JOURNAEL (continued 4)

b 6.

’s Morgens de wint W. met tamelyck weder, setten de marsseyls by, ende wenden het N.waert over, saegen wat op den dach de streckende cust van Cikoko, ende was heel hooch geberchte, dat W.waert heenstreckte. Voor de middach de wint variabel met stilte, soo dat wy sint (sedert) dat wy het lant gesien hebben, niet vertiert en waeren tot ’s middachts. Giste soo geseylt als gedreven te hebben in dit etmael N. 1 myl, waeren volgens dien, op de breete van 31 gr. 33 min., ende op de lengte van 149 gr. 40 min., ende op de bevonden breete van 31 gr. 33 min. Alsdoen lach de S.O. hoeck van Cikoko W. 13 mylen van ons, d^o. caep lach wel 25 m. in de Companys caert te Suydelyk gecaerteert. Nae de middach een variabel coeltie uyt den W., dan meest stil. ’s Avonts lach de S.O. hoeck van Cikoko W.t.N. 12 à 13 mylen van ons, waeren 2¹⁄₂ myl met de stroom in de naemiddach om de S. gedreven. ’s Nachts variable winden met donder ende blixem.

c 7.

’s Morgens de wint W. met topseyls coelte, lieten het S.waert over staen; giste ’s middachts soo geseylt als gedreven te hebben S.S.W. ¹⁄₂ W. 3 mylen, soude volgens dien op de breete wesen van 31 gr. 22¹⁄₂ min., maer bevont de breete van 31 gr. 52 min.; soo dat ons de stroom wel soo O. als N. heeft gedreven by de 8 mylen veerder als gegist hadden, soo dat volgens dien, maer N.t.W. 5 mylen hadden behouden; wenden ’t ’s middachts N.waert over. Omtrent half naer middach saegen wy lant in ’t N. van ons, ende was het S.W. eynt van Tokoesy. ’s Avonts naer sons-onderganck saegen wy lant van ’t N.O. tot in ’t N.W.; het lant presumeerde ick de O. cust van Cikoko te wesen, ende dat in ’t N.O. lach Tokoesy; waeren in een triangel daer wel 14 à 15 mylen af, ende is heel hooch lant; omtrent een uer naer sons-onderganck wenden wy ’t om de S. ’s Nachts in de tweede wacht doen er 4 glaesen uyt waeren, cregen wy de wint uyt den N., deden onse cours W.waert over, om onder de O. cust van Cikoko soecken te comen, alsoo vermoede dat daer sulcke styve stroom om de N. niet soude ofte mocht gaen. ’s Nachts heb ick de N. breete gehadt aen de Noortwachter van 31 gr. 54 min.; soodat de stroom noch al om de N. continueerde.

d 8.

’s Morgens de wint N., alsdoen peylde ick de S.W. hoeck van Tokoesy N.N.O. 11 à 12 mylen van ons, saegen de streckende cust van Cikoko tot in het W.t.S., ende voorts tot in ’t N., ende Tokoesy’s cust tot in ’t N.O. De wint allengskens omloopende naer het N.O., ende voorts naer het O. met slappe topseyls coelte; tegen den middach cregen wy motrich weder. Souden van dit etmael soo geseylt als gedreven hebben 11 mylen W. ¹⁄₂ N., maer bevonden aen de rigting van ’t lant, dat wy niet meer als 2 mylen W.N.W. behouden hadden, soo dat ons de stroom omtrent 9 mylen spatie heeft tegengehouden, ende om de N.O. geset heeft. Alsdoen lach Tokoesy N.N.O. 12 mylen van ons, naer de middach was ’t regenachtich weder, deden ’s middachts onse cours N.t.O. tot ’s avonts, cregen doen een O. coelte, doen onse cours W.S.W. aengestelt. Met het opsetten van de wacht naemen wy de blint in, ende geyden het schoverseyl op, al met regenachtich weder. Cregen 4 glaesen in de eerste wacht de wint uyt een N.N.O. met heel styve coelte, lieten de marsseyls neerloopen, vervolchden onse cours, naemen ons groot marsseyl in de tweede wacht in, doen er een glas uyt was; lieten het soo voort staen met cleyn seyl; in ’t laeste glas van de tweede wacht, geyden alsdoen de fock op, leyden het om de N.W. met de besaen, ende lieten het soo liggen dryven. Een glas in de dachwacht uyt synde, werden het lant gewaer, waeren daer geen ¹⁄₂ myl af, ende lach in ’t N.W. van ons, ende was het eylantie Tenera, alwaer een vuyl rif afstreckte; wy lieten onse fock vallen ende heesen ons voormarsseyl op, ende lieten het cort voor wint omdraeyen S.waert, ende sette onse bagboorthalsen toe. De wint in ’t N.N.O. loopende, mochte O. weder van de wal afseylen, de wint voorts in ’t N. loopende, seylden O.N.O. In ’t voor wint omdraeyen worp ick gront op 22 vadem, singel, ende de ander worp 15 vadem, vuyle clippige gront, ende voorts in ’t afseylen diep worp op worp als volcht, 17, 20, 18, 13, 8, 10, 13, 14, 16, 18, 20, 22, 24, 26, 27, 28, 29, 30, 32, 34, 35, 36, 37, 40, 43 vadem, al vile (vuyle) gront.

e 9.

’s Morgens was ’t goet weder, de wint N. met styve topseyls coelte, waeren doen het licht was, 3 mylen van lant, op de diepte van 45 vadem, wasige santgront, ende corts daernaer 50 vadem, santgront als vooren. De cust van Cikoko streckte hier N.N.O. ende S.S.W.; saegen in ’t N. tot in ’t N.O. het lant, ende in ’t S.W., de S.O. hoeck van Cikoko 5 mylen van ons; deden onse cours al S.S.W. langs de wal, tot dat de S.O. hoeck van Cikoko S.W.t.W. van ons lach, deden doen onse cours S.W. aen. ’s Middachts giste wy geseylt te hebben ende gedreven W.S.W. 16 mylen, waeren volgens dien, op de breete van 31 gr. 31 min., ende op de lengte van 148 gr. 19 min.. Alsdoen lach deselfde hoeck, dien wy op den 6^de d^o. in ’t Westen van ons gepeylt hadden, W.t.S. ¹⁄₂ S. 4 mylen van ons, ende most wel naer de distantie die wy gegist hadden, volgens geseylde coursen wel N.O.t.N. 6 mylen van ons gelegen hebben. Soo dat wy op de waere breete van 31 gr. 37¹⁄₂ min. waeren, ende soo de waere cours behouden hebben S.W.t.W. 8 mylen; soo dat ons de stroom verleden nacht merckelyck tegen geweest heeft, gelyck op den 8^ste d^o. oock bevonden hebben, als oock op den 7^de d^o.; soo dat hier femente (sterke) stroomen loopen, waerdoor de see altemet soo ontstelt is, dat het als het styf waeyt ende de wint tegen de steven is, vreeselyck om aen te sien is de groote stortinge. Saegen alsdoen een seyl in ’t O.N.O. van ons, alwaer wy naer toe gewent hebben, daerby comende bevonden ’t selve het jacht Breskens te syn, dat op den 20^ste Mey, ’s nachts van ons geraeckt was, onder het Ongeluckich eylant, waerover wy seer verblyt waeren. Hebben hem verprayt (gepraaid), hebben ons toegeroepen, als dat Schipper Schaep met den Ondercoopman Bylevelt, met 2 jongens ende 6 matroosen in Japan gevangen waeren, op de breete van 39¹⁄₂ gr.. Alsoo wy niet terdege bescheyt conden hooren met toeroepen, syn ick met de prauw daer aen boort gestiert, om met een te sien, hoe het in ’t jacht al gestelt was met haer volck. Daer aen boort comende, vonden den Opperstuerman heel dick aen het water te syn, ende het meeste volck ongesont; soo is den Onderstierman met myn naer ons boort gevaeren, om volle rapport te doen van haer wedervaeren. Heeft gerapporteert als dat sy 18 dooden hadden gecregen, in ’t doen van de O. streeck; ende dat sy 500 mylen beoosten de O. cust van Japan geweest waeren. Dat sy in een haven van Japan geweest hadden, alwaer sy meenden te ververschen; maer alsoo haer schuyt met haer Schipper ende het voorgemelde volck der gevangen genomen waeren, waeren met het jacht doorgegaen. Sy hadden hier aen het Ongeluckich eylant geweest, om naer ons te vernemen, waeren daer daechts daeraen gecomen, soo wy ’s avonts daer van daen t’seyl gegaen waeren, alwaer sy veel orangie-appelen gecregen hadden voor eenige coopmanschap. Alsoo dit jacht swack van volck was, is onse Schipper met 3 cloeke maets daerop overgegaen; dreven die aftermiddach by malcanderen in stilte, somtyts een cleyn N. coeltie, de stroom die dreef ons om de S.O.. Saegen een hooge hoeck in ’t S.W.t.W. van ons, deden onse cours S.W. aen. Dien nacht een styve coelte uyt een N.W.; doen de eerste wacht uyt was, hadden wy aen de Noortster, de breete van 31 gr. 20 min.

f 10.

’s Morgens moy weder, de wint N.W., onse cours ten naestenby om de W.S.W., alsdoen lach de S.O. hoeck van Cikoko N. ¹⁄₂ W. 3¹⁄₂ myl van ons. Giste ’s middachts geseylt te hebben 8 mylen S.W. aen, waeren volgens dien, op de gegiste breete van 31 gr. 14¹⁄₂ min., ende op de lengte van 148 gr. 29 min., ende op de bevonden breete van 31 gr. 12 min. Doen lach de S.O. hoeck van Cikoko N.N.O. 5 mylen van ons, de W. hoeck van een groote inbocht, lach N.t.W. ¹⁄₂ N. 3¹⁄₂ myl van ons; hadden doen een laech eylant, synde omtrent 2 mylen lang, S.S.W. ¹⁄₂ W. 7 mylen van ons. Setten de prauw uyt, al waermee den Commandeur naer ’t jacht Breskens is gevaeren, ende heeft de raet aldaer vergaedert, omdat den Opperstuerman van d^o. jacht niet aen ons boort conde comen, ende is alsdoen geresolveert, als dat Schipper Pieter[36] op d^o. jacht tot Tayouan met den Ondercoopman souden blyven. Dreven somtyts in stilte, somtyts een coeltie comende uyt een N.O. met slecht water; hadden hier gront op 60 vadem, wit santgront, half aftermiddach 55 vadem, gront als vooren; lieten het W.waert voort staen, alsoo de cust hier meest O. ende W. streckte. ’s Avonts lach de S. hoeck van Cikoko W. ¹⁄₂ S. 5 à 6 mylen van ons, van d^o. hoeck strecken 3 berchies af, al of ’t eylanties waeren, waerdoor seer kenbaer is; saegen oock in ’t W.S.W. een heel hoog Brandent eylant 11 à 12 mylen van ons, saegen oock het groote eylant Tanaxima, in ’t S.W.t.S. van ons 8 à 10 mylen; het laege eylant lach in ’t S.t.W. ¹⁄₂ W. 4 mylen van ons, saegen noch heel hooch lant in S.S.W. 15 à 16 mylen van ons; was doen diep 50 vadem, santgront, lieten het W.t.S. aengaen met een cleyn coeltie uyt een N.O. Hebben onse compassen op 4 gr. N.Oostering geleyt. Dese doorganck tusschen Tanaxima ende Cikoko, is by den raet ende den Commandeur, de naem gegeven van de straet Diemen. ’s Nachts de eerste wacht uyt synde, worpen gront op 48 vadem, voorts die heele wacht geen gront.

g 11.

’s Morgens was de wint O. met topseyls coelte, giste ’s middachts geseylt te hebben W.t.S. 15 mylen, waeren volgens dien, op de breete van 31 gr., ende op de lengte van 147 gr. 49 min., ende op de bevonden breete van 31 gr.. Alsdoen lach het Brandent eylant S.S.O. 4 mylen van ons, saegen noch een hooch geheuvelt eylant, in ’t S.O.t.S. 6 mylen van ons; noch een eylant dat oock heel hooch was, S. ¹⁄₂ W. 7 à 8 mylen van ons; ende noch een eylant in ’t S.W.t.W. 3 mylen. Een heel hooge gehackelde berch, staende op de S. cust van Cikoko, lach O.N.O. 3 mylen van ons; hadden doen oock de hoeck van Sadsuma N. ¹⁄₂ W. 8 à 9 mylen van ons, saegen noch lant tot in ’t O. ¹⁄₂ S. van ons. Deden onse cours W.t.N. aen, omtrent half naermiddach saegen in ’t W. Oengy, ende corts daernaer Sackacka in ’t W.t.S. van ons, ende doet hem op gelyck het eylant Meaxuma. ’s Avonts met sons-onderganck lach het Brandent eylant S.O. 8 mylen, ende de hoeck van Sadsuma N.O.t.O. 10 mylen van ons, ende het eylant Sackacka W.S.W. 8 mylen, ende het eylant Oengy W.N.W. ¹⁄₂ N. 7 mylen van ons; vervolchden onse cours W.t.N. ’s Nachts de wint N., 4 glaesen in de tweede wacht uyt synde, lach het eylant Sackacka S. ende het eylant Oengy N.t.O. ¹⁄₂ O. van ons; deden onse cours tusschen de twee eylanden door, W. aen.

a 12.

’s Morgens de wint N.N.W., deden onse cours by de wint W.waert over, alsdoen lach het eylant Sackacka O.S.O. 4 mylen van ons, ende het eylant Oengy N.O.t.N. 5 mylen. Giste ’s middachts geseylt te hebben W. 20 mylen, waeren volgens dien, op de breete van 31 gr., ende op de lengte van 145 gr. 46 min., ende op de bevonden breete van 30 gr. 47 min., soo dat de stroom hier om de S. liep; conden het eylant Sackacka, noch uyt de mars, in ’t O. 9 à 10 mylen van ons, sien, ende het eylant Oengy N.O.t.N. 12 à 13 mylen; doende onse cours W.S.W. aen. ’s Nachts tamelyck weder, de wint N.N.W. met cleyn topseyls coelte.

b 13.

’s Morgens was ’t moy weder met slecht water, de wint als vooren; hebben alsdoen een nieuw touw van ’t jacht Breskens overgecregen. Cregen omtrent 3 ueren naer de middach gront op 80 vadem, ende was swart wasich sant met schulpies vermengt. Giste ’s middachts geseylt te hebben W.S.W. 23 mylen, waeren volgens dien, op de breete van 30 gr. 12 m., ende op de lengte van 144 gr. 8 min., ende op de bevonden breete van 29 gr. 57 min., was alsdoen diep 75 vadem, gront als vooren; de wint N.N.O. ’s Avonts diep 64 vadem, bevonden noch al de stroom om de S. te loopen, de eerste wacht uyt synde, was diep 54 vadem, gront als vooren.

c 14.

’s Morgens met den dach diep 53 vadem, wasige gront, de wint N.N.O. met doorgaend topseyls coelte. Giste behouden te hebben S.W.t.W. 28 mylen, was alsdoen diep 50 vadem, gront als vooren; wy vervolchden onse cours W.S.W., de wint N.N.O. tot ’s avonts. Meenden de cust van China in ’t gesicht gecregen te hebben, maer saegen geen lant; hadden van ’s middachts geseylt S.W.t.W. 11 mylen, was doen diep 46 vadem, steckgront; doen er 4 glaesen in de eerste wacht uyt waeren, was het diep 38 vadem, wasige gront, deden doen onse cours S.W.; d^o. wacht uyt synde, diep 40 vadem, half in de tweede wacht diep 45 vadem, de wint doen N.O. met styve doorgaende coelte, bleven by de S.W. cours.

d 15.

’s Morgens met het lemieren (aanbreken) van den dach, bevonden de breete van 27 gr. 37 min. aen de Noortster, ende was alsdoen diep 40 vadem, steckgront, de wint N.O. Giste ’s middachts geseylt te hebben S.W. 38 mylen, waeren volgens dien, op de breete van 27 gr. 8 min., ende op de lengte van 140 gr. 20 min., ende de bevonden breete van 26 gr. 56 min., ende was doen 60 vadem diep; deden onse cours W.S.W. aen, om de ondiepte van de cust van China te crygen, om terdegen verseeckert te syn om over te steecken naer Formosa. ’s Aftermiddachts cregen wy de wint N., doen tot ’s avonts geseylt 10¹⁄₂ myl W.S.W., was doen diep 55 vadem, steckgront, noch 5 mylen W.S.W. geseylt, was doen diep 53 vadem, steckgront, de wint doen weder N.O. In de tweede wacht geseylt 1¹⁄₂ myl W., hadden doen de diepte van 46 vadem, steckgront, lieten het doen dryven, dreven W.t.N. heen, omtrent 1¹⁄₂ myl, was doen weder 50 vadem diep, steckgront.

e 16.

’s Morgens de wint O.N.O. met styve N. mousons coelte ende deysich weder, doen noch W. 3 mylen geseylt, was alsdoen diep 40 vadem, steckgront; nae het schaften van de vroe cost geseylt W. 7 mylen, was doen diep 38 vadem, steckgront. Giste ’s middachts door malcander geseylt te hebben W.t.S. 31 mylen, waeren volgens dien, op de breete van 26 gr. 32 min., ende op de lengte van 138 gr. 5 min.; deden doen onse cours S. aen, met een N.O. wint. Giste tot ’s avonts geseylt te hebben S. 11 mylen, was doen diep 40 vadem, steckgront, noch S. onse cours vervolcht 4 mylen, was noch 40 vadem; saegen doen een groot vuer op Formosa in ’t O.S.O. van ons, ’t welck wel 6 à 7 mylen van ons was. Smeten het by met een seyl, met de steven om de N.W., dreven W.t.S. 1 myl, bleef een diepte; voorts in de hondewacht gedreven W.t.S. 2¹⁄₂ myl, was doen diep 45 vadem, steckgront, in de dachwacht noch W.t.S. gedreven 1 myl, was doen diep 40 vadem, santgront.

f 17.

’s Morgens was ’t een heel styve N. mousons wint, met heel deysich weder ende hol water, de wint N.O., dreven noch S.W. 1¹⁄₂ myl, diep 40 vadem, wasige santgront. Saegen ’s morgens de berch van Tamsioy op Formosa in ’t O. van ons, maeckten seyl, stelden onse cours S. aen, 1¹⁄₂ myl. Ende alsoo wy saegen, dat het jacht Breskens niet volchde, hebben het bygesmeten ende hem ingewacht, doch alsoo wy hem saegen aencomen seylen, sloegen weder voor. Van cocx schaften tot ’s middachts geseylt, nae gissing S.t.O. 3 mylen, alsdoen hadden wy naer gissing door malcander behouden S.t.W. ¹⁄₄ W. 20 mylen, waeren volgens dien, op de breete van 25 gr. 14 min., ende op de lengte van 137 gr. 43 min., alsdoen lach de Leguaens hoeck S.O.t.O. 4 mylen van ons, soo dat ons de stroom styf om de S.S.W. geset had. Doen het jacht by ons was, deden wy onse cours S.W.t.S. aen, ende voorts langs de wal op de diepte van 20, 16, 18, 15, 14, 10, 13, 8, 7, 9, 10, 11, 12 vadem. ’s Avonts passeerden wy de hoeck van Bisselyo, ende in de eerste wacht passeerden wy het Visschers riff, liepen al treckende langs de wal; ende soo wy vernaemen dat de vloet ginck ende ons op de wal sette, gierden wat van de wal af, tot dat wy in de diepe kuyl van Wanckang quaemen, ende de diepte van 50 vadem bequaemen, wasige gront. Lieten het doen dryven, met de steven om de W., dreven S.W. heen, diepte temet af tot tegen den dach dat 65 vadem, wasige gront, diep was, ende worpen weder, cregen op d^o. diepte grof sant, singel ende craelties aen het loot op, waerdoor vermoeden omtrent de Pescadores eyl. te syn; hielen voor wint om, ende leyden het met de steven om de O.

g 18.

’s Morgens metten dach, saegen wy de Swarte clippen in ’t W. van ons 2 mylen, bleven soo lang liggen, tot dat het jacht con sien, dat wy seyl maeckten, alsoo het heel deysig weder was, ende was doen diep 70 vadem, grof santgront met crael vermengt. Doen wy het jacht terdege sien conden, stelden onse cours S.O. ¹⁄₂ S. aen, met een styve doorgaende N.O. wint, saegen omtrent 3 ueren voor de middach de ronduyt (redoute) van Wanckang in ’t O. van ons. Deden onse cours S. aen naer het Noorder rif van Tayouan, alwaer omtrent de middach quaemen, daarbij omloopende, op de dieptens van 8, 10, 7, 6, 5, 4¹⁄₄ vadem, comende wat naer de middach op de Noorder-ree; cregen de loots aen boort, ende syn beneffens het schip de Waterhont, die op de 17^de, d^o. uyt Japan hier te ree gecommen was, naer binnen geseylt. Quaemen binnen ten ancker op 10 vadem, waervoor wy niet genoech de goede Almachtige Godt connen looven ende dancken, dat Hy ons van dese gedaene peryckeleuse reys soo genaedelyck bewaert ende hier binnen Tayouan behouden heeft gebracht; Hem sy alleen eer, Amen. Wy vonden binnen liggen de fluyten de Oranienboom ende Meerman ende het jacht Lillo. Buyten op de Noorder-ree lach het schip de Swaen.

JOURNAEL VAN DE MAENT APRIL, IN ’T CORT BEREECKENT VOLGENS ONSE SEYLAGIE, BEGINNENDE 145 GR. 30 MIN. BEOOSTEN DE MERIDIAEN VAN TENERIFFA ENDE VAN DE BREETE VAN 0 GR. 54 MIN. BENOORDEN DE LINIA EQUINOCTIAEL, DOOR CORNELISZ JANSZ. COEN, OPPERSTIERMAN, ANNO 1643.

DA- GEN. DA- TUM. COURSEN. MY- LEN. GEGISTE BREETE. LENGTE. BEVON- DEN BREETE. MIS- WYSING. WINDEN. EENIGE BEVINDINGEN.

NA- MEN. GR. MIN. GR. MIN. GR. MIN. GR. MIN.

APRIL. N.Oos- tering.

c 4 „ „ 0 0 145 30 0 54 0 0 Suydelyck. Gaen ’s avonts t’seyl van voor Maleye.

d 5 N. ¹⁄₂ O. 4 ¹⁄₂ 1 12 145 33 ¹⁄₂ 0 0 0 0 Variabel. Ternaten 4 à 5 mylen S. ¹⁄₄ W. van ons.

e 6 N.t.W. 2 ¹⁄₂ 1 22 145 31 ¹⁄₂ 1 22 0 0 N.W.t.W. Ternaten 7 mylen S. van ons.

f 7 N.W. 4 1 33 145 20 ¹⁄₂ 1 34 4 0 Noordelyck. Ternaten S.t.O. ¹⁄₂ O. 10 mylen van ons, waeren 5 mylen buyten ’t lant.

g 8 N.O. 3 1 42 145 28 ¹⁄₂ 1 44 4 0 Variabel. De eyl. Tongy-Songy O. ¹⁄₂ N. 4 mylen van ons.

a 9 N.N.W. 1 1 48 145 27 ¹⁄₂ 1 48 4 0 Variabel. De eyl. Tongy-Songy O. ¹⁄₄ N. 4 mylen van ons.

