Anrede an den norddeutschen Mäßigkeitsapostel, Caplan Matthias Seling zu Osnabrück, an seinem Namenstage den 24sten Februar 1842. bei Überreichung des nachstehenden Gedichts.
Reading edition
Herr Caplaun! Se hebb't mi düsser Daage sau'n elennige wualfeil[1] Gesankbook toschicket, daar sau viele schäune Leeder inne staaet up hauge un platt (man de plattdüütsken sind aparte de besten) de hebb't Se wisse alle sülwenst maaket. Ick woll'r wual wat ümme schüllig sienen, dat'k dat auck verstönne un dat'k't auck man sau uut'r Mowwen schüdden konne. De Versoek is't Naaste[2]; plieg'k wual to seggen, un dau gönk ick simmeleeren un studeeren un hewwe daar auck sau'n paar Riige tohaupe stüsselt[3], de awerst wual nich to biister viele bedüüen willt. Ick woll Se wual versööken[4], dat Se se ens uäwerlöösen un mi dann uprichtig siäen, wat Se'r van meenet un wann't Se nich allsto leige[5] sien scholl, dann woll de Heer Bookbiiner Lellmann Se auck wual fründlick begiären, den Versk in düssen bunten Klapp[6] to doonen un bi de annern schäunen Saaken to'm Andenken daaltoleggen.
Man wo Se saunen Haup Leeder vor sau wenig Geld maaken un wegdoonen kiönet, dat kann ick aparte nich begriipen; dat ganze Book kostet wisse nich es 'n Oortsdaaler[7] un'r sind dach wual hunnert fiif un siewentig enkel[8] schäune Leeder inne. Wann me sick to'r Kierm'sse man es sau'n enkelt[9] Leed van'n Marketschregger[10] of'n Lyrendregger kaupen will, dat kann me siin Liewe unner'n Mattier nich e kriigen un dann is't nau na nicks as eesk[11] dumm Tüüg. Hebb't Se nau wat van de Bööker liggen, dann woll'k se wual bi düsser Geliegenheet rekummedeeren, dat se nich allsto rööterig[12] wöören; dann'r is sieker nau wual een of anner Fründ hier, de se auck wual geeren neime un siine Kinner singen leerde.
Ick hebbe daar auck sau'n half Stiige junge Lüüe met'e bracht, de sick beröömet, dat se Allens singen kiönen, 't sii Hauge of Platt.
Daar fällt mi'n Dööntken bi in, dat ick vor'n Stiige Jahren faaken vertellen häärt hebbe un dat'k, met Verläuwe, abslut eerst to'm Besten giiwen mot.
Et sind je wual al'n Stiige Jahr verlieen[13], dat'r wisse auck sau'n verdüüwelt Fruuminske up'n Tuage[14] was, dat vor Geld in allen Spraucken singen konn, up fransk, türk'sk, poolsk un wat alle mehr. Me scholl vorwahr nich gläuwen, dat söckes wat müügelick wööre up 'r Welt, wann se 't Eene nich vor Wahrheet vertellt harren; man 't steht wisse auck drücket un wat'r drücket is mot dann dach wual wahr sien. Tööf es[15], wau hedde dat Minskenkiind dach gliiks? Mudamme Ka.. Ka.. Katte ... jau, jau, Kattelhahne, »Mudamme Kattelhahne,« nich wahr?..
Dat Wiif kloppede alle Büske un Braaken af un löt't sick mächtige düür betaalen. Man düütsk mot't aparte dach wual sau recht nich e konnt hebben, dann se vertellden datomaulen en putzig Dööntken, war ick dat uut schluute.
Dat Wiif was auck na Göttingen gaunen, dat het, et was'r in'r Kutsken henföhrt, un de Studenten, weet me wual, sittet jümmeran aller Nücke vull, un heb't ju dat Fruuminske es nütte up'n Tant follt, af 't auck wual düütsk verstönne. Se heb't sau'n eesk Leed, dat fänkt an: »Gooe Nacht, gooe Nacht, Junfer Anne Dorothee etc.« un dann kümmt 'r 'n Huupen unnüüsel Tüüg inne vor. Nu luurden se dat Fruusminske een's Auwends up, as 't jüst tüsken de Piöle kruapen was, un föngen up 'r Strauten unner'n Kaamerfenster sau unwiis an to kerjöölen, dat 't Wiif bii'n besten Willen nich in'n Bedde duuren konn. — Dat 't Fruusvolk alltohaupe niesgierig is, weet Jedereene. Et stönd up, un sprünk na der Fensterlucht un woll ens sehn, wat 'r vor 'n Austermaul[16] sii; Dau mierkede 't eerst, dat 't em sülwenst geelen scholl; dann se rööpen alle wisseweg: Vivat Mudamme Kattelhahne! Vivat Mudamme Kattelhahne! un dau föngen se dat eeske, fuule[17] Leed an to singen, dat allerdingsens up 'ne schäune Wiise[18] geht. As nu de fuulste Stiie kwam, dau wöören se ganz blieken dull un bölkeden asse Ossen; man dat geföllt den aabeln Wiiwe sau diiger[19] goot, dat 't sick up fransk ganz elendige niederträchtig[20] un fründlick bedankede.
