Volume 6 / Part 2 — No Keawenuiaumi.
Reading edition
O ka lono ia i ka Nakipala o Kane;
O Kane, o Kanaloa a ke akua imua;
O ke akua i ka malio o ke ahiahi,
Ahi ala hoi ka ole i ka ike maka—e? He ike no;
Ike aku i na lau pala o ke aloha. 5.
Ua he, ua mae ka pua o ka manao.
Oia manao, ua kahuli e ae,
Kahuli, kalole e kamaka, oia pua.
He pua e kekahi, he pua piipii, pipii i ka aki.
Lau pua o ke kanaka, na pua a ke aloha 10.
E hahai nei, e hai ole oe.
O oe hoi o ka hooke lua e kanaka,
He kanaka na i helu ai i ka malama,
Malamaia mai ke hoa u aloha.
He aloha hoopeepee, he ike malu, 15.
Elua ae la—e.
Lu ke Kilauea makani awaawa,
Hoohonihoni i ka hanu lau aalii.
Hokolo mapu ke ala iloko o ka ua,
O ka ua o ka makani halihali i ke ola, 20.
Hali a omo ka puulena,
Me ka moani, lu iho la, i ke one i Waiolama.
Malamalama ka hale iloko o ke kai,
Pau na pua ’loha i Kanokapa—E Kapa!
Mai kapakapa iho oe i ku’u inoa, 25.
Owau okoa no ia e noho nei.
O ka noho a ka ohua, kualana wale e, ke lana e.
Kalana a Maui, Kalana ia a Oa,
Ka lanalana ku i Kahiki a Oaoa,
I ke aoa lani i ke aoao opua, i ke ao ua lani opua, 30.
Maka hehe i ka hehe ua lani;
Makaha koikoi, he koikoi, umi he ala moe wai;
He pohaku kiai wai no ka pali,
He kikeke ki o ka ulu pali.
Paa, haki, kiola mai Keawenuiaumi; 35.
Hiolo, haki Kealiiokaloa;
Nakeke i ka puu koholua kapu,
I ke kapu hoi Makaku Makakaualii,
Na ’lii ku mai, a eiwa ke kapu,
Eiwa ka lele makawalu, hopu imua 40.
I ke ala ulahiwa a Kanaloa.
Kahiwanaepuni Kapalalakaimoku,
He palalalaumaewa kapu no Lono, e noho ana
I ka iu kapu ano meha.
I kuehu lau lama i ke kuili 45.
I ka waa a Mua, heehee ia Kamea.
I ke koli hana kukui o Maukokoli
I ke kapa uhi, kapa laau o Mahi;
O Mahi o Kekaeleuhiloliloliha,
O Kalauhihilau, ka manomano, 50.
Kauauanuiamahi, nana hoi Kanekukapuaiku,
O Kane, o Alapai, ka moa nuku uli,
I paku oolea ke kakala i ka waawaa o ke kapu
E ike oe auanei i ka moa i kau i ka uwahi,
Ia Kalani, Kalani, Kalani, 55.
O Kalaninuieeumoku nana mai keia alii o Kuakini.
I ka lani kua o ke alii ke kai malino a Ehu.
O ka malino lai hinu pawa o Palaha;
O Palaha iki a Moenewakalani.
Oia ka uhane holo pu me ka ia. 60.
Uhane moe wai o Kaihikealaka,
Laka ole hoi oe ia’u mamua ’la e
Imua no no Ulua ka manawa i ke aloha,
Piha i ke kuko, i ka mihi, me ka manao,
Haiki loaa wahi noho ole, hooke i ka pili houpo o ke kanaka. 65.
Haipu ka iwi pona maka i ka uwe,
Paa ole i ka mokuhia e ka waimaka.
Me he paua ie la loko i ke aloha,
Mai ka aoao hana, hemo ke kino e.
He hemolele oe, he hemolele oe, 70.
No ka lokomaikai, no ke ahonui, aohe wahi koe.