b 10 O.t.N. 1 ¹⁄₂ 1 49 ¹⁄₂ 145 33 ¹⁄₂ 0 0 0 0 Noordelyck. De eyl. Tongy-Songy O.t.S. 3 mylen van ons.

c 11 N.N.O. 5 2 8 ¹⁄₂ 145 40 ¹⁄₂ 2 7 4 0 Noordelyck. Het N. eyndt van het eyl. Doy N.O. ¹⁄₂ N. 5 myl van ons.

d 12 O.t.N. 2 2 9 145 48 ¹⁄₂ 2 7 4 0 N.O.t.O. Het eyl. Doy 3 mylen van ons, op de streeck als vooren.

e 13 W.t.N ¹⁄₂ N. 4 2 11 ¹⁄₂ 145 33 2 12 4 0 Variabel. Het eyl. Tuancara O.N.O. 6 à 7 mylen van ons.

f 14 N.O.t.O. 5 2 23 145 50 2 22 4 0 Westelyck. Het eyl. Tuancara O.t.S. ¹⁄₄ S. 3 mylen van ons.

g 15 N.t.W. 7 2 49 145 44 2 49 4 0 O.t.N Hebben onse compassen op 4 gr. N. Oostering geleyt.

a 16 N.W.t.N. 14 3 36 145 13 4 6 0 0 Variabel. Het eylant Talao W.t.N. 9 mylen van ons.

b 17 N.N.O. ¹⁄₂ O. 10 4 41 145 31 ¹⁄₂ 5 13 0 0 Oostelyck. Bevonden styve stroom om de Noort.

c 18 Noorden. 12 6 1 145 31 ¹⁄₂ 0 0 4 14 Oostelyck. Doen getalyt ende gestaecht.

d 19 Oost. 16 6 1 146 35 ¹⁄₂ 6 30 0 0 Noordelyck. De stroom styf om de Noort loopende.

e 20 N.t.O. ¹⁄₂ O. 14 7 23 ¹⁄₂ 146 51 ¹⁄₂ 7 40 4 0 Oostelyck. De stroom styf om de Noort loopende.

f 21 Noorden. 15 8 40 146 51 ¹⁄₂ 0 0 0 0 O.t.N. Doen onse boodt ingeset.

g 22 N.t.W. 16 9 43 146 38 ¹⁄₂ 9 40 4 40 O.t.N. Saegen croos ende een lant vogel.

a 23 Noorden. 18 10 52 146 38 ¹⁄₂ 0 0 4 20 O.t.N. Topseyls coelte met een grauwe lucht.

b 24 Noorden. 18 12 4 146 38 ¹⁄₂ 12 8 4 39 O.t.N. Bevonden de stroom gedaen te hebben.

c 25 Noorden. 17 13 16 146 38 ¹⁄₂ 0 0 0 0 O.t.N. Gemeen topseyls coelte.

d 26 N. ¹⁄₂ O. 12 ¹⁄₂ 14 6 146 43 ¹⁄₂ 14 12 4 15 Variabel. De eyl. Spiritus Santa 38 à 40 mylen S.W.t.W. van ons.

e 27 N.O.t.O. 22 15 1 147 59 ¹⁄₂ 15 9 4 43 Variabel. Met styff topseyls coelte ende moy weder.

f 28 N.O. 22 16 11 149 3 ¹⁄₂ 16 16 0 0 S.O.t.S. Met gemeen topseyls coelte ende een heldere lucht.

g 29 N.O. 12 16 50 149 38 ¹⁄₂ 16 50 0 0 Variabel. Veel stilte.

a 30 N.O. 7 17 10 149 59 ¹⁄₂ 17 23 0 0 Variabel. Met styve doorgaende coelte.

MAY.

b 1 N.t.W. ¹⁄₂ W. 18 18 31 149 37 ¹⁄₂ 0 0 0 0 Oostelyck. Met topseyls coelte ende veel regen, saegen meeuwen.

c 2 N.N.O. 9 19 4 149 51 ¹⁄₂ 18 57 5 16 Variabel. Met stilte ende veel regen, saegen een swaluw vliegen.

d 3 N. ¹⁄₂ O. 5 19 17 149 54 ¹⁄₂ 19 17 0 0 Oostelyck. Met motregen, saegen meeuwen vliegen.

e 4 N. ¹⁄₂ W. 20 20 37 149 46 ¹⁄₂ 20 39 5 27 Oostelyck. Met topseyls coelte met holle deyninge uyt een N.O. en O.

f 5 N. ¹⁄₂ W. 20 21 59 149 38 ¹⁄₂ 22 0 5 15 O.t.N. Met topseyls coelte en hol water uyt een N.O.

g 6 N.t.O. ¹⁄₄ O. 18 23 10 149 57 ¹⁄₂ 23 10 5 15 O.t.S. Saegen een lantvogeltie ende veel meeuwen vliegen.

a 7 N.O. 19 24 4 150 56 ¹⁄₂ 24 6 4 50 S.O.t.O. Saegen veel troppen meeuwen vliegen, ende croos ende quallen dryven.

b 8 O.N.O 15 24 29 151 57 ¹⁄₂ 24 43 5 0 Suydelyck. Breskens eylant W. 6 mylen van ons.

c 9 O.t.S. 13 ¹⁄₂ 24 32 ¹⁄₂ 152 55 ¹⁄₂ 24 36 0 0 N.O. Saegen swarte meeuwen met scherpe staerten.

d 10 O.S.O. ¹⁄₂ S. 15 24 8 153 53 ¹⁄₂ 24 5 5 30 N.O.t.N. Saegen veel meeuwen vliegen.

e 11 Noorden. 14 25 1 153 53 ¹⁄₂ 0 0 5 45 O.t.N. Deyninge hol uyt een N.O. Saegen veel meeuwen.

f 12 N.O. 12 25 35 154 31 ¹⁄₂ 25 13 5 58 S.O.t.S. De deyninge uyt een O.S.O. Saegen veel meeuwen.

g 13 O.N.O. 30 25 59 156 34 ¹⁄₂ 25 58 6 31 Suydelyck. Met regen, hebben een swaluw om het schip sien vliegen.

a 14 O.t.N. 15 26 10 157 41 ¹⁄₂ 0 0 0 0 Variabel. Saegen veel meeuwen ende een cleyn lantvogeltie.

b 15 Noorden. 20 27 30 157 41 ¹⁄₂ 0 0 0 0 Variabel. Saegen veel meeuwen vliegen en veel steencroos dryven.

c 16 N.W. ¹⁄₂ W. 14 28 5 ¹⁄₂ 156 52 ¹⁄₂ 28 2 6 45 N.O.t.N. Slap topseyls coelte, holle deyninge uyt een O.N.O.

d 17 N.N.W. 16 29 1 156 24 ¹⁄₂ 29 3 6 41 N.O.t.O. Saegen veel meeuwen ende een witte peylstaert vliegen.

e 18 N.N.O. 28 30 46 157 13 ¹⁄₂ 30 54 6 23 O.S.O. Met topseyls coelte, saegen een groot bos croos dryven.

f 19 N.N.O. 30 32 45 158 7 ¹⁄₂ 0 0 0 0 Variabel. Een styve doorgaende coelte met regen, quaemen

N.O. 13 33 22 158 52 0 0 0 0 S.S.W. ten ancker onder het Ongeluckich eylant.

g 20 N.O.t.O. 6 33 35 159 16 33 34 0 0 Westelyck. Doen lach het Ongeluckich eyland S.W.t.W. vijf mylen van ons.

a 21 N. ¹⁄₂ O. 20 34 53 159 25 0 0 6 54 S.W. en W.S.W. Saegen de S.O. hoeck van Japan.

b 22 N.t.O. 9 ¹⁄₂ 35 30 159 34 35 30 7 0 Variabel. Doen lach de S.O. hoeck van Japan, anders genaemt Bosho S.W. ¹⁄₂ S. 5 mylen van ons.

S.W. ¹⁄₂ S. 5 35 14 ¹⁄₂ 159 18 0 0 7 0 Stillekens.

c 23 N.O. 10 35 58 160 8 36 0 7 49 S.t.O. S.O. O.S.O.

