong bulan. * Catilíngban sa mg̃a Padre, sa pagtócso ug pagexaminar sa mg̃a táuo ng̃a pagaoldenáhan.

Sinonimia. = Pagópod opod sa mg̃a polong sa magsáma ng̃a cahológan ug hingtúngdan.

Sinónimo. = Polong sa magsáma ng̃a cahológan sa lain ng̃a polong.

Sinónomo. = Idem.

Sinople. V. Sinoble.

Sinopsis. = Pagcaláctor.

Sinrazon. = Buhat ng̃a batoc ug contra sa catarúng̃an.

Sinsabor. = Casáquet, calisód, cayógot.

Sintáxis. = Pagcahósay sa mg̃a polong, sa mg̃a suguílon.

Sintesis. = Pagcahímo sa usá ca tibúoc, sa pagcaípon ipon sa iang mg̃a bahin.

Síntoma. = Timáan ng̃a muubán sa mg̃a saquét.

Sintomático. = Ang nahatong̃ód sa mg̃a timáan sa mg̃a saquét.

Sinuosidad. = Pagcalicó, pagcabalíquig.

Sinuoso. = Ang nalicó, ang nabalíquig.

Sipedon. = Saoa sa América.

Siquiera. = Bisan.

Sire. = Polong ng̃a igatáhor sa mg̃a hari sa Prancia ug sa Inglaterra.

Sirena. = Nimpa sa dagat, ng̃a guipacaíng̃on sa mg̃a dioatáhan ng̃a babáye sia ng̃a matahóm uyámot cutub sa haoac ng̃adto sa olo, ug cutub pa maong haoac hasta sa obus, isda.

Sirga. = Pisi, lubir ng̃a igagóyod, cutub sa yota, sa mg̃a sacayán ng̃a nanaglutáo.

Sirgar. = Pagbútar, paggúyor, cutub sa yota, sa mg̃a sacayán ng̃a nanaglutáo, sa usá ca pisi.

Sirio. = Bitóon ng̃a masíhag caáyo.

Sirle. = Tae sa mg̃a carnero ug sa mg̃a canding.

Sirria. = Idem.

Sirte. = Capangpáng̃an sa mg̃a tacot, sa mg̃a hunásan sa dagcóng dagat, sa lauod, hunásan, tacot.

Sirvienta. = Babáyeng sologóon.

Sirviente. = Sologóon ng̃a laláqui.

Sisa. = Ang tolotagídyot ng̃a guipang̃áoat.

Sisador. = Ang mucáoat sa tolotagídyot, ang magacúha.

Sisar. = Pagcóha, pagcáoat sa mg̃a tolotagídyot. * Pagcópos sa mg̃a tacsánan ug sa mg̃a socod. * Pagtábas, pagcúha sa mg̃a bisti sa panápton ng̃a quinahánglan arón mahímo sa maáyong dagoay.

Sisimbrio. = Tanóm.

Sison. = Ang magacáoat sa mg̃a tolotagídyot, sa masóbsob.

Sistema. = Cadaghánan sa mg̃a tolománon sa bisan cansa. * Sintas, galon sa buláoan, sa usá lang ca nauong.

Sistemáticamente. = Sa maíng̃on sa guihápon sa pagcaápas sa bisan onsang tulumánon.

Sistemático. = Ang magabúhat ug ang magahúsay sa iang quinabúhi sa oaláy pagcaósob osob. * Ang maganonót sa bisan onsang tulumánon.

Sistro. = Tolónggon sa mg̃a táuo ng̃a caráan.

Sitiador. = Ang magaátang sa paglibót sa usá ca longsod, cota, &c., sa pagpang̃óbat canía.

Sitial. = Ang siya, lingcoránan ng̃a guiatubáng̃an sa usá ca lamesa ng̃a guitabónan sa caugalíng̃on ng̃a tapete con panápton, ug ng̃a guibotáng̃an usáb sa usá ca onlánan sa ibábao ug sa lain ng̃a unlánan sa tiílan, ng̃a guiándam sa lugar ng̃a pagalingcóran sa mg̃a hari ug sa mg̃a ponóan ng̃a labí sa mg̃a piesta ng̃a bantog.

Sitiar. = Paglibót sa mg̃a caáoay sa usá ca longsod, sa usá ca cota con baluarte sa pagpang̃óbat canía.

Sitibundo. = Ang guióhao.

Sitio. = Lugar ng̃a bolotáng̃an sa bisan onsa. * Pagcabótang sa longsod, sa cota, &c., ng̃a guilibótan sa mg̃a caáoay, sa pagpang̃óbat canía. * Baláy sa banua ng̃a pagaling̃áoan sa obán ng̃a mg̃a táuo.

Sito. V. Situado.

Situacion. = Pagcabótang sa bisan onsa.

Situado. = Ang guibútang, binútang. * Salapí, sohol ng̃a tinódlo ug ng̃a ipadála sa bisan diin.

Situar. = Pagtáod, pagbútang sa bisan onsa sa bisan onsang lugar. * Pagtórlo sa lugar ng̃a pagacoháan sa bisan cansa sa salapí ng̃a ihátag canía.

SO

So. = Sa ilálom.

Soasar. = Pagoloíhao, paglámbon.

Soba. = Pagcahílot. * Pagcabónal, pagcahámpac.

Sobaco. = Iloc.

Sobadero. = Ang arang hilóton.

Sobado. Como el siguiente.

Sobadura. = Pagcahílot.

Sobajadura. = Pagcahícap, pagcacóbil, pagcacóbot sa bisan onsa sa paglúm-it canía.

Sobajamiento. = Idem.

Sobajanero. = Sologoón sa baquero.

Sobajar. = Paghícap, pagcúbil, pagcóbot sa bisan onsa ug paglóm-it canía.

Sobaquear. = Sisi sa mg̃a boctónan sa mg̃a bisti sa tong̃ód sa iloc.

Sobaquido. = Ang guicaóat ng̃a guilócloc sa iloc.

Sobaquina. = Bahó ng̃a anghit ug mang̃íl-ad, ng̃a guican sa iloc sa obán ng̃a mg̃a táuo.

Sobar. = Paghílot. * Pagsáquet, pagcastigo.

Sobarba. = Corea sa freno sa cabayo, ng̃a magalícos sa song̃ó ug sa sulang.

Sobarbada. = Pagcabótad sa mg̃a rienda, sa cabayo, sa pagpogóng canía. * Pagcabárlong, pagcasáoay sa bisan cansa, sa mg̃a polong ng̃a maháit.

Sobarcar. = Pagdála, paglócloc sa iloc sa bisan onsa ng̃a dolodagcó. * Paglólho dapit sa iloc sa mg̃a bisti.

Sobeo. = Corea, tinábas sa panit ng̃a icalíg-on sa daro dihá sa yugo, sa liógan.

Soberanamente. = Sa pagcahári, sa pagcahalángdon. * Sa cagahóman.

Soberanía. = Gahóm sa ibábao sa ng̃atanán. * Pagpalábi labi.

Soberano. = Ang hatáas uyámot, halángdon. * Ulusáhon. * Ang may gahóm sa ibábao sa ng̃atanán. * Ang hari, ang príncipe.

Soberbia. = Pagpalábi labi. * Pagcatahóm ng̃a dao guilabíhan, sa mg̃a cota, ug sa pagcabúhat sa mg̃a baláy, sa mg̃a Singbahán, &c. * Ang dapong̃ót, ang caligótgot ng̃a nadayág sa mg̃a buhat.

Soberbiamente. = Sa pagpalábi labi.

Soberbio. = Palábi labíhon. * Hatáas, halángdon.

Soberbiosamente. V. Soberbiamente.

Soberbioso. V. Soberbio.

Sobina. = Lansang sa cahoy.

Sobon. = Táuo ng̃a magaaling̃ása cay guilabíhan nia ang mg̃a pagálam alam, ang pagógay ogay nia. * Sobonazo. = Ang táuo ng̃a magalícay sa pagbúhat ug sa mg̃a cahágo.

Sobornacion. V. Soborno.

Sobornador. = Ang magahópo.

Sobornal. = Ang guidúgang sa cabóg-at ng̃a daan sa bisan onsa ng̃a guibálsa sa mg̃a mananáp. * Pardong diótay.

Sobornar. = Paghópo, paghíphip.

Soborno. = Pagcahópo, pagcahíphip. * Ang gasa, ang hatag ng̃a igacóha sa maáyong buot sa bisan cansa. * Bisan onsa ng̃a magapabóyoc sa húna húna sa paglában ug pagtábang sa lain.

Sobra. = Capin.

Sobradamente. = Sa pagcacápin.

Sobradar. = Pagbúhat sa mg̃a atóp atóp.

Sobradillo. = Ang atóp atóp sa mg̃a talambóan, sa mg̃a corredor, &c., arón díli pagadaóton sa ulan ug sa adlao.

Sobrado. = Táuo ng̃a oaláy caúlao. * Arunáhan, salapían, salapiánon. * Paga.

Sobrancero. = Ang oaláy buhat, ang oaláy opicio.

Sobrante. = Ang capin, ang guilabíhan. * Arunáhan, salapían.

Sobrar. = Pagcápin, paglabí.

Sobrazar. = Pagbótang sa mg̃a baga sa ilálom sa colon, &c., arón malóto sa madalí ang solód.

Sobre. = Sa ibábao, sa itáas. * Tong̃ód niíni. * Bisan pa niíni, bisan pa niána. * Ang postánan sa mg̃a sulat ng̃a guisulátan sa ng̃alan sa táuo ng̃a guipadád-an.

Sobreabundancia. = Pagcacápin ng̃a gailabíhan. * Pagcadághan caáyo.

Sobreabundante. = Ang mucápin caáyo, ang capin ng̃a guilabíhan.

Sobreabundantemente. = Sa pagcacápin ng̃a guilabíhan. * Sa pagcadághan.

Sobreabundar. = Pagdághan uyámot.

Sobreaguar. = Paglutáo, pagpuyó sa ibábao sa tubig.

Sobrealiento. = Pagguinháoa ng̃a mabúrlay, ng̃a malisód.

Sobrealzar. = Pagitáas, pagósuag sa bisan onsa.

Sobreañadir. = Pagdúgang caáyo sa guidugáng̃an ng̃a daan.

Sobreañal. = Mananáp ng̃a capin sa usá ca túig.

Sobreasada. = Salchichon sa Mallorca ng̃a pagaiháuon sa pagcáon.

Sobreasar. = Pagíhao pagopód sa guiíhao ng̃a daan, arón matosta ug maáyo.

Sobrecama. = Habol ng̃a guibútang sa ibábao sa obán ng̃a mg̃a habol sa higdáan.

Sobrecarga. = Ang guidúgang sa bisan onsa ng̃a guibála, guiyáyong con guibálsa. * Ang calisód ng̃a nadúgang sa casáquet sa húna húna. * Ang pisi ng̃a guihocót sa bisan onsa ng̃a guibála con guibálsa.

Sobrecargar. = Pagbótang sa dagcóng cabóg-at sa magabála, magayáyong con magabálsa sa bisan onsa.

Sobrecargo. = Ang táuo nagabántay sa mg̃a lulan sa mg̃a sacayán.

Sobrecarta. = Postánan, papel ng̃a guipóstan sa mg̃a súlat. * Icadúhang pagbúot sa mg̃a hocmánan sa tong̃ód sa usá lamang ca capolong̃ánan.

Sobrecartar. = Pagsógo, pagbóot pagopód sa mang̃a hocmánan, arón matúman ang nahaónang sugo.

Sobrecebadera. = Layág sa mg̃a sacayán, ng̃a guitáod sa ibábao sa bauprés ug sa oloonáhan sa sebadera.

