§ 55.

In ruwe schatting volgt de digtheid of het gewigt van hooger gespannen stoom, omstreeks dezelfde verhouding, als de hoeveelheid der daarin opgehoopte warmte; zoodat hooger gespannen stoom ongeveer eene gelijkmatige hoeveelheid meerdere warmtegraden met zich verbindt; daar het nu klaar is, dat de met eenige hoeveelheid brandstoffen ontwikkelde warmte, evenredig is aan derzelver hoeveelheid, (want 4 ponden steenkolen zullen tweemaal zooveel warmte ontwikkelen als 2 ponden) zoo volgt: dat men voor het daarstellen van hooger gespannen stoom, ook omstreeks eene in gelijke verhouding staande vermeerdering van brandstoffen noodig zoude hebben; in de praktijk of in het werkdadige is zulks echter niet zoo, en men heeft bijvoorbeeld: voor eene kubieke el dubbel gespannen stoom meer dan het dubbel der brandstoffen noodig, want onder andere: hooger gespannen stoom heeter zijnde, zoo is deszelfs afkoeling of verlies van warmte door de zijden van den ketel of van de vaten, welke die stoom bevatten of ontvangen, belangrijker; welk warmteverlies dus door meerder verbruik van brandstoffen moet worden aangevuld; de voortbrenging van hooger gespannen stoom is dus kostbaarder; hoe men die kostbaarheid, door zekere wijze van stoomaanwending in stoomwerktuigen deels te gemoet komt, zal later worden verklaard.