West. 4 36 0 159 48 36 0 0 0 S.O. De Sandtduynige hoeck doen W. 4 mylen van ons.

d 24 N.t.W. ¹⁄₆ N. 16 ¹⁄₂ 37 5 159 55 37 5 0 0 Suydelyck. Doen lach de Steyle witte hoeck van Gissima W. ¹⁄₂ S. 3 mylen van ons.

e 25 N.N.O. 9 37 38 160 12 37 38 0 0 Suydelyck. Waeren 4 mylen buyten de Oostcust van Japan.

f 26 S.O.t.S. 5 ¹⁄₂ 37 19 ¹⁄₂ 160 28 37 20 7 0 Variabel. Doen lach de Caep de Kennis W. ¹⁄₂ S. 7 mylen van ons.

g 27 N.W.t.N. 9 37 50 160 3 37 50 0 0 Suydelyck. Waeren 2 mylen buyten de Oostcust van Japan, diep 19 à 20 vadem.

a 28 Oost. 5 37 50 160 28 0 0 0 0 Variabel. Waeren 7 mylen buyten de Oostcust van Japan, diep 70 vadem.

b 29 N.W. 3 ³⁄₄ 38 1 160 14 0 0 0 0 Variabel. Waeren 4 mylen buyten de Oostcust van Japan.

c 30 Oost. 4 38 1 160 34 37 40 7 0 Variabel. Waeren 7 à 8 mylen van lant, diep 100 vadem, singelgrondt, bevonden stroom om de S.

d 31 Noorden. 5 ¹⁄₂ 38 2 160 34 38 0 0 0 S.Westelyck. Doen lach het eyl. Toy N.N.W. 8 mylen van ons.

JUNYUS.

e 1 Noorden. 6 38 24 160 34 0 0 0 0 Noordelyck. Als doen lach het eyland Toy N.W. ¹⁄₂ W. 2 à 3 mylen van ons, hadden doen de diepte van 80 vadem, wasige gront.

f 2 N.t.W ²⁄₃ W. 1 ¹⁄₂ 38 30 160 31 38 29 0 0 Suydelyck. Als doen lach het S. eynt van Toy W. 3 à 4 mylen van ons.

g 3 N.N.O. 16 39 28 161 2 0 0 0 0 Suydelyck. Als doen lach de Caep Goeré N.t.W. 4 myl van ons.

a 4 N.t.W. 14 40 23 160 48 0 0 0 0 Suydelyck. Giste de Noordelycke hoeck van Japan, als doen S.W.t.W. 4 mylen van ons, hadden de diepte van 75 vadem, santgront, dan conden door de mist geen lant sien.

b 5 N.N.O. 3 ¹⁄₂ 40 36 160 55 0 0 0 0 Variabel. Waeren als doen gront af, saegen veel seehonden ende drift.

c 6 O.t.N. ¹⁄₂ N. 8 40 45 161 34 0 0 0 0 Noordelyck. Als doen lach Caep de Goeré naar gissing S.W.t.S. ¹⁄₂ S. 17 mylen van ons, saegen veel seehonden ende drift.

d 7 N.N.O. 11 41 26 162 1 41 24 Als doen lach de S.O. hoeck van Eso, N. 9 à 10 mylen van ons, ende was een steyle hooge hoeck.

Noorden. 10 42 4 162 1 0 0 8 0 Westelyck.

e 8 N.O. ¹⁄₂ N. 5 42 19 ¹⁄₂ 162 18 0 0 7 52 Westelyck en Suydelyck. Als doen lach de S.O. hoeck van Eso S.W. ¹⁄₂ S. 5 mylen van ons, ende hadden de diepte van 58 vadem, wasige gront, waeren 3 myl buyten lant.

f 9 N.O.t.N. 12 42 44 162 30 0 0 0 0 Variabel. Als doen lach de S.O. hoeck van Eso S.W. ¹⁄₂ S. 12 mylen van ons, ende laegen geset voor een plaets genaempt Tacapsy, op de diepte van 15 vadem, singelgront.

g 10 O.S.O. 10 42 29 163 19 42 37 9 0 S.W.t.W. Doen was ’t diep 100 vadem, wasige gront.

a 11 Noorden. 9 43 13 163 19 43 10 9 7 Variabel. Waeren als doen 2¹⁄₂ myl van lant, op de diepte van 27 vadem, swarte santgront.

b 12 N.O.t.O. ¹⁄₄ O. 9 43 28 164 0 0 0 9 45 S.O.t.S. Quaemen alhier ten ancker op 23 vadem, santgront, het Barbaren eyl. lach N.O. ³⁄₄ N. 1 myl van ons ende Caep Manshooft W.t.N. 3 mijl.

c 13 „ „ „ „ „ „ S.S.O. Syn weder t’seyl gegaen.

d 14 O.t.S. 4 43 25 164 21 43 25 0 0 W.S.W. Als doen lach het Barbaren eyl. N.W.t.W. 4 myl van ons, ende de Hooge berch met de keep in ’t N.W.t.N. wel 20 mylen.

e 15 N.O. ¹⁄₂ O. 15 ¹⁄₂ 44 4 165 27 44 3 0 0 N.W. Als doen lach de Caep Canael in ’t W.t.S. 4 myl van ons, saegen in ’t N. de Boeren schuer.

f 16 N.O. ¹⁄₂ O. 11 44 30 ¹⁄₂ 166 14 0 0 0 0 S.t.W. Saegen veel lange ende corte steencroos dryven.

g 17 N.N.O. ¹⁄₂ O. 12 ¹⁄₂ 45 14 ¹⁄₂ 166 47 0 0 0 0 O.N.O. Waeren een myl van lant, hadden geen gront.

a 18 O.N.O. 11 45 31 ¹⁄₄ 167 45 0 0 0 0 S.W. Was een slappe coelte ende heel mistich.

b 19 O.N.O. 6 ¹⁄₂ 45 41 ¹⁄₄ 168 19 0 0 0 0 S.W. Saegen met een blinck lant in ’t W. ende W.N.W. ende in ’t N., ende stracx was ’t weder bedeckt van mist.

c 20 N.t.W. ¹⁄₃ W. 6 ¹⁄₂ 46 6 ¹⁄₄ 168 9 46 7 10 40 Variabel. Laegen ten ancker onder het Companys Lant.

d 21 „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ Variabel. S.W. Hebben water gehaelt ende hebben het lant om de N.O. besichticht.

e 22 „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ S.W. en S.S.W. Hebben water gehaelt ende hebben het lant om de S.S.W. besichticht ende een mijn ontdeckt.

f 23 „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ S.W. en S.S.W. Hebben water gehaelt ende mynerael, ende het lant in possessy genomen, ende het den naem gegeven van Companys Lant.

g 24 „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ S.W. Sette onse boot ende prauw in, ende gingen onder seyl, deden onse cours om de N.W.

a 25 N.W. 14 46 46 167 11 0 0 0 0 N.O. en N.N.O. Saegen veel lange steencroos dryven.

b 26 N.t.W. ¹⁄₃ W. 10 47 25 166 56 47 12 0 0 N.W. Saegen veel lange steencroos dryven.

c 27 Noorden. 9 47 48 166 56 0 0 0 0 N.W.t.N. Als doen lach de plaets, daer wy ten ancker gelegen hebben, onder ’t Companys lant, S.S.O. 1 gr. 56 min. Oostelycker, 28¹⁄₂ myl van ons, wenden het als doen om de West.

d 28 W.t.S. 12 47 39 165 49 0 0 0 0 O. en N.O. Met cleyne coelte ende heel donckere mist.

e 29 W.t.S. ¹⁄₂ S. 11 47 26 164 45 47 27 0 0 O.S.O. Met cleyne coelte, keeren wederom naer de S.

f 30 S. ²⁄₃ W. 20 46 8 164 30 45 54 10 50 O.S.O. Als doen lach C. de Trou O.t.S. ¹⁄₄ S. 15 myl van ons ende de Boeren schuer S.O. 15 à 16 mylen, saegen veel drift, vertrouwe die door een canael te comen.

