CORPUS PHRASEOLOGIÆ. (continued 16)

IMPRŎBĀBĬLIS, e, gen. com. Qu’on ne peut approuver, insoutenable. Syn. Non probabilis. Usus: Nos alia improbabilia, alia probabilia dicimus.

IMPRŎBĀTĬO, ōnis, f. Désapprobation. )( Approbatio. Usus: Hæc ad improbationem testium pertinent.

IMPRŎBĒ, Méchamment, injustement. Syn. Injuste, inique, perverse, nequiter. Usus: Præda improbe parta.

IMPRŎBĬTAS, ātis, f. Méchanceté, malice. Syn. Perversitas. Epith. Alacris, aperta, insignis, mirifica, perspicua, robustior, similis, singularis, summa, varia. Cf. Malitia.

IMPRŎBO, as, avi, atum, are, a. Désapprouver, critiquer. Syn. Vitupero, rejicio, damno. )( Approbo. Usus: Ego ista studia non improbo. Cf. Dissentio.

IMPRŎBUS, a, um, Méchant, pervers. Syn. Impius, sceleratus. )( Probus. Phras. 1. Est homo improbus, cet homme est méchant. Homo est perditis, profligatis, impuris, turpissimis moribus; scelere corruptus, et omni impuritatis genere contaminatissimus; homo est ingenio malo pravoque; omnibus vitiis et flagitiis coopertus. Cf. Malus, Nequam, Sceleratus. Usus: Homo post natos homines improbissimus. Cf. Impius, Gerere se male, Conscientia mala.

IMPRŌVĬDĒ, Inconsidérément. Syn. Incaute. Usus: Non pro veteri prudentia se et rempubl. improvide in præceps dederat.

IMPRŌVĬDUS, a, um. Inconsidéré. Syn. Incautus. )( Providus, pendens. Usus: Improvidus et credulus senex. Ætas improvida. Cf. Imprudens.

IMPRŌVĪSO, A l’improviste. Syn. Ex improviso, ex inopinato, de improviso, derepente, subito, repente, repentino, insperato. Phras. Improviso hoc mihi accidit, cela m’est arrivé à l’improviste. Præter opinionem, insperanti mihi accidit; fuit hæc vis sane inexspectata, inopinata; inscio, ignaro, nec opinanti oblata. Imprudenti, ex insperato id mihi evenit.

IMPRŌVĪSUS, a, um, Imprévu. Syn. Inopinatus, novus, repentinus, nec opinatus, fortuitus, subito et improviso natus. )( Provisus. Usus: Malum improvisum gravius. Fortuna efficit multa improvisa nobis.

IMPRŪDENS, entis, Qui ignore; imprudent, inconsidéré. Syn. Insciens, inscius, ignarus, errore lapsus, lapsus per imprudentiam. )( Sciens. Adv. Bene, insigniter, naviter. Phras. Nimium te imprudentem cognovi, je vous sais bien imprudent, bien inconsidéré. Nimium te inconsideratum, expertem consilii, rationis; inopem consilii, rationis; a ratione aversum; præcipitis consilii; nimis in agendo præcipitem cognovi; scio, quam facile a ratione discedas, decedas, deducare; quam multa temere, imprudenter, inconsulte, sine ratione, sine consilio agas; scio, tibi deesse rationem ac consilium; consilium ac prudentiam dudum in te desidero; scio, quam longe absis a prudentiæ maturitate; quoties per imprudentiam incurras aliquo ac offendas; quanta judicii inopia labores; quam infirma tibi sit a prudentia ætas; quam parum videas, dispicias ac intelligas. Cf. Temere. Usus: 1. Id imprudenti mihi ac invito excidit. Imprudens feci, quod maxime nolebam. 2. Ignarus, ignorant. Imprudentes legis vitulum immolarunt nautæ.

IMPRŪDENTER, Par ignorance, imprudemment. Syn. Per imprudentiam, per ignorantiam, inscienter. )( Scienter, Prudenter. Cf. Temere.

IMPRŪDENTĬA, æ, f. Ignorance. Syn. Inscitia, inscientia. )( Scientia, prudentia. Usus: 1. Id non imprudentiæ, sed perfidiæ assignandum. 2. Error, erreur, imprudence. Imprudentia in purgationem confertur, cujus partes sunt inscitia, casus, necessitas. Emissi teli imprudentia. Cf. Error, Temere, Aberro.

IMPŬBES, is, et ĕris, m. Qui n’a pas atteint l’âge de puberté. Syn. Adolescentulus.

IMPŬDENS, entis, gen. com. Effronté, impudent. Syn. Inverecundus. )( Pudens, Phras. 1. Homo est plane impudens, cet homme est sans pudeur. Homo est, qui audacter, impudenter dicat faciatque omnia; dudum os perfricuit; pudorem dimisit; homo est præmortui jam pudoris; perfrictæ frontis; ingenio inverecundo, incredibili importunitate et audacia insigniter impudens; qui verecundiæ fines omnes transilierit; os hominis insignemque impudentiam quis ignoret? Ore est durissimo ac plane ferreo; homo est, qui verecundiam dudum ab ecerit; pudorem exuerit; frontem perfricuerit; exhausti pudoris homo est; homo est pudoris expers ac modestiæ; qui verecundiæ repagula refregerit omnia; qui omnem a se verecundiam removit, longissimeque projecit; qui pudorem omnem abstersit; qui pudorem omnem dedidicit, proscripsit; qui verecundiæ septa finesque transilivit. 2. Impudens es in petendo, vous demandez avec impudence. Quæ, malum! ista tua est in petendo confidentia? quam inverecundum animi ingenium? Nihil te pudet, non vereris, non erubescis, res tantas toties a me petere? Petitiones tuæ omni rubore carent; oris impudentis es, atque aversi a pudore animi in petendo; tanta cum petas, pudore nullo suffunderis. Usus: Qui verecundiæ fines semel transierit, eum naviter oportet esse impudentem.

IMPUDENTER, Impudemment. Syn. Confidenter, audacter.

IMPUDENTIA, æ, f. Effronterie, impudence. Syn. Confidentia, os impudens, durum, ferreum. )( Verecundia. Epith. Admirabilis, impudica, incredibilis, insignis, non minor, mira, perspicua, similis, singularis, summa, tanta, tam varia. Usus: Os hominis insignemque impudentiam agnoscite. Audacia fretus et impudentia in omnem licentiam effunditur. Cf. Impudens.

IMPŬDĪCĬTĬA, æ, f. Impudicité. Usus: Impudicitiæ se dedere. Cf. Luxuria.

IMPŬDĪCUS, a, um, Impudique. Syn. Lascivus, libidonosus, luxuriosus. )( Pudicus. Phras. Homo impudicus, débauché. Homo petulans ac protervus, qui eo semper trahitur, quo libido rapit; plenus stupri, sceleris, flagitii, quem non modo nequitiæ nomen oblectet. Quæ nota domesticæ turpitudinis non inusta vitæ est? Quod privatarum rerum dedecus non hæret infamiæ? Quæ libido oculis, quod facinus a manibus, quod flagitium a toto corpore abfuit? Homo omnis turpitudinis exemplum, probrum juventutis, senectutis ludibrium. Homo perdita nequitia, libidine, intemperentia; quem nec pudor ab infamia, nec generis macula a turpitudine avocare possit; qui omnia pudoris ac honestatis repagula perfregerit. Cf. Luxuria, Libidinosus. Usus: Impudica loqui. Mulier impudica.

IMPUGNĀTĬO, ōnis, f. Attaque, assaut. Syn. Oppugnatio.

IMPUGNO, as, avi, atum, are, a. Attaquer. Syn. Oppugno. Cf. Oppugno.

IMPULSĬO, ōnis, f. Impulsion, sollicitation. Syn. Impulsus, commotio. Epith. Vehemens. Usus: Impulsio est, quæ sine cogitatione per quamdam affectionem animi facere aliquid hortatur, ut amor, iracundia.

IMPULSOR, ōris, m. Instigateur, conseiller. Syn. Suasor, auctor. )( Dehortator.

IMPULSŬS, ūs, m. Conseil. Syn. Impulsio, inductus. Epith. Alienus, externus, primus, similis, summus. Usus: 1. Non alieno impulsu, sed sua sponte moveri. 2. Impetus, mouvement. Sonus impulsu et motu efficitur.

IMPŪNE, Impunément. Syn. Sine pœna vel periculo, tuto, tranquille. Phras. Hoc factum impune non feres, vous ne jouirez pas de l’impunité, ou cet outrage ne demeurera pas impuni. Impune tibi non abibit; non dimittam inultam impunitamque hanc injuriam; non tibi impune dilabetur atrox hæc injuria; nondum assecutus es sceleris hujus impunitatem. Cf. Impunitas, Impunitus.

IMPŪNĬTAS, ātis, f. Impunité. Syn. Licentia, venia. Epith. Diuturna, juvenilis, sempiterna, summa, tanta. Phras. Impunitatem consecutus est, il ne fut pas puni. Pœnam effugit, elapsus est; impune fecit; evasit ex judicio; absolutus est; impunitas sceleri data est. Cf. Impune, Impunitus. Usus: Errorem suum deponentibus veniam et impunitatem dandam existimo. Juvenilis impunitas, et licentia dicendi. Impunitatis spes maxima est illecebra peccandi. Garriendi tanta est impunitas.

IMPŪNĪTUS, a, um, Impuni. Syn. Inultus. )( Punitus, mulctatus. Phras. Nocentes sæpe impuniti manent, souvent les coupables ne sont pas punis. Supplicium de nocentibus sæpe nullum sumitur; sæpe non animadvertitur in homines nocentes; sæpe homines improbi judicio liberantur judicum sententiis; pœna eximuntur; pœnas vitant, evadunt ex judicio; merita pœna non coercentur; pœnas non dant; pœnas non luunt; pœnas non pendunt; debitas pœnas non persolvunt; debito supplicio non mulctantur; debita pœna non afficiuntur; supplicio vindicantur; pœnam effugiunt; debita improbitati pœna non plectuntur; pœnas factis moribusque dignas non ferunt, non sustinent, non patiuntur, non sentiunt. Cf. Impune, Impunitas. Usus: Possumusne hanc injuriam inultam permittere? Num hæc tanta injuria impunita discedet? Num impunitam feremus tantam audaciam?

IMPŪRĒ, D’une manière impure, honteuse. Syn. Spurce, fœde, obscœne, turpiter. Usus: Impura flagitiose, intemperanter multa facere.

IMPŪRĬTAS, ātis, f. Impureté. Syn. Flagitia, turpitudines. Usus: Cum omnes impuritates tua in domo susciperes. Cf. Luxuria.

IMPŪRUS, a, um, Impur. Syn. Contaminatus, lutulentus, spurcus, improbus, sceleratus. )( Purus. Usus: Omnium non modo bipedum, sed quadrupedum impurissimus. Cf. Luxuria, Impudicus.

ĪMUS, a, um, Le plus bas, le plus profond. Syn. Infimus. )( Summus. Usus: A summo, a medio, ab imo. Ab imis unguibus ad summum verticem.

IN, præpos. Dans, sur. Usus: 1. Actio constituta in diem posterum; in annos multos solis defectiones prædicuntur. 2. In dies, de jour en jour. In singulos dies vitium crescit. In dies opinio magis invalescit. 3. In diem vivere barbari solent, au jour le jour. 4. In posterum, in perpetuum, pour l’avenir, dans la suite, plus tard. Aliquem a se in perpetuum alienare. 5. Distributioni servit, par, (dans un sens distributif). Pretium in capita statuere; singulas in militem tunicas imperare. 6. Ad pretium rei statuendum, par, pour, (pour indiquer le prix). Quaternos denarios in singulas vini amphoras exegit. 7. In modum, comme, à la manière de. Ornatus peregrinum in modum; servilem in modum; miserandum in modum; mirandum, mirabilem in modum. 8. In hanc sententiam, de la façon. In eamdem sententiam cum multa dixissent. 9. In speciem, en apparence. In speciem validus exercitus, re vera infirmus et inops. 10. In manibus esse, aux mains de qqn. Victoria est in manibus. 11. In manibus habere, avoir dans ses mains, posséder. Omisi ea, quæ in manibus habebam. 12. In orbem, en cercle, tour à tour. Senæ horæ in orbem operi attributæ, pro per vices. 13. Contra, contre. In aliquem peccare. 14. Secundum, sous. In hanc formulam omnia judicia conclusa sunt. 15. Supra, sur. In humeros puerum extulit. 16. Ante, sous, devant. Cædes facta in oculis hominum. 17. Inter, parmi. In magnis viris non est habendus. 18. Pro, pour, en faveur de. Pecunia decreta in rem frumentariam. 19. Per, dans, à travers. Sanguis a corde in totum corpus effunditur. 20. Erga, pour. Amor in patriam, religio in DEUM. 21. In, ante diem XV Calendas vel Calendarum distuli, j’ai rémis l’affaire au 15ᵉ jour avant les Calendes.

INACCESSUS, a, um, Inaccessible. Syn. Ex omni parte clausus, obstructus, præclusus; qui adiri non potest, qui aditus habet difficiles. Usus: Aditus inaccessi. Cf. Angustus.

ĬNÆDĬFĬCO, as, avi, atum, ara, a. Bâtir sur, construire dans. Usus: In domo tua est inædificatum sacellum.

ĬNÆQUĀBĬLIS, a, gen. com. Inégal. Usus: Inæquabilis varietas.

ĬNÆQUĀLIS, e, gen. com. Inégal. Usus: Annus inæqualis.

ĬNÆQUĀLĬTER, Inégalement. Usus: Inæqualiter eminentes rupes scandere.

ĬNÆQUO, as, are, a. Égaliser. Syn. Complano.

ĬNÆSTĬMĀBĬLIS, e, gen. com. Inestimable. )( Æstimabilis. Cf. Pretium.

ĬNAMBŬLĀTĬO, ōnis, f. Action de se promener, promenade. Syn. Ambulatio.

ĬNAMBŬLO, as, are, n. Se promener. Syn. Deambulo. Cf. Ambulo.

ĬNĂNĬMĀTUS, a, um, Inanimé. Syn. Inanimis, expers vitæ.

ĬNĂNĬMUS, a, um, Privé de la vie. Syn. Inanimatus. Usus: Inanimum est omne, quod pulsu agitatur exteriore.

ĬNĂNIS, e, gen. com. Vain, de peu de valeur. Syn. Vacuus, supervacuus, levis, cassus, vanus, sine causa. )( Plenus. Phras. Inania sectaris, vous poursuivez des futilités. Levioribus rebus tuum studium dicas; amas, colis, sequeris ea, quæ non consistunt; quæ nihil habent firmitatis, nihil gravitatis, nihil ponderis; quæ levia, nullius ponderis, infirma, minime solida sunt. Cf. Levis, Vanus. Usus: Inanissimarum cupiditatum nullus modus. Consilium prudentiæ inanissimum. Inanis elocutio et puerilis.

ĬNĀNĬTAS, ātis, f. Futilité. Syn. Vanitas, inane. Epith. Summa. Usus: In summa inanitate versamur. Cf. Levitas.

ĬNĀNĬTER, En vain, sans raison. Syn. Falso, frustra, sine causa. Usus: Inaniter sæpe animus exsultat.

ĬNAPPĂRĀTĬO, ōnis, Défaut de préparation, négligence. Syn. Nullus apparatus.

ĬNAUDIBĬLĬS, e, gen. com. Qu’on ne peut entendre. Syn. Qui non est audiendus, qui audiri non meretur. Usus: Fidem infirmare alicui inaudibili.

ĬNAUDĬO, is, īvi, ītum, ire, a. Entendre dire, apprendre. Audio, exaudio, de rebus fere occultis. Usus: Erupit tandem vox illa, de qua ego aliquid inaudieram. Cf. Audio.

ĬNAUDĪTUS, a, um, Inouï. Syn. Inusitatus. Adv. Omnino, ante hoc tempus. Usus: Nihil dicam inauditum, novum, insolens. Res in omni memoria inaudita. Cf. Novus, Rarus.

ĬNAUGŬRO, as, avi, atum, are, n. Consacrer, inaugurer. Syn. Initior, consecro, dedico. Usus: Templum inaugurare. Cf. Dedico.

ĬNAURIS, is, et rectius: ĬNAURES, ĭum, f. pl. Pendants, boucles d’oreilles. Syn. Ornamentum aurium, quo mulieres utuntur.

ĬNAURO, as, avi, atum, are, a. Dorer. Syn. Auro tego, illino, obduco; aurum rei induco. Adv. Extrinsecus. Usus: Palla inaurata inductus. Malo consuli a Cæsare quam inaurari.

ĬNAUSPĬCĀTO, Sans avoir pris les auspices. Syn. Vitio, auspicio non capto, malis ominibus.

ĬNCĂLESCO, is, călŭi, ere, n. Devenir chaud, s’échauffer. Usus: Vino incalescere.

INCALLĬDĒ, Sans adresse. Syn. Incaute. Usus: Non incallide tergiversari.

INCALLĬDUS, a, um, Simple, franc, ouvert. Syn. Simplex, incautus, antiquus, credulus. Usus: Servus non incallidus, sed frugi et integer. Cf. Simplex, Apertus.

INCANDESCO, is, dŭi, descere, n. S’échauffer. Usus: Æstu, ira, furore incandescere.

INCĀNESCO, is, ŭi, escere, n. Devenir blanc, blanchir. Syn. Canus fio.

INCANTO, as, avi, atum, are, n. Enchanter. Syn. Carmine magico veneficium affero. Animum magicis illecebris pellicio, fascino; magicis sacris utor; nefaria mysteria nuncupo.

INCASSUM, En vain. Incassum tela jactantur. Cf. Frustra.

INCAUTĒ, Sans précaution, imprudemment. Syn. Incallide, imprudenter, temere. Cf. Temere.

INCAUTUS, a, um, Imprudent. Syn. Improvidus. Cf. Imprudens, Simplex.

INCĒDO, is, cessi, cessum, ere, n., nonnunquam a. Avancer, marcher. Syn. Ingredior, ambulo. Adv. Sensim. Phras. Modeste incedendum est, il faut marcher modestement. Non utamur aut tarditatibus in gressu mollioribus, ne pomparum ferculis similes videamur, nec in festinationibus nimias suscipiamus celeritates. Pleno modestoque gradu ingrediamur; alacriter, sed modeste se inferat, oportet, qui decorum amat. Usus: Quam teter incedebat! incessi repente omnibus lætitiis.

INCENDĬUM, ĭi, n. Incendie. Syn. Ardor, flamma. Epith. Acerrimum, commune, domesticum; fortissimum, impium, malum, præsens, tantum, universum. Phras. Ortum est ingens incendium, il s’est élevé un grand incendie. Incendium deflagrationem toti urbi minatur; exuruntur tecta, templa incendio fumant; latius usque funditur incendium; prope adest, ut urbs tota incendio hauriatur, deleatur. Non fortuito, sed oblato incendio tecta conflagrant; urbs tota conjectis ignibus inflammata ardet; concepto igne urbs tota continenti incendio collucet. Urbs tota ignibus ac ruinis miscetur. Cf. Ardeo, Comburo, Flamma. Usus: Incendium facere, excitare, allumer. Incendio conflagrare, brûler. Incendium ruinis exstinguere, éteindre. Ab incendio eripere, liberare, sauver des flammes.

INCENDO, is, si, sum, ere, a. Incendier. Syn. Inflammo, incendium facio; ignem vel faces infero, admoveo, subjicio; concremo, uro, exuro; ignem injicio, conjicio. Cf. Accendo, Comburo. Adv. Vehementius. Usus: 1. Naves incendi jussit. 2. Transl. Hortor, incito, excito, exhorter, animer. Aliorum in se odia; cupiditatem, desideria alicujus incendere. Gloriæ studio incendi. Cf. Excito, Impello.

ĬNCENSĬO, ōnis, f. Incendie, embrasement. Syn. Incendium. Usus: Incensione urbem, internecione cives, vastitate Italiam liberavi.

INCENSUS, a, um, Enflammé. Usus: Mulier incensa odio. Imperator incensus ad rempublicam pene gerendam. Cf. Fervidus.

INCERTUS, a, um, Incertain. Syn. Obscurus, fallax, dubius, in dubia opinione, in casu positus, non constans. Phras. 1. Incerta res est, la chose est incertaine. Res est in incerto posita, in incerto relicta; in casu res est; res etiamnum fluctuat; quid nox diesque ferat, incertum est; ejus rei ratio explicata, explorata, expedita nondum est. 2. Quid de me futurum sit, incertum est, je ne sais ce qui m’arrivera. Suspensas habeo vivendi rationes; suspenso animo sum; metu, exspectatione suspensus hæreo; fluctuat animus, pendet, jactatur; ancipiti cura distrahor. Cf. Dubito, Dubius. 3. Quod vitæ genus amplectar, incertus sum, j’ignore encore quel genre de vie je dois suivre. Nulli fortunæ adhæret animus per omnia vitæ genera errans; jam dudum inquiro, si qua ad portum via fluctuantem ferat; nondum stat sententia, quam in partem suspensæ vitæ rationes inclinaturæ sint; consiliis distrahor magis, quam feror. Usus: Incerti animi hominum, et exitus prœliorum. Ætas puerilis maxime lubrica et incerta. Suspensus et incertus obscura spe pendeo; omnia in dubium incertumque revoco. Cf. Dubius, Dubito, Inconstans.

INCESSO, is, cessi, ere, a. Attaquer, assaillir. Syn. Invado, adorior. Usus: Jaculis hostes incessere. Incessit omnes admiratio, cura, cupido, religio. Cf. Invado, Impetus.

INCESSŬS, ūs, m. Démarche. Syn. Ingressus, gressus. Epith. Equestris, gravis, acutus, rarus, nec ita longus. Usus: Fingere sibi vultum et incessum. Muliebris ornatus et incessus.

INCESTĒ, Criminellement. Syn. Fœde, nefarie, turpiter.

INCESTUM, i, n. et INCESTŬS, ūs, m. Inceste. Usus: Facere incestum; incesto aliquem liberare.

INCHŎO, as, avi, atum, are, a. Commencer. Syn. Incipio, exordior, attingo, informo. )( Pertexo, finio, perficio. Phras. Inchoatum potius quam perfectum opus est, l’ouvrage loin d’être achevé est à peine commencé. Tantum abest, ut opus ad finem perduxeris, ut minimum ultra principium processeris; ut in ipsis pene principiis consistat, hæreat. Tantum abes a perfectione operis, ut principia vix appareant, vix opus instituisti, vix operis initium fecisti; rem tu quidem habes institutam, informatam, sed perfectam perpolitamque non habes. Operis ut quidem fundamenta jecisti, fastigium adhuc nullum habemus. Cf. Incipio. Usus: Si idem extrema persequitur, qui inchoavit, jam perfecta omnia videbimus. Inchoare, et informare oratorem perfectum. Natura hominem inchoat, sapientia perficit.

1. INCĬDO, is, cĭdi, ere, n. Tomber dans ou sur; arriver par hasard. Syn. Accido, contingo, evenio, incurro. Phras. 1. Incidit in hostes, il est tombé au milieu des ennemis. In hostem imprudens præcipitavit; in manus hostium delatus est; in hostes incurrit; medios in hostes delapsus est. 2. Incidit mihi ea cogitatio, il m’est venu à l’esprit. Subiit animum ea cogitatio; occurit animo; incidit in mentem illud; succurrit mihi; in mentem venit. Usus: 1. Si casus inciderit, nec mori recusabo. Tales casus sæpe fortissimis viris incidunt. Incidit ætas mea in illa tempora. Nihil mali incidit civitati. Quocumque mens et oculi inciderint. 2. Incurro, tomber malade, devenir fou, etc. In morbum, in febriculam, in insaniam, furorem, peccatum incidere. In manus hostium, in scopulos vitæ incidere. 3. Venio, tomber, venir. In æs alienum, in amorem, contentionem, in mentionem alicujus rei, in sermonem incidere, ac velut improviso venire. Homini sane præter opinionem incidi. Cf. Accidit.

2. INCĪDO, is, cīdi, cīsum, ere, a. Entailler, couper. Syn. Cædo, reseco, præcido, amputo, securim injicio. Adv. Æqualiter, consulto, crudelissime, de improviso, de integro, divinitus, fœdissime, fortuito, improviso, plane, retro. Usus: Alicui nervos, pennas incidere. Deliberationem omnem ac spem incidere. Cf. Abrumpo.

INCĬPĬO, is, cēpi, ceptum, ere, a. et n. Commencer. Syn. Cœpi, instituo, ingredior, initium facio, duco, sumo, do, affero, introduco; principium do, capio, duco, habeo; primordium, exordium capio; exordior, ordior, inchoo, informo; fundamenta jacio, rudimentum pono, tirocinium pono. Phras. 1. Nunc demum spirare incipio, je commence enfin à respirer. Nunc demum ingredior in spem; in spem inducor, nunc demum spes aliqua mihi nascitur, affulget; nunc demum in spem venio. 2. Unde dicere incipiam? Comment commencerai-je? Unde mihi nascetur exordium orationis? Unde ingrediar in orationem? Unde proficiscetur oratio? Unde exordium ducam, capiam? Unde initium ducetur? 3. Respublica bellum incipiet, la république commencera la guerre. Initium bello e Republica dabitur; quod conceptum Respublica bellum parturit, propediem nascetur; respublica bellum suscipiet; nascentis belli primordia a republica capientur; bellum grande propediem exsurget a republica commovendum. 4. Inceptum bellum brevi sopietur, la guerre commencée s’apaisera bientôt. Vim nascentis, orientis, exsurgentis belli nostri facile consilio discutient, et compriment. Quamquam qua noluimus janua, ingressi sumus in bellum, facile tamen exitum reperiemus. Cf. Bellum. Usus: Bellum gerere nostri duces incipiunt. Cf. Inchoo.

INCĪSĒ et INCĪSIM, Par incises. Syn. Cæsim. Usus: Incise membratimque dicere.

INCĪSĬO, ōnis, f. Incise, membre de phrase. Usus: De membris et incisis, vel incisionibus.

INCĪSUM, i, n. Incise. Syn. Incisio.

INCĬTA, æ, et INCĬTÆ, ārum, f. pl. Extrémité. Syn. Paupertas, indigentia. Usus: Ad incitas redactus, réduit au désespoir, à la dernière extrémité. Cf. Paupertas.

INCĬTĀMENTUM, i, n. Aiguillon, stimulant. Syn. Invitamentum, illecebra. Epith. Summum. Usus: Hoc hominibus maximorum laborum et periculorum incitamentum est. Cf. Excito, Animus.

INCĬTĀTĒ, Précipitamment. Syn. Incitatius ferri.

INCĬTĀTĬO, ōnis, f. Mouvement rapide, véhémence. Epith. Acris, vehemens, divina. Usus: Acri et vehementi incitatione inflammare animum. Incitatio languentis, moderatio effrenati populi.

INCĬTĀTUS, a, um, Poussé, lancé, mis en mouvement, rapide. Adv. Plane, vehementius. Usus: Totius mundi incitatissima conversio.

INCĬTO, as, avi, atum, are, a. Mettre en mouvement. Impello, exacuo, excito, suscito, incendo, irrito, stimulos admoveo, cohortor. Adv. Effrenate, temere. Phras. Ad præclarum facinus incitare, pousser à une action éclatante. Ad audendum animos addere, augere; alacritatem addere, afferre; animos dare, erigere, excitare, afferre; spei ac fiduciæ implere; incitamento esse; desiderium rari decoris admovere. Cf. Excito, Impello, Hortor, Animo. Usus: Incitare aliquem spe laudis ad aliquid agendum. Mentem alicujus incitare. Incitata odia, ira; studium ad investigandum incitatum. Incitat se vis aquæ. Naves se incitant.

INCLĀMO, as, avi, atum, are, a. et n. Crier. Syn. Voco, altiore voce clamo. Usus: Expeditus, facito, ut sis, ut, cum inclamavero, advoles. Cf. Voco.

INCLĒMENS, entis, omn. gen. Dur, rigoureux. Syn. Asper. Cf. Durus.

INCLĒMENTER, Durement. Usus: Inclementer in aliquem dicere.

INCLĒMENTĬA, æ, f. Dureté, rigueur. Syn. Duritas. Cf. Inhumanitas.

INCLĪNĀTĬO, ōnis, f. Action de pencher, inclinaison; inclination, penchant, propension. Syn. Conversio, status, mutatio, conatus, flexio, inflexio. Epith. Divina, magna, repentina, tanta, maxima, parva. Usus: Minimis momentis maximæ inclinationes temporum fiunt. Inclinatio quædam ad meliorem spem visa est fieri. Inclinatione voluntatis propendere in aliquem. Conversio status, inclinatio reipublicæ.

INCLĪNO, as, avi, atum, are, a. et n. Faire pencher, se pencher. Syn. Vergo, propendeo. )( Sto, erectus sum. Phras. Inclinat ad lenitatem, il est porté à la douceur. Ad lenitatem se dat; proclivior est ad lenitatem; ad lenitatem sua sponte propendet; summa propensione in leniora fertur; inclinatissimo est ad lenitatem animo. 2. Inclinat ex natura ad avaritiam, il est naturellement avare. Natura propensus est ad exsecrabile vitium avaritiæ; ad avaritiam natura propendet; ad avaritiam natura illum sua ducit; natura hortante, naturali quodam studio ad avaritiam fertur, rapitur; naturali quadam inductione animi avaritiam sequitur; suopte ingenio, impetu quodam naturæ, naturali quadam voluntatis inclinatione ad avaritiam incitatur. Usus: 1. Sententia senatus inclinat ad pacem. In vitium, in fugam inclinare. 2. Deficio, manquer, faire défaut, être à son déclin. Eloquentia, opes, forma reipublicæ inclinat. Inclinat acies, animi militum. 3. Flecto, pencher pour ou vers. Inclinat se ad Stoicos. Inclinare omnia ad suum commodum.

INCLĬTUS, a, um, Illustre. Syn. Clarus, nobilis, insignis. Cf. Clarus, Nobilis.

INCLŪDO, is, si, sum, ere, a. Enfermer. Syn. Claudo, comprehendo. )( Excludo. Adv. Apte, intus, argute, divinitus, diutius. Phras. Certis finibus orationem includam, je renfermerai mon discours dans des bornes marquées. Certis finibus circumscribam; cancellos, quibus me ipsum circumscripsi, non egrediar. Certos mihi fines terminosque constituam, extra quos egredi non possim, si maxime velim. Cf. Termino. Usus: Imaginem alicujus in clypeo aureo includere. Orationem in epistolam inclusi. Dolor mihi et admiratio vocem inclusit. Cf. Carcer, Claudo.

INCLŪSĬO, ōnis, f. Emprisonnement. Usus: Inclusione contentus non eras, interficere volueras.

INCŒPTĬO, rectius: INCEPTĬO, ōnis, f. Action de commencer, entreprise. Syn. Initium, principium.

INCOGNĬTUS, a, um. Inconnu. Syn. Ignotus. )( Notus. Usus: Condemnare aliquem causa incognita. Cf. Ignotus.

INCŌGĬTANS, tis, omn. gen. Irréfléchi, inconsidéré. Usus: Incogitantem, imprudentem oppressit.

INCŌGĬTANTĬA, æ, f. Irréflexion. Syn. Imprudentia. Cf. Imprudentia.

INCŎLA, æ, m. Habitant. Syn. Habitator. Usus: Socrates totius mundi civis et incola.

INCŎLO, is, ŭi, cultum, ere, n. et a. Habiter. Syn. Habito, incola sum. Usus: Qui earum civitatum fines incolunt. Cf. Habito, Domus.

INCŎLŬMIS, e, gen. com. Sain et sauf, intact. Syn. Salvus, integer. Adv. Aliquamdiu. Phras. Incolumes tibi sunt adhuc res tuæ, vos affaires sont encore en bon état. Salva sunt apud te omnia, nihildum perdidisti; status idem est, qui antea rerum tuarum. Eodem loco sunt, quo antea, fortunæ tuæ; nihil detractum est de fortunis tuis; nullam res aut fortunæ tuæ jacturam fecere; nullum res tuæ damnum tulere, detrimentum cepere, accepere, passæ sunt. Nihil adversi res tuæ subierunt; nihil tibi eripuit, abstulit, ademit, detraxit, avertit fortuna; incolumitatem obtinent res, rationes, fortunæ tuæ; nihil secus, nihil contra, quam velles, rebus tuis factum est. Nulla rerum tuarum facta est imminutio; sarta tectaque tua sunt omnia, et ab omni incommodo sincera integraque sunt conservata. Cf. Salvus, Sanus. Usus: Domum suam incolumem a calamitate servare non potuit. Cives integros et incolumes servavi.

INCŎLŬMĬTAS, ātis, f. Conservation, salut, sûreté. Syn. Salus. Epith. Explorata. Phras. Quamdiu reipublicæ sua constabat incolumitas, tant que la république se conserva dans un bon état. Dum reipublicæ salus erat integra; salvis rebus; rebus nondum perditis; ante reipublicæ inclinationem; stante, vigente, incolumi republica; cum respublica suum jus obtineret, cum suo jure uteretur, cum salvus esset reipublicæ status; ante casum reipublicæ; antequam respublica concideret, occideret, periret. Cf. Salus, Status bonus. Usus: Incolumitas est salutis tuta atque integra conservatio. Alicujus salutem et incolumitatem deserere.

INCŎMĬTĀTUS, a, um, Non accompagné, seul. Syn. Sine comite, solus. Usus: Ars indotata, incompta, incomitata. Cf. Solus.

INCOMMŎDĒ, D’une façon peu convenable, fâcheuse. Syn. Moleste. Usus: Cum illo actum optime, mecum autem incommode.

INCOMMŎDĬTAS, ātis, Désagrément, incommodité, dommage. Syn. Incommodum. Usus: In hac incommoditate illud inest commodi, il y a cela de bon dans ce malheur. Cf. Incommodum.

INCOMMŎDO, as, avi, atum, are, n. Causer du désagrément, nuire, incommoder. Syn. Officio, incommodum affero. Phras. Incommodare tibi nolo, je ne veux pas vous causer du désagrément. Nolo incommodo tibi esse; incommodo te afficere; incommodum tibi afferre, parere, præbere; nolo tibi molestiam exhibere; nolo commodis tuis officere, commoda tua oppugnare, labefactare; nolo tibi negotium facessere; nolo tibi gravis, molestus esse; nolo tibi importune obstrepere; nolo tibi per me incommodi quidquam accidat. Cf. Noceo, Molestia, Molestus. Usus: Qui alteri nihil scientes incommodant, nihil ipsis jure incommodi accidere potest.