Sobrecedula. = Icadúhang sogo sa hari, arón matúman ang guisógo ng̃a daan.

Sobreceja. = Ang bahin sa nauong ng̃a harúul sa quilay.

Sobrecejo. V. Ceño.

Sobreceño. = Idem.

Sobrecerco. = Alad ng̃a icalíg-on sa lain ng̃a alad.

Sobrecincha. = Icadúhang bacos sa mg̃a cabayo, ng̃a icalíg-on sa mg̃a hapín sa mg̃a siya ug sa mg̃a tabon nila.

Sobrecincho. = Idem.

Sobreclaustro. = Solód sa ibábao sa claustro.

Sobrecojer. = Pagábot sa ahat, sa pagcacálit. * Pagcólba, paghárloc, paglísang.

Sobrecomida. V. Postre.

Sobrecopa. = Taclob sa copa.

Sobrecrecer. = Pagtóbo sa usá ca butang sa ibábao sa lain ng̃a butang.

Sobrecreciente. = Ang mutóbo sa ibábao.

Sobrecubierta. = Icadúhang tabon.

Sobrecuello. = Tinábas ng̃a panápton ng̃a guibúrbud sa liog sa mg̃a Padre.

Sobredezmero. = Ang táuo ng̃a obán sa maniníng̃il sa mg̃a icapólo.

Sobredicho. = Ang guiíng̃on na sa itáas.

Sobrediente. = Ang ng̃ipon ng̃a motoróc sa ibábao sa lain ng̃a ng̃ipon.

Sobredorar. = Pagboláoan. * Pagbalíbar sa polong ng̃a díli macaígo, sa mg̃a buhat con mg̃a polong ng̃a díli maáyo.

Sobreedificar. = Pagbúhat sa baláy, &c., sa ibábao sa bisan onsa.

Sobreempeine. = Ang bahin sa mg̃a bisti sa mg̃a paa ng̃a magatábon sa mg̃a tiil sa dapit sa ibábao.

Sobreentender. V. Sobrentender.

Sobreexceder. V. Sobrexceder.

Sobrefaz. = Ang nauong sa ibábao sa bisan onsa.

Sobreguardia. = Icadúhang bantay.

Sobrehaz. V. Sobrefaz.

Sobrehueso. = Hubág ng̃a mutoróc sa mg̃a bocóg ug ng̃a maól-ol caáyo. * Bisan onsa ng̃a macasámoc ug macalisód. * Casáquet, cagóol.

Sobrehumano. = Ang mulabáo sa pagcacalibutánon.

Sobrejalma. = Habol, panápton ng̃a igatábon sa mg̃a siya sa mg̃a cabayo.

Sobrejuez. = Hocom ng̃a labí.

Sobrelecho. = Ang nauong sa bató ng̃a magalíngcod sa lain ng̃a bató.

Sobrellave. = Icadúhang yaoe sa mg̃a pultahán.

Sobrelleno. = Ang capin sa mg̃a sorlánan.

Sobrellevar. = Pagbála, pagyáyong sa bisan onsa, arón magapahóoay ang isigcaíng̃on. * Pagpabúhat sa mahínay hinay, pagtábang sa lain sa pagántos sa mg̃a cabúrlay ug mg̃a casáquet. * Pagpasáilo sa mg̃a ponóan sa mg̃a saláng diótay sa mg̃a sacop.

Sobremanera. = Sa pagcalabí.

Sobremano. = Hobág ng̃a muturúc sa ibábao sa cocó sa mg̃a tiil sa pang̃onáhan sa mg̃a cabayo.

Sobremesa. = Tabon sa lamesa.

Sobremesana. = Layág ng̃a laro, ng̃a ibútang sa mg̃a sacayán sa talároc ng̃a guing̃álan ug mesana.

Sobrenadar. = Paglutáo, pagpuyó, sa ibábao sa tubig.

Sobrenatural. = Bisan onsa ng̃a molabáo sa gahúm sa calibútan ug sa mg̃a táuo.

Sobrenaturalmente. = Sa pagcabútang sa dilí calibutánon.

Sobrenombre. = Icadúhang ng̃alan. * Dangga.

Sobrentender. = Pagsábot sa bisan onsa ng̃a díli dayág caáyo, apan ng̃a masáyon pagasabóton tong̃ód sa mg̃a guisóndan.

Sobrepaga. = Pagcadúgang sa sohol.

Sobrepaño. = Panápton ng̃a guibútang sa ibábao sa lain ng̃a panápton.

Sobreparto. = Túig, tiempo ng̃a musonód sa pagánac. * Saquét ng̃a sonód sa pagánac.

Sobrepelliz. = Bisting maputí sa may manggas ng̃a halagpád ng̃a guiibábao sa sotana sa mg̃a Padreng clérigo, sa mg̃a Religioso ug hasta ng̃ani sa táuo ng̃a díli Padre, ng̃a moábot hasta sa oloóbus sa haoac, ug ng̃a pagagamíton sa mg̃a tolománon sa Singbahán.

Sobrepié. = Hobág ng̃a muturúc sa harúul sa cocó sa mg̃a tiil sa pang̃olahían sa mg̃a cabayo, &c.

Sobreplan. = Barenga sa mg̃a sacayán.

Sobreponer. = Pagbútang sa bisan onsa, sa ibábao sa lain ng̃a butang. * Pagántos sa maáyong casing casing sa mg̃a calisód ug mg̃a cabórlay.

Sobrepuesta. = Atóp atóp ng̃a ibútang sa ibábao sa mg̃a pultahán sa mg̃a solód ng̃a pagabitáyan sa mg̃a tabil ug sa mg̃a cortina. * Dayan dayan ng̃a ibútang sa ibábao sa mg̃a tacop.