Ick hebb 't auck wual wüßt, wat 't segt heft, man ick mot mi 'r eerst wier up besinnen, dann 't Franske vergit sick met'n Ümmesehns un mundet eene nich allstobiister[21], wann me 't nich af un an bedrift, daar me hüütiges Daages sau baule nine Geliegenheet mehr to find't; up Düütsk was 't ungefähr to seggen: Miine Heerens, Ji erwiiset mi graute Ehre, ick bedanke mi auck duusentmal vor de schäunen Kumpelmente; de fiine Liewensaart der Göttinger Studenten weere ick miin Daage nich vergieten.
Miine Studenten hebbt 'r eersten al 'n Käären quinkeleert, man ick konn 'r sau recht nin'n Verstand in e kriigen, dann de Eene sünk hott un de An're haae. Dat heetet se wisse veerstimmig. De 'r bi mi stönnen, menden et harr' alldach[22] sau leige nau nich e luuet. Wat ducht Se, Heer Caplaun, wann wi se es 'n bieten up 'n Tant folden, af se up düssen Versk auck wual 'ne Wiise wüßten?
Un nu woll'k wual fründlicke bidden, dat de weerde Sellskup 'n Käären Gemack hööle un de Ahren es recht fiin spitzede, dann miine Sängers hebb't mi gistern luawet, dat se van Daage eer Allerbeste doonen willen.
Hallo Burssens, kuomt es vor'n Dag! man gröölet mi nich allsto unwiise, dann Ji sehet wual, dat hier wat fiine Ahren sind; wann Ji Juue Saaken goot maaket, dann schiöl' Ji auck herneigest 'n farssen Drunk uut den niggen Kroose[23] doonen, daar dat Spinnrädken buawen uppe steht.
Am Naamensdaage des Heern Caplauns Matthias Seling to Ossenbrügge, den 24. Februar 1842.
Bei'm Feste, das die Liebe Dir bereitet, Soll zwar das ernste Wort vorherrschend sein; Doch schleicht sich auch vielleicht ein Scherz mit ein, So werd' er nur nicht mißgedeutet.
De Mann gefällt mi ganz in siiner Aart, Wer em man folgen will, is goot verwahrt. N. N.
Seh't hier den Mann, den Baas in Allen! Een dönnernd Vivat müüg' em schallen,. De us belehrt, beräth, un singet, Un Riimsels maaket, de goot klinget.
He sitt ganz vull van lust'gen Schnurren, Up'n Handwierksfest' lööt he se turren All'wisseweg uut siiner Mowwen, As he met Gunst den Aarm droft' klowwen[24].
Wer süht dann nich uut siinen Nücken De Lehr' un Wiisheet faarts düürblicken? Dat he't sau inkleed laut't man gaunen: Jedweddereene kann't verstaunen. —
Heft viel nau in'n Sack behaulen, De sind tofruaren bi den kaulen Decemberwier; man sau to seggen, Schiöl't se all'nhand auck wual updeggen.
In'n Winter, wann et früst un schniit, Geht he nich geeren alltowiit; Dann maakt he Leeder, platt un hauge, To Stüür un Wiir der Brannwiensplauge.
Un Auwends mag he dann sau geeren En Stündken offern, un belehren De Lüüe uäwer de Geschichten Der Mässigkeit, un eere Plichten.
Man wann wi Suomers gah't landdaagen[25], Na Aeuse, Wieksborg[26], Darum, Hagen, Is Seling alltiidt an der Spitze, Trotz Riegen, Wiind un Sünnenhitze;
Un löpt den ganzen Weg to Foote, Un küürt, und singt, dat em de Stroote[27] Tolest ganz heeser werd. Ick meene, De Minske heft Quecksülwerbeene.
Ick hebb't, dat segg' ick aune Praulen, Al met Man'cheenen uut e haulen; Man met den Heeren is't to schwiie[28], Strickt he voran, kann Nümmes miie.
Un seh' wi'n up den Spinnefesten Umzingelt van den lütken Gästen, De Wedde spinn't, un fröhlick singet, Un em de vullen Spoolen bringet;
Wahrhaftig, et is to bewünnern, Wat he dann nüüdlick met den Kinnern To Wierke geht... Jau sunder Traunen Kann Nümmens van den Festen gaunen.
Dann geht 't em recht na der Fissen, Dann dregget he de schwarten Müssen, Wual duusentmal ... O leewen Lüüe! Kuomt, seht — un bringt 'ne Baate[29] miie. — — —
In Summa, he is unverdreetlick To allen Gooen; unermöödlick Richt't Alles he in't Wierk, wat fligget[30] Un siinen Neigsten deent un digget[31].
Vivat! Et liewen de Trabanten Des grauten Mässigkeitsgesandten; Daarto gehäärt, dat segg' ick ju, Vor Allen Caplaun Matthew.[A]
He heft veel Gooes daun siin Liewen, D'rüm werd em Gatt de Kroone giewen; Dach bidde wi den leewen Heeren, He laut'n hier nau lange geweeren.