INCOMMŎDUM, i, n. Désagrément, dommage, inconvénient, malheur. Syn. Damnum, detrimentum. )( Commodum. Epith. Alienum, commune, domesticum, insperatum, magnum, parvum, præcipuum. Phras. 1. Id ego concedam, modo sine tuo incommodo fiat, j’accorderai facilement cette chose, pourvu que vous ne ressentiez aucun inconvénient. Facile id patiar, modo ne tibi incommodes; modo ne contra tuum commodum sit; modo ne tuis commodis adversetur; modo ne commodis tuis officiat. Dabo id perlibenter, quod sine incommodo tuo facere possis; quod commode, quod sine molestia tua fiat. 2. Multa patior incommoda, je suis accablé d’ennuis. Multa me incommoda circumveniunt; undique oppugnantur, labefactantur commoda mea; incommoda non pauca capio, accipio; multis incommodis et difficultatibus angor, premor; quotidie novis incommodis afficior; quotidie nova mihi incommoda dantur, invehuntur, importantur; alia ex aliis accedunt incommoda; nova quotidie incommoda mihi nascuntur. Cf. Damnum, Molestia. Usus: 1. Incommodum invehere, ferre, dare; afficere incommodis, porter préjudice à qqn. 2. Incommodum capere, accipere, éprouver un dommage, un échec. 3. Incommodum propulsare, rejicere, refutare, repousser. 4. Incommodum levare, diminuere, incommodis mederi, diminuer. 5. Incommodum sarcire, réparer. 6. Incommodum devitare, éviter. 7. Incommodi expers, ab incommodo integer, sincerus, qui ne souffre point de dommage. Illud etiam in incommodis est, illud quoque accessit incommodum, il faut ajouter à tout cela cet autre malheur. Cf. Detrimentum.

INCOMMŎDUS, a, um, Inopportun, contraire, fâcheux. Syn. Adversus, alienus, molestus, iniquus. Usus: Valetudine uti incommoda. Pater alioquin facilis, sed filio incommodus. In rebus incommodis sublevare aliquem. Cf. Alienus.

INCOMPERTUS, a, um, Inconnu, obscur. Usus: Res vetustate incomperta. Quid rei fuerit, incompertum est. Cf. Ignotus.

INCOMPŎSĬTĒ, Sans ordre. Usus: In hostem negligenter et incomposite occurrunt.

INCOMPŎSĬTUS, a, um, Désordonné, sans ordre. Usus: Agmen incompositum, troupe qui marche à la débandade. Cf. Dissolutus.

INCOMPRĔHENSUS, a, um, Non saisi, insaisissable. Syn. Non perceptus; incognitus. )( Comprehensus.

INCOMPTUS, a, um, Négligé, grossier. Syn. Inornatus, incultus. )( Concinnus. Usus: Oratio incompta et horridula.

INCONCINNUS, a, um, Négligé, sans grâce, maladroit. Syn. Molestus, inurbanus, præposterus, absurdus, ineptus. Cf. Ineptus.

INCONDĬTĒ, Sans ordre, confusément. Syn. Insulse. Usus: Nihil tam incondite, tam præpostere, tam monstruose dici potest, quod non possimus somniare.

INCONDĬTUS, a, um, Confus, grossier, sans art. Syn. Inconcinnus, insulsus, non compositus. Usus: Inconditum jus, orator, oratio. Cf. Odiosus.

INCONSĪDĔRANS, tis, omn. gen. Inconsidéré. Syn. Inconsideratus.

INCONSĪDĔRANTĬA, æ, f. Inattention, défaut de réflexion. Syn. Inconsulta ratio, temeritas. Cf. Temere.

INCONSĪDĔRĀTĒ, Inconsidérément, sans réflexion. Syn. Inconsulte, temere, leviter, negligenter dicere aut facere aliquid.

INCONSĪDĔRĀTUS, a, um, Inconsidéré. Syn. Inconsiderans, inconsultus, amentissimus, temerarius. )( Consideratus. Usus: Inconsideratissima et dementissima temeritas. Cf. Incautus, Imprudens.

INCONSTANS, tis, omn. gen. Inconstant, changeant, léger. Syn. Mobilis, levis, volaticus, qui a seipso desciscit, levissimus transfuga; qui sibi non constat, neque in hac, neque illa parte fidem habet. )( Constans. Phras. Inconstantes sunt hominum voluntates, la volonté de l’homme est inconstante. Homines mobili sunt in omnem partem animo et fluctuante; mobilia sunt hominum ingenia; pluma aut folio facilius moventur; vaga et mutabili ratione, summa levitate et inconstantia huc illuc feruntur; parum constanter in cœpto permanent. Nihil tam flexibile, lubricum, devium, quam hominum consilia. Cf. Levis, Mutabilis. Usus: Ridicule mihi visus es inconstans.

INCONSTANTER, D’une manière inconséquente. Syn. Leviter. Usus: Inconstanter, turbide jactari.

INCONSTANTĬA, æ, f. Inconstance. Syn. Levitas, mutabilitas, mobilitas, varietas. )( Constantia. Epith. Maxima, tanta. Phras. 1. Non puto meam inconstantiam reprehendendam, je ne crois pas qu’on me puisse accuser de légèreté. Non puto mihi famam inconstantiæ pertimescendam; non vereor, ne quis inconstantiæ, levitati tribuat, adscribat, assignet, si, etc.; ne quis in me inconstantis, levis, mobilis, instabilis, parum firmi in officio animi vitium conferat; ne quis mihi notam inconstantiæ inurat; inconstantiæ maculam aspergat nomini meo; ne inconstantiæ nomine male audiam, suspectus sim; ne quis me accuset, quasi discesserim a pristina consuetudine, a me ipso. 2. Tantam in te inconstantiam non exspectassem, je n’aurais pas cru que vous fussiez si capricieux. Tam mobili in me animo te esse non putabam; tanta levitate et inconstantia, tanta mutabilitate mentis te esse non putabam. Tam fluxa fide; tam mobili ingenio te esse quis putasset? Usus: Fortuna ab inconstantia et temeritate sejungi non potest. Nemo doctus unquam mutationem consilii inconstantiam dixit.

INCONSULTĒ, Inconsidérément, imprudemment. Syn. Inconsiderate, impudenter ac imprudenter, temere dicere aliquid aut facere.

INCONSULTUS, a, um, Inconsidéré, irréfléchi. Syn. Inconsideratus, temerarius. Cf. Imprudens.

INCONTĀMĬNĀTUS, a, um, Qui n’est pas souillé, pur. Usus: Ne quid sinceri, ne quid incontaminati sit. Cf. Integer, Purus.

INCONTENTUS, a, um, Qui n’est pas tendu, lâche. Syn. Remissus. )( Contentus. Usus: Fides omnes æque incontentæ.

INCONTĬNENS, entis, omn. gen. Intempérant, voluptueux. Syn. Libidinosus.

INCONTĬNENTER, Sans retenue, avec excès, intempérance. Syn. Intemperanter, dissolute, libidinose.

INCONTĬNENTĬA, æ, f. Excès, intempérance, dérèglement. Syn. Intemperantia. )( Continentia. Cf. Luxuria.

INCONVĔNĬENS, entis, omn. gen. Inconvenant, mésséant. )( Conveniens. Phras. Nihil inconveniens egit, il n’a rien fait d’inconvenant. Nihil odiosum, aut a moribus suis alienum; quod a moribus ejus abhorreret; quod non reliquæ ætati ejus responderet; quod absonum, quod indecorum suo generi admisit. Cf. Absurdus. Usus: Hæc nostra facta sunt nec subita, nec inconvenientia.

INCŎQUO, is, coxi, coctum, ere, a. Faire cuire, faire bouillir dans. Usus: Radices vino incoquere.

INCORPŎRĔUS, a, um, Incorporel, immatériel. Syn. Quod corpore caret. Usus: Rerum incorporearum æstimatio.

INCORRUPTĒ, Avec intégrité. Syn. Caste.

INCORRUPTUS, a, um, Non corrumpu, bien conservé, pur, chaste. Syn. Integer, purus, inviolatus, sanus, sincerus, castus, naturalis, non fucatus, religiosus. )( Vitiosus, corruptus, fucatus. Usus: Sanitas, latinitas, vestis incorrupta. Sanguis, testis incorruptus, Cf. Integer, Sanctus.

INCREBRESCO, is, buĭ, ere, n. S’augmenter, se répandre. Syn. Percrebesco, pervagor. Usus: Hæc consuetudo dudum jam increbuit. Numerus oratorum; sermo, fama, rumor, increbescit.

INCRĒDĬBĬLIS, e, gen. com. Incroyable, Syn. Inauditus, monstro vel portento similis, singularis, humanam fidem excedens, ultra fidem. )( Credibilis. Adv. Prorsus. Phras. Incredibile est, c’est incroyable. Non est, ut credi possit; non est ut habeatur fides; fidem superat; abhorret a fide; verisimile non est; ejusmodi est, ut fide careat, ut adjungi fides nulla possit; mendacii speciem habet; mendacium præfert; veritatis imaginem nullam ostendit; fidem excedit; alienum est a ratione; vero, rationi consentaneum non est; supra, quam credi possit. Usus: Singularis et incredibilis virtus, audacia; agere alicui gratias incredibiles.

INCRĒDĬBĬLĬTER, D’une manière incroyable, étonnamment. Syn. Immortaliter. )( Credibiliter. Usus: Incredibiliter gavisus sum.

INCRĒDŬLUS, a, um, Incrédule.

INCRĒMENTUM, i, n. Accroissement, développement. Syn. Accessio. Usus: Incrementum afferre. Maximis incrementis augetur hostium potentia. Cf. Accessio, Augeo.

INCRĔPO, as, ŭi, ĭtum, are, n. Faire du bruit, craquer; gronder, accuser. Syn. Redarguo, accuso. Usus: Alicujus ignorantiam increpare. Quidquid increpuerit, jam ille pertimescit. Cf. Reprehendo.

INCRESCO, is, crēvi, ere, n. S’accroître. Usus: Increscit audacia; increscente certamine. Cf. Cresco.

INCRŬENTUS, a, um, Non ensanglanté. Usus: Victoriam incruentam referre.

INCRUSTO, as, avi, atum, are, Couvrir d’un enduit. Syn. Crustam duco, crusta obduco, applico crustam.

INCŬBO, as, ŭi, ĭtum, are, n. Se coucher sur, couver. Syn. Transl. Inhio. Usus: Spe atque animis thesauro incubare. Litteris incubare.

INCULCO, as, avi, atum, are, Faire entrer de force, introduire, (famil. fourrer). Syn. Ingero, infercio. Usus: Animis aliquid, auribus inculcare. Versus leviores inculcat identidem.

INCULTĒ, D’une manière sauvage, sans élégance. Syn. Inornate. )( Concinne, nitide. Usus: Horride, inculte dicere.

INCULTŬS, a, um, Grossier, sauvage, qui n’a pas été cultivé. Syn. Horridus, incomptus, squalidus, inornatus. )( Cultus. Usus: Inhabitabilis terræ regio, et inculta, et derelicta; inculta et silvestris vita; homo durus, horridus, incultus.

INCUMBO, is, cŭbŭi, cŭbĭtum, ere, n., nonnunquam a. Se coucher sur; s’appliquer à. Syn. Innitor; operam do, applico animum ad rem; curam, studium, confero; studia, curas in re figo, loco, consumo; animum adjicio, adjungo ad aliquid; operam dico, navo; confero operam ad rem; operam in re pono, figo, consumo; mente et animo totus in rem insisto. Adv. Acrius, eo maxime, gravius. Usus: 1. Murus in lævam incumbit. 2. Transl. In perniciem alicujus; in salutem reipubl. incumbere. Toto pectore, omni studio, omni cogitatione curaque, toto animo ad litteras incumbere; voluntatum inclinatio in illum incubuit. Cf. Inclino, Impendo.

INCŪNĀBŬLA, ōrum, n. pl. Berceau; commencement. Syn. Cunabula, cunæ; rudimenta. Usus: Ab incunabulis nostræ veteris doctrinæ.

INCŪRĬA, æ, f. Négligence, incurie. Syn. Negligentia. Epith. Tanta. )( Cura. Cf. Negligentia.

INCURRO, is, curri, cursum, ere, n., nonnunquam a. Courir, se jeter sur; tomber. Syn. Incido. Adv. Necessario. Usus: In eadem vestigia incurris. In hastas incurrere, hastis se induere, s’enferrer, s’embarrasser dans des lances. Incurrere in apertam perniciem, in odia hominum, morbos, difficultates, varias reprehensiones. Quis est, qui nihil offendat, nusquam incurrat? In oculos aliorum et invidiam incurrere. Cf. Impingo.

INCURSĬO, ōnis, f. Incursion, invasion. Syn. Excursio, incursus. Epith. Sempiterna. Phras. Incursiones facere, faire des incursions. Incursare agros; vexare incursionibus, in agros hostiles impetum dare. Cf. Impetus. Usus: Incursio atque impetus armorum; incursio seditionis, vis multitudinis. In hostes incursionem facere; hostium incursionem sustinere.

INCURSO, as, avi, atum, are, n. et a. Courir, se jeter sur; faire une incursion. Syn. Incurro, excurro, infesto, invado. Usus: Incursare in fortunas omnium. Incursabit in te dolor meus. Agros incursare. Cf. Impetus.

INCURSŬS, ūs, m. Incursion. Syn. Incursio.

INCURVESCO, is, ere, Se courber, plier. Usus: Rami solent incurvescere.

INCURVO, as, avi, atum, are, a. Courber, plier. Usus: Bacillus de industria incurvatus.

INCURVUS, a, um, Courbé. Syn. Incurvatus.

INCUS, ūdis, f. Enclume. Usus: Eamdem incudem noctu diuque tundere. (Prov.).

INCŪSATĬO, ōnis, f. Accusation. Usus: Loci communes incusationem habent, aut querelam.

INCŪSO, as, avi, atum, are, a. Accuser. Syn. Accuso, reprehendo, crimini do aliquid; aliquem in crimen voco; crimen in aliquem confero, conjicio; crimine accenso; crimen alicui infero. Cf. Accuso.

INCŬTĬO, is, cussi, cussum, tere, a. Susciter, faire naître, causer. Syn. Defigo, injicio. Usus: Errorem, terrorem, metum, dolorem incutere alicui.

INDĀGĀTĬO, ōnis, f. Recherche soigneuse. Syn. Investigatio, inquisitio.

INDĀGĀTRIX, īcis, f. Celle qui cherche. Usus: Philosophia virtutis indagatrix, expultrix vitiorum.

1. INDĀGO, as, avi, atum are, a. Rechercher. Syn. Vestigo, investigo, inquiro. Adv. Acutissime. Phras. 1. Philosophia veritatem indagat, la philosophie recherche la vérité. Omnibus vestigiis, diligentissimis disquisitionibus verum perscrutatur; pertentat, vestigat omnia, ut verum perspiciat; omni contentione verum invenire, summa cura studioque veritatem exquirere, protrahere in lucem allaborat; rimatur omnia; velut odore verum, aut aliquo leviter presso vestigio persequitur; scrutatur omnia et excutit; odoratur omnia, et e tenebris eruere nititur. 2. Hostem indagare, examiner les positions de l’ennemi. E tuto hostem speculari; discurrere circa vias, et oculis perlustrare omnia; conquisitores emittere. Usus: Initia exitii indagavi. Agitata occultis conjurationibus consilia necdum vulgata indagavi, patefeci. Acutissime indagare, odorari omnia, e tenebris eruere. Cf. Inquiro, Quæro.

2. INDĀGO, ĭnis, f. Action d’entourer, de cerner le gibier. Syn. Investigatio, inquisitio. Usus: Saltum indagine cingere, entourer la forêt d’un cordon de chasseurs.

INDE, De là. Syn. Illinc. Usus: Jam inde a principio, ab ortu hujus imperii. Inde has litteras dedi.

INDĔCENTER, D’une manière inconvenante. Usus: Indecenter obstrepunt.

INDĔCŌRĒ, D’une manière inconvenante. Syn. Præter decorum. Usus: Cave, ne quid indecore, aut effeminate facias.

INDECŌRUS, a, um, Inconvenant, messéant, déplacé. Syn. Turpis, inhonestus, pravus, quod non decet. Usus: Indecorum de rebus parvis amplissime dicere. Cf. Turpis.

INDĒFENSUS, a, um, Qui est sans défense. Usus: Indefensi, inulti peribitis?

INDEMNĀTUS, a, um, Qui n’a pas été jugé (condamné juridiquement). Syn. Non damnatus, judicio elapsus. )( Condemnatus. Usus: Indemnatum, innocentem civem occidere.

INDEX, ĭcis, m. Qui montre, signe, indice. Syn. Qui aliquid indicat. Epith. Neque obscurus, neque incertus, falsus, verus. Usus: Vox index stultitiæ. Animi indices oculi. Indices detulerunt, rei confessi sunt.

INDĬCĬUM, ii, n. Indication; trace, signe, marque. Syn. Signum, argumentum, documentum, vestigium, nota, species, insigne. Usus: 1. Certissima indicia et argumenta sceleris ostendere, afferre, deferre, patefacere, prouver, faire voir. Indicium sceleris habere, accipere, avoir des indices. Phras. Cædis factæ indicia certa sunt, il y a des marques palpables du meurtre qui a été commis. Locus ipse, impressa loco cruenta vestigia cædem loquuntur; peractæ cædis indicio sunt vestigia cruenta sabulo impressa; cædem factam hæc testantur, ostendunt, coarguunt; cædis peractæ fidem faciunt, index cædis ipse locus est, et impressa solo cruenta vestigia. Cf. Signum, Indico.

1. INDĬCO, as, avi, atum, are, a. Faire connaître, découvrir. Syn. Indicium facio, do, affero, ostendo, defero; indicio sum, ostendo, monstro, coarguo, innuo, signa patefacio, loquor. Adv. Ridicule, aperte, aliquando, aliter. Phras. Puer omnia dominæ indicavit, l’esclave a tout révélé à sa maîtresse. Rem omnem ad dominam retulit, pertulit; heræ exposuit, proposuit; quid facere cogitares, demonstravit; rei indicium edidit; ad dominam rei indicium detulit; protulit omnia et detexit; enuntiavit, prodidit; dominam de re tota certiorem fecit; rem omnem dominæ aperuit, patefecit; indicium rei totius puer fecit; rem omnem ad dominam detulit, attulit. Cf. Prodo, Ostendo, Defero. Usus: Vultus indicat mores. Ut apertissimus est, indicavit, quæ alii celata volebant.