Sobrepuesto. = Ang guibútang sa ibábao. * Ang orlan sa mg̃a putiócan ng̃a guitóngtong nila sa nahaónang orlan. * Sorlánan sa yota con sa mg̃a balágon ng̃a pagacólbon arón magabúhat ang mg̃a putiócan sa ilang mg̃a orlan.

Sobrepujante. = Ang magalabáo, ang magalabí.

Sobrepujar. = Paglabáo, paglabí.

Sobrequilla. = Cahoy ng̃a muábot cutub sa dolong hasta sa olín sa mg̃a sacayán, ug ng̃a guibútang, dapit sa solód, sa ibábao sa quilla, sa unáyan, ug sa mg̃a ligason.

Sobreropa. V. Sobretodo.

Sobresaliente. = Ang mulabí, ang molabáo. * Ang magaalíli, magasalíli, magaólos sa lain.

Sobresalir. = Paglabí, paglabáo.

Sobresaltar. = Pagábot ug bisan onsa sa pagcaáhat, sa pagcacálit, sa oalá paabóton. * Pagdámag, pagdósmog. * Paglísang, pagcúlba sa pagcaáhat. * Pagpaquíta, pagtúngha.

Sobresalto. = Bisan onsa ng̃a muábot sa pagcacálit. * Cahárloc, calísang, cacúlba ng̃a ahat.

Sobresanar. = Pagpílot, pagpícot sa mg̃a samad sa ibábao lamang. * Pagpatigáyon arón díli onta pagatágdon ang mg̃a polong ug mg̃a buhat ng̃a daútan.

Sobresano. = Sa daútan ng̃a pagcatámbal, sa pagcasalingcápao.

Sobrescribir. = Pagsúlat sa ibábao sa bisan onsa.

Sobrescrito. = Ang sulat ng̃a guibútang sa sapao, sa postánan sa mg̃a sulat.

Sobreseer. = Pagárang, pagóndang sa bisan onsa ng̃a guibúhat.

Sobreseguro. = Sa oaláy catáhap.

Sobreseimiento. = Pagcaárang, pagcaóndang.

Sobresello. = Icadúhang marca, arón may ug labíng dagcóng calig-ónan.

Sobresiembra. = Pagpúgas sa ibábao sa guipúgas ng̃a daan. * Pagsámbag sa mg̃a daótan ng̃a pagtámbag, arón managbíquil ang mg̃a cabobót-on sa mg̃a táuo.

Sobreseñal. = Timáan.

Sobresolar. = Pagbútang sa bag-ong tumbánan sa mg̃a sapín. * Pagtáod sa icadúhang solog sa ibábao sa salog ng̃a daan.

Sobrestante. = Ang anáa sa ibábao con sa harúul. * Ang táuo ng̃a magabántay sa mg̃a mamomóo, sa mg̃a magbubúhat.

Sobresueldo. = Sohol ng̃a guidúgang sa nahaónang sohol.

Sobretarde. = Cahapónon, harúul sa cagabihíon.

Sobretodo. = Panápton ng̃a halagpád, hatáas ug manggásan, ng̃a pagagamíton sa tiempo sa tugnao.

Sobreveedor. = Ponóan sa mg̃a táuo ng̃a maghihíling.

Sobrevenida. = Pagcaábot ng̃a ahat.

Sobrevenir. = Pagábot ug bisan onsa labot pa sa miábot ng̃a daan. * Pagábot sa pagcacálit. * Pagábot sa pagcaígo, sa maáyong horas.

Sobreverterse. = Pagáoas caáyo.

Sobrevesta. = Panápton ng̃a guibísti, niádtong tiempo, sa ibábao sa ubán ng̃a mg̃a bisti.

Sobrevestir. = Pagbútang sa icadúhang bisti sa ibábao sa nahaóna.

Sobrevidriera. = Linála ng̃a caoat ng̃a guibútang sa atubáng̃an sa mg̃a salamín, arón díli mabóong. * Icadúhang tacop ng̃a guitaólan sa mg̃a salamín.

Sobreviviente. = Ang may ug hatáas ng̃a quinabúhi sa lain.

Sobrevivir. = Pagbóhi sa obos na mamatáy ang ubán.

Sobrexceder. = Paglabáo, paglabí, pagóna sa lain.

Sobrexcedente. = Ang mulabáo, ang mulabí, ang magaóna.

Sobriamente. = Sa casaráng̃an.

Sobriedad. = Casaráng̃an sa pagcáon ug sa pagínom.

Sobrinazgo. = Caubánan sa pagcapagománcon.

Sobrino. = Pagumáncon.

Sobrio. = Ang may casaráng̃an sa pagcáon ug sa pagínom.

Socaire. = Lugar sa sacayán ng̃a pagaoásan sa hang̃in sa mg̃a layág. * Pagcatápol sa mg̃a grumete, sa díli sila buot gumóa ilang doyan, sa ilang higdáan.

Socaliña. = Pagcalaláng sa paglímbong sa isigcatáuo ug sa pagcúha canía sa díli onta catungdánan ng̃a ihátag nia.

Socaliñar. = Pagcúha sa isigcatáuo, sa pagcalaláng ug sa pagálam alam canía, sa díli unta catungdánan ng̃a ihátag nia.

Socaliñero. = Ang malaláng̃on, ang magaálam alam.

Socalzar. = Paglíg-on sa usá sa cabaláy &c., ng̃a nanagadáot, dapit sa obos, sa mg̃a simiento.

Socapa. = Pagcasománg̃il.

Socapiscol. V. Sochantre.

Socarra. = Pagcaíhao ng̃a inálang alang. * V. Socarronería.

Socarrar. = Pagíhao, pagtápa ng̃a inálang alang.

Socarren. = Balisbísan ng̃a molabáo sa pared, sa bongbong.

Socarrena. = Bohó.

Socarrina. V. Chamusquina. * Pagcaángtod.

Socarron. = Malaláng̃on, batir.

Socarronamente. = Sa pagcabátir, sa pagcalaláng.

