BIJ DEN UITGEVER DEZES ZIJN MEDE TE BEKOMEN DE NAVOLGENDE WERKEN UITGEGEVEN VAN WEGE HET KON. INSTITUUT VOOR NEDERL. INDIË.

Bijdragen tot de Taal-, Land- en Volkenkunde van Nederlandsch Indië, 1^e Serie, 4 deelen, 1853-1856. 8^o. ƒ 18.—

Nieuwe volgreeks, 1^e deel, 1856, 1^e en 2^e stuk. 8^o. „ 2.60

Muller (S.), Reizen en onderzoekingen in den Indischen Archipel, gedaan op last der Nederlandsche Indische regering, tusschen de jaren 1828 en 1836. 2 deelen gr. 8^o. met 4 kaarten en 5 platen. „ 9.80

Schwaner (C. A. L. M.), Borneo. Beschrijving van het stroomgebied van den Barito, en Reizen langs eenige voorname rivieren van het Zuid-Oostelijk gedeelte van dat land, op last van het Gouvernement van Nederl.-Indië gedaan in de jaren 1843-1847. 2 deelen met 14 gekl. pl. Zeer gr. 8^o. „ 12.50

Croockewit (J. H.), Banka, Malakka en Billiton; verslagen aan het bestuur van Nederl.-Indië gedaan in de jaren 1849 en 1850. 8^o. (1.50) „ —.90

Kitab-Toehpah, Javaansch-Mahommedaansch Wetboek, uitgegeven door S. Keyzer. 1853. 8^o. „ 3.20

van der Hart (C.), Reize rondom het eiland Celebes en naar eenige der Moluksche eilanden, gedaan in den jare 1850, door Z. M. schepen van oorlog Argo en Bromo. 1854. 8^o. „ 3.90

Het Boek Adji-Saka. Oude fabelachtige geschiedenis van Java. Uit de poëzie in Javaansch proza overgebragt door C. F. Winter, Sr. Met een uitvoerig Bijvoegsel tot het Woordenboek der Javaansche taal, van Gericke en Roorda. 1857. 8^o. „ 5.70

WIJDERS:

Duizend en eene Nacht.—Arabische vertellingen. Naar de Nederduitsche vertaling in het Javaansch vertaald door C. F. Winter Sr., uitgegeven door T. Roorda. 1847-1849. 2 deelen. 8^o. (21.—) „ 11.—

Het Boek Radja Pirangon of de geschiedenis van Nabi Moesa. Eene Javaansche legende, uitgegeven door T. Roorda. 1844. 8^o. (3.25) „ 1.40

Bij denzelfden is mede voorhanden:

Eene ZEER RIJKE VERZAMELING van BOEKEN, PLAATWERKEN en KAARTEN over de Nederlandsche Bezittingen, zoo vroegere als tegenwoordige in Azië, Afrika en Amerika, waarvan de Catalogus van 1430 Nummers op franco aanvrage te bekomen is.

Gouverneur Generaal.

Directeur Generaal.

Raad van Indie.

Buitengewoon Raad van Indie.

idem.

Schipper-Commandeur.

Grote kaart: Kleur (770 kB) of Zwart-wit (287 kB)

Opmerkingen van de bewerker:

Afhankelijk van de gebruikte software en instellingen kan het voorkomen dat niet alle gebruikte tekens en symbolen correct worden weergegeven.

De tekst bestaat uit door verschillende mensen in verschillende tijden geschreven delen, en deze verschillen komen onder andere tot uitdrukking in inconsistenties in spelling, woordafbrekingen, stijl, transcripties, het gebruik van accenten en opmaak. Deze inconsistenties zijn zo veel mogelijk bewaard in deze e-tekst. Alle in de tekst aangebrachte veranderingen worden hieronder genoemd; deze betreffen vooral klaarblijkelijke zetfouten.

Inconsistenties en spellingsvarianten in de tekst voor zover deze belangrijke begrippen, geografische of eigennamen, of Aino of Japanse woorden betreffen: Geografische namen: Amboina / Amboyna; America / Amerika / Ameryca; Aniwa-Tamary / Aniwa Tamary; Cambalu / Cambalú; Castricum / Kastricum; Cirarca / Cyrarca; Compagnie-land / Compagnieland / Compagnyslant / Companyslant; Croonberch / Croonbergh; Cruishoek / Cruyshoek / Cruyshoeck / Kruishoek; Gebroocke / Gebroocken Eiland; Hakotade / Hakotadi; India / Indie / Indië; Iterup / Iturup / Iturop / Jetorop; Jakejama / Jakojama; Japander / Japaner / Japanner; Japanderen / Jappanderen / Japanders / Japanners; Javaansche / Javaensche; Jedzo / Yedzo / Jeso / Jesso / Sesso; Jesan / Jezan; Kamschatka / Kamtschatka; Kamtchadalen / Kamtschadalen; Komagatake / Komagataki; Kombu / Kombù; Leiden / Leyden; Maetsuycker / Maetsuyker; Malabriga / Malabrigo / Malabrygo; Maleya / Maleye / Maleyen; Manilha / Manilhae; Manko / Mankô; Mantschou / Mantschu; Masirika / Mosirika; Matsimay / Matsmay / Matsumay / Matsmai / Matsmaë / Matsumaë; Mijake / Mijako; Mineraelberch / Mineraelbergh; Molucca / Molucco; Moratay / Morotay; kaap Mulloffsky / Muloffsky; Nabo / Nambo / Nambu; Nederland / Nederlant; Nipon / Nippon; Ochots / Ochotsk / Ockots; Ongeluckich / Ongeluckigh eiland; Oost- wilden / Oostwilden; Rakkosima / Rakosima; Rookhoeck / Rookhoek; Sachalin / Saghalin / Saghalin / Saghalien; Sana / Sjana; cabo Spiritus Santo / caep Spiritus Santa; Sandtduynige / Santduynige hoeck; Sendai / Sendaï; Seniavin / Seniawin; Sibots / Sibotsi / Sirots; Siwokubi / Siwokuwi; Staetenlant / Statenlant / Staten-lant; Tacaptie / Tocaptie; Tadