PUNICORUM (continued 2)
Reading edition · Edition 2
351. volucres suspic. N. Heins. Sed verba volucris (h.e. velociter) portat jungenda sunt, et τὸ volucris etiam masc. genere dici, docet Drak. coll. XIII, 345. Sic contra volucer fama Petron. Sat. c. 123; ubi vid. Burm. Cf. et inf. v. 470. —353. Atque ubi Lefeb. e c. Tell. —362. Latii campi conj. N. Heins. —365. aures Col. unde offusa per aures opinabatur N. Heins. quem v. ad Val. Fl. IV, 482, et Gron. Obss. IV, 21, ad Liv. XXVIII, 29; XXXIII, 7; ad Sen. Ep. 82, et natur. Quæst. V, 3. Sed vulgatam lect. firmavit Drak. e lib. IV, 260, et Virg. Æn. IX, 112. —366. pressa est scripti; unde pressis Cannis, vel pressæ tibi gloria Cannæ conj. N. Heins. coll. v. 487; parta est suspic. Drak. Sed prensa exquisitius quam parta videtur Ern. —368. exscindere opinabatur N. Heins. quem vid. ad Claud. Gigant. v. 31; conf. IV, 473; XII, 580, et Virg. Æn. VI, 583; scandere conj. Casaub. ad marg. ed. Gryph. Sed scindere id. qd. rescindere vel exscindere. —369. visus ed. Gryph. prob. N. Heins. qui etiam visi tentabat. —370. relinquit, non reliquit, scripti.
372. vanosque, non variosque scripti et R. 2, conf. v. 367, 368; monitus somni conj. N. Heins. Conf. not. ad IV, 120, et mox v. 377, Quos i. motus animi variosque tumultus non male emend. Burm. quoniam dies jam orta fuerit, soporque Hannibalem reliquerit, qui monitus somni secum revolverit, unde motus hi et æstus animi orti. Motus autem animi passim tumultus dici monet Drak. coll. Hor. Od. II, xvi, 10; Claud. in Rufin. I, 20, et Lucan. VII, 183. Sed motus somni et tumultus crediderim esse motus animi, per somnium excitatos. —375. vertice, non in vertice, Col. lautas mensas conj. N. Heins. quia lætis rebus mox subjunxit poeta. Drak. contulit XI, 370, et Stat. Silv. IV, vi, 60. —378. exustas Put. —382. Roma (ut credidit) ipsa vulgo legitur, quod mutavit N. Heins. qui etiam ut creditur ipsi reponi posse monet, quum in Put. exstet ut creditur ipsa. Forte leg. ut credis inepte, h.e. alieno tempore, præter rem, ut res mihi inepte nocet ap. Cic. ad Div. VI, 7. Vix certe adsequaris, quomodo nunc jam noverit Mago, Romam id credidisse. —383. Quenam R. 1, 2, unde Quænam edidit Lefeb. qui hæc verba e Lucano VII, 107, desumta putat, et hoc sensu capit: quam prosperos successus (ut I, 443; IV, 648; XIII, 870) tradis, committis fortunæ? Idem rescripsit: patriamne moreris? h.e. diu hærentem in Italia militem patriæ detinebisne? Sed vid. not.
387. tanto pro cauto Oxon. et Put. —389. profugus, scilicet ex prælio Cannensi, maluerit N. Heins. et v. 397, Detracto, vel Deterto, vel Deterso, vel Derepto. Ibid. pugnantibus Put. et priscæ edd. —399. damnati, vel damnatos omnino scribendum putabat N. Heins. coll. inf. v. 639, et XI, 161. Sed vid. not. —400. Ac corrig. N. Heins. ut a superioribus hæc dependeant, perfusus Tell. —404. deflentur, non defletur, Col. Ox. et primæ edd. —405. Hos passim, h.e. perfunctorie, at Paulli graviter... gemunt conj. Burm. Sed v. not. —406. mali præsagia non male suspic. Barth. Adv. II, 13, quod recepit Lef. qui et menti, sed perperam, refinxit. —408. Utque, non Atque, Col. toties scripti et priscæ edd. quoties primus edidit Nicand. —410. præducere pro producere post Lips. de Mil. V, 5, et Scal. rescripsit N. Heins. coll. Tac. Ann. XIV, 32; Cæs. B. G. VII, 46, 69, et B. Civ. I, 27, al. Conf. Gronov. et Ern. ad Tac. Ann. XI, 20, et Heyne Obss. ad Tibull. IV, i, 83. —411. adituque perperam ed. Dausq. et Cell. —414. stilus Col. Ox. et antt. edd. silus Tell. et Mars. quem præter alios secutus est Lefeb. cujus hæc nota est: «Silus vox est celtica et orientalis de acie, vel acumine. Superest apud Suecos syl, gall. poinçon, et skosyl vox composita de subula, alênc. Ita apud orientales sil, silon, de spina, a pungendo; apud Græcos σίλω, σίλλω, pungo.» Marsus silum exponit per telum, in terram defixum, aciem sursum versam habens; et ad Festum provocat, quo teste silus proprie dicitur nasus sursum versus et repandus.