2. INDĪCO, is, dixi, dictum, ere, a. Faire savoir, annoncer, publier; déclarer. Syn. Denuntio, promulgo. Adv. Omnino. Usus: Bellum voluptatibus, justitiam foro, funus reipublicæ indicere. Cœnam, tributum, legem, mortem indicere.

INDICTUS, a, um, Non plaidé. Syn. Non indicatus. Usus: Indicta causa civem condemnare, condamner un citoyen sans l’entendre.

INDĬDEM, Du même lieu. Syn. Inde, ex eodem loco.

INDIFFĔRENS, entis, omn. gen. Indifférent. Phras. Plane indifferens sum, je suis dans la plus complète indifférence. Neutram in partem moveor, inclino; suspensam teneo sententiam; neutris me partibus addico; neutram in partem propendeo; nec in bonis, nec in malis rem pono; in utrumque paratus sum. Usus: Quod Græci ἀδιάφορον dicunt, id mihi occurrit, ut indifferens dicerem. Cf. Neuter.

INDĬGĔNA, æ, m. Indigène. Usus: Majores eorum non indigenæ, sed advenæ fuerunt.

INDĬGENTĬA, æ, f. Indigence, pauvreté. Syn. Egestas. Usus: Indigentia est libido inexplebilis. Cf. Paupertas.

INDĬGĔO, es, ŭi, ere, n. Manquer de; avoir besoin de. Syn. Egeo, indigus sum. )( Habeo, abundo. Adv. Separatim. Usus: Tu mei ad illud negotium non indiges. Consolatione mea indiget. Cf. Egeo, Opus est.

INDIGNĀBUNDUS, a, um, Rempli d’indignation. Syn. Indignans, obiratus.

INDIGNĀTĬO, ōnis, f. Indignation. Syn. Stomachus, ira. Epith. Mala. Phras. Indignationem ex ea re concepi, cette chose m’a indigné. Stomachum movit ea res; stomachum mihi fecit; majori, quam credi potest, res ista mihi stomacho fuit; bilem mihi ea res concivit, commovit. Cf. Ira. Usus: In aliquem gravem offensionem et indignationem concitare, concipere.

INDIGNĒ, Indignement. Syn. Miserabiliter, inique; moleste. Usus: 1. Indignissime necari. 2. Ægre, moleste, avec peine. Indigne pati, s’indigner de.

INDIGNĬTAS, ātis, f. Indignité. Syn. Turpitudo, atrocitas. Epith. Summa. Usus: Nequeo verbis consequi indignitatem rei. Non satis severe pro indignitate rei decretum est.

INDIGNOR, aris, atus sum, ari, d. S’indigner, supporter avec peine. Syn. Graviter fero, stomachor, mihi indignum videtur, pro indignissimo habeo. Usus: Eum periisse sane indignor. Cf. Irascor.

INDIGNUS, a, um, Indigne. Syn. Turpis, iniquus; non dignus, alienus. )( Dignus. Adv. Valde. Phras. 1. Res est plane indigna, c’est une indignité. Quæ, malum! ista est indignitas? Quod portentum? Quid hoc acerbius, quid iniquius proferri potest? Res enimvero ista indigna plane est et intolerabilis; res est ejusmodi, quæ indigna atque nefaria, quæ indigna atque intoleranda videatur omnibus; ut nihil indignius ferendum videatur; res est acerba, indigna, luctuosa; pro indignissimo haberi id potest; quis indignitates has diutius ferat? Facti atrocitate impensius rei indignitas crescit. 2. Indignus est amore ac benevolentia filius tuus, votre fils ne mérite ni amour ni bienveillance. Indignus est, qui ametur; non est, qui ametur; nulla re præditus est, qua amorem conciliet; nihil non eorum animi bonorum et ornamentorum in filio tuo desideratur, quæ ad colligendam, comparandam benevolentiam faciunt, valent, spectant, idonea sunt et apposita; nihil est in filio tuo, quod homines ad se amandum alliciat; quod aliorum benevolentiam invitet; nulla re commendatur filius tuus, quæ inire gratiam ab hominibus queat; non ita natus ita, educatus est filius tuus, ut adjungere sibi homines aliqua benevolentia possit. 3. Indignus es eo beneficio, vous n’êtes pas digne de ce bienfait. Non is es, in quem tanta gratia conferatur; non ita meritus, non ea merita sunt tua, ut hoc affici beneficio debeas; ut ferre tantum beneficium debeas. Non is est animus tuus; qui tantam gratiam capiat. Beneficii magnitudo tua merita vincit; impar est tanto beneficio. Usus: Hoc te indignum est. Indignum est a pari vinci, indignius ab inferiore.

INDĬGUS, a, um, Qui manque, qui a besoin. Usus: Opis indigus. Cf. Egeo, Pauper.

INDĪLĬGENS, entis, omn. gen. Négligent, paresseux. Usus: Homo nimium indiligens. Cf. Piger.

INDĪLĬGENTER, Avec négligence. Syn. Negligenter. Usus: Rem non indiligenter exposui.

INDĪLĬGENTĬA, æ, f. Négligence. Syn. Negligentia. )( Diligentia.

INDĬSERTĒ, Sans élégance. Syn. Inornate.

INDĬSERTUS, a, um, Peu éloquent. Syn. Inornatus, parum eloquens, infans. )( Disertus.

INDISSŎLŪBĬLIS, e, gen. com. Indissoluble. Syn. Qui dissolvi non potest. )( Dissolubilis.

INDISSŎLŪTUS, a, um, Non interrompu. Syn. Non dissolutus.

INDĪVĬDŬUS, a, um, Indivisible. Syn. Simplex. )( Dividuus. Usus: 1. Atomi, corpuscula scilicet individua. 2. Quod dirimi distrahique non potest, qui ne peut se séparer. Individua comes corporis umbra.

INDĪVĬDŬUM, i, n. Atome. Usus: Species ex individuis innumerabilibus exsistens.

INDO, is, dĭdi, dĭtum, ere, a. Mettre sur. Syn. Impono. Usus: Nomen, cognomen alicui indere, donner à qqn un nom, un prénom. Cf. Impono.

INDŎCĬLIS, e, gen. com. Qui ne peut être instruit; ignorant, grossier. Syn. Tardus, hebes; crassi, stolidi, plumbei ingenii.

INDOCTĒ, En ignorant. Syn. Imperite.

INDOCTUS, a, um, Ignorant. Syn. Rudis, ineruditus, imperitus. )( Doctus. Adv. Plane. Phras. Valde indoctus est, c’est un parfait ignorant. Expers eruditionis est; nullis bonis litteris excultus est; longe abest a doctrina; litteras vix attigit; vix primoribus labris degustavit; litteris aspersus potius, quam tinctus est; litteras vix a limine salutavit. Cf. Doctus, Imperitus, Rudis. Usus: Indoctus homo et agrestis; rudis et indocta oratio.

INDŎLENTĬA, æ, f. Absence de tout sentiment de douleur, insensibilité. Syn. Vacuitas doloris. Epith. Major, maxima. )( Dolor. Usus: Num voluptas idem est, quod indolentia?

INDŎLĔO, es, ŭi, ere, et INDŎLESCO, is, dŏlŭi, ere, n., nonnunquam a. Ressentir de la douleur, souffrir. Syn. Doleo. Usus: Quis non indoluit te tam sero cognitum? Cf. Doleo.

INDŎLES, is, f. Nature, caractère, talent. Syn. Indicium animi, specimen futuræ virtutis, spes summæ virtutis. Epith. Bona, egregia, magna, mirifica, præclara, summa. Phras. Præclaræ indolis puer, enfant d’un talent remarquable. Puer ad decus natus; alta mente præditus; puer præcipuo quodam munere naturæ ad summa quæque natus; ad laudem et decus a natura factus; optima indole præditus puer. Cf. Ingenium. Usus: Bona spes, magna indoles in adolescente. Summa ingenii indoles summaque virtus. Cf. Natura bona.

INDŎMĀBĬLIS, e, gen. com. Indomptable.

INDŎMĬTUS, a, um, Indompté. Syn. Qui imperium recusat, effrenatus, intractatus, novus, ferocitate exsultans, insociabilis. )( Domitus. Cf. Ferocia.

INDORMĬO, is, ĭi vel īvi, ītum, ire, a. Dormir sur. Usus: Malis suis, negotio, legationi, causæ indormire, rem segniter tractare, négliger. Cf. Negligo, Dormio.

INDŌTĀTUS, a, um, Non doté. Syn. Sine dote, sine ornatu. )( Dotatus.

INDŪCĬÆ, ārum, f. pl. Suspension d’armes, armistice. Syn. Belli ad tempus cessatio. Phras. Hostis inducias iniit, l’ennemi a fait une trève. Hostis inducias fecit, pepigit, pactus est; quies aliquantum ab armis fuit; aliquantum in induciis res erat; induciæ petitæ dierum aliquot, datæque hosti sunt; pari consilio in certas leges ad tempus ab armis discessum est; agitari dies aliquot induciæ sunt cœptæ; actæ per eos dies castrenses quædam feriæ, et a belli injuriis temperatum. Usus: Inducias petere, dare, facere, pacisci.

INDŪCO, is, duxi, ductum, ere, a. Pousser. Syn. Adigo, impello, adduco, introduco. Adv. Diligentius, paulisper animum, porro, recte, subtiliter. Usus: 1. Jacentem amicum in spem meliorem inducere. Aliquem promissis, spe dotis, hereditatis ad aliquid inducere. 2. Affero, introduco, introduire. Novum morem, consuetudinem, novas religiones, leges inducere. 3. Obduco, mettre sur, appliquer sur. Parietes marmore; scuta pellibus inducere. 4. Deleo, rayer, biffer, effacer. Inducere nomina, imaginem, scripturam. 5. Applico (Vulg. me resolvo), amener à. Animum inducere non potui. Induxi animum divitias contemnere. Nunquam in animum inducam. Cf. Persuadeo.

INDUCTĬO, ōnis, f. Action d’amener. Syn. Derivatio. Epith. Ficta. Usus: 1. Aquarum inductionibus terris fecunditatem damus, par les irrigations, nous donnons à la terre la fécondité. 2. Introductio. Personarum facta inductio, prosopopée. 3. Applicatio. Tantum firma animi inductio valet, tant a de force la conviction de l’âme.

INDUCTŬS, ūs, m. Instigation, conseil. Usus: Alieno inductu feci.

INDULGENTER, Avec bonté, bienveillance. Syn. Leniter, molliter, familiariter. Usus: Ne nimis indulgenter, sed potius cum gravitate aliqua loquar.

INDULGENTĬA, æ, f. Bonté, indulgence. Syn. Obsequium, patientia, lenitas (præsertim in filios). Epith. Maxima, naturalis, nimia, patria, similis. Usus: Homines naturali quadam inter se indulgentia et benevolentia continentur. Animo a corporis obsequio indulgentiaque discedendum est. Multi filii patrum indulgentia depravantur. (Indulgentia plenaria, Vulg.), indulgence plenière. Rectius appellatur: Plena noxarum pœnarumque condonatio; noxarum venia, expiatio.

INDULGĔO, es, dulsi, dultum, ere, n., nonnunquam a. Être indulgent pour. Syn. Obsequor, facilis sum in aliquem. Phras. 1. Nimium indulget filio, il est trop indulgent pour son fils. Peccatis indulgens præcipitem filium ferri sinit; nimia ejus in filium indulgentia ad perspicienda pericula eum minus sagacem fecit; male consulit filio, qui solute et negligenter eum habet; qui laxiore imperio habet; qui solum lenitate utitur; omnibus in rebus connivet; illius libidini omnia malefacta condonat; ejus amoribus obsequitur; delicti cujusvis gratiam facit; animum explere sinit; inepta lenitate, prava facilitate ad vitia invitat. 2. Indulget genio suo, il s’abandonne à ses passions. Obsequitur animo suo; animo suo morem gerit; voluptatibus obsequitur; quæcumque animo libitum est, facit; animum explet suum; genium suum curat; genio indulget; nulla in re defraudat genium suum; molliter se et indulgenter habet. Usus: Genio, animo, lusui, amori, dolori, iræ indulgere. Indulgere se alicui ejusque voluntati et gratiæ deditum esse. Indulgens in aliquem. Cf. Facilis, Lenis, Venia.

INDŪMENTUM, i, n. Vêtement. Syn. Vestimentum. Cf. Vestis.

INDŬO, is, ŭi, ūtum, ere, a. Revêtir. R. ab ἐνδὺω. Syn. Vestio, induco. )( Exuo. Phras. 1. Hispanorum more indutus erat, il était vêtu à l’espagnole. Speciem Hispani vestitus referebat, præferebat; Hispaniensi ornatu visendus erat; cultu corporis utebatur, ornabatur, quo Hispani solent; ut Hispaniæ mos fert et consuetudo. 2. Pallium induit, il met son manteau. Pallium humeris injicit; humerum pallio onerat; pallio se tegit, amicit. 3. Calceos induit, il se chausse. Calceos pedibus induit; calceat sese. Usus: 1. Talaria sibi induit. 2. Transl. Assumo, prendre. Exuere amici personam, judicis induere. Mores pudicos, novum ingenium, philosophi personam, hostiles spiritus induere. 3. Implico, s’embarrasser. Se in laqueos, magnas difficultates fraudes, negotia induere. Sua se confessione induit et jugulavit, il s’est perdu par ses propres aveux.

INDŪRO, as, avi, atum, are, a. Durcir. Usus: Indurata glacies.

INDUSTRĬA, æ, f. Activité, zèle. Syn. Solertia, diligentia, sedulitas, labor. Epith. Aliena, antelucana, aperta, forensis, illustris, incredibilis, major, multa, par, probabilis, singularis, summa, tanta. Phras. 1. De industria id fecit, il l’a fait exprès, de propos délibéré. Compacto rem gessit; consulto, composito, dedita opera. Usus: Ingenium alitur industria, industriam in re aliqua ponere. Illius industria late manat. Languescit ejus industria. De industria aliquid facere. Cf. Diligentia, Cura, Labor.

INDUSTRĬĒ, Avec activité, soin, zèle. Syn. Diligenter, artificiose.

INDUSTRĬUS, a, um, Actif, zélé, laborieux. Syn. Ingeniosus, laboriosus, solers, navus, vigilans; in rebus gerendis acer, diligentissimus, experientissimus. Cf. Practicus, Sedulus.

ĬNĒDĬA, æ, f. Abstinence, privation de nourriture, inanition. Syn. Fames, esuries. Usus: E vita per inediam discedere; inedia necari, consumi. Cf. Fames.

ĬNĒLĔGANS, tis, omn. gen. Qui est sans élégance, grossier. Syn. Impolitus, inconcinnus. )( Elegans.

ĬNĒLĔGANTER, Sans élégance; sans goût. Syn. Impolite, inconcinne. )( Eleganter.

ĬNĒNŌDĀBĬLIS, e, gen. com. Inextricable, inexplicable. Syn. Inexplicabilis.

ĬNĔO, is, ĭi vel īvi, ĭtum, ire, n. et a. Entrer dans; commencer. Syn. Adeo, ingredior. )( Exeo. Usus: 1. Convivia inire. 2. Incipio, engager. Prœlium, magistratum inire. 3. Invenio, trouver. Inire gratiam ab aliquo, trouver grâce devant qqn. 4. Suscipio, aggredior, adopter, exécuter, conclure. Societatem cum aliquo, connubium, rationem facinoris, vitæ societatem, consilia inire. Ineunda est ratio et via.

ĬNEPTĒ, Maladroitement, sottement. Syn. Insulse. )( Bene, apte. Usus: Inepte, odiose, putide dicere.

ĬNEPTĬÆ, ārum, f. p. Sottises, niaiseries. Syn. Nugæ. Epith. Aniles, innumerabiles. Phras. 1. Quæ istæ sunt ineptiæ? Que signifient toutes ces sottises? Ad quas ineptias abis? Quas tu hic nugas agis? Quam frigida, jejuna, levia, nugatoria sunt, quæ deblateras? Quæ ista deliramenta sunt, quam puerilia, quæ effutis? O licentiam jocularem! quam plena futilitatis sunt summæque levitatis, quæ a te dicuntur stultissime? 2. Quis ineptias hominis toleret? Qui pourra entendre toutes les sornettes de cet homme? Hominis intemperiem, fastidium, insulsitatem quis ferat? Quis aniles ineptias ferat hominis portenta et miracula non disserentis, sed somniantis? Quis otio ita abutatur, operam ut det homini, qui puerilibus fabulis sermonem implet? Cf. Nugor. Usus: Summa ineptia de quacumque re, quocumque in loco argutissime disputare.

ĬNEPTĬO, is, ire, n. Dire des sornettes, des sottises. Usus: Non desines ineptire? Cf. Nugor.

ĬNEPTUS, a, um, Sot. Syn. Stolidus, inconcinnus, insulsus; qui aut tempus quid postulet, non videt, aut plura loquitur, ut se ostendat, aut eorum, quibuscum est, vel dignitatis, vel commodi rationem non habet, aut denique in aliquo genere vel inconcinnus, vel multus est. Phras. 1. Quem tu hominem hoc ineptiorem vidisti? Avez-vous jamais vu un homme aussi insensé que celui-là? Quem futiliorem, intolerabiliorem, stultiorem vidisti unquam, qui ita pueriliter faciat; tantas turbas, cum tam nugax esset, commoverit? Dii, quam ineptus, quam sui amans est sine rivali! Quem mihi dabis fatuum, ridiculum, inconditum, insolentem, unum omnium loquacissimum, quem nugator iste stolidus, ac inscitus suis ineptiis non superet? 2. Oratio inepta, discours ennuyeux. Oratio nec caput, nec pedes habens; oratio diffluens, dissoluta, neque perfecta, neque conclusa; ab auribus vulgi abhorrens, et incondita; imperitissime elaborata. Cf. Oratio. Usus: Ineptus ad summam impudentiam. Interdum inepte stultus es. Cf. Inurbanus, Stolidus.

