§ 68.

Stoomwerktuigen, welke op derzelver zuiger eenen meerderen druk dan den gewonen stoom van lagen druk ontvangen, zijn niet altijd met eenen condensor en ledigende luchtpomp voorzien; de zoogenaamde van middelbare drukking, zijnde de zoodanigen die volgens § 18, tot eene uiterste stoomspanning van 3-1/2 atmospheer boven den gemiddelden dampkringsdruk werken, missen veelal condensor en luchtpomp. In dat geval wordt de stoom welke tot voortstuwing van den zuiger gediend heeft, bij elken slag in de opene lucht, of in den schoorsteen des ketels ter bevordering van de trekking der vuren ontlast; zoo dat alsdan, de tegenstand aan de andere zijde des zuigers, minstens aan eenen dampkringsdruk gelijk is, terwijl bij dat gemis van condensor en luchtpomp de wrijving niet behoeft overwonnen te worden, welke het in beweging houden van den luchtpompzuiger kost, evenmin als er vermogen verloren gaat voor het daarmede opgebragte water en lucht. Wanneer in werktuigen van zoogenaamde middelbare drukking condensor met luchtpomp bestaat, dan is over het algemeen genomen, de vernietiging of condensering van den stoom, die gediend heeft, niet zoo volmaakt als in stoomwerktuigen van lagen druk; zoodat op den daaruit ontstaanden grooteren tegenstand, welke de stoomzuiger daardoor ondergaat, nog in het bijzonder gelet moet worden.

Om den tegenstand, welke binnen den condensor voor den stoomzuiger bestaat, te kennen, zijn de condensors veelal met eenen daarvoor geschikten meter voorzien, die manometer en ook barometer geheeten wordt, en waarop dien tegenstand dadelijk kan afgelezen worden; met eenen gewonen thermometer kan men ook de warmte, welke binnen den condensor heerscht, waarnemen, en daaruit den hier bedoelden tegenstand herkennen, de onderstaande tafel daarbij raadplegende.

AANWIJZING VAN DEN THERMOMETER BINNEN DEN STOOMZUIGER PER VIERK. CONDENSORTEGENSTAND VOOR DEN NED. DUIM.

90 graden4. 7 Ned. looden.

100 "6.4 —

110 "8.7 —

120 "11.5 —

130 "14.9 —

140 "19.8 —

150 "25.6 —

160 "32.6 —

170 "41.5 —

180 "52.6 —

190 "65.2 —

200 "81.3 —

210 "99.4 —

Indien dan een in den condensor geplaatste thermometer, waarvan de buis uitwendig zigtbaar is, 110 graden teekent, zoo zal de zuiger 8-7/10 Ned. looden tegendruk per vierkanten Ned. duim ondervinden, waarmede dus de stoomdruk aan de andere zijde vermindert.