417. raptabat R. 1, Parm. Med. —420. ex illo c. Marte, h.e. ex prælio Cannensi, emend. N. Heins. quod probavit Drak. et recepit Lefeb. Hac vero ratione admissa, vox Sed plane ab h.l. aliena est; exilis (haud bello spectatus) conj. Livineius, quod monet Ernesti, qui tamen ipse h.l. sententiam suam non expromit. Meo qualicumque judicio, vel nihil mutandum est, (vid. not.) vel poeta parvi vir nominis scripsit. Voc. vir facile excidere potuit, iisdem fere literis præcedentibus, et τὸ cognominis acumen interpolatoris redolere videtur, qui noverat, Metellum proprie cognomen, non nomen Cæciliæ gentis fuisse. —421. Is mala Oxon. R. 3, et Benes. Conf. Gronov. Obss. I, 13; is mana Col. Ismara R. 1, Parm. Med. hismara Tell. Vulg. is nova.
431. strictum vagina mucronem opinabatur N. Heins. frustra. —434. Italicis Colon. et ita Lefeb. coll. XI, 26; Iticis forte Tell. —436. numina vestra Colon. Vulgatam lect. sponte inter numina nostra probat Barth. Adv. II, 13, et jungit sponte nostra, hoc est nostro allectu in Deorum numerum relati; spondens per nomina vestra,... juro (hoc est spondeo jurans, seu jurejurando, ut σὺ δὲ σύνθεο, καί μοι ὄμοσσον Homer. Iliad. α, 76) conj. N. Heins. sponte, (per emphasin, ut ultro, volens, v.c. ap. Virg. Æn. X, 677.) en, per numina vestra, P. c. n. l. m. nomine, etc. edidit Lefeb. cui vox en, quæ tamen mox sequitur, in deliciis est. Ego legendum crediderim Indigetesque Dei patrii (vel et patrii,) per numina vestra (coll. Virg. Ge. I, 498, ubi vid. Heyne), vel, quod minus a lectione cod. Col. recedit, sancte hic per numina vestra... juro, ut ap. Terent. Hec. II, ii, 26; Plaut. Capt. IV, ii, 112, et Cist. II, iii, 27; sponte en per, vel potius Dei Ausoniæ per numina vestra corrig. Withof. —440. antestare (quod vetus juris verbum est ap. Hor. Sat. I, ix, 177; Plaut. Pers. IV, ix, 10, et al.) opinabatur N. Heins. et v. 441, nullas efferre, Metelle, Orsurum, vel Ausonia in terras g. Ibid. nullos te ferre, M. Ausurum in terras (scilicet exteras, quo abire in animo habes) gressus emend. Scal. —444. moriere Col. (duo scripti, teste Lefeb.) et R. 2; morere Put. periere R. 1, Med. Ben. perimere ad marg. R. 1. Vulgo majore. —446. jussi (jurare ordine obstringunt) conj. Burm. Conf. Heyne in Var. Lectt. ad Virg. Æn. X, 444.