ĬNERMIS, e, gen. com. et ĬNERMUS, a, um, Qui est sans armes, désarmé. )( Armatus. Usus: Perterritos, inermes, saucios, nudos, armis exutos duces persecuti non sunt.

ĬNERS, ertis, omn. gen. Oisif, timide. Syn. Ignavus, piger, desidiosus, somniculosus, vecors, languidus. )( Operosus, semper agens aliquid et moliens. Usus: Artes, quibus qui carebant, inertes a majoribus dicebantur. Iners otium. Cf. Piger.

ĬNERTĬA, æ, f. Oisiveté, lâcheté. Syn. Ignavia, desidia, segnities, negligentia, pigritia, fuga laboris. Epith. Singularis, turpis. Usus: Condemnare aliquem inertiæ. Cf. Pigritia.

ĬNĒRŬDĪTUS, a, um, Ignorant, peu éclairé. Syn. Indoctus, rudis. )( Eruditus. Cf. Rudis, Imperitus.

ĬNESCO, as, avi, atum, are, a. * Amorcer, allécher. Syn. Illecebris quibusdam animos invito, irretio, traho; decipio. Usus: Eo successu inescata est consulis temeritas. Cf. Allicio.

ĬNEXERCĬTĀTUS, a, um, Non exercé, novice. Syn. Rudis, tiro, qui usum non habet. Usus: Miles promptus, nec inexercitatus.

ĬNEXHAUSTUS, a, um, * Non épuisé, inépuisable; insatiable. Usus: Aviditas immensa, inexhausta.

ĬNEXŌRĀBĬLIS, e, gen. com. Inexorable. Syn. Implacabilis, inexpugnabilis, inexplebilis. )( Exorabilis, Placabilis. Usus: Vehemens, inexorabilis in alios. Cf. Durus.

ĬNEXPERTUS, a, um, Inexpérimenté. Usus: Nihil inexpertum relinquere, non éprouvé. Miles inexpertus.

ĬNEXPĬĀBĬLIS, e, gen. com. Inexpiable. Syn. Quod expiari purgarique non potest. Usus: Fraus, scelus, bellum inexpiabile.

ĬNEXPLĒBĬLIS, e, gen. com. Insatiable. Syn. Insatiabilis, insaturabilis. Usus: Inexplebilis cupiditas.

ĬNEXPLĬCĀBĬLIS, e, gen. com. Inextricable. Syn. Inenodabilis, difficilis.

ĬNEXPUGNĀBĬLIS, e, gen. com. Inexpugnable. Syn. Tutus, munitus, invictus.

ĬNEXSPECTĀTUS, a, um, Inattendu. Syn. Insperatus, repentinus. Cf. Improviso.

ĬNEXSŬPĔRĀBĬLIS, e, gen. com. Infranchissable, invincible. Usus: Vis fati, Alpes inexsuperabiles.

INFĂCĒTUS, a, um, (inficetus), Grossier. Syn. Inurbanus, inconcinnus. Usus: Mendacium infacetum.

INFĀCUNDUS, a, um, Peu éloquent. Usus: Vir acer, nec infacundus.

INFĀMĬA, æ, f. Mauvaise renommée. Syn. Dedecus, nota, macula, probrum, labes, ignominia, nota turpitudinis. Epith. Communis, gravis, falsa, insignis, magna, sempiterna, summa, tanta, vera, vetus. Phras. 1. Infamiam alicui creare, diffamer qqn. Conflare infamiam alicui; infamia aliquem aspergere; notam infamiæ alicui inurere; labem inferre nomini; labem aspergere; maculam inurere; macula afficere; aspergere aliquem; turpitudine nomen alicujus fœdare; ignominiæ labem inurere; notam inurere ad ignominiam sempiternam; infamiæ nomen subjicere. Cf. Labes, Macula, Fama, Detraho, Infamo. 2. Infamiam purgare, se réhabiliter. Effugere, levare, sarcire infamiam; labem eluere; turpitudinem delere. 3. Infamiam habere, être déshonoré. Laborare, flagrare infamia; in infamia esse; infamiam subire; venire in sermonem et vituperationem hominum; notam subire ac turpitudinem; in turpitudinem venire; turpitudine notari; traduci per ora hominum; infamia aspergi. Cf. Infamis, Infamo, Dedecus. Usus: Infamiam conflare. Infamia aspergere, inurere. Infamiam magnam concipere.

INFĀMIS, e, gen. com. Malfamé, perdu d’honneur, déshonoré. Syn. Turpis; omnium scelerum libidinumque maculis notissimus; sceleribus notatus, omni dedecore coopertus, tristi nota insignis; ignominia notatus; insignis omnibus notis turpitudinis; oppressus dedecore et infamia; infamia flagrans; omni dedecore infamis. Usus: Turpis adolescentia, vita infamis, omni dedecore cooperta. Cf. Dedecus.

INFĀMO, as, avi, atum, are, a. Décrier, diffamer, calomnier. Syn. Noto; ignominiam, notam; maculam inuro; ignominia noto; existimationem offendo, deformo; famæ detraho; infamiam affero; maledictorum notis inuro. Phras. 1. Non leve crimen est alios infamare, c’est un grand crime que de diffamer les autres. Infamiam inferre; crimen in alicujus vitam moresque jacere, conjicere; sempiternam alicui ignominiam imponere; in alienam famam involare; existimationem offendere; alicujus honori labem inferre. Cf. Infamiam creare, Detraho. 2. Infamatus est graviter, il a été gravement déshonoré. Infamiam magnam subiit; inusta illi nota est ad ignominiam sempiternam; dedecore et infamia pressus, oppressus est; infamia, gravi ignominia notatus. Cf. Infamiam habere, Detraho, Labes, Macula. 3. Illi magis, quam tu, infamabuntur, ils seront plus déshonorés que vous. Plus illi subibunt dedecoris, quam tu; plus illis afferet ea res infamiæ, quam tibi; majori illi infamia, quam tu flagrabunt; gravior ad eos redundabit infamia, quam in te; hoc illis potius fraudi erit, quam tibi; plus illi ferent ignominiæ quam tu. Cf. Infamia. Usus: Tua moderatio aliorum infamat injuriam.

INFANDUS, a, um, Horrible, affreux. Syn. Nefandus, exsecrandus.

1. INFANS, antis, m. f. Enfant. Syn. Vagiens puer. Usus: Nutrices omnia mansa pueris infantibus in os inferunt. Infantum incunabula. Non infantibus pepercerunt.

2. INFANS, antis, omn. gen. Sans éloquence, muet. Syn. Indisertus. )( Eloquens, disertus. Usus: 1. Dialectici infantissimi. Nihil illo accusatore infantius. Oratio neque nimis infans, neque perfecte diserta.

INFANTĬA, æ, f. Défaut d’éloquence. Syn. Jejunitas orationis, orationis inopia. )( Eloquentia. Epith. Incredibilis, naturalis. Usus: 1. Infantia ejus et inscitia causam perdidit. 2. Enfance. Prima ab infantia.

INFĂTŬO, as, avi, atum, are, a. Rendre fou, infatuer. Syn. Fatuum, stultum reddo. Adv. Magis. Usus: Aliquem mercede infatuare.

INFECTOR, ōris, m. Teinturier. Usus: Infector me moratur.

INFECTUS, a, um, Inachevé, incomplet. Usus: 1. Habere aliquid factum pro infecto. Re infecta abire, irrita re abire, s’en aller sans terminer l’affaire. Irrita sunt infectaque, quæ augur nefasta dixerit et odiosa. 2. Tinctus, impregné, teint. Infectus purpura. 3. Vitiatus, souillé, corrompu. Animi hominum infecti partibus.

INFĔCUNDUS, a, um, Infécond, stérile. Syn. Sterilis.

INFĒLĪCĬTAS, ātis, f. Malheur. Syn. Adversa vel incommoda fortuna; res sinistræ, res incommoda, calamitas. Usus: Infelicitatem omnem in dolore ponunt. Sit hoc infelicitatis tuæ. Cf. Miseria, Adversus, Fortuna, Infortunium.

INFĒLIX, īcis, omn. gen. Malheureux. Syn. Miser, calamitosus, dejectus ad calamitatem, dura et crudeli fortuna usus, infortunatus, funestus, inauspicatus. Phras. Infelix sum, je suis malheureux. Omnes felicitates mihi adversæ sunt; homo sum duro fato, et in pœnam genitus; omnium, qui vivunt usquam gentium, sum miserrimus; quas in procellas fortuna me conjecit! Sempiterna nox meis fortunis offusa est; aliud ex alio vulnus a fortuna accipio; omnibus fortunæ telis sum expositus; quidquid usquam malorum est, in me incurrit; nihil ad voluntatem fluit; nihil ex sententia succedit; fortuna utor periniqua. Cf. Miser. Usus: Si quis reipublicæ est infelix, is felix esse non potest. Cf. Fortuna adversa.

INFENSĒ, En ennemi. Usus: Nemo mihi infensius est adversatus.

INFENSUS, a, um, Ennemi. Syn. Inimicus. Adv. Vehementer. Usus: In te concitati infensique sunt. Esse infensum fortunis alicujus. Civibus suspectus, graviterque infensus. Cf. Inimicus, Alienus.

INFERCĬO (infarcio), is, fersi, tum, ire, a. Remplir, accumuler. Syn. Infarcio, inculco. Usus: Ne inferciens verba, quasi rimas expleat.

INFĔRI, ōrum, m. pl. Enfers. Syn. Inferorum carcer; impiorum a morte sedes, locus pœnarum et cruciatuum æternorum, ubi impii seclusi a concilio cœlestium in perpetuis miseriis versabuntur; Dii manes. Phras. 1. Ad inferos detrusus est, il fut précipité dans les enfers. Eum inferi excepere æternis exurendum ignibus; ad cruciatus nullo ævo finiendos, ad sempiternos ignes deturbatus est; ad inferos migravit, descendit, expensurus supplicia sempiternis sæculorum ætatibus luenda; ad inferos præceps actus, sceleratorum sedem ac regionem. 2. Ad inferos pœnas luit scelerum, il expie ses crimes en enfer. Pœnas dat apud inferos; supplicia luit in omne ævum duratura; nullius ævi longinquitate finienda; æternis apud inferos suppliciis mactatur. Cf. Animæ damnatæ. Usus: Ab inferis revocare, excitare, elicere testem veritatis. Apud inferos impiorum supplicia perferre. Ad inferos pœnas parricidii luere.

INFĔRĬÆ, ārum, f. pl. Sacrifice offert aux mânes. Rad. Ab inferis, quo mortui apud gentiles descendere credebantur. Syn. Justa, feralia, mortuorum sacra. Usus: Inferias alicui dare, afferre.

INFĔRĬOR, ōris, omn. gen. Plus bas, inférieur. )( Superior. Usus: Prudentia et usu me non est inferior. Inferioris ordinis amici. In inferiores crudelis, in superiores contumax, in æquos et pares fastidiosus. Superior ordine, inferior fortuna.

INFERNUS, a, um, Infernal. Usus: Inferna sedes.

INFĔRO, fers, tŭli, illātum, ferre, a. Porter dans. Syn. Inveho, importo, induco, intrudo. )( Effero. Adv. Mature, posterius, ultro. Usus: Terrorem, metum, cladem, calamitatem alicui inferre, inspirer de l’effroi. Inferre sermonem de re aliqua, parler de quelque chose. Vim alicui, manus, periculum capitis inferre, faire violence à qqn, lui donner la mort. Pedem inferre; inferre se in senatum, entrer. Inferre facinus in famam et fortunas alterius, déshonorer qqn, lui enlever ses biens.

INFĔRUS, a, um, Qui est au-dessous, inférieur. Rad. Ab Infra. Syn. Infernus. )( Superus.

INFESTĒ, En ennemi. Syn. Inimice, hostiliter, hostilem in modum.

INFESTUS, a, um, Ennemi. Syn. Infensus, inimicus, adversus, molestus. )( Propitius. Adv. Maxime. Usus: 1. Fortuna mihi olim propitia, nunc infesta est. Omnia mihi summam per injuriam sunt infesta. Infestis omnium oculis conspicior. Fertur infestus in omnes. Iniquo infestoque animo intueri aliquem. 2. Plenus discriminis, attaqué, infesté, peu sûr. Viæ excursionibus infestæ. Saltus latrociniis infestus. Agrum Rom. hostes infestum reddidere. Cf. Alienus, Inimicus, Vexo.

INFĬCĬĀTĬO, ōnis, f. Dénégation. Syn. Negatio, depulsio. Usus: Crimina plerumque inficiatione defendimus.

INFĬCĬĀTOR, ōris, m. Fripon, qui nie une dette, un dépôt. Usus: Una eademque est fraudatoribus et inficiatoribus impudentia.

INFĬCĬO, is, fēci, factum, ere, a. Mélanger, imprégner. Syn. Imbuo. Adv. Plane. Usus: 1. Teneros et rudes inficere et flectere. 2. Corrumpo, vitio, gâter, corrompre, infecter, empoisonner. Opinionum pravitate, languore, otio, desidia infecimus et corrupimus. Cf. Corrumpo.

INFĬCĬOR (infitior), aris, atus sum, ari, d. Nier. Syn. Nego. )( Confiteor. Adv. Vere. Usus: Cum posset inficiari crimen, cum in alios derivare, confessus est. Cf. Nego.

INFĬDĒLIS, e, gen. com. Infidèle, inconstant. Syn. Infidus. )( Bonus, fidelis. Phras. Sunt infideles, ils sont infidèles. Improbi sunt et perfidiosi; est in iis perfidia plusquam Punica; omnia in iis insidiosa sunt et fallacia; nihil in iis veri, nihil sancti, nullus deum metus, nullum jusjurandum, nulla religio; fidem non præstant; in fide non manent; fluxa iis est fides. Usus: Non do, non dedi cuiquam infideli fidem. Cf. Perfidus, Perjurus, Infidelis (Vulg.), les infidèles, ceux qui adorent les idoles, rectius dicitur: Religionum nostrarum mysteriis non initiatus. Idololatra.

INFĬDĒLĬTAS, ātis, f. Infidélité. Syn. Perfidia. Phras. Suspectus eris de infidelitate, vous serez suspect de trahison. Erit cur de fide tua non bene homines existiment; venies in suspicionem infidelitatis, parum bonæ, parum rectæ fidei; fides tua in suspicionem adducetur, in dubium veniet, in dubium vocabitur; causam afferes de tua fide secus existimandi. Usus: Quantæ infidelitates in amicis!

INFĬDĒLĬTER, D’une manière peu loyale. Syn. Perfidiose.

INFĪDUS, a, um, Peu sûr, infidèle, changeant. Syn. Infidelis. )( Fidus. Usus: Nihil enim stabile, quod infidum est. Cf. Infidelis.

INFĪGO, is, fixi, fixum, ere, a. Ficher dans, enfoncer; imprimer. Syn. Impingo. )( Evello. Adv. Fidenter. Usus: Hæc cura semper mihi erit animoque meo infixa. Infixus animo hæret dolor. Infixum in patriæ caritate animum gerit. Cf. Imprimo.

INFĬMUS, a, um, Le plus bas, le dernier, infime. )( Summus. Usus: Ex infimo genere et fortunæ gradu. Infima fæx populi. Infimo cuique gratissima animadversio. Infima conditio servorum.

INFĪNĬTAS, ātis, f. Immensité. Syn. Immensitas, infinitio, innumerabilitas. Usus: Infinitas locorum, rerum atque naturæ. Infinitatem omnem mente peragrare.

INFĬNĪTĒ, A l’infini. Syn. Sine modo et fine. Usus: Divitias infinite concupiscit Materia infinite dividi et secari potest.

INFĪNĪTĬO, ōnis, f. Immensité. Syn. Infinitas.

INFĪNĪTUS, a, um, Infini. Syn. Immensus, innumerabilis, inexhaustus, indeterminatus, cujus nulla est ora, nulla extremitas. )( Definitus. Usus: Immensa, infinita, immoderata cupiditas. Infinitam potestatem alicui permittere. Infinita posteritas.

INFIRMĀTĬO, ōnis, f. Réfutation. Syn. Debilitatio, confutatio, refutatio. Epith. Conjecturalis, comparativa. Usus: Infirmatio rerum judicatarum.

INFIRMĒ, Faiblement. Syn. Parum. Usus: Videbam infirme animatos.

INFIRMĬTAS, ātis, f. Faiblesse. Syn. Imbecillitas, debilitas. Usus: Me conficit sollicitudo, ex qua etiam infirmitas corporis. Infirmitatem corporis animi virtute superare. Infirmitas laterum, virium, animi, ætatis, valetudinis. Cf. Debilitas.

INFIRMO, as, avi, atum, are, a. Affaiblir. Syn. Infirmum facio, debilito, frango. )( Confirmo. Usus: Infirmare fidem alicujus et convellere. Pacta infirmare. Legem, senatum, veritatem infirmare. Infirmare objecta et diluere. Cf. Debilito, Frango.

INFIRMUS, a, um, Faible, malade (d’esprit et de corps). Syn. Imbecillis, debilis, enervatus, fractus, carens viribus. )( Firmus. Adv. Omnino. Phras. 1. Corpore est admodum infirmo, il est d’une très faible complexion. Corpore est effeto, fracto et debilitato; parum firmamenti, parum in eo virium est; qua imbecillitate, qua macie? Summa gracilitate atque infirmitate corporis. Cf. Debilis, Valetudo. 2. Animo adhuc est infirmo, il n’a pas encore assez de prudence. Animo est nondum consilio ac ratione firmato; pectoris eius angustiæ nondum capiunt tantam consilii firmitatem; non recipit levitas ista, non egestas animi; non infirmitas ingenii sustinet personam tam gravem, tam severam. Cf. Animus. Usus: Homo ætate affecta, infirmis viribus, afflictus, caducus.

INFLAMMĀTĬO, ōnis, f. Inflammation; enthousiasme. Syn. Ardor. Usus: Inflammatio animi et quidam quasi afflatus furoris.

INFLAMMO, as, avi, atum, are, a. Mettre le feu à, allumer, brûler. Syn. Incendo, ignem infero, faces admoveo. )( Restinguo, exstinguo. Adv. Necessario. Usus: 1. Templa inflammare. 2. Hortor, incito, impello, exciter, échauffer. Animos inflammare. Inflammare populum; inflammare motus animorum, vel exstinguere. Inflammatus ira. Cf. Impello, Excito. Inflammatur et exardescit in dicendo. Cf. Hortor, Excito, Impello; item: Ignis, Incendo, Accendo, Flamma.

INFLĀTĬO, ōnis, f. Enflure. Syn. Tumor. Epith. Magna. Usus: Fabæ magnam inflationem habent.

1. INFLĀTUS, a, um, Enflé. Syn. Tumidus. Adv. Vehementius, gravius. Usus: 1. Serpens inflato collo. 2. Superbus, elatus, enflé, enorgueilli. Hostes spe animisque inflati. Lætitia inflatus et insolens. Errore, opinionibus inflati. Cf. Superbus, Arrogans.

2. INFLĀTŬS, ūs, m. Insufflation, souffle. Syn. Afflatus. Epith. Divinus, primus. Usus: Primo tibicinis inflatu, au premier son de la flûte. Instinctu inflatuque divino.

INFLECTO, is, flexi, flexum, ere, a. Courber; fléchir, désarmer. Adv. Leviter, oblique. Usus: Jus civile non gratia inflectitur, non potentia perfringitur. Ne injuria animi tui magnitudinem inflectat. Inflexa, mollis et tenera oratio.

INFLEXĬO, ōnis, f. Action de plier, courbure. Syn. Flexio. Epith. Fortis ac virilis. Usus: Inflexio laterum.

INFLĪGO, is, flixi, flictum, ere, a. Causer, infliger. Syn. Infero. Usus: Mortiferam plagam reipublicæ infligere. Id tibi dedecus, turpitudinem sempiternam infliget. Cf. Impingo.

INFLO, as, avi, atum, are, a. Enfler, enorgueillir. Syn. Efferor, intumesco. Phras. 1. Ex re tantilla inflaris? Quoi! vous vous enorgueillissez pour si peu de chose? Res tantilla tibi dat animos? Res tam exigua tibi animos facit? Res tantilla tibi eos affert spiritus? Ex re tantilla tollis animos? Res tantilla adeo effert animum? Ex re tantilla adeo te extollis? Cf. Superbus. Usus: Insolentia, timore, spe, lætitia inflari.

INFLŬO, is, fluxi, fluxum, ere, a. et n. Couler dans. Syn. Illabor. )( Effluo. Phras. 1. Savus in Danubium influit, la Save se jette dans le Danube. Savus Danubio flumini miscetur; in Danubium præcipitat, se evolvit; in Danubium devolvitur; Istro flumine excipitur; leni aquarum tractu Istro se insinuat; Danubium auget. Cf. Flumen. Usus: In animos, in aures concionis blanditiis orationis influere. Ex illa lenitate ad hanc vim influat aliquid, oportet. Influunt in urbem hostes.

INFŎDĬO, is, fōdi, fossum, ere, a. Enfouir, enterrer. Usus: Corpus terræ infodere.

INFORMĀTĬO, ōnis, f. Formation, forme. Syn. Notio. Epith. Antecepta, insita in animo. Usus: Antecepta quædam animo rei informatio. Habemus in animo insitam informationem quamdam DEI, nous avons dans l’âme une notion innée de la Divinité. In unius verbi imagine sæpe totius sententiæ informatio est.

INFORMIS, e, gen. com. Informe. Usus: Cum res muta et informis fit eloquens et formata.

INFORMO, as, avi, atum, are, a. Façonner. Syn. Adumbro, formo, instituo. Usus: 1. Consilium quoddam, cogitationem, judicium informare, rudi modo adumbrare. 2. Imbuo, instruire. Juventutem artibus informare. Cf. Doceo.

INFORTŪNĀTUS, a, um, Malheureux. Syn. Calamitosus, ærumnosus. Cf. Miser, Infelix.

INFORTŪNĬUM, ii, n. Malheur, infortune. Syn. Calamitas, ærumna, adversi casus. Phras. 1. Invidia in hoc infortunium me conjecit, c’est l’envie qui m’a causé ce malheur. In eum me casum demisit; hoc me malo, hoc infortunio mactavit; aliena me invidia, non culpa mea me perculit, afflixit; in eam me calamitatem traxit, hoc mihi vulnus inflixit; hanc mihi plagam imposuit; hac me ruina involvit; tantum mihi malorum importavit; me in ruinam impulit. 2. Duo infortunia mihi accidere, deux accidents me sont arrivés. Duo fulmina per hos dies me perculere; calamitatem unam, quam casus infestus tulit, altera crudelius aggravavit fortuna; cum vix primus turbo immani fragore detonuisset, secunda mox procella in me desæviit; vix ex ea fortunæ sævitia emersi, in novam calamitatem incidi; dedecoris acerbitatem casus haud paulo infestior cumulavit. Cf. Calamitas, Miseria, Adversa res. Usus: Magnum sibi infortunium invenit.

INFRA, Au-dessous. Syn. Sub. )( Supra. Usus: Non modo ex numero vivorum, sed infra mortuos amandandus. Humanas res infra se ducere.

INFRACTĬO, ōnis, f. Abattement. Syn. Abjectio. Usus: Infractio quædam animi et demissio.

INFRACTUS, a, um, Abbatu. Syn. Fractus, demissus. Usus: Non modo non infracto, sed etiam confirmato erat animo. Cf. Animus, Abjectus.

INFRĒNO, as, are, a. * Brider, mettre un frein. Syn. Equis frenum impono.

INFRĔQUENS, entis, omn. gen. Peu assidu; peu nombreux. Syn. Parum frequens. Usus: Senatus infrequens, le sénat qui n’est pas en nombre. Et Romæ, et in prædiis sum infrequens. Cf. Rarus.

INFRĔQUENTĬA, æ, f. Petit nombre, rareté. Syn. Paucitas, solitudo.

INFRINGO, is, frēgi, fractum, ere, a. Briser, anéantir, ruiner. Syn. Frango, concido, debilito. Usus: Animos alicujus, spem, audaciam, vires, dignitatem, auctoritatem infringere. Elanguescit, debilitatur, infringitur tua industria. Manus infringere, faire claquer ses doigts. Cf. Frango.

INFŪCĀTUS, a, um, Fardé. Syn. Fucatus, coloratus. Cf. Sincerus.

INFŬGĬO, is, fūgi, ĭtum, ere, S’enfuir. Syn. Confugio. Usus: Ne in tribunatus portum infugeret.

INFŬLA, æ, f. Ruban, bandelette. Syn. Mitra, diadema. Usus: Sacerdotes cum infulis et verbenis. Venditis imperii infulis, fleurons.

INFŪMĀTUS, a, um, Séché à la fumée. Usus: Carnes infumatæ.

INFUNDO, is, fūdi, fūsum, ere, a. Verser dans, répandre, faire pénétrer. Syn. Fundo, instillo. )( Effundo. Usus: Luxum, vitia in civitatem infundere; se in stirpem, genus alienum infundere; in memoriam ut in vas, ea, quæ discimus, infunduntur. Infusa in urbem barbaries, peregrinitas.

INFUSCO, as, avi, atum, are, a. Rendre brun; gâter, corrompre. Syn. Inficio. Usus: Quos aliqua barbaries domestica infuscat. Vicinitas non infuscata malevolentia. Cf. Inficio.

INGĔMĬNO, as, avi, atum, are, a. Redoubler. Syn. Gemino.

INGĔMISCO, is, ere, n. Gémir, se lamenter. Syn. Gemo. Usus: Pueri Spartani non ingemiscunt verberum dolore laniati. Cf. Gemo.

INGĔNĔRO, as, avi, atum, are, a. Implanter, inculquer. Syn. Ingigno. Usus: Natura amorem in filios parentibus ingenerat, la nature a gravé dans le cœur des parents l’amour de leurs enfants. Ei familiæ ingenerata frugalitas videtur.

INGĔNĬŌSĒ, D’une manière ingénieuse. Syn. Solerter, acute, subtiliter.

INGĔNĬŌSUS, a, um, Ingénieux, habile. Syn. Multum habens ingenii, acutus, solers; eximio, acerrimo ingenio. )( Hebes, tardus. Phras. Vir ingeniosus est et peracutus, cet homme est plein d’esprit. Acer investigator rerum est, quæ a natura involutæ videntur; mira quædam, et nova excogitare solitus; vir est, quo nihil solertius; qui solertissime perspiciat omnia; sagax, providus ad futura prospicienda; mente acri et perspicaci, prudentia præditus; egregia est ingenii acie; in quo multa docilitas et memoria quæ fere ingenii nomine appellantur; animi motibus celebribus, ad inveniendum acutis, ad memoriam firmis, ad explicandum ornandumque expeditis, quem summum excellensque ingenium armavit ad omnia; vir summa indole, abundantia quadam ingenii præstans; incredibili ingenii magnitudine; singulari ac prope divina quadam vi ingenii; indoles in illo magna, ingeniumque versatile sic pariter ad omnia, ut natum ad id unum diceres, quodcumque ageret; floret ingenii acumine; acri et perspicaci pollet ingenio; ea est homini ingenii acies, ea intelligendi acrimonia, is vigor, id acumen, ea mirifica vis ingenii, nihil ut non videat, nihil non scientia comprehendat; est in eo, non quale multis contingit, ingenium, sed egregium, exquisitum, singulare ac prope divinum; dotibus ingenii instructus est eximiis. Cf. Ingenium. Usus: Aristoteles docet omnes ingeniosos melancholicos esse.

INGĔNĬUM, ii, n. Talent, intelligence, génie. Syn. Vis ingenii, ingenii acies, acumen, perspicacitas mentis, solertia, ingenii celeritas, indoles. Epith. Acre, acutum, bonum, dignum immortalitate, divinum, elegans, excellens, exiguum, eximium, fidum, hebes, humanum, illustre, immemor, inverecundum, lene, magnum, mediocre, mirum, miserum, muliebre, multiplex, optimum, oratorium, par, parvum, præclare, præstans, sane probabile, probum, singulare, splendidissimum, summum, tantum, tardum. Phras. 1. Ingenium sentio in te esse summum, je m’aperçois que votre intelligence est supérieure. Ingenium in te sentio esse eximium, non mediocre, non vulgare; non quale multis contigit, sed exquisitum, rarum, singulare, præstans, acutissimum et plane divinum; acutissimam esse aciem ingenii tui, egregio te a natura instructum esse ingenio, minimo te esse hebetem ad id, quod melius sit intelligendum judico. Eam esse ingenii tui aciem judico, nihil, ut non videas, assequaris, facile intelligas, mente comprehendas. Ingenii tantum in te esse duco, quantum potest esse plurimum; de ingenii tui præstantia, vi, acie ita statuo, neminem anteferri tibi, paucos admodum conferri posse; præstare, excellere, valere, florere te ingenio; ingenio te vel omnibus antecellere, vel certe nemini concedere judico; ingenii tui præstantiæ tantum tribuo, ut paucos comparem, neminem tibi anteponam; omnibus te ingenii laudibus efflorescere; extra omnem ingenii aleam esse positum judico; mentem sagacem, ingenium acerrimum in te esse sentio. 2. Hoc ingenium meum superat, cela surpasse la portée de mon esprit. Non hoc ingenii est mei; non capiunt rem tantam ingenii mei angustiæ; vires ingenii hoc superat; hoc ingenii facultatem excedit; hæc illi disputent, quibus vires ingenii pares; modus ingenii contractior, haud adeo patent ingenii mei fines, ut ista comprehendant. 3. Totum ingenium ad causam cognoscendam impendere, employer tout son talent à la connaissance d’une cause. Nervos omnes ingenii contendere; ingenium exacuere; omnes ingenii vires ad causæ cognitionem conferre; toto pectore in causæ cognitionem incumbere; nihil ingenii, nihil industriæ prætermittere in causis cognoscendis. 4. Præstanti est indole atque ingenio, il a un naturel et un talent remarquable. Rara hominis, summaque indoles; alta animi indoles, rectum ingenium, vis naturæ pulcherrima. Cf. Indoles. Usus: 1. Industria alit, suppeditat, acuit ingenium. Abundat, valet, floret ingenio. Effulget, elucet in rebus omnibus ejus ingenium. Ingenii opinio. 2. Natura, indoles, caractère, nature. Inverecundum animi ingenium; unius in bono constans, quam navum in malitia ingenium; ferox, mutabile, servile ingenium. Suo vivere ingenio. Ad ingenium redire, se recipere, retourner à son naturel. Cf. Ingeniosus, Natura.

INGENS, entis, omn. gen. Grand, immense. Syn. Immanis, grandis, immensus. Usus: Ingens, immanis præda, pecunia. Cf. Magnus.

INGĔNŬĒ, En homme libre; ouvertement, franchement. Syn. Candide, libere, sincere. Usus: 1. Ingenue educatus. 2. Cupere me laudari, aperte et ingenue fateor.

INGĔNŬĬTAS, ātis, f. Sentiments nobles, honnêteté, réserve. Syn. Liberalitas, honestas, probitas. Usus: Præ se ferre probitatem quamdam et ingenuitatem. Vitanda verborum turpitudine ingenuitatem suam et ruborem præstare. Cf. Honestas, Decet.

INGĔNŬUS, a, um, Libre; honnête. Syn. Liberalis, liber, honestus. Adv. Imprimis, maxime. Usus: Nihil in eo apparet moderatum, pudens, pudicum, ingenuum. Homo ingenuus, liberaliter educatus. Vita, animus, artes ingenuæ et liberales. Cf. Honestus.

INGĔRO, is, gessi, gestum, ere, a. Apporter, offrir, présenter; accumuler. Syn. Infero, intrudo. Usus: Sed quid ego ingero præterita?

INGIGNO, is, gĕnŭi, gĕnĭtum, ere, a. Adhibetur tantum præter, tempore ac supino. Inculquer dès la naissance. Syn. Ingenero. Usus: Ingenita naturæ virtus. Veri inveniendi cupiditatem nobis natura ingenuit.

INGLŌRĬUS, a, um, Qui vit sans gloire. Syn. Inhonoratus. )( Honoratus. Usus: Vita inhonorata, ignobilis, ingloria. Cf. Contemptus.

INGLŬVĬES, ēi, f. Voracité, gourmandise. Syn. Voracitas. Cf. Gula, Vorax.

INGRĀTĒ, En ingrat. Syn. Animo ingrato, illiberaliter. Usus: Ingrate nostra facilitate abutuntur.

INGRĀTĬIS, abl. adverbii loco sumptus. A regret, à contre-cœur, contre le gré de. Usus: Tuis ingratiis abibo (te invito ac repugnante). Cf. Invitus.

INGRĀTIS, Malgré qqn. Syn. Invito, cum mala gratia. )( Cum bona gratia. Usus: Extorquendum est invito et ingratis, quod debet.

INGRĀTUS, a, um, Ingrat. Syn. Immemor beneficii, gratiæ. )( Gratus. Adv. Crudeliter, impie. Phras. 1. Ingratus es, vous êtes un ingrat. Ingratum te præbes; ingrate agis; gratiam non refers; gratiam non reddis; gratiam a te non fero; officium in te requiro, desidero; officium non præstas; meis in te meritis non respondes; mea in te officia non rependis; officia officiis non compensas; memorem beneficii animum non præstas; in vitium animi ingrati incidisti; turpem ingrati animi culpam sustines; de referenda gratia parum es sollicitus, parum laboras, parum cogitas; referendæ gratiæ haudquaquam studiosus es. 2. Nihil pejus odi, quam animi ingrati vitium (Vulg. Ingratitudinem), je ne hais rien tant que l’ingratitude. Nullum odiosius mihi crimen est ingrati animi culpa; nullum hominum genus acerbius odi, acerbiore insector odio, quam qui gratiam bene meritis non referunt; qui de gratia referenda minimum cogitant, parum laborant; cum omne crimen, tum vero prætermissæ gratiæ, neglecti officii culpa gravis admodum, molesta et odiosa mihi est; odi immemorem beneficii animum, et ingrati animi crimen detestor. Usus: 1. Nihil cognovi ingratius, in quo vitio nihil non mali inest. Ingrati animi crimen horreo. Ingratus animus. 2. Molestus, odiosus, désagréable. Si ingrata tibi sunt officia mea, non committam, ut tibi insanire videar. Cf. Odiosus, Molestus.

INGRĂVESCO, is, ere, n. Croître, s’accroître, augmenter. Syn. Glisco, cresco, gravior fio. Adv. Vehementius. Usus: Ingravescit in dies malum. Annona ingravescit. Corpora defatigatione ingravescunt. Cf. Augeo.

INGRĔDĬOR, ĕris, gressus sum, grĕdi, d. Entrer; marcher sur ou vers. Syn. Intro, introeo, me infero, ineo, pedem infero, pedem pono, adeo, accedo. Adv. Audacius, æqualiter, paulo secius, pedetentim, penitus, similiter, tarde, timide. Usus: 1. Iter, causam, vitam honestam ingredi. Hoc die primum in spem libertatis ad dicendum ingressus sum. Vestigiis majorum ingredi. 2. Aggredior, incipio, commencer. Id nunc facere ingredimur. De iis dicere ingressus sum. Consilium, rationem vivendi, bellum ingredi. 3. Gradior, eo, aller, marcher. Libere ingredi. Hanc viam vix sine casu aliquo, aut prolapsione ingrediere. Cf. Incedo, Aditus.