He koe ole ia nei, i waho wale no e—o waho oe e,
I waho Kaula me Niihau i ke kai, ke keiki hii Lehua.
Na ka makani i hanaiia mai
E ka naulu, makua i ka unulau 75.
Me ke koolau, lau ka pihe a ke akua
I ka la ihi; wawa no i kuwa i ka laalaau,
Hoopahaohao hewa i Kealia.
Mai nanea au, mai lilo ia pua,
Ke aka luhe a ka pua kaiaulu, 80.
Pua maka momohe wai a ka liula—e.
He la hanu ae nei, no ke aloha,
I ui wale ae no hoi ilaila,
Loaa no ia’u—e, waiho ana—e, waiho wale—e.
O Kekukapehelua a Umi, 85.
Ke kapu na Umi no Keawenuiaumi,
Na Umi, o Kamolanuiaumi,
Noho ia Kaumaka, i ka maka o ka ia,
I kai paha oe, loaa kana Keawe,
Ke ’lii ewe ia. 90.
Nona hoi ke kupuna koa, o Kekoa,
Na Kekoa a Ohiaikulani.
O Kalanikupono, ponoi, pololei, kekee ole.
Aole napanapa lulo ole ia Keawe,
O Keawe keiki kapu a Ahaula. 95.
Nana Kaiamamao i hanau Kahoukapu
I ke koki o ka lani,
O Kalaninuieeumoku alua,
Alua mau makuakane alii,
Ia oe iho la ’no lahuiia, 100.
Huiia ’paa, kauluaia na ’lii.
Kuheekeakeawe kue ma Kalanikauleleiaiwi.
Na ’lii kuhaulua mai ka wao
Mai ke kuahiwi mauna anuanu Lihau.
O ka hau oki ka uhi e anu ai, 105.
E huihui ai, koekoe, maeele.
Ka la kea ka e wela ’i ka honua,
O ka la ku haoa ia o Makalii,
E hahana ’i holo pee i kahi malu,
Malumalu, malu ole hoi i ke alii 110.
Kalanikuihonoikamoku.
Ka ua paka kahi, paka ua,
Pakapaka ua, paka ua, kulokuloku.
Kulokuwaiku aku o Kukapu,
O Kukapu a Kauaua, 115.
Nana ia Makuikumoho,
Ka nalu i ka moana uli,
Na na nalu nui puni i haki—i popoi.
I holo i puka mawaho
O Kalalakapu, o ka lala iho ae halala— 120.
Halala, hihi manamana na ’lii.
Ka lau i Maui, o ka lau liko kapu,—he ole,
Kukupu o Umikalakaua,
Na Kalakaua e Ehukiha.
O kana mau keiki mahana ia 125.
O Kauwau ma laua o Kiha.
He mau mahana aimoku no Maui,
I ai i ka moku a Kaakaniau.
Aka a ka lolo o ka laua noho ana,
Nonoho momoe na keiki, 130.
Moe, noho a kaikunane, hoao a kaikuahine,
Kalaniulukaihonua a Kiha,
Maha no ia hanau.
O Paukai a Kiha mahana no.
Hanau mahana ka hua a na ’lii, 135.
Aole hulu koo kanapi,
He koo waa wale no,
Ke poo i kepa kua o kalani.
Ke koloa auwai poo wai mapu
O Kamapu waiku kani a au lono, 140.
O ka lono hakahaka leo o Waahia.
He aahia kuluipua o Haka,
O Kahaka i ka moe ia Ewa nei.
He wawa ko hope nei,
E hele e la oe, hele no, 145.
Hele hooniania kona le waho,
Hoihoi iloko ka oi a ke kalohe,
Ahu kekee liilii a ka moe,
Ka mea ia i ikea i ke akea
Ike la hoi ilaila, pau ke ano. 150.
No ka pau ole ia e hone hou la,
Ke hoi kokua aku i ka hewa,
O ka hewa ia o ka hone liilii—e.