JULYUS.

g 1 S.S.W. ¹⁄₃ W. 12 45 9 164 8 0 0 0 0 Variabel. Waeren voor het Canael Antony, saegen veel steencroos, wier, biese ende tackies van boomen dryven.

a 2 O.S.O. ¹⁄₂ S. 6 ¹⁄₂ 44 56 ³⁄₄ 164 41 0 0 0 0 Variabel. Als doen lach de Croonberch S.O. ¹⁄₂ S. 2¹⁄₂ myl van ons, saegen in ’t S. de Gehackelde berch.

b 3 W.S.W. 7 44 45 ³⁄₄ 164 4 44 43 0 0 Westelyck. Als doen lach de Gehackelde berch O.t.S. ¹⁄₂ S. 5 mylen van ons, deden onse cours Suyden aen.

c 4 S.t.O. 3 44 31 164 7 44 31 0 0 N.O. Quaemen ten ancker, als synde ²⁄₃ myl van lant, op 20 vadem, santgront; synde onder het N.O. eynt van Eso, 2 mylen bewesten het Canael Antony.

d 5 „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ Variabel. Hebben water gehaelt en gevischt, is de boot op strant gecomen.

e 6 „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ S.S.O. Onse boot vlot gecregen ende quaemen aen boord.

f 7 „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ S.S.O. Ondersoecken het canael ende visschen.

g 8 „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ Variabel. Hebben gevischt, ende groente gehaelt.

a 9 „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ Suydelyck. Syn om hout gevaren ende met de boot aen lant vernacht.

b 10 „ „ „ „ „ „ S.S.O. Quaemen met boot ende prauw weer aen boort.

c 11 N.N.W. ²⁄₃ W. 4 ¹⁄₂ 44 47 163 54 44 43 0 0 S.S.O. Doen hadden wy de Gehackelde berch O.t.S. ¹⁄₂ S. 10 mylen van ons.

d 12 Noorden. 1 44 47 163 54 44 45 0 0 S.O. Als doen lach de Hooge Tepelberch S.O.t.S. ¹⁄₃ S. van ons, waeren 3 à 3¹⁄₂ myl buyten lant.

e 13 W.N.W. ³⁄₄ N. 20 45 26 162 17 0 0 0 0 S.O. Cleyne coelte met een swaere mist.

f 14 W.t.N. 16 ¹⁄₄ 45 39 160 44 0 0 0 0 O.N.O. Was doen diep 50 vadem, saegen veel drift.

g 15 Noorden. 12 ³⁄₄ 46 30 160 44 0 0 0 0 O.S.O. en O.t.S. Waeren nu 4 mylen van lant, diep 23 vadem, steckgront; quaemen voor Tamary ten ancker op 10¹⁄₂ vadem.

N.O. 2 ¹⁄₂ 46 37 160 54 0 0 0 0 Suyden.

a 16 N.O. 1 46 40 160 58 0 0 0 0 S.O. Quaemen voor Tamary ten ancker op 9¹⁄₂ vadem steckgront.

b 17 „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ Variabel. Hebben in Tamary aen lant geweest.

c 18 „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ Variabel. Hebben weder aen lant geweest ende ons afscheyt genomen.

d 19 S.O.t.O. 5 46 29 161 22 46 27 0 0 S.S.W. Als doen lach de Steyle hoeck beoosten Tamary N.W. ¹⁄₂ N. 2¹⁄₂ myl van ons.

e 20 S.t.O. 6 ¹⁄₂ 46 1 ¹⁄₂ 161 29 0 0 0 0 Noordelyck. Als doen lach de Caep Aniwa O.S.O. 3 à 4 myl van ons.

f 21 S.S.O. 6 45 39 ¹⁄₂ 161 42 0 0 0 0 Variabel. Als doen lach de Caep Aniwa N.t.O. ²⁄₃ O. 4 myl van ons.

g 22 O.t.N. ¹⁄₄ N. 15 45 54 163 5 0 0 0 0 Variabel. Saegen veel seerobben swemmen ende veel drift.

a 23 N.W. ¹⁄₂ N. 11 46 28 162 25 0 0 0 0 Noordelyck. S.W. Met styve coelte met mistich regenich weder, als doen lach de Tonyns hoeck W.S.W. 1 myl van ons.

W.N.W. 5 46 36 161 57 0 0 0 0 S.W.t.S.

b 24 N. ²⁄₃ W. 15 47 27 162 14 7 40 0 0 Variabel. Hadden Hoochlant in ’t S.W.t.W. 5 myl van ons. Vernaemen dat ons een stroom om de N. geset had.

c 25 N.t.O. 11 ¹⁄₂ 48 25 162 27 0 0 0 0 Variabel. Hadden doen lant in ’t N.O. 10 mijl van ons.

d 26 N.N.O. 6 ¹⁄₂ 48 49 162 42 8 56 0 0 Variabel. Hadden doen een Hooge vlacke berch 3¹⁄₂ myl van ons; quaemen hier ten ancker op 18 vadem 1¹⁄₂ myl van lant. Als doen lach Caep Patientie S.O.t.O. 4 mylen van ons ende het Robben eyl. S.S.O. op d^o. veerheyt.

O.t.S. 3 ¹⁄₂ 48 53 ¹⁄₂ 163 1 8 54 0 0 Suydelyck.

„ „ „ „ „ „ „ „ „ „ Variabel. Hebben het lant gevisiteert ende volck gevonden.

e 27 Suyden. 7 48 26 163 1 0 0 7 30 Oostelyck. Was doen diep 37 vadem, steckgront.

f 28 N.O.t.N. 2 ¹⁄₂ 48 33 ¹⁄₂ 163 8 0 0 0 0 Oostelyck. Als doen lach het Robben eyl. N.O. 1 mijl van ons ende het was 16 vadem diep, singelgront.

g 29 W.t.N. 1 48 34 ¹⁄₂ 163 3 0 0 0 0 O.S.O. Als doen lach het Robben eyl. O.N.O. 1¹⁄₂ myl van ons, laegen doen geanckert op 25 vadem.

a 30 S.W.t.W. 1 ¹⁄₂ 48 28 ¹⁄₂ 162 53 0 0 0 0 Variabel. Als doen lach het Robben eyl. N.O. ²⁄₃ O. naer gissing van ons 2 à 3 mylen, conden het niet sien door mist.

b 31 O.S.O. ²⁄₃ S. 2 ¹⁄₂ 48 11 ¹⁄₂ 163 50 0 0 0 0 O.S.O en S.O. Als doen lach het Robben eyl. meest in ’t Noort van ons, naer gissing omtrent 3 mylen, maer conden d^o. eyl. niet sien, het was 37 vadem diep, steckgront.