453. pendebat, R. 1, Parm. Med. vitiose pro pandebat, ut apud Hor. Sat. II, ii, 26; N. Heins. —454. Ita scripti et Marsi edd. Vulgo Quas inter strages. —455. exhalabat, non exhalarat, Col. Ox. R. 1; Parm. Med. Ben. necdum enim exhalarat, sed exhalabat moribundus; quod jam monuere Dausq. Barth. et N. Heins. exhalatat R. 2. —456. Murmure haud dubitanter cum Lefeb. reposui pro Munere ex emend. N. Heins. et Gronov. Obss. IV, 17; conf. Stat. Th. X, 435; et sup. ad III, 680. —459. Bagesum Col. R. 1, Parm. et Med., unde cum Lefeb. recepi. Vulgo Vagesum. —461. pingui, non pinguis, scripti et Parm. —462. Stagna soli (h.e. solum cruore stagnans, ut VI, 36; XII, 43, 127) malebat N. Heins. et mox cædis, vel mactata cædi, ut ap. Virg. Æn. XI, 197. Withof. malebat, cumulata cadavera cæde. Nec tamen diffitetur, nostram quoque lect. bene se habere, mulctata cadavera cædi scripti R. 1. Parm. Med. unde recepi. Cædi pro cæde, (vid. not. ad III, 88), et mulctata c. pro cæsa, ut m. morte ap. Virgil. Æn. XI, 839, ubi mulcatam scribendum putabat Heins. ut h.l. mulcata Drak. qui laudat VV. DD. ad Plaut. Mostell. IV, ii, 23, ad Auson. VI, 90; Gronov. ad Liv. XXVIII, 30; Græv. ad Suet. Cæs. 17; Victor. ad Cic. Brut. c. 22. Sed vid. Heyne ad Virg. l.c. cui tamen, ut Burm., multatam scribendum videtur. Ego optimorum libb. scripturam retinui: nam verba mulctare et mulcta formata videntur a mulgere, et vulgari olim sermone mulgere aliquem, scilicet pecunia, ut emungere, pro privare, seu damnum inferre, dictum fuisse, non inprobabilis est conjectura Schelleri in Præceptis stili bene lat. T. I, p. 37 et 86; mutata c. cæde Mars. quem secuti sunt alii. Sed τὸ pingui ineptum videbatur Withof. et vulgatum servandum; conf. Ovid. Ep. Her. I, 54. —463. in ore maluerit N. Heins. (conf. ad III, 66) ad ora Burm. latentis Oxon. —464. Ita scripti et edd. antt. nisi quod vitiose in c. Oxon. marinos pro in armos, et in Ven. Marsi subnixus reperitur, inclinatus collum, submissus et armos primus dedit Nicander. —466. propero conj. Barth. Adv. II, 13; prono N. Heins. qui tamen τὸ proprio probavit coll. III, 515. Idem legendum putabat ut quondam, quia quondam in Put. —468, 469. citati, scilicet equi, frustra; sed ferretur, quod recepi, pro vulg. ferret quum recte, opinor, emend. Gronov. Obss. IV, 17, p. 741, probb. Ernesti et N. Heins. qui tamen Provectus, vel Proreptus præstare existimabat, et citatum dorsum non inepte dici, ut similia XII, 521; Sen. Agam. 326, et Med. 852; Stat. Th. VI, 768; Claud. laud. Stil. v. 335; conf. not. ad VI, 21; ferret sua membra corrig. Burm. Porrectus Lefeb. —470. dum, non cum, scripti R. 1, Parm. Med. volucri cursu R. 1, Parm. Med. Ben. prob. N. Heins.
472. pectora Col. h.e. κατὰ p., unde forsan non spernendum. —473. sinistræ sorti, vel sinistro Marti opinabatur N. Heins. —476. Hic, non Hinc, Col. Oxon. R. 1, Med. et Venetæ Marsi. —477. adversis, et tum Colon. adversi sat tum Oxon. et Putean. sat tunc R. 1, Mediol. adversi, et tum Venetæ Marsi et Mart. Herb. adversi, qui tum edidit Nicander, et deinde alii. —482. Vi sceptra exegit conj. Barth. Adv. II, 13, Male!
489. cum, non tum, scripti et primæ edd. —494. pignore R. 1, et Med. in pignora Ben. quod placebat N. Heinsio. Sed Clœliam pignus pacis vocari exemplo Liv. II, 13, observat Draken. —501. hinc scripti, teste N. Heins. sed huic, si Lefeb. fides habenda, qui hanc vulgatam lect. servavit, in duobus scriptis, et hic in c. Put. est non exstat in R. 2.
502. a virgine primus edidit Marsus, et deinde alii, etiam Lefeb. qui in duobus scriptis præpos. a reperiri testatur. —510. Pulvere concilies atro, accensique cruore perperam scripsit Dausq. —512. unum toto corpore vulnus Tell. quod recepit Lefeb. Non male! toto unum c. v. conj. Barth. Adv. II, 13.
513. Quem duo scripti et R. 2 (teste Lefeb.) it. Marsi Ven. et deinde aliæ edd. Quem p. a., geminans, en, gaudia, etc. tacite et sine fide librr. reposuit Lefeb.
528. sparsosque edidit Marsus, et deinde alii. —529. icta coll. Virgil. Æn. VI, 180, et XI, 135, recte, opinor, emend. N. Heins. Idem v. 530, pro silva alta, quam pro nutrita sumi posse putabat, conj. silva atra, quia vox alta confestim sequitur. Nam mox vulgo legitur altæ Populus alba c., (ut δρῦς ὑψικόμους dixit Hom. Iliad. ψ, 118); in c. Put. albæ P. alta c. quod Heinsiis suadentibus recepit Drak. qui tamen albæ P. alma c. scribendum suspicabatur, quod cum Lefeb. reposui, quoniam c. Oxon. habet alte P. alma comæ. —532. ilex consita corrigendum esse, jam monuere N. Heins. et Drak. qui multa exempla, quibus opus non est, congessere, ut et Brouckh. ad Prop. I, xiv, 5, et Bentl. ad Horat. Od. III, x, 6; Lefeb. condita exquisite pro consita poni arbitratur, ut ἔκευθε, condidit, pro sevit, Hymno pseudhomer. v. 431, et forte abdere sulco semina III, 350. Sed arbores quoque hoc sensu conditas cuiquam dici haud memini. —533. Advolvunt tentare possis coll. Virg. Æn. VI, 182. Sed vulgata quoque lectio bene se habet: devolvunt, scilicet de jugis v. 530. —534. Ac scripti, Ad R. 1, Med. et al. Vulgo At. Mox mæstas ad justa c. putabat N. Heins. et v. 535. Funereo certamine.
546. ast ipsis scripti et priscæ edd. est i. R. 1. ad oram; hac i. i. sede (hic in Italia) conj. N. Heins. atque ipsis tacite et sine librr. auctoritate scripsit Lefeb. jacentum Col. —547. At Put. et primæ edd. unde recepi; Ac Col. Vulgo Ast. —549. flammamque Med. —551. leto Put. leti Mart. Herb. et Cell. lethi Colin. et Dausq. —552. ductor Put. —554. superantum, h.e. victorum, vel spirantum e strage virorum corrig. N. Heins. sperantem conj. Withof. At idem vulgatum turbatur coll. XIII, 407.
556. ruptas corrig. N. Heins. Sed vid. not. —560. rubenti Stramine (hoc est texto Tyrio, seu purpureo, quod toris mortualibus locupletiorum insternebatur), vel virenti Gramine conj. idem. At vid. not. —563. terrorque modum Oxon. Putean. et primæ edd. unde clipeus terror Nomadum emend. Barth. Adv. II, 13, et N. Heins. quod recepere Drakenborch. Lefeb. et Ern. Non male! Sed vulgata forte lectio non spernenda; insigne supernum, hoc est galea cristis exornata, in mentem venit Barth. loco citato. —564. Hic versus in Colon. non exstat; laceri, non lateri, Ox. et Put. ruptæque Oxon. prob. Barth. fractæque putabat N. Heins. —568. exuviis scripti et Ben. Vulgo exsequiis prob. Burm. modo namque legatur. O. exuviis nudos corrig. N. Heins. ut hæc a superioribus dependeant; nudæ Put. —569. decori reposuit Lefeb. Sed junge laudator decoris, et τὸ decoris adcipe ut II, 324.
582. Ausoniæ scripti R. 1, 3, Parm. Med. et al. Ausonium Mars. et Mart. Herb. Ausonia Junt. Ald. Gryph. Ausoniam R. 2; Buschii ed. Basil. et inde aliæ, prob. Lefeb. Nec stare R. 1, Parm. Med. —587. in strage Ven. Marsi, n. stār Tell. in stare R. 2; astare Parm. et Med. hac strage, vel (infame) conj. Burm. Vulgo instare.
592. Sed vero sed enim scripti R. 2; Ven. Ben. ut XII, 332. Sed non (nō pro uō) sed enim R. 1, et Med. Vulgo Hæc inter sed enim. —594. adtonitis pro adtonitus recte, opinor, legendum censuere Dausq. Barth. et N. Heins. relicta est, non relicta, scripti, R. 1, 3, Parm. Med. —596. armatis muris invitis libris reposuit Lefeb. coll. XI, 75. Sed vid. Heins. et Burm. ad Ovid. Met. XIII, 611; Heyne in V.L. ad Virg. Æn. III, 541, et VII, 161. —598. ite, ite ocius, Oxon. Put. ed. Marsi et inde aliæ, quod retinui, quoniam et metro et adfectui convenientius est. Alterum ite deest in Col. R. 1; Parm. Mediol. probb. N. Heins. et Draken. Neque ignoramus, ejusmodi hiatus in Silio et Marone passim occurrere: sed cur sine necessitate eos poetis obtrudamus? —599. Deripite pro Diripite ex emend. N. Heins. Conf. ad IX, 29. —600. Præstiterit fere refingite, h.e. renovate; confer. Heyne ad Virg. Ge. IV, 202. Sed vid. not. —601. nostre Ox. nostræ, teste Lefeb., tres scripti cum R. 1 et 2, nostro e Ven. Marsi. suadente N. Heinsio; recepere Drak. Lefeb. Ern. Sat p. s. a numero, si ad p. nostri scribendum videbatur Barthio Adv. II, 13.
605. lassas Put. R, 1, 3; Parm. Mediol. quassas opinabatur N. Heins. ut XII, 7. —610. tendantve negentve Col. Tendantve vagentve Ox. tenduntve negentve Put. tendantne negentve R. 1, et Med. Vulgo tendantne negentve. Vulg. tendantne non spernendum, judice etiam Withof. —611. Luctato Put.
617. ferri Col. prob. N. Heins. Id recepi cum Lefeb., qui recte, opinor, suspicatur, vulgatum frangi glossam esse. —618. generi et nec pro non malebat N. Heins. —626. effundi longo jamjam et v. 628, Testantum conj. idem.
633. renovare Colon. ut et Liv. XXII, 61. Vulgo revocare. —636. miserique primæ edd. —638. multo scripti et primæ edd. Sic amoto igitur lictore emend. N. Heins. sed ad Ovid. Art. Am. III, 702; Sic igitur moto lictore hoc est sine lictore. Eodem sensu nullo lictore scripsit Lefeb. nullo conj. Withof.
640. simul pro procul Marsus, et post eum alii. —641. Ita scripti et antt. edd. et raptim d. i. Junt. et al. raptim et delecta j. ed. Colin. et inde aliæ, raptim d. j. et Servitia a. conj. Barth. Adv. II, 13; raptim delecta jubentur S. a. Burmann. delecta juventæ S. N. Heins. vel potius juventas h.e. juventus, de quo vid. ipse ad Virg. Æn. V, 398; ad Claud. Epithal. Hon. et Mar. v. 84; ad Ovid. Met. IV, 17; Brouckh. ad Tibull. I, iv, 33, et Harles. ad Ovid. ex P. I, x, 12, juventus edidit Lefeb. frustra. Si quid mutandum, reponerem deleta juventa Servitia armantur, ut ap. Flor. II, vi, 23, deerat juventus; in sacramentum militiæ liberata servitia: et ap. Val. Max. VII, vi, 1, aliquot adversis præliis secundo Punico bello exhausta militari juventute Romana, senatus censuit, uti publice servi emerentur. —642. claudit claustra Oxon. quod ad ergastula referendum suspicari possis: sed alii tradunt, servos illos emtos prius, postea in militiam adscitos esse; Barth. Adv. II, 13. —650. Vulg. Iidem.