INGRESSĬO, ōnis, f. Entrée dans; marche. Syn. Introitus, aggressio, incessus. Epith. Obscura, antiqua, moderata. Usus: Interdum orationis cursus est incitatior, interdum ingressio moderatior.

INGRESSŬS, ūs, m. Commencement, début; marche. Syn. Incessus. Usus: Vestigiis odorari ingressus cujuspiam. Orationis vestigia ingressumque non vidi.

INGRŬO, is, ŭi, ere, n. Menacer, être imminent. Syn. Impendeo. Usus: Periculum, metus, morbus ingruit. Cf. Immineo.

INGURGĬTO, as, avi, atum, are, a. — se, Se précipiter, se ruer sur. Syn. Infero, immitto. Usus: Se in copias alicujus, in multa flagitia ingurgitare, se ruer sur la fortune de qqn, se plonger dans tous les vices. Cf. Immergo.

ĬNHĂBĬLIS, e, gen. com. Inhabile. Syn. Ineptus.

ĬNHĂBĬTĀBĬLIS, e, gen. com. Inhabitable. Syn. Vastus, incultus, desertus. )( Habitabilis.

ĬNHĂBĬTO, as, avi, atum, are, n. et a. Habiter dans. Syn. Habito.

ĬNHÆRĔO, es, hæsi, hæsum, ere, n. Rester attaché à, adhérer. Syn. Hæreo, insideo. Adv. Penitus. Usus: Animi corporibus inhærentes. Inhæret visceribus dolor. Inhæret id in mentibus omnium. Cf. Hæreo, Adhæreo.

ĬNHĀLO, as, avi, atum, are, a. Exhaler. Syn. Exhalo, afflo. Usus: Teterrimam nobis popinam inhalabas.

ĬNHĬBĔO, es, ŭi, ĭtum, ere, a. Retenir, arrêter. Syn. Cohibeo, coerceo. Usus: Inhibere remos, remiges. An te non inhibet vox miserorum? Cf. Cohibeo, Comprimo, Coerceo.

ĬNHĬBĬTĬO, ōnis, f. Action de retenir. Usus: Inhibitio remigum, action de ramer en sens contraire.

ĬNHĬO, as, avi, atum, are, n. Désirer avec ardeur. Usus: Uberibus puer inhians. Cf. Desidero, Aspiro, Capto, Aucupor.

ĬNHŎNESTĒ, Malhonnêtement. Syn. Spurce.

ĬNHŎNESTUS, a, um, Malhonnête. Syn. Turpis. )( Honestus. Phras. Patrem senio confectum deserere, inhonestum est, abandonner un père accablé de vieillesse est un crime honteux. Non decet, non convenit, haud æquum est; nefas est, iniquum est; flagitium est; minime honestum, minime rationi consentaneum est. Cf. Decet, Turpis. Usus: Quæ honeste nominari non possunt, inhonestissima sunt.

ĬNHŎNŎRĀTUS, a, um, Qui n’a pas reçu de récompense. Syn. Inglorius. )( Honoratus. Cf. Vilis.

ĬNHORRESCO, is, horrŭi, ere, n. prop. Se hérisser; devenir effrayant (par l’obscurité). Usus: Inhorrescit mare, tenebræ conduplicantur, la mer se couvre de ténèbres. Cf. Horror.

ĬNHOSPĪTĀLĬS, e, gen. com. Inhospitalier. Syn. Desertus, incultus, asper.

ĬNHOSPĪTĀLĬTAS, ātis, f. Inhospitalité. Epith. Domestica, molesta, impudens, crudelis, moderata. Usus: Inhospitalitas est opinio vehemens, fugiendum esse hospitem.

ĬNHŪMĀNĒ, Durement. Syn. Inhumaniter.

ĬNHŪMĀNĬTAS, tātis, f. Dureté, cruauté. Syn. Immanitas, crudelitas. Usus: Mansuetudinem in inhumanitatem convertere. Cf. Crudelitas.

ĬNHŪMĀNĬTER, Durement. Syn. Inhumane.

ĬNHŪMĀNUS, a, um, Inhumain, cruel. Syn. Crudelis, communi hominum sensu carens, asper, ferus, durus, difficilis, agrestis; morum insuavium, vitæ communis ignarus; humanitatis expers, immemor, nunquam particeps; inops humanitatis et inurbanus; ab humanitate derelictus. Phras. 1. Homo ferus et inhumanus est, cet homme est barbare et inhumain. Nihil tam ferum ac inhumanum, quam hominis hujus indoles asperrima; humanitatem exuere videtur, ita difficilis aditus, gravis vultus, superba responsa, insolens est vita; summa morum acerbitate et immanitate natura omni humano generi insociabilis; ut feræ quædam nunquam mitescunt, sic immitis et implacabilis est ejus hominis animus et a cultu ac humanitate longissime remotus. Cf. Barbarus, Durus, Crudelis. 2. Brasiliæ populi plane inhumani sunt, les peuples du Brésil sont tout à fait sauvages. Brasiliæ gentes humanitatis immemores sunt; humanitatem omnem exuerunt, abjecerunt; omnem humanitatis sensum amisere, ab humanitate derelicti sunt; humanitatem a se omnem exstirparunt. Usus: In hoc animo nihil inhumanum, nihil agreste est. Cf. Agrestis.

ĬNHŬMĀTUS, a, um, Qui n’a pas reçu de sépulture. Syn. Insepultus. Usus: Diogenes se inhumatum projici jussit.

ĬNĬBI, Là (sans mouv.). Syn. Ibidem.

ĬNĬMĪCĒ, En ennemi. Syn. Infeste, inimico animo. )( Amice. Usus: Infestissime, inimicissime agere, contendere cum aliquo, insectari aliquem.

ĬNĬMĪCĬTĬA, f. Inimitié. Syn. Simultas, alienatio, disjunctio. Epith. Aperta, summa. Phras. 1. Graves inimicitias inde habebis, vous vous ferez par là d’implacables ennemis. Graves inimicitias suscipies, subibis, adibis; grandes tibi inimicitiæ erunt, nascentur; ad inimicitias graves venies, descendes; intercedent tibi cum aliis graves inimicitiæ; grave odium adversus te concitabis; odium subibis, incurres acerbissimum; habebis tibi infensos multos; gerendæ tibi erunt, exercendæ capitales inimicitiæ; ab inimicitia tua eam ob rem deficient plurimi, et societatem dissolvent; in simultate non cum paucis eris; plurimos a te avertes; alii ex aliis se a conjunctione tua avellent; non pauci alieno in te erunt animo, seseque a te disjungent; infestis deinceps animis dissidebitur; inimicitias graves contrahes; alia ex aliis simultas incidet, atrocioribus inimicitiæ certaminibus exercenda. Cf. Amicitiam dissolvo, Odium. 2. Ponite tandem inimicitias, réconciliez-vous enfin. Inimicitias tandem candide et simpliciter ponite, deponite; exstinguite veteres simultates; inimicitias diuturnas caritati patriæ condonate; discedite tandem ab inimicitiis et odiis inveteratis, vosque ex inimicitia in gratiam revocate. Cf. Amicitiam redintegro, Concilio. Usus: 1. Inimicitias appetere, concevoir, avoir de la haine. Indicere, concipere, denuntiare; ad inimicitias vocare. 2. Inimicitias capere, se faire des ennemis. Suscipere, adire, subire, habere, exercere, gerere; ad inimicitias venire, descendere; inimicitiæ mihi tecum sunt, intercedunt. 3. Inimicitias deponere, se réconcilier. Ponere, patriæ concedere inimicitias; ab inimicitiis discedere. Cf. Odium.

ĬNĬMĬCUS, a, um, Ennemi. Item:

INĬMĪCUS, i, m. Ennemi. Syn. Hostis, infestus, infensus, adversarius, alienatus, non æquus, iniquus, invidus, obtrectator. Epith. Acer, acerbus, communis, gravis, incolumis, innocens, magnus, odiosus, paternus, pecuniosus, potentissimus, valens, verecundus, voluntarius. Adv. Acrius, aperte, crudeliter, graviter, valde, usque eo. Phras. Inimicus est perpetuus, c’est un ennemi éternel. Alienissimo est a me animo; inimicissimum se mihi reddidit; animum ostendit mihi crudeliter inimicum; immortales in me gerit, exercet iras; infestissimus est meis fortunis et laudibus; inimicitias jam diu susceptas et, ut videtur, posteris tradendas, pertinacissime persequitur; resident etiamnum in animo ejus graves atrocesque inimicitiæ; sunt mihi cum eo homine inimicitiæ et vetetes et atrocibus celebratæ certaminibus; odio me insectatur capitali; adversario illo utor gravi sane et infenso, qui, quidquid virium habet et acerbitatis, id totum in me confert ac effundit; qui adversatur mihi acerrime et gravissime; qui mihi pestem ac perniciem molitur, exitum machinatur; qui totus incumbit in meam perniciem; me ubique meaque commoda oppugnat; nullam adversus me injuriam prætermittit. Cf. Hostis, Odium, Injuria. Usus: Aspicere te non potest, adeo inimico in te est animo.

ĬNĪQUĒ, Injustement. Syn. Injuste. Usus: Ita iniquissime comparatum est; iniquissime expulsus. Inique, contra jus fasque agere.

ĬNĪQUĬTAS, ātis, f. Injustice. Syn. Injuria. Epith. Tanta. )( Æquitas. Usus: Æquitas certat cum iniquitate. Habet ea res magnam iniquitatem. In tanta hominum perfidia et iniquitate vivimus. Cf. Injuria.

ĬNĪQUUS, a, um, Injuste, méchant. Syn. Injustus, injurius, inimicus, non habens æquitatem. Adv. Obscurius, valde. )( Æquus. Usus: Quæ res iniquissima et acerbissima est, nec ferenda. Homo natura asper, et omnibus iniquus; iniquo infestoque animo intueri aliquem; iniquo loco ad hostes subire, attaquer les ennemis dans une position défavorable. Cf. Injustus, Inhonestus.

ĬNĬTĬA, ōrum, n. pl. Mystères de Cérès. Syn. Sacra Cereris.

ĬNĬTĬO, as, avi, atum, are, a. Sæpius usurpatur passiva voce. Être initié. Syn. Inauguror, consecror, devoveor, sacris imbuor. Usus: Initiari sacris. Sacra initiata, et devota.

ĬNĬTĬUM, ii, n. Principe. Syn. Principium, fundamentum, elementum. Epith. Accomodatum naturæ, falsum. Phras. 1. Hæc erant initia doctrinæ nostræ, tels étaient les fondements de notre doctrine. Hæc erant incunabula doctrinæ nostræ; hæ primæ origines et elementa studiorum nostrorum; ab his profecta initiis est doctrina nostra; hæc principia erant, et quædam quasi semina doctrinæ nostræ; hæc doctrinæ erant primordia; hæc rudimenta, hæc prima velut vestigia ac lineamenta erant doctrinæ nostræ. Hoc a fonte omnis nostra doctrina manavit. 2. Adhuc inter initia hæremus operum, nous sommes encore au commencement de nos travaux. Adhuc in operum primordio stamus; non in exitu, sed in limine operum nostrorum stamus; vestibulum magni operis ingressi sumus; longe absumus a metis, vix e carceribus digressi; informatam habemus operis totius molem, non perfectam. 3. Ab initio mundi, depuis le commencement du monde. Ab orbe condito; ab ultima mundi origine; post hominum memoriam; post natos homines. 4. Belli initium satis fortunatum fuit, le début de la guerre fut assez heureux. Lætissima erant armorum principia; initia belli se dabant optime; primo belli progressu satis felices fuimus; belli primordium satis lætum erat; in limine, exordio, ingressu belli res nostræ habebant satis belle; principio belli res ex sententia gestæ; sub belli primordia optatis fortuna respondit. Cf. Successus. Usus: Belli initium ducere, capere, sumere a levibus prœliis. Belli initium inde profectum est, quod; levi ex principio magnum bellum conflatum est, sed ut initia inchoavimus, ita persequenda sunt cœpta. Bonis initiis orsus male finiit. Ut male posuimus initia, sic cætera sequentur. Ut se dant initia, comme on commence. Cf. Incipio, Inchoo, Exordium.

ĬNJĬCĬO, is, jēci, jectum, ere, a. Jeter dans; faire naître, susciter. Syn. Objicio, immitto. Usus: Dubitationem alicui et scrupulum injicere. Cogitationem alicui, ardorem, spem, metum, religionem, cupiditatem injicere. Frenos furori alicui manus injicere. Cf. Impono.

INJŪCUNDĬTAS, ātis, f. Défaut d’agrément. Syn. Asperitas.

INJŪCŬNDĒ, Désagréablement. )( Jucunde.

INJŪCUNDUS, a, um, Désagréable. Syn. Insuavis, acerbus. Usus: Labor mihi minime injucundus. Cf. Odiosus, Molestus.

INJUNGO, is, junxi, junctum, ere, a. Imposer; susciter. Syn. Impono, affero, importo. Usus: Aliquid damni reipublicæ; servitutem alicui, onus, necessitatem injungere.

INJŪRĀTUS, a, um, Qui n’a pas juré. Syn. Qui non juravit, sine jurejurando. Usus: Tibi vel injurato credendum. Lingua juravi, mentem injuratam gero.

INJŪRĬA, æ, f. Injustice. Syn. Iniquitas. )( Jus, beneficium. Phras. 1. Injuriam alicui facere, causer à qqn du préjudice. Injuriam alicui inferre, afferre, imponere, conflare; injuria aliquem afficere, onerare, lacerare, lacessere, vexare, exagitare, insectari; injuriam jacere, mittere in aliquem; injuriosius tractare aliquem; patientiam alicujus tentare; ejus patientia abuti; injuriam alicui contexere; injuriis aliquem et maledictis proscindere, lædere, configere; injuriis ac maledictis appetere aliquem, incessere, jactare, violare, provocare. 2. Gravem a te passus sum injuriam, j’ai souffert de votre part une grande injustice. Injuriam a te accepi gravissimam; a te orta, nata est mihi illa injuria; gravi injuria a te afflictus sum; hæc mihi a te oblata, imposita est injuria; iniquius a te mecum est actum; injuriosus sane in me fuisti et iniquior; injuriose me tractasti; injurium, injuriosum, iniquum, gravem te sensi, expertus sum; gravem abs te pertuli injuriam; graviter læsus, offensus sum; gravem a te molestiam accepit animus meus; gravi a te injuria affectus, lacessitus, provocatus sum; appetitus injuria sum nullo meo merito, nulla mea culpa, nihil tale meritus; injuriose, acerbe, inique, contra jus omne, contra, quam meritus sum, immerentem, innocentem, nullius affinem culpæ, omnis culpæ expertem, ab omni vacuum culpa me tractasti. 3. Injuriam ulciscar, je vengerai mes injures. Persequar tot tuas in me injurias; parem brevi pro injuria gratiam referam; par pari referam; merita meritis compensabo; erit propediem, cum idem tibi reponam; cum pari te munere remunerabor; is sum, qui injuriam facile referre possim; feres a me, quod intulisti; impune tibi non erit, non abibit sic, quod injuria me affeceris; impunita non erit, inulta non relinquetur injuria tua. Memorem me injuriæ senties, experieris. Cf. Ulciscor, Impune. 4. Adversus injuriam se defendit, il s’est défendu contre l’injustice. Injuriam magno animo propulsavit; ab injuria hominem deterruit; injuriis restitit animo præsenti; ea injuria ut se levaret, nihil non egit; eam ut a se injuriam prohiberet, depelleret, ab injuria hominem ut detraheret, ut illa is, injuria abstineret, presentia animi effecit. 5. Injuriam æquo animo pertulit, il a supporté cette injustice avec courage. Plagam illam eo animo accepit, par ut injuriæ videretur; injuriam eo animo tulit, passus, perpessus est, tanquam ad se nihil ea pertineret. Cf. Patior, Fero. 6. Injuriam omnium obliviscor, j’oublie toutes les injustices. Injurias omnes oblivione contero; omnem acceptæ injuriæ memoriam ex animo deleo; animus ultionem non spectat; ultionis consilium omne libenter abjicio, omitto, depono; ab ulciscendi consilio animum abduco; non persequar injurias meas; injuriæ eæ omnes in amicitiæ gremio sunt sepultæ. Cf. Obliviscor. Usus: 1. Injuria est, quæ aut pulsatione corpus, aut convitio aures, aut aliqua turpitudine vitam alicujus violat. Injuria duobus modis fit: vi et fraude. 2. Immerito, à tort. Non injuria suspectus es. Cf. Convitium, Contumelia, Ignominia.

INJŪRĬŌSĒ, Injustement. Syn. Per contumeliam, contumeliose. )( Jure. Usus: Temere atque injuriose de aliquo suspicari.

INJURĬŌSUS, a, um, Injuste. Syn. Injurius. Usus: Injuriosa et facinorosa vita. Cf. Injuria.

INJŪRĬUS, a, um, Injuste. Syn. Iniquus.

INJUSSŬS, ūs, m. (adhibetur tantum abl.) Sans l’ordre de. Syn. Sine jussu, auctoritate, concessu. )( Jussus. Usus: Injussu populi hoc fecisti.

INJUSTĒ, Injustement. Syn. Inique, injuriose, contra fas. Usus: Injuste in quemquam impetum facere.

INJUSTĬTĬA, æ, f. Injustice. Syn. Iniquitas. Epith. Capitalior, moderata. )( Justitia. Usus: Injustitiæ duo sunt genera, alterum eorum, qui inferunt, alterum eorum, qui ab iis, quibus infertur, non propulsant injuriam.

INJUSTUS, a, um, Injuste. Syn. Iniquus, injurius, injuriosus, immeritus, non debitus. )( Justus. Adv. Dupliciter. Usus: Qui perniciosa et injusta populis jussa describunt. Vir maleficus natura, et injustus. Ira non injusta, sed merita et debita. Injustum onus alicui imponere. Cf. Injuria.

INNASCŎR, ĕris, nātus sum, nasci, d. Naître dans. Syn. Ingignor. Usus: Quibus recta ratio constansque innascitur.

INNĂTO, as, are, n. Nager dans. Usus: Pisciculi in concham innatant. Cf. Nato.

INNĀTUS, a, um, Naturel, inné. Syn. Insitus, ingenitus, ingeneratus. )( Assumptus, adventitius. Usus: Innata est homini probitas, vel potius insita.

INNĀVĬGĀBĬLIS, e, gen. com. Qui n’est pas navigable.

INNECTO, is, nexŭi, nexum, ere, a. Lier avec. Syn. Necto.

INNĪTOR, ĕris, nixus vel nīsus sum, niti, d. S’appuyer sur. Syn. Inclinor, reclinor. Phras. In te uno respublica innititur, la république s’appuie sur vous seul, c. à d., vous êtes le seul soutien de la république. Tuum est fulcire labefactatam rempublicam. In te uno nititur salus civitatis; in te uno, atque in spe consilii tui requiescit; fortunæ omnium nostrum tuæ fidei innituntur. Usus: Fortuna hostium uni viro innititur. Respublica in tuis humeris innititur.

INNO, as, avi, are, n. et a. Nager dans. Syn. Innato.

INNŎCENS, entis, omn. gen. Innocent. Syn. Qui nihil nocet, qui nulli injuriam facit, integer, culpa vacans, ad quem ne suspicio quidem criminis perveniat; ab omni culpæ suspicione remotissimus, nullius probri compertus, a culpa vacuus, crimine innoxius. Phras. 1. Innocens sum in ea causa, je suis innocent dans cette affaire. Longe remotus a culpa sum; procul absum ab ejus rei culpa; culpa careo; culpa vaco; culpam ejus rei non sustineo; expers culpæ sum; affinis culpæ non sum; purus a culpa sum; tam absum a culpa, quam qui maxime; culpæ ejus mihi non sum conscius; extra culpam sum; in culpa non sum; in me conferri culpa non potest; culpa ea in me conferenda, mihi assignanda, adscribenda, attribuenda non est; ejus rei culpa hærere in me non potest; abest a me ea culpa longissime; abhorret ab ea culpa vitæ meæ institutique ratio; procul a me hæc culpa est; extra noxam sum; is sum, quem nulla ejus culpæ suspicio violarit. 2. Innocentem accusas, vous accusez un innocent. Insontem, immerentem, nullo meo merito, injuria, injuste, inique, contra jus et æquum in crimen vocas; nihil peccavi, nihil admisi, nullo me scelere adstrinxi, abs te tamen accusor; expertem, criminis innoxium me exagitas; vacuum a culpa in judicium vocas, reum facis, persequeris; tu me sine causa, immerito in culpam vocas, in infamiam adducis. Cf. Accuso. 3. Multi innocentes condemnantur, on condamne bien des innocents. Sæpe, qui culpam non admiserunt, judicio, judicum sententiis damnantur; multi falso scelere damnantur; multi oblato falso crimine insontes opprimuntur; multi nullius probri comperti, in quibus nullius inest peccati infamia, innoxii damnantur; multi immerita damnatione afficiuntur, iniquis judiciis circumveniuntur, opprimuntur, expertes culpæ criminis pœnas luunt. Usus: Innocens dicitur, non qui leviter nocet, sed qui nihil nocet. Vir innocens, integer, religiosus. C. Integer.

INNŎCENTER, Honnêtement, d’une manière irréprochable. Usus: Vita innocenter acta.

INNŎCENTĬA, æ, f. Innocence, intégrité, vertu. Syn. Integritas vitæ et morum. Epith. Par, singularis, vetus, summa. Usus: Innocentia est talis affectio animi, quæ noceat nemini. Vir summa integritate et innocentia. Cf. Integer.

INNŎCŬUS, a, um, Inoffensif, qui ne fait pas de mal. Syn. Innocens.

INNŎVO, as, avi, atum, are, a. Renouveler. Syn. Renovo, novum facio.

INNOXĬUS, a, um, Innocent, vertueux; qui n’éprouve pas de dommage, sain et sauf. Syn. Innocens. Cf. Innocens.

INNŬMĔRĀBĬLIS, e, gen. com. Innombrable. Syn. Innumerus, infinitus numero, quod omnem excedit numerum. Usus: Infinita vis innumerabilum atomorum. Cf. Multi.

INNŬMĔRĀBĬLĬTAS, ātis, f. Nombre infini. Usus: Innumerabilitas atomorum.

INNŬMĔRUS, a, um, Innombrable. Syn. Innumerabilis.

INNŬO, is, ŭi, ere, n. Faire signe. Syn. Nutu aliquid significo, nutu capitis loquor. Usus: Huic aditum modo patefacio et innuo.

INNUPTUS, a, um, Qui n’est pas marié. Syn. Non nuptus. )( Nuptus. Usus: Paris Helenam innuptis junxit nuptiis, Pâris se lia à Hélène par un hymen infortuné et coupable.

ĬNOBSCŪRO, as, are, a. Obscurcir. Syn. Infusco. )( Declaro, illustro.

ĬNOFFENSUS, a, um, Qui ne heurte pas, qui ne rencontre pas d’obstacle. Usus: Pedem inoffensum referre, revenir sans encombre.

ĬNOFFĬCĬŌSUS, a, um, Qui manque d’égards. Syn. Inhumanus, illiberalis. Cf. Illiberalis.

ĬNŎPĬA, æ, f. Manque, disette. Syn. Egestas, indigentia. )( Copia. Epith. Magna, summa, tanta. Phras. Cæsar Hispaniensi bello Pompeii copias ad summam inopiam redegit, César, dans la guerre d’Espagne, réduisit les troupes de Pompée à la dernière extrémité. In summas angustias compulit; in maximas omnium rerum difficultates conjecit; copias eo redegit, ut omnium rerum penuria laborarent; ut inopia premerentur et conficerentur extrema; ut rerum omnium inopia pessime acciperentur; ut in maximis angustiis ac difficultatibus versarentur; ut nullis non incommodis afficerentur; ut plurima incommoda sustinerent; ut summis cum incommodis conflictari cogerentur. Cæsar Pompeii copias ad rerum omnium egestatem adduxit; non solum ad summam rerum bellicarum indigentiam, sed ad extremas quotidiani victus angustias redegit. Cæsar Hispaniensi bello id egit maxime, ut Pompeii copiis arctiora in dies fierent omnia. Cf. Annona. 2. Inopiam sublevare, soulager la misère. Mederi inopiam; rebus mature occurrere; tutari inopiam; incommodum novis commodis sanare; inopia levare. Usus: Aliquem ad inopiam redigere. Inopia consilii laborare. Inopiam æquo animo ferre ac tolerare. Inopia oratoris et jejunitas. Cf. Egeo, Pauper.

INŎPĬNANS, antis, omn. gen. Pris au dépourvu, surpris. Usus: Multos in agris inopinantes deprehendit.

ĬNŎPĪNĀTĔ, Inopinément, à l’improviste. Usus: Inopinate, præter spem accidit. Cf. Casu.

ĬNŎPĪNĀTUS, a, um, Inattendu, imprévu. Syn. Nec opinatus, improvisus. Usus: Omnia repentina et inopinata graviora. Dictu inopinatum atque mirabile. Ex inopinato observare aliquem. Cf. Improviso.

ĬNOPPORTŪNUS, a, um, Peu convenable, peu favorable. Syn. Alienus, incommodus. )( Opportunus. Usus: Sedes eo in loco non inopportuna sermoni nostro.

ĬNOPS, ŏpis, omn. gen. Pauvre, dépourvu de. Syn. Pauper, nudus, impotens. )( Abundans. Usus: Inops rei alicujus, vel a re aliqua. Inops ærarium et exhaustum. Humanitatis inops et inurbanus homo. Cf. Pauper, Inopia.

ĬNORDĬNĀTUS, a, um, Mal ordonné, confus, en désordre. Syn. Perturbatus, confusus. )( Ordinatus. Usus: Ex inordinato in ordinem reducere.

ĬNORNĀTĒ, Sans ornement. Syn. Inculte, ineleganter.

ĬNORNATUS, a, um, Peu orné, grossier, sans art. Syn. Inconditus, incomptus, agrestis, rudis, horridus, sine nitore et palæstra. )( Ornatus. Usus: Inornata mulier, oratio. Nuda et inornata inventio. Cf. Incultus.

INPRĪMIS, mei: IMPRĪMIS, Avant tout, d’abord. Syn. Cumprimis. Usus: Imprimis te amo. Argumentum imprimis firmum.

INQUAM, Dis-je. Syn. Dico, ut dixi, ut institui dicere. Usus: Hoc, inquam, dico.

INQUĬES, ētis, omn. gen. (Très-rare aux cas obliques). Remuant, agité, inquiet. Syn. Inquietus. Usus: Humanum genus inquies et indomitum. Cf. Inquietus.

INQUĬĒTĀTĬO, ōnis, f. Mouvement, agitation.

INQUĬĒTO, as, avi, atum, are, a. Agiter, inquiéter. Syn. Turbo. Cf. Inquietus.

INQUĬĒTUS, a, um, Remuant, turbulent. Syn. Turbulentus. Phras. 1. Homo est inquieto plane ingenio, cet homme a l’esprit remuant. Sine furore ac amentia consistere ejus animus non potest; nec vigilans, nec in somnis mente consistit; acer, ad vim promptus, ad seditionem paratus, turbulenter et turbide facit omnia; vir moribus turbidus, et ingenio minime otium patiente; homo impiger, factiosus, novarum rerum avidus, cui solemne nihil, cujus ea una agendi ratio, nihil neque intactum, neque quietum pati, omnia agitare, qui moveri omnia, quam senescere malit. 2. Curæ hominem inquietum reddunt, ses soucis l’inquiètent. Inopia rerum et scelerum conscientia indies magis ejus animus agitatur; agitant hominem imminentium rerum tristes imagines; nec somnum capere, nec pati quietem potest. Cf. Cura. Usus: Ingenio inquieto, et ad novas res avido.

INQUĬLĪNUS, i, m. Locataire. Syn. Qui in ædibus alienis habitat, præsertim conductis. Usus: Non inquilini solum sed et mures ex ædibus migrarant. Philosophia inquilina.

INQUĬNĀTĒ, Sans pureté. Syn. Barbare, incompte, prave.

INQUĬNO, as, avi, atum, are, a. Souiller, salir. Syn. Contamino, fœdo. Usus: Vitiis se, flagitiis, omnibus scelerum sordibus, libidinibus inquinat. Famam alicujus criminibus, humanitatem civitatis sævitia inquinare. Voluptatibus inquinari. Cf. Maculo.

INQUĪRO, is, quisīvi, quisītum, ere, a. et n. Rechercher soigneusement. Syn. Perquiro, indago. Usus: In se, in civium mores, in reum inquirere. Inquirere in ea, quæ memoriæ sunt prodita. Cf. Indago.

INQUĪSĪTĬO, ōnis, f. Recherche attentive, investigation. Syn. Disquisitio, investigatio veri. Epith. Prænuntia, propria. Usus: Reus absens contra inquisitionem accusationis est defensus.

INQUĪSĪTOR, ōris, m. Juge instructeur. Syn. Quæsitor. Usus: Reorum inquisitorem sapientem esse decet.

INSĀNĀBĬLĬS, e, gen. com. Incurable. Syn. Desperatus; quod curationem, medicinam non admittit. Usus: Morbus, plaga, contumelia insanabilis. Cf. Desperatus.

INSĀNĒ, A l’excès, à la folie. Syn. Vehementer, cum impetu.

INSĀNĬA, æ, f. Folie. Syn. Furor. Epith. Non mediocris, molesta naturalis, præstans, ridicula, tolerabilis, utilis. Phras. 1. Vi doloris in eam insaniam incidit, ut mentem inde nunquam receperit, la douleur l’a rendu tellement fou qu’il n’a plus jamais recouvré l’intelligence. Vi doloris ita a mente discessit, ita mentem perdidit, ita sibi excidit, insaniæ morbo ita affectus est, ita de potestate mentis exiit, ita mente motus est, ita de mente deturbatus est, ita a mente desertus est, ut rationem in perpetuum amiserit; ut ad sanitatem inde nunquam redierit; ut furorem deinceps nunquam deposuerit; ut ad bonam mentem revocari nunquam potuerit; ut a furore et dementia nunquam se ad sanitatem retulerit; ut illum postea nemo ratione præditum viderit; ut nunquam postea convaluerit. 2. Lis amissa eum ad insaniam adegit, la perte de son procès l’a rendu fou. Mentem illi exturbavit; de sanitate illum ac mente deturbavit; in rabiem hominem egit; ad insaniam impulit, adegit, redegit; mentem illi emovit omnem. Usus: Insania est mentis ægrotatio et morbus. In insaniam incidere. Aliquem ad insaniam adigere. Insania et dementia deflagrare. Cf. Furor, Deliro, Delirus, Amens.

INSĀNĬO, is, īvi vel ii, ītum, ire, n. Être fou. Syn. Desipio, furo, mentem amitto, mente captus sum, sanus non sum, deliro. Adv. Apertissime. Usus: Inter omnes, qui insaniunt, insanissimus. In alienos insanus insaniisti. Cf. Furor, Deliro.

INSĀNUS, a, um, Fou, insensé. Syn. Non sanus, amens, furens, fanaticus, vesanus, alienus a mente; a sanitate, a se ipso discedens; remotæ mentis; mentis impos. Phras. Insanus est, il est fou. Præceps amentia fertur; mente captus est; tragico Oreste et Athamante dementior, et vinculis constringendus; a mente desertus; lymphato similis; a ratione aversus; mens eum reliquit; mens a sua illi sede locoque dejecta est; in potestate mentis non est; de potestate mentis, de consilio, de ratione, de mente exiit; de sanitate, de statu mentis deturbatus est; a mente discessit; mens illi sua a sede dimota est. Cf. Furiosus, Delirus, Deliro, Insania. Usus: Homo fraternis flagitiis, sororis stupris insanus.

INSĂTĬĀBĬLIS, e, gen. com. Insatiable. Syn. Insaturabilis. Usus: Insatiabili gaudio completur. Insatiabilis voluptas, cupiditas.

INSĂTŬRĀBĬLIS, e, gen. com. Insatiable. Syn. Insatiabilis. Usus: Insaturabile abdomen.

INSĂTŬRĀBĬLĬTER, Sans pouvoir être rassasié. Syn. Sine satietate.

INSCENDO, is, di, sum, ere, n. et a. Monter sur. Usus: Inscendere in arborem.

INSCĬENS, entis, omn. gen. Qui ne sait pas, qui ignore. Syn. Imprudens. )( Sciens. Usus: Insciens fecisti, an sciens? Cf. Imprudens.

INSCĬENTER, Avec ignorance. Syn. Imprudenter.

INSCĬENTĬA, æ, f. Ignorance. Syn. Inscitia, ignorantia. )( Scientia. Epith. Multa. Usus: In maximis mihi erroris et inscientiæ tenebris lumen prætulisti. Inscientia multa versatur in vitio. Cf. Ignorantia.

INSCĪTĒ, En ignorant, maladroitement. Syn. Imperite. )( Scite. Usus: Inscite nugari.

INSCĪTĬA, æ, f. Ignorance, sottise. Syn. Inscientia, imprudentia, stultitia. Epith. Miserabilis, summa. Usus: Ineuntis ætatis inscitia senum prudentia est regenda. Magna est in illo inscitia.

INSCĪTUS, a, um, Ignorant, sot. Syn. Inelegans, male compositus et absurdus. Cf. Ineptus.

INSCĬUS, a, um, Ignorant, qui ne sait pas. Syn. Insciens, rudis, imperitus; imprudens. Usus: Tu me ignaro, inscio, nec opinante hoc ausus es? Non sum inscius, magnam esse historiæ utilitatem. Cf. Ignarus.

INSCRĪBO, is, scripsi, scriptum, ere, a. Écrire; orner d’une inscription. Syn. Incido, imprimo, mando litteris, in codicem refero. Usus: Vestris monimentis, in vestris monimentis nomen suum inscripsit. Libellum meum Oratorem inscripsi. Epistola patri inscripta. Sibi aliquid in animo inscribere. Cf. Scribo.

INSCRIPTĬO, ōnis, f. Inscription. Syn. Titulus. Epith. Plenior, præclara, falsa. Usus: Decernere alicui statuam cum inscriptione præclara.

INSCULPO, is, psi, ptum, ere, a. Graver sur ou dans. Syn. Incido, imprimo, inscribo. Usus: Res animo insculptas habere. Omnibus insita est et insculpta Deorum notitia. Natura insculpsit in mentibus nostris. Cf. Scalpo.

INSĔCO, as, cŭi, ctum, are, a. Couper. Syn. Incido, seco. Usus: Aliquem dentibus insecare, déchirer qqn avec les dents, le mordre.

INSECTĀTĬO, ōnis, f. Poursuite, attaque. Usus: Abstinere aliorum insectatione.

INSECTOR, aris, atus sum, ari, d. Poursuivre, attaquer. Syn. Consector, insequor; peto, agito, exagito. Adv. Inimice, insolenter, petulantissime, vehementer. Usus: Clamore aliquem; contumeliis, minis, maledictis insectari. Insector ultro et insto accusatori et urgeo. Miserorum fortunam insectari. Cf. Agito, Vexo, Inimicus.