Socarronería. = Pagcalaláng, pagcabátir.

Socava. = Pagcacále sa ilálom sa yota.

Socavar. = Pagcále sa ilálom sa yota.

Socavon. = Lang̃ob ng̃a pagaboháton pagtúyo sa ilálom sa mg̃a cabuquílan.

Sociabilidad. = Paghigógma sa pagobán obán sa mg̃a táuo, sa mg̃a isigcaíng̃on.

Sociable. = Ang mahagógma moobán obán sa isigcaíng̃on.

Social. = Ang nahatong̃ód sa pagcaobán.

Sociedad. = Caobán. * Catilíngban sa pila ca táuo, sa pagbúhat sa bisan onsa.

Socio. = Caobán.

Socolor. = Pagcasománg̃il, pagbalíbar, balíbad.

Socollada. = Pagcahámpac sa mg̃a layág sa mg̃a sacayán dihá sa mg̃a talároc, con mamahínay ang hang̃in. * Pagcasálom sa dolong sa sacayán sa dagat.

Socono. = Quináoat.

Socorredor. = Ang magalában, ang mutábang.

Socorrer. = Paglában, pagtábang, pagcalóoy.

Socorrido. = Ang masáyon magasángcap sa isigcatáuo sa iang mg̃a quinahánglan.

Socorro. = Tabang, pagcalában.

Socrocio. = Hampol, haclop ng̃a guisáctan sa asafran.

Sochantre. = Ang magabántay sa coro sa ng̃atanán ng̃a pagacantáhon.

Soda. V. Sosa.

Sodomía. = Pagcasalá sa salá sa paghiláoas sa duhá ca laláqui con sa duhá ca babáye, con pagpacasála sa díli mao, sa díli ang̃ay.

Sodomita. = Ang nacasalá sa salá ng̃a guiíng̃on carón.

Sodomìtico. = Ang nahatong̃ód sa sodomía.

Soez. = Táuo ng̃a obus, ng̃a oaláy batásan ng̃a maáyo.

Sofá. = Lingcoránan ng̃a holohatáas, ng̃a may sandígan.

Sofaldar. = Paglólho sa mg̃a saya. * Pagbúcas sa bisan onsa.

Sofaldo. = Pagcalólho, pagcabócas.

Sofion. = Pagcatúbag, pagbalíbad ng̃a magáhi.

Sofisma. = Polong ng̃a icapamatúod unta sa díli matúod, sa bacac.

Sofista. = Ang buot magpamatúor sa mg̃a polong ng̃a díli mao, sa bisan onsa ng̃a díli matúod.

Sofistería. = Pagcasalingcápao sa obán ng̃a mg̃a polong ng̃a guipacaíng̃on ng̃a matúod, labon ng̃a bacac.

Sofisticacion. = Pagcamáo mao sa bisan onsa.

Sofísticamente. = Sa salingcápao.

Sofístico. = Bisan onsa sa salingcápao lamang.

Sófito. = Bahin sa mg̃a cornisa sa mg̃a Singbahán, &c.

Soflama. = Siga ng̃a hapit díli maquíta. * Pagcaínit sa nauong ng̃a guícan sa caínit sa cotó cotó con sa caúlao. * Pagcasalingcápao sa mg̃a polong ng̃a icalímbong sa isigcatáuo. * V. Roncería.

Soflamar. = Pagcaínit sa mg̃a polong ng̃a salingcápao sa paglímbong sa isigcatáuo. * Pagpaúlao sa lain.

Soflamero. = Ang mugámit sa mg̃a polong ng̃a salingcápao sa paglímbong sa isigcaíng̃on.

Sofocar. V. Sufocar.

Sofreir. = Pagpolopríto, pagpríto sa ibábao lamang.

Sofrenada. = Pagcabótar ng̃a calit sa mg̃a pisi sa preno sa cabayo, &c., sa pagpogóng canía. * Pagcabárlong, pagcasabá ng̃a maháit.

Sofrenar. = Pagpogóng sa pagcacálit sa cabayo, &c., sa pagbútar sa mg̃a rienda, sa mg̃a pisi sa preno. * Pagcasabá, pagsáoay, pagbárlong sa mg̃a magáhing polong.

Soga. = Pisi, lubir. * Socor sa mg̃a yota.

Soguear. = Pagsócod sa pisi.

Soguería. = Opicio sa pagbúhat sa mg̃a pisi ug ang baláy ng̃a pagabuhátan niána. * Cadaghánan sa mg̃a pisi, sa mg̃a lubir.

Soguero. = Ang magbubúhat ug magabalígya sa mg̃a pisi.

Soguilla, ta. = Pising magamáy. * Ang bohóc ng̃a sinalápir.

Soguillo. = Idem desde ang bohóc.

Sojuzgador. = Ang magabúot, ang magasógo.

Sojuzgar. = Pagbóot, pagsógo sa pagcalúgus.

Sol. = Arlao.

Solacear. V. Solazar.

Solada. = Salog. * Ang lalog.

Solador. = Ang magatáor sa mg̃a bató, sa mg̃a ladriyo, &c., sa mg̃a salog.

Soladura. = Pagcabúhat sa mg̃a salog. * Ang papán, bató, &c., ng̃a ipahahaáng̃ay sa salog.

Solamente. = Mao da, caná lamang. * Sia usá da.

Solana. = Lugar ng̃a pagaarláoan sa odto. * Lugar ng̃a pagabulálan sa bisan onsa.

Solanar. = Idem.

Solanazo. = Como el siguiente.

Solano. = Hang̃in ng̃a guícan sa casubáng̃an. * Tanóm.

Solapa. = Ang bahin sa bisti ng̃a nasápao ug naibábao sa lain ng̃a bahin. * Pagcalaláng, pagcasalingcápao. * Bohó sa mg̃a samar.

Solapadamente. = Sa pagcasalingcápao. * Sa pagcatinágo.

Solapado. = Malaláng̃on, batir. * Ang magabúhat sa bisan onsa sa salingcápao, sa icadúhang húna húna.

Solapar. = Pagsápao sa usá ca bahin sa bisti sa ibábao sa lain ng̃a bahin. * Pagtábon sa bisan onsa.

Solapo. V. Solapa. * Bohó sa bisan onsa.

Solar. = Pagbúgat sa salog. * Pagbútang sa panit ng̃a tulúnban sa mg̃a sapín. * Ang nahatong̃ód sa arlao. * Ang yota ng̃a pagatindúgan sa bisan onsang baláy.

Solariego. = Ang nahatong̃ód sa baláy sa mg̃a dagcóng táuo ng̃a caráan. * Hamíli, mahál.

Solaz. = Calípay. * Calíng̃ao sa mg̃a casáquet.

Solazar. = Paglípay, paglíng̃ao.

Solazo. = Caínit sa adlao ng̃a dagcó ug maínit uyámot.

Solazoso. = Ang macalípay, macalípat, macalíng̃ao.

Soldada. = Sohol sa mg̃a Sologóon.

Soldadero. = Ang sinohólan.

Soldadesca. = Cahímtang sa pagcasoldado. * Cadaghánan sa mg̃a soldado.

Soldadesco. = Ang mahatong̃ód sa mg̃a soldados.

Soldado. = Ang magasílbi sa pagcasoldado. * Batir sa ng̃atanán ng̃a nahatong̃ód sa pagcasoldado.

Soldador. = Ang táuo ng̃a may opicio sa pagsólda. * Capandáyan ng̃a icasólda.

Soldadura. = Pagcahiósa sa mg̃a bahin con mg̃a tipac sa bisan onsa ng̃a nabóong ug nabalí. * Ang igasólda. * Tambal, sumpa sa bisan onsa.

Soldan. = Bansag ng̃a guicahing̃álan sa mg̃a príncipesa mg̃a moros.

Soldar. = Paghiósa, pagpatápot sa mg̃a bahin sa bisan onsa. * Pagbárlong, pagsáoay, pagáyo, pagtámbal, pagsúmpa sa bisan onsang cadaótan ng̃a guibúhat.

Solear. V. Asolear.

Solecismo. = Pagcasalicoáoot.

Soledad. = Pagcaoaláy ubán. * Lugar ng̃a oaláy táuo ng̃a mopoyó, caming̃áoan. * Pagcaoaláy tabang ug pagcalában.

Soleja. V. Solana.

Solemne. = Bisan onsa ng̃a guibúhat sa túig ng̃atanán. * Bantógon, dagcó, mahál. * Malipáyon, matístis, sa maáyong gaoi ug buot.

Solemnemente. = Sa pagcalípay, sa pagcabántog. * Sa pagcatístis.

Solemnidad. = Pagcabántog. * Fiesta.

Solemnizador. = Ang magapabántog.

Solemnizar. = Pagpabántog. * Pagpadagcó, pagdáyeg sa bisan onsa.

Soler. V. Acostumbrar. * Salog sa mg̃a sacayán sa ibábao sa unáyan.

Solera. = Toleras, bosáog. * Ang bató ng̃a pagatindúgan ug paglingcóran sa mg̃a columna ug sa mg̃a halígue. * Ang bató sa obus sa mg̃a ligsánan.

Solercia. = Pagcabátir, pagcalaláng, pagcaálam.

Solería. = Mg̃a cahoy ng̃a magámit sa mg̃a toleras. * V. Enlosado. * Cadaghánan sa mg̃a panit ng̃a igabúhat sa mg̃a tolónban sa mg̃a sapín.

Soleta. = Tinábas ng̃a panápton, ng̃a itápot sa talónban sa mg̃a medias.

Soletar ó Soletear. = Pagtahí sa mg̃a soletas sa mg̃a medias.

Soletero. = Táuo ng̃a may opicio sa pagtahí sa mg̃a soletas sa mg̃a medias.

Solevantado. = Cundátan, ang díli mahamútang, ang muálsa ug magapaálsa sa ubán.

Solevantamiento. V. Sublevacion.

Solevantar. = Pagsácoat sa bisan onsa sa paglígoat canía arón maóyog. * Pagsámbag sa bisan cansa, arón magalálin sa pinuyánan con arón mapaháoa sa iang agálon. * Pagálsa, pagsócol sa mg̃a ponóan.

Solfa. = Quinaárman ng̃a magaásoy ug magatórlo sa pagbása ug sa pagíla sa mg̃a timáan sa música. * Pagcaáng̃ay sa mg̃a táuo ng̃a nagacaláin lain sila sa ilang opicio con cahímtang. * Pagcaáng̃ay sa mg̃a ting̃og ug sa mg̃a tolónggon. * Pagcabúnal, pagcahámpac.

Solfeador. = Ang magabása ug macaíla sa mg̃a timáan sa música. * Ang magabúnal, ang magahámpac, ang magacastigo.

Solfear. = Pagcanta sa pagápas sa mg̃a punto sa música. * Pagbónal, paghámpac, pagcastigo.

Solfeo. = Pagcacanta sa pagcaápas sa mg̃a punto sa música. * Pagcabúnal, pagcahámpac.

Solfista. = Ang macaíla caáyo sa solpa, sa punto sa música.

Solicitacion. = Pagcapanghináot sa bisan onsa sa dagcóng cacúgui.

Solicitador. = Ang magapanghináot sa masingcámot caáyo sa bisan onsa.

Solícitamente. = Sa dagcóng cacúgui, sa masingcámot, sa minatúod uyámot.

Solicitante. V. Solicitador. * Ang mubáng̃uio sa mg̃a babáye, sa compisálan, sa pagpacasála caníla.

Solicitar. = Pagpanghináot sa bisan onsa, sa masingcámot uyámot. * Pagamorál.

Solícito. = Cacuguíhan.

Solicitud. = Cacúgui.

Sólidamente. = Sa pagcalíg-on. * Sa mg̃a polong ng̃a dayág ug matúor.

Solidar. = Paglíg-on. * Paggáhi, pagtibúoc sa nahómoc ug natúnao.

Solideo. = Birete, calo calo ng̃a igatábon sa olo sa mg̃a Padre.

Solidez. = Pagcalíg-on, calig-ónan.

Sólido. = Malíg-on.

Soliloquiar. = Pagpamólong, pagsólti sa usá ca táuo ng̃a sia usá da, sa oaláy ubán.

Soliloquio. = Suguílon sa usá ca táuo canía lamang, sa oaláy obán.

Soliman. = Hiló.

Solio. = Lingcoránan ng̃a hariánon sa iang caugalíng̃on ng̃a dosel.

Solisa. = Babáyeng oaláy caúlao.

Solitaria. = Bitoc ng̃a hatáas caáyo.

Solitario. = Boghó. * Langgam.

Sólito. = Bisan onsa ng̃a guibúhat tong̃ód sa batásan.

Soliviadura. = Pagcatábang sa pagsácoat sa bisan onsa.

Soliviar. = Pagtábang sa pagsácoat sa bisan onsa. * Pagtolotíndog sa nagalíngcod con nagahígda.

Solivio. V. Soliviadura.

Solo. = Usá lamang. * Ang oaláy obán.

Solomillo. = Ang onód sa talioála sa gosog sa mg̃a mananáp.

Solomo. = Idem. * Guinamós sa baboy.

Soltadizo. = Ang pagabuhíon.

Soltador. = Ang magabóhi, ang magalóat sa bisan onsa ng̃a guicáptan.

Soltar. V. Desamarrar y Desatar. * Pagbúhi, pagtángtang sa guipreso, sa binilánggo, pagbúhi sa guicáptan. * Pagásoy, pagsáyod sa mg̃a caculían sa mg̃a polong ng̃a malisód ng̃a pagasabóton. * Pagoalá sa caúlao.

Soltería. = Pagcaolitáuo.

Soltero. = Olitáuo, ang oalá mamíño.

Soltura. = Pagcabúhi. * Pagcatángtang. * Pagcalóoat. * Pagcalágsic. * Pagcaólag, pagcaoaláy caúlao, pagcaláo-ay.

Solteron. = Olitáuo ng̃a tolotigúlang na.

Soluble. = Ang masáyon pagabarbadbáron. * Ang masáyon pagaliníson ug pagahilíson.

Solucion. = Pagcabárbar. * Pagcabáyad sa mg̃a otang.

Solutivo. = Ang may gahóm sa pagbárbar ug sa pagbúhi.

Solvente. = Ang magabárbar, ang magahílis, ang magalínis. * Ang nagabáyad sa iang sa mg̃a otang.

Solver. = Pagbárbar. * Paglínis, paghílis.

Sollado. = Salog sa mg̃a sacayán.

Sollamar. = Pagmalá sa bisan onsa sa siga.

Sollastre. = Sologóon sa cocina ug sa mg̃a búhat ng̃a labíng obus. * Tampalásan.

Sollastrería. = Opicio sa pagcasollastre.

Sollo. = Isda.

Sollozo. = Pagcaagólo pagcabachó.

Sollozar. = Pagbachó, pagagólo.

Soma. = Binócboc ng̃a dolodagcó. * Ang manóc.

Somanta. = Pagcabónal, pagcahámpac, pagcacastigo.

Somate. = Cadaghánan sa mg̃a táuo ng̃a sangcap sa mg̃a hing̃aníban, sa pagsócol sa mg̃a caáoay.

Sombra. = Landong, pagcang̃ítng̃it. * Landong ng̃a moábot usáhay sa húna húna. * Tabang, pagcalában, dalángpan. * Ang color ng̃a molomaítom sa mg̃a pintal ng̃a sinámbag sa mg̃a color ng̃a buhi caáyo.

Sombraja. = Como el siguiente hasta landong.

Sombrajo. = Dalámba ng̃a guitabónan sa mg̃a balágon, sa mg̃a sang̃á con sa mg̃a dahon. * Landong sa bisan cansa ug sa bisan onsa.

Sombrar. V. Asombrar.

Sombrear. = Pagdáyan dayan sa mg̃a pintal, sa mg̃a landong ug mg̃a color ng̃a molomaítom ug obus.

Sombrerazo. = Calong dagcó. * Pocpoc ng̃a guipócpoc sa calo.

Sombrerera. = Cajon cajon, sorlánan sa mg̃a calo.

Sombrerería. = Tiendáhan ng̃a pagabaligyáan sa mg̃a calo.

Sombrerero. = Magbuhúhat, ang magabúhat sa mg̃a calo.

Sombrerillo, to. = Calong diótay. * Tanóm.

Sombrero. = Calo. * Atóp atóp sa oalihánan.

Sombrío. = Lugar ng̃a pagadugáyan sa landong.

Sombrilla. = Payong ng̃a diótay.

Sombrí. = Lugar ng̃a malándong, ng̃a colang sa calámdag. * Maming̃áuon, masolóbon.

Sombroso. = Ang magalándong caáyo.

Someramente. = Sa ibábao lamang.

Somero. = Ang anáa dapit sa itáas, dapit sa ibábao. * Ang hamábao uyámot.

Someter. = Paglócloc, pagbútang sa usá ca butang sa ilálom sa lain ng̃a butang. * Pagpaóbos. * Pagsácop, pagpasácop.

Sometimiento. = Pagcasácop, pagcapaóbus.

Somnífero. = Ang magapatólog.

Somnolencia. = Pagcabóg-at sa laoas guícan sa católog. * Caíbog sa pagcatólog.

Somonte. = Bisan onsa ng̃a baol ng̃a oalá mahínlo.

Somorgujador. V. Buzo.

Somorgujar. = Pagsálom.

Somorgujo. = Langgam ng̃a mabúhi sa tubig.

Somormujar. V. Somorgujar.

Sompesar. = Pagsácoat sa bisan onsa, sa pagsuláy sa cabóg-at.

Son. = Banha, sones, pagcaáng̃ay sa mg̃a ting̃og sa mg̃a táuo ug sa mg̃a tolónggon. * Pagcabántog sa bisan onsa.

Sonable. V. Sonoro.

Sonadera. = Pagcasípng̃a.

Sonadero. = Panápton, panyo ng̃a igapáhid sa ilong, isilípng̃a.

Sonado. = Bantógon, banságon. * Ang nabántog.

Sonador. = Ang magapatonóg, ang mobánha. * Panyo ng̃a icapáhir sa ilong.

Sonaja. = Capandáyan sa papán ng̃a malíng̃in, ng̃a guibutáng̃an usáb sa mg̃a malíng̃in ng̃a tumbága con sa hoja de lata, arón mobánha sila.

Sonajero. = Capandáyan ng̃a diótay ng̃a may coloptánan, ug sa tomóy ng̃a dapit sa itáas guitaólan sa mg̃a colóng colóng con mg̃a malíng̃in ng̃a tumbága, arón matonóg ug magabánha.

Sonámbulo ó Somnámbulo. = Ang táuo ng̃a magatíndog, magalacát ug magabúhat sa obán ng̃a mg̃a buhat sa iang pagdámgo.

Sonante. = Ang matonóg, ang magapatonóg.

Sonar. = Pagtonóg, pagbánha. * Pagbásal sa bisan onsa. * Pagsípng̃a, pagpáhid sa ilong. * Pagbolobántog sa bisan onsa.

Sonata. = Sones, pagcaáng̃ay sa mg̃a tolónggon ng̃a nagacaláin lain.

Sonda. = Pagcatógna. * Pisi ng̃a guihóctan sa usá ca tomóy sa usá ca bató, tingga, &c., ng̃a mabóg-at, sa pagtógna ug sa pagíla sa cahilármon sa pondo sa dagat con sa subá, sa mg̃a táuo ng̃a nanagsacáy. * V. Tienta.

Sondable. = Ang arang togcálon.

Sondalesa. V. Sonda.

Sondar. = Pagtógna, pagquisáyod sa cahilárman sa pondo sa dagat con sa subá, sa sondalesa. * Pagquigsáyor, pagquigásoy, pagsúsi sa tuyo ug sa húna húna sa lain, sa iang quinaárman, &c.

Sondear. = Idem.

Sonecillo. = Tonóg ng̃a diótay.

Sonetico. = Pagololábtic sa mg̃a torlo, sa lamesa, &c.

Soneto. = Calaínan sa balac.

Soniche. = Pagcahílom.

Sonido. = Pagcatonóg. * Pagcabántog.

Sonoramente. = Sa pagcaáng̃ay.

Sonoridad. = Pagcaáng̃ay sa música.

Sonoro. = Ang may tonóg ng̃a ang̃ay, pagcaáng̃ay sa tonóg.

Sonreirse. = Pagng̃ísi ng̃isi.

Sonrisa. = Pagcang̃ísi ng̃isi.

Sonrodarse. = Pagtalibhó sa mg̃a malíng̃in, sa mang̃a rueda, sa mg̃a coche, &c., sa yánang, sa lapoc.

Sonrojar. = Pagpolá sa nauong guican sa caúlao.

Sonrojo. = Pagcapolá sa nauong guican sa caúlao.

Sonrosar. = Pagtína sa color ng̃a maíng̃on sa color sa rosa.

Sonrosear. = Idem. * V. Sonrojar.

Sonroseo. V. Sonrojo.

Sonsaca. = Pagcacáoat. * Pagcahópo sa bisan cansa arón manamílit sa iang agálon ug arón magaalágar sa lain.

Sonsacador. = Caoatán. * Ang magahópo sa lain.

Sonsacamiento. V. Sonsaca.

Sonsacar. = Pagcáoat. * Paghópo sa isigcatáuo arón mobía sa iang agálon, ug arón magasílbi sa lain.

Sonsaque. V. Sonsaca.

Sonsonete. = Pagcaholábtic sa bisan diin ug sa masóbsob. * Pagcatáoa ug pagpamólong ng̃a caugalíng̃on ng̃a icayóbit sa isigcatáuo.

Soñador. = Ang magadámgo, tigdámgo. * Ang magasoguílon sa mg̃a bacac.

Soñante. = Idem.

Soñar. = Pagdámgo. * Pagpamatúod sa díli matúod.

Soñarrera. = Pagcadámgo caáyo, católog ng̃a mabúg-at. * Pagcasáyon sa pagcatólog sa masóbsob.

Soñolencia. V. Somnolencia.

Soñolento. V. Soñoliento.

Soñolientamente. = Sa católog, sa pagcatólog.

Soñoliento. = Matológon, catológon, ang matólog sa masóbsob ug sa pagcasáyon, ang magapatólog. * Madugáyon, mahináyon, matalác-on, matác-hon.

Sopa. = Sopas, tinápay, bugás, &c., ng̃a hinolóman sa sabáo. * Ang can-on ng̃a ihátag sa mg̃a pobres.

Sopaipa. = Minása sa binócboc ng̃a binatíl ug maáyo, sináctan sa dogós ug priníto.

Sopalancar. = Paglígoat sa bisan onsa.

Sopalanda. V. Hopalanda.

Sopanda. = Cahoy ng̃a dagcó, sa mg̃a baláy, ng̃a magaságang sa bisan onsa. * Tagsa ca corea ng̃a dagcó, ng̃a guitongtóng̃an sa mg̃a coche.

Sopapear. = Pagsagpá, pagsúmbag.

Sopapo. = Sagpá, sumbag.

Sopar. V. Ensopar.

Sopear. = Idem. * Pagtonób sa bisan onsa. * Pagpógos, pagpasácop.