AUGUSTUS.

c 1 O.S.O. 8 48 15 ¹⁄₂ 163 50 0 0 0 0 Noordelyck. Variabel. Als doen lach het Robben eyl. N.W. ende omtrent 9 mylen van ons, ende was doen diep 72 vadem, steckgront.

d 2 O.t.S. 6 ¹⁄₂ 48 6 ¹⁄₂ 164 28 0 0 0 0 Noordelyck. Variabel. Met styff topseyl ende variabel weder.

e 3 O.t.N. 3 48 8 ¹⁄₂ 164 43 0 0 8 15 Noordelyck. Variabel. Met styve coelte ende heel mistich weder, saegen veel gevogelte.

f 4 S.O. 22 47 6 ¹⁄₂ 166 15 46 40 8 15 N.N.O. Met styve wint, saegen veel drift, bevonden dat de stroom ons styf om de Suyt geset hadde.

g 5 S.O.t.O. 21 45 53 167 57 45 43 8 15 N.N.O. Als doen lach Caep de Vries S.W. 4 mylen van ons.

a 6 S.W. ¹⁄₂ S. 17 44 50 ¹⁄₂ 166 56 44 43 0 0 N.W.t.N. Als doen lach Caep de Vries N.O.t.N. 13 à 14 mylen, waeren 4 mylen buyten het Staetenlant.

b 7 West. 13 44 43 165 43 0 0 0 0 S.t.W. Waeren dicht onder de Gehackelde berch ¹⁄₂ myl van lant, op de diepte van 15 vadem, vuyle gront.

c 8 S.t.W. 6 44 19 165 36 0 0 0 0 Variabel. Met topseyls coelte ende een dichte mist.

d 9 Oost. 12 44 19 166 43 0 0 0 0 S.S.O. Met topseyls coelte ende heel mistich weder.

e 10 S.W.t.W. 19 ¹⁄₂ 43 36 165 14 0 0 10 0 S.O. Als doen lach Caep de Canael Antony mede 5 mylen van ons, ende was 66 vadem, singelgront.

f 11 Oost. 1 43 36 165 20 0 0 0 0 S.O. Met topseyls coelte en mistich motrich weder.

g 12 N.W.t.N. 3 43 46 165 11 0 0 0 0 Noordelyck. Als doen lach het W. eynt van ’t Walvisch eylant N.t.W. ¹⁄₂ N. 2 à 3 mylen van ons, quamen ten ancker in de Gebroocke eyl. van Tamary, op 21 vadem.

W.t.S. 5 43 42 164 44 0 0 0 0 N.N.O.

a 13 „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ Noordelyck. Met styve coelte, laegen ten ancker, gingen naer middach t’seyl.

b 14 S.W. ²⁄₃ S. 9 ¹⁄₂ 43 9 164 18 43 8 0 0 Variabel. Als doen lach Caep de Manshooft N.t.W. 2 mylen van ons.

c 15 W. ¹⁄₂ S. 7 43 5 ¹⁄₂ 163 40 0 0 0 0 Noordelyck. Als doen lach de Steyle W. hoeck van van der Lyns eylant W. ¹⁄₂ S. 1 myl van ons.

d 16 N.N.W. ¹⁄₂ W. 4 43 19 ¹⁄₂ 163 30 0 0 0 0 Suydelyck. Quaemen voor de bay Goede Hoop, voor het dorp Ackys ten ancker, op 5¹⁄₂ vadem, een musquetschoot van lant.

Van den 16den Augustus tot den 1sten September ten anker in de Baai de Goede Hoop.

SEPTEMBER.

g 2 Suyden. 4 42 52 163 30 42 52 0 0 Oostelyck. Caep Santanel N.t.W. 4 mylen van ons.

a 3 S.t.W. 11 42 9 163 18 0 0 0 0 Variabel. Met topseyls coelte, saegen veel meeuwen vliegen.

b 4 S. ¹⁄₂ O. 16 41 5 ¹⁄₂ 163 26 41 3 9 45 W.S.W. Met een labber coelte.

c 5 S.W. ¹⁄₃ W. 15 40 24 162 27 40 24 0 0 S.O. Met een topseyls coelte.

d 6 Suyden. 8 39 52 162 27 39 54 0 0 Noordelyck. Met cleyn topseyls coelte.

e 7 S.O.t.S. 5 39 37 162 42 0 0 10 50 Variabel. ’s Ochtens onse compassen op 8 gr. N. Oostering geleyt.

f 8 S.t.O. ¹⁄₂ O. 8 39 6 162 54 39 29 0 0 S.W. Met cleyne coelte.

g 9 S.W. ²⁄₃ W. 15 38 53 162 2 0 0 0 0 Variabel. Als doen lach de Tafelberch W.t.N. 9 mylen van ons.

a 10 S.S.W. ¹⁄₂ W. 19 37 46 161 6 37 38 7 30 N.W. Met topseyls coelte, 10 mylen buyten de Oostcust van Japan.

b 11 O.t.N. 8 37 44 161 44 37 51 0 0 Suydelyck. Met sleyckende coelte.

c 12 O.N.O. 12 38 9 162 39 38 29 0 0 Variabel. Saegen een stuck hout dryven ende veel gevogelte vliegen.

d 13 O.t.S. 12 38 20 163 37 38 40 0 0 W.S.W. Bevonden als voren harde stroom om de Noort.

e 14 S.S.O. 20 37 26 164 16 37 16 7 15 N.W.t.N. Hebben 2 cleyne landvogelties gevangen.

f 15 O.t.N. 17 37 29 165 38 37 24 7 38 N.N.W. Saegen een stuck hout ende steencroos dryven.

g 16 O.t.S. 16 37 12 166 54 37 17 0 0 N.N.O. Saegen een schildpad dryven ende veel meeuwen vliegen.

a 17 N.O.t.O. 16 37 53 168 2 0 0 0 0 S.S.O. ’s Ochtens onse compassen op 10 gr. N. Oostering geleyt.

b 18 Oost. 38 37 53 171 15 0 0 0 0 W.N.W. Saegen een stuck hout dryven ende veel meeuwen vliegen.

c 19 O.t.S. 17 37 47 172 38 0 0 11 45 Variabel. Hebben onse compassen op een streeck N. Oostering geleyt.

d 20 O.t.N. 28 38 9 174 58 37 56 0 0 Suyden. Met styve doorgaende coelte, saegen veel meeuwen vliegen.

e 21 O. ¹⁄₃ S. 34 37 47 177 50 37 46 0 0 West. Variabel. Met styve doorgaende wint.

f 22 O. ¹⁄₃ N. 20 37 51 179 31 37 48 13 30 S.O. Cleyne topseyls coelte.

g 23 O.t.S. 20 37 32 181 12 37 31 0 0 S.S.W. Saegen eenige puystebyters vliegen.

a 24 S.O. ¹⁄₂ O. 4 ¹⁄₂ 37 20 181 29 37 19 14 50 S.S.W. Met cleyn topseyls coelte.

b 25 O.S.O. 25 36 41 183 24 36 44 14 8 S.S.W. Met topseyls coelte.

c 26 O.S.O. 25 36 6 185 18 36 5 15 20 S.S.W. Saegen eenige meeuwen vliegen.

d 27 O. ¹⁄₂ N. 21 36 13 186 59 36 10 0 0 S.S.W. Saegen veel meeuwen en een witte pylstaert.

e 28 N.O. ¹⁄₂ N. 14 36 53 ¹⁄₂ 187 43 36 53 0 0 Variabel. Saegen veel troppen meeuwen.

f 29 O.N.O. 35 37 47 190 27 37 37 0 0 S.W. Met styve doorgaende wint.

g 30 O. ¹⁄₂ S. 46 37 19 194 17 37 21 0 0 West. Met heel styve doorgaende wint.

OCTOBER.

a 1 O. ¹⁄₂ S. 48 37 2 198 17 36 56 0 0 N.W. Met styve doorgaende wint.

Oost. 4 36 56 198 37 0 0 0 0 N.N.W. Keeren wederom naer de Oostcust van Japan, waeren 460 mylen beoosten Japan.

b 2 S.W. 10 36 28 198 2 0 0 0 0 Variabel. Saegen een leeuwrick by ’t schip vliegen.

c 3 W.t.S. 19 36 13 196 29 0 0 0 0 Oostelyck. Met topseyls coelte ende hol waeter uyt een N.O.

d 4 W.S.W. 24 35 36 194 39 35 30 0 0 Veranderlijck. Met ongestaedich weder ende wint.

e 5 S.t.W. 18 34 20 194 22 34 0 0 0 Variabel. Bevonden harde stroom om de Suyt te gaen.

f 6 W.S.W. 17 33 34 193 7 0 0 0 0 Noorden. Met harde coelte, sloegen andere seylen aen.

g 7 N.W. ¹⁄₂ W. 17 34 17 192 4 33 56 0 0 O.N.O. Met styve stroom om de Suyt.

a 8 N.W. 38 35 43 189 54 0 0 0 0 O.S.O. Met doorgaende wint.

b 9 N.W.t.W. ¹⁄₃ W. 28 36 39 187 54 36 42 17 0 Variabel. Hebben een puystebyter gevangen, waeren naer gissing 331 myl buyten de Oostcust van Japan.

