Volume 6 / Part 2 — Kaumualii.
Reading edition
Ka makani ehukai o Waialua,
O ke ’hu o ke kai aia iluna,
Iluna ke kuahiwi o Kuakala
Ke hoomoe ala e ka makani iluna.
Po i ka uahi ka i ka luna o Kamae, 5.
I ka uahi mahiai o Poloiea,
Hohola aku la i ka pali o Luakini e
O ko kini ia i aloha ai, ke aloha la!
Ina no ke aloha o ka pili mau,
Ka ua kanikoo, ua o ke koolau. 10.
Ua kanikoo i ke kai a malie,
Malie iho la ke kai ua laiku;
Ua apulepule ke koa o Heeia.
Me he mahina la i kai Mokuoloe
Ka olohelohe o kekahi pali, 15.
Ikea no ia pali a Nuuanu,
Ke anuanu o ke kanaka i ke ’loha
Me he mea la hala ke ’loha iaia,
Kupuni ula ka ea o Ewa i ke ala,
Me he puakai la i ka lau laau. 20.
Ka laau i ka ilima o Ulihale,
Ula no mawaho o ka hale.
Ka ea ula, ke pili ka lau o ka weuweu,
Haki ke kaupaku o ka hale i ka ea,
Ka ea no mai Halawa a Honouliuli, 25.
He uli ke kanaka haalele i ke ’loha,
Me he mea la hala ke ’loha iaia
Moku i ka makani ka pili o Nuuanu,
Ka holo ai ka holo e ka makani.
Apoopoo alanui ole ka holo a Keahole, 30.
I ka pukiki mau ia e ka makani.
Akelekele e hina, e pahee,
Kelekele ana e hina, e hina ke kanaka.
I ka haiki i ka pili o ke ala,
I ka pilikia o ke ala i ka huakai, 35.
Ka huakai o Kona pii i Koolau,
Ka huakai o Koolau iho Kona.
Ke Kona o Nuuanu, ka ua kuahine.
Ula i ka ua ka pali o Malailua,
A Malailua i Nahuina ka ua, 40.
Iolo, iolo ku ole ka makani i Kahua.
I Kahuawai, i Kahuawai nunu i ka opeope.
Hume ka malo o ka huakai hele ua,
Palepale ke kapa o ka wahine hele ua o Koolau,
Puolo huna i ka lauki ka malo o ke kanaka. 45.
Hele Kona a Kawalanakoa lu ka lauki,
Wehewehe kai opeope o ka huakai,
Kakua ke kapa o ka wahine pa-u.
Hele Kona o Ewa,
Ke Kona o Waikiki ke kanaka, 50.
Me he kanaka la ko aloha e noho nei,
Kaalo ae no e noho mai ana.
Kauaula ka ua noho i uka
Noho i uka o Kanaha.
Ka makani nu me he hakikili la a noho i ka uka, 55.
Ai la i uka o Hahakea.
Hooneenee ana ka ua i ke pili,
O ka ua o ka makani haele i kai,
Ke kii e kalohe eu ka makani.
Pau ka maia, ka lau o ka laau, 60.
Ka ulu, ka niu, ka wauke,
Aohe koe i ka hoonaikola ia e ka makani,
He ai niho ole ana ka makani i ka ai,
Mai Puako a Moalii,
He ’lii ka lai, he haku, 65.
No Lahaina, e no Helelua no kekahi malino,
Malino Hauola ia Wailehua.
O kekahi lulu Kekaa e noho nei,
He pohu ko Makila he lai o Kuhua.
Ua hee pumaia ka nalu o Uo, 70.
Kihehe i ka lau maia pala.
Alalai no ke poo o ke kanaka,
No ke kini heenalu o Kelawea.
Hoonuinui ana i ka nani o Lahaina,
He nui ka puu o Lahaina o ka ea, 75.
Mai waho mai ka ea a loko o ka hale,
He ilina na ka ea o Mokuhinia,
Kuhinia i ka olelo palolo eia la
Hoonuinui i manawa ino au.
Hilo ua moku keke ka ua i ka lani, 80.
Ua moku keke Hilo i ka ua.
Ua ka upena anae, puniia Hilo e ka ua.
Ua uaawa mai la o Kilauea,
Ua awe makahinai ka ua o Hilo i ke one.
Ua one elele Puna na ke ’kua, 85.
Ua ’kua Puna ua koena iki wale,
Ua uuku ka kino o ia laau;
Ua haohao ka kino he lehua ka lau,
He ohia, he hala, alua oiwi,
He oiwi pohaku no ka laau, 90.
No ke a kahili o Puulenalena i Puna i ka uahi awa o ka lua,
Ua moku, makau Puna na ke ’kua
Ua ’kua ka papa,
Ua kahuli anapa anapanapa,
Ua anapa kahuli 95.
Ua kino pohaku ke kino o ke a,
He a hokiinaenae noho kupa i ka papa o Malama,
I ke a mamua mahope mamua mahope weliweli ino hoi e!
Weliweli ino Puna i ke ’kua wahine.
Ke ’kua wahine ka ai i ka laau, 100.
Ka ai ana ole i ka hala o Kaimu.
Ka oi o ka niho o ke ’kua wahine,
Ka ai ana, a nui ke a o Puna
I ka pohaku o ka papa o Maukele.
He konohiki okoa Puna na ke ’kua, 105.
Ke hooneenee aku la i Kalapana,
I ka wahi a ka lehua e kupu ai.
Kupu i ke ahi a mau a ka wahine,
Aole kau e maalili ’i ke ahi.
O ka haku no ia o ia aina. 110.
E alina loa ai ua aina la.
Aloha ole ke ’kua ai ia Puna,
Ka ai ahupuaa i ka uka o Kaliu,
Ai pololei no a kai o Puna.
Ua kapu kai aku la na Hoalii, 115.
I kai, i uka, i kai, i uka, i uka ke kumuwai o Kilauea.
I Hilo, i Puna, i Hilo, i Puna, i uka ka uahi e.
I uka ka a ana ike kai o Hilo,
A ua nui Hilo halau lani ke ao,
Aiwaiwa ka ua o Hilo-Hanakahi. 120.
Ka ua o Hanakahi a Hilo i ke one.
Ike ae la Hilo-paliku he ua ia,
Ke hahaki ku la i ka lau amau,
Ke kino o ka amau i luli i ka wai,
Ke oho o ka amau i Kulaimano. 125.
Ke amau o Ku i luli i ka nui o ka wai,
Ke noho paa mai la i uka.
Ka ulu i Paepaekea,
Ua i Kumoho piha ke kahawai.
Hali aweawe ole ka wai i ka wahie, 130.
A ke one o Waiolama waiho, malama o ka wahie a piha ka hale.
Malama aku o ka i’a a komo ka waa,
I makau i ka ua i ke anu oleole e hiki i Kaumana.
Kii koke no ka ai i ke kalu ulu,
Hoohewahewa o ke ku iluna ka maka. 135.
I kuululu a mehana i ke ahi.
Uhekeheke ke kini noho hou aku.
Hulalilali i ka ua o ka Hooilo,
Ua walea wale no ko Hilo kupa,
I ke komo iloko iwaho, iloko iwaho. 140.
He lau ke kahawai o Hilo-paliku,
I ka pii, i ka iho, i ka pii, i ka iho.
Ikiki i ka pii e—.
Ikiki wale Hilo i ka puu lehulehu,
Puu Laupahoehoe, Honolii, 145.
He kahawai Wailuku he ala hakaia,
Aohe no Wailuku, no Pueo he alanui ku ai no Piihonua.
No Kaa, no Kapailanaomakapila,
No Kaipalaoa waimaka o Kilepa.
O ke Kilepa ka ahu lauki, 150.
He ua ia, ako hale no ka lawaia i malu.
Ako hou aku no i ka ieie papa,
Popoo ieie ka lawaia huki nehu o Waiakea.
I ka ua, i ke anu, i ke anu uluhua i ke anu,
Uluhua wale Hilo i na lae i kai. 155.