He hone oe, e hoae i akaka lea ka pono.
O ka pono ia o ke kanaka i laka mai, 155.
A laka ka hoi la, maunauna—e—he mauna.
Mamalahia ka pua o ka mamane,
Ka pua o ke koolau, o ka ulu pua,
Ua pupua mohala wale i ke awakea,
Ua ehu wale i ka la o ka luehu. 160.
Ehu ula ka wiliwili me ke aalii
Ua mohola na maka i ke aa
I ke ala hele ma uka o Auahi—e.
Ahiahi ano laha ka lokoino,
Ka manao ole i ka mea ’loha, he hoa, 165.
He hoa manu nene, he hapai na ino,
He hoino a paumaele ka hale.
He imi hale oe, a o ke kekee no ia, he kekee—e;
I Manokapu, o ke kaele haloli ili,
I loliloli ha nui ia Kukona, 170.
Ia Luanuu, ia Laa a Kamilo paha?
Oia o ka lau alii o Piilani;
O Piilani—o Piikea, o Lonoapii,
Pipii pipii i ka akoako na ’lii,
I ka akoako i ka io lani, 175.
Lani a Kuwalukapaukumoku,
Hopumaihakuwalu Kailiiliniho
O Kailiiliniho ia Kuwalu,
Iaia kani mai ka pahu,
Kani ke, kani na kaeke. 180.
Ku paloloi ka leo o ka pahu e kani imua i Mauoni,
I ka unu hai kanaka o Kuihewamakawalu
O ka ua upena, o ka ma halau loa,
Hului kaa moku.
Nana e kaa ke kohola holo ia ole, 185.
Pa-noonoo ia kahakai
I ka lawaia-moku, he ’lii,
O Kalanikuihonoikamoku,
O ka mokomoko nui, pani aha
He kui powa ka lele lua, 190.
I loaa i ke oki i pa i ke kano,
Hina ka luahi nui o ka moku;
Kupaka ke au, walawala ka aina,
Mawae ke one kuke ’hu.
A o Alapai a Kauwauwa, 195.
O ka hookanahua moku ia.
O Kaulunai, o Kekahua,
Kekikonihoahoalani, o Kaiekupaiaina,
O ke kuike kani ke kani ioio o ka io o ka pohaku.
Maka aili, iliili a maka a, 200.
Papakoholua oi he ’lii,
I ka ia naha mahiki ka mamala,
O ka mamala o ke koi ke pue lani,
O Kawainonohu alii, o Kalaninuieeumoku,
O ka peapea ewa, o ke kumimi au lena, 205.
Ka lena o ke puhi laumilo i kapa,
I kapa kui pulelo mai ka lua.
I kikeke e aweawea ke kai,
O ka ia ino maka kalalea,
Ka pu maka haoa, ka haohaoa lani 210.
O Namahana i ka lele o ka lani,
O Kaukapuikalani, o Awanakapu,
Nana hoi nei keiki,
O Kapikikoloaukamahehalono,
Oia hoi paha o Kalua i Hauola, 215.
O ke ola lau mehai o meha, i Kolo
O ke kolopua i mohola,
O meha i Kona,
O ke Kona lau konakona.
O Kukona e, e kukonakona ana oe mahea? 220.
Mao hoi, hoihoi malu ana iloko ka mania?
Ka hilahila! e hoonanowale nei.
Aohe e nalowale, ua ikea pau loa
Me ia mau hoa hoi i hala ’ku la,
Me a’u keiki makani mai lalo. 225.
O ’loha wale ka hoa, o ka leo o ka manu e,
He hoa manu oe.
He manu hanai ke kanaka na ka moe,
I hanaiia e ka manao, a laka.
O ka mea laka ole ia ia he uahoa—e. 230.
Hoa—e la, he hoa pii ka auhau no ke kanaka.
