← Table of contents
XII conti pomiglianesi

I.—GIUSEPPE 'A VERETÀ[1] (Versione raccolta in Pomigliano d'Arco)

Reading edition

I.—GIUSEPPE 'A VERETÀ[1] (Versione raccolta in Pomigliano d'Arco)

'Na[2] vota nce steva 'na mamma e teneva[3] 'nu figlio, ca ssi chiammava Giuseppe; e pecche nu' diceva nisciuna[4] buscìa 'o[5] mettette nomme Giuseppe 'a Veretà. 'Nu juorno, ammente 'o stava chiammanno, ssi truvò a passa' 'o Re; e, verenno, ca chella mamma 'o chiammava accussì,[6] li spiava:[7] —«Neh, pecchè 'o chiammi Giuseppe 'a Veretà?» —«Pecchè nu' dice nisciuna buscìa.»—Allora 'o Re decette, che 'o vuleva cu' isso[8] e 'o mettette a guardà 'e bacche. E ogne matina Giuseppe sse presentava 'ô[9] Re e deceva:—«Servo di sua Maestà»—'O Re respunneva:—«Addio, Giuseppe 'a Veretà. Comme stanne 'e bacche?»—«Fresche e chiatte.[10]»—«Comme stanno 'e bitelle?»—«Fresche e belle»—«Comme sta 'o toro?»—«Ancora.»—E accussì faceva ogne matina. E 'o Re 'o ludava 'nnanze a tutt' 'e cavalieri, tanto, ca chisti sse sentevene currivo[11]; e 'nu juorno, pe' fa' truvà' Giuseppe busciardo, nce mannarene 'a ronna, che cu' 'e parole ssoje duveva fa' accirere 'o toro. Giuseppe tanto fu priato, che l'accerette; ma po', sse truvava 'mbrugliato, comme avev'a ricere 'ô Re. Mettette 'o cappotto ssujo 'ngoppa a 'na seggia; e fingeva, ca chillo fosse 'o Re: e diceva:—«Servo di sua Maestà==Addio, Giuseppe 'a Veretà. Comme stanno 'e bacche?==Fresche e chiatte.==Comme 'e bitelle?==Fresche e belle.==Comme 'o toro?==Ancora.==Ma no; nu' ba buono! po' rico 'a buscia! Quanno 'o Re mme demanna comme sta 'o toro, io nce 'o[12] dico ch'è muorto».—Sse presentava 'ô Re e decette:—«Servo di sua Maestà»—«Addio, Giuseppe 'a Veretà. Comme stanno 'e bacche?»—«Fresche e chiatte.»—«Comme 'e bitelle?»—«Fresche e belle.»—«Comme 'o toro?»—«Ssua Maestà, è benute 'na ronna; e, co' 'e maniere ssoje, mm'ha fatto ammazzà' 'ô toro. Perdunateme».—'O Re respunnette:—«Bravo Giuseppe 'a Veretà.»—Chiammava 'e cavalieri ssuoi; e le facette[13] canoscere, comme chisto aveva ritto nisciuna buscìa ancora. E accussì Giuseppe rummase sempe c' 'o Re; e iè cavalieri rummanettere to' to'[14], pecchè non avevene ricavate niente 'e chello, che avevene penzate.

Notes in this chapter

Note 1 · [2] Notevole è la tendenza, che hanno i dialetti nostri, a distinguere uno ed una, articoli, da uno ed una, numerali. I milanesi han fatto dNote 1 · Vedi:—I.—Sicilianische Märchen. | Aus dem Volksmund gesammelt | von Laura Gonzenbach. | Mit Anmerkungen Reinhold Köhlers und einer EinleitunNote 2 · Teneva, alla spagnuola, per avere. Ad una napolitana, che diceva:—«Tengo un gran mal di capo;»—rispondeva un fiorentino:—«O s'io non glielo Note 3 · Nisciuna, nessuna. Giordano Bruno adopera spesso questo napoletanesimo.Note 4 · 'O mettette nomme, gli (lo) mise nome; Giuseppe 'a Veretà, Giuseppe la Verità. Il De Ritis scrive sub La:—«Spesso, nella pronunzia, la L vieNote 5 · Accussì, così.Note 6 · Li spiava, le chiedeva. Spià', chiedere, domandare, interrogare. Vedi Varie Poesie | di | Niccolò Capassi | Primario Professore di Leggi | nNote 7 · Isso, masch. sing. Iessa femm. sing.Note 8 · Ssi prisintava 'ô Re; dicette 'nfacce 'â mugliera (Vedi più giù nel conto intitolato: 'E corna). Quell'ô e quell'â si hanno a pronunziar lunNote 9 · Chiatte, grasse. Evidentemente da πλατὐς, εïα, ὐ: largo, amplo. Anche i greci chiamavano πλαταïς i corpulenti, gli aitanti della persona. NuNote 10 · Currivo, sdegno. La parola ha anche altri sensi, per esempio, quello, che si rileva dal seguente brano del Fuggilozio del Costo:—«Vengon biaNote 11 · Nce 'o, (ce lo) glielo; ma s'ha a prununziare nciò, in una sillaba e con l'o stretta.Note 12 · Le facette, fece loro.Note 13 · Con queste interjezioni si accompagna quel gesto volgare, che indica un palmo di naso. Quindi—«rummannettero to to»—equivale a:—«rimasero co
Explore with AITake your curiosity a little further.

Reading settings