c 10 N.W. ²⁄₃ W. 16 37 21 186 51 37 21 15 30 S.W. Met cleyn topseyls coelte, somtyts regen.

d 11 West. 17 37 21 185 26 0 0 0 0 Variabel. Saegen veel deferente meeuwen.

e 12 S.W. 38 35 34 183 13 35 42 18 15 N.O. en O.N.O. Styve coelte met mot regen, by daech claer gesicht.

f 13 W. ¹⁄₂ S. 21 35 34 181 33 35 30 0 0 Variabel. Met topseyls coelte met hol water uyt een N.W.

g 14 W.S.W. 12 35 12 180 40 0 0 0 0 Variabel. Met ongestaedich weder ende wint.

a 15 W.t.N. ¹⁄₂ N. 11 35 25 179 48 35 19 0 0 Variabel. Vingen een strantloopertje ende saegen een swaluw ende veel swarte graeuwe meeuwen, waeren naer gissing 235 myl beoosten de Oostcust van Japan.

b 16 W.t.N. 26 35 39 177 45 0 0 0 0 Oostelyck. Variabel. Heel ongestaedich weder van regen ende wint, hebben onse seylen verlooren.

c 17 West. 38 35 39 174 37 0 0 0 0 N.O. Met storm, sloegen andere seylen aen.

d 18 W.t.N. 30 36 2 172 14 35 42 0 0 N.O.t.N. Met styve coelte, de stroom styf om de Suyt gaende, hebben een andere roerpen in ’t roer gestoocken.

e 19 W.t.N. 12 35 51 171 8 35 38 11 20 S.O. Saegen een witte pylstaert en een swaluw vliegen ende veel steencroos dryven ende een monstreuse visch swemmen, waeren 121 mylen buyten de Oostcust van Japan.

f 20 W.S.W. 8 35 26 170 32 34 38 11 25 Noordelyck. Met stilte, bevonden styve stroom om de Suyt.

g 21 N.W.t.W. 18 35 18 169 19 0 0 0 0 S.S.W. Variabel. Was ongestaedich motrich weder, met styve wint.

a 22 N.N.W. 6 35 40 169 8 36 1 10 5 W.N.W. Saegen 2 witte pylstaerten vliegen ende steencroos dryven, bevonden harde stroom om de N. te gaen, waeren als doen 108 mylen buyten de Oostcust van Japan.

b 23 N.W.t.N. 14 36 48 168 29 36 56 0 0 W.N.W. Hebben een sperwer gevangen en een tortelduyf gesien, waeren naer gissinge 100 mylen buyten de Oostcust van Japan.

c 24 W. ¹⁄₂ S. 22 36 47 166 40 0 0 0 0 N.N.O. N. en N.O. Saegen een stuck hout dryven ende veel croos, hadden reegen.

d 25 W.S.W. 35 35 53 163 58 35 41 0 0 Noordelyck. Met een styve coelte.

e 26 W.t.N. 26 36 1 161 54 36 8 7 22 Noordelyck. Variabel. Waeren nu 12 mylen buyten de O.cust van Japan, conden de cust pas sien, hadden de cust 8 myl eer als gegist hadden.

f 27 W.S.W. 15 35 45 160 45 0 0 0 0 Noordelyck. Als doen lach de Santduynige hoeck N.O.t.N. 4 mylen van ons, als doen diep 13 vadem, santgront.

g 28 S.t.W. ¹⁄₂ W. 28 ¹⁄₂ 33 56 ¹⁄₂ 160 25 33 58 0 0 N.O.t.N. Als doen lach het Prinse eyl. W. 6 myl van ons, ende Barnevelt eyl. W.N.W. 6 mylen.

a 29 S.t.W. 9 ¹⁄₂ 33 21 159 56 33 18 6 12 N.N.O. Quaemen onder het Ongeluckich eyl. ten ancker.

b 30 „ „ „ „ „ „ N.O. en N.N.O. Hebben het Ongeluckich eyl. gevisiteerd.

c 31 S.W.t.S. 16 32 25 159 14 32 27 0 0 N.O. Als doen lach het Ongeluckich eyl. N.O.t.N. 16 mylen ende het Suyder eyl. O. 9 mylen van ons.

NOVEMBER.

d 1 W.t.S. ¹⁄₃ S. 23 32 9 157 40 31 58 6 30 Noordelyck. Met cleyn topseyls coelte, saegen eenich croos dryven.

e 2 N.W. ¹⁄₂ W. 15 32 35 ¹⁄₂ 156 46 32 35 0 0 Variabel. Ongestaedich weder van regen ende wint.

f 3 W.S.W. ¹⁄₂ S. 30 31 38 ¹⁄₂ 154 41 31 23 0 0 N.N.O. Met styve doorgaende wint, saegen een duycker, bevonden styve stroom om de Suyt.

g 4 W. ¹⁄₂ S. 38 31 8 151 43 0 0 0 0 O.N.O. Met styve ongestaedige wint ende weder.

a 5 W.t.N. 27 31 29 149 40 0 0 0 0 Oostelyck. Met styve wint ende ongestaedich weder.

Noorden. 1 31 33 149 40 31 33 Westelyck. Waeren nu naer gissinge 32¹⁄₂ myl bewesten het Ongeluckich eyl., segge W.t.S. van d^o. eyl., soodat volgens dien de S.O. hoeck van Cikoko leyt op dese geseylde lengte ende breete.

b 6 West. 13 31 33 148 39 0 0 0 0

c 7 N.t.W. 5 31 53 149 35 31 52 0 0 Westelyck. Hadden dit etmael vehemente stroom vernomen.

d 8 W.N.W. 2 31 55 149 27 0 0 0 0 Variabel. Wint ende weder, vernaemen aen de peyling van ’t lant styve stroom.

e 9 S.W.t.W. 8 31 37 ¹⁄₂ 148 56 0 0 0 0 Variabel. Bevonden harde stroom, als doen lach de S.O. hoeck van Cikoko W.t.S. ¹⁄₂ S. 4 mylen van ons, als doen is het jacht Breskens by ons gecomen.

f 10 S.W. 8 31 14 ¹⁄₂ 148 29 31 12 4 15 Variabel. Als doen lach de S.O. hoeck van Cikoko N.N.O. 6 mylen van ons.

g 11 W.t.S. 15 31 0 147 49 31 0 0 0 Variabel. Als doen lach het Brandent eyl. S.S.O. 4 mylen van ons.

a 12 West. 20 31 0 145 46 30 47 0 0 Noordelyck. Als doen lach het eyl. Cikoko 9 à 10 mylen O. van ons.

b 13 W.S.W. 23 30 12 144 8 29 57 0 0 N.N.W. Met cleyn topseyls coelte, was doen diep 75 vadem, wasige gront.

c 14 S.W.t.W. 28 28 55 142 21 0 0 0 0 N.N.O. Was als doen diep 50 vadem, hadden styve coelte.

d 15 S.W. 38 27 8 140 20 26 56 0 0 N.N.O. Met styve wint, was als doen diep 60 vadem.

e 16 W.t.S. 31 26 32 138 5 0 0 0 0 N.O. Was nu volgens de Companys caert 15 mylen met myn besteck op de cust van China.

f 17 S.t.W. ¹⁄₄ W. 20 25 14 137 43 25 0 0 0 Noordelyck. Als doen lach de Leguaens hoeck S.O.t.O. 4 mylen van ons, vernaemen harde stroom om de Suyt.

g 18 S.t.W. 31 22 58 137 16 2 57 0 0 Noordelyck. Binnen Tayoúan te ree op 10 vadem.

Aan het einde van iedere maand, wordt in het Handschrift van het Journaal mede gevonden, de landverkenningen, die men gedurende den loop van die maand heeft kunnen opnemen; eenige er van zijn opgenomen, in het werk van Nicolaes Witsen, Noord- en Oost-Tartaryen, 1^e deel, bl. 152.