E pii ana a Kamaile o ke ahi,
Maunauna ka papala ke lele mai,
Nawaliwali ke ahi, haihai oleia,
Hookani aku la i ka lae o Makua. 235.
Kakona ke ahi, haule wale iho no,
Waiho okoa iho no i Keawanui—e nui,
He hoonui kaikai ana iaia.
I kuhi aku ai paha he hanohano,
Kona hanohano i ka waha wale no—e. 240.
Ohia hapukuia na ’lii nui;
Pukua na kupuna alii a pau.
Wahia ka paaku o Laniakea.
Ke ake paa i ka houpo, ka pua o Lono,
O Lonoapii hoi, a Koohuki, 245.
O Kaohuki hoi o Kalani,
A pohina, kupu mai hoi kela mau kupuna waawaa;
Ulu mai hoi keia mau kupuna makomako.
I hoohaehaeia, e hae a pae, pii ae mai laila,
Piimauilani, hoolau kapu mai, 250.
Hoola i ka iwi, ho’uouo ana Kanaloa uo
Hoomahimahi mai ana, mahi ololi,
Ka mahi alii ia i ku i ka moku.
I lilio i moe kuamoo o ke kapu,
Moe kuamoo o ke kapu iaia, 255.
Hookahi haka e kau ai o ke alii,
O ka moopuna alii i ku i ka moku.
O kaikai o auamo kaa i ka lani,
O Kahelekahi, o Hema, O Kahaipiilani.
Ke alii na e lana, 260.
E nana ka aina;
Ka moku o ka lakou alii pono.
Pono no ka noho ana i ke alii pono,
He alii no mai ka paa ke alii.
He kanaka ano ma i paa a ke kanaka, 265.
Aole ka malo, hemo uhauhalale,
Kukahipalu noi waiwai aina.
Ka aki pookole oho oioi;
He oho oioi mua, makili haohao.
Ka aki, ka nanamu, ka akiaki ai kae, 270.
Ka poupou kuene noho ino,
Ka noho ino opu kekee moa,
Ka huahua i ka poe o Kulana;
Ka poe no ia nana ke alii.
E lea ai ka ai kuai kuai moe. 275.
Ou hoi o ke kuanea haku ole,
Pili oha kamau mai mawaho,
Ua hee wale i ka ua a ka hooilo.
Mai hoolonoia ’ku no kana,
Aohe ano, he opala wale no. 280.
Eia ae no ko ke alii kanaka,
O Mahakapu a Makakaualii.
O na kolu alii no o Kanaloa,
Oia, oia o lakou ko laila,
Nana ia aku ana kela paa, 285.
O ka paa o Kiha ma laua o Kama.
Mai laila mai no na kanaka,
Oia, oia o lakou ko laila,
O lakou la wale no ka mea haku,
Ka poe nana ke alii e noho nei. 290.
E noho kanihia aloha ae ana au ia oe
E Kahailaulenaaiku, e Kaikulei,
Hihia kapu oha oli, e kaha oli i ka poia.
E lana nei, e lana huli ae ana au, aole oe.
O oe hoi, o oe ka’u e aa, e aahia la. 295.
Aole hoi oe ko kakou kookolu,
Ua hele aku la oe me ke aloha.
Haehae wale iho nei no hoi au,
Owau wale no, Kaulanapokii—e.
He pokii paha oe? 300.
I kiina aku i kahi manao iki,
I ka hoohoihoi ana ae i hoa,
I hoa walea no ko wahi mehameha e,
Meha ae la e, mehameha anoano ka la ihi ka la.
Aneane aloha ka pihe a ke akua, 305.
Halao ana i kuu maka ka laalaau;
Ka lau ka maka pua o ka nahelehele,
Ke aka o na ulu hua i ka hapapa.
Haele ana no kanaka i ke kaha,
Alualu ana, i ke kai o Kahaino—e—ino, 310.
He ino ia mea la, e waho ae, ma ka
maikai kakou i aloha.
Mai aloha iho, e hana nani ia,
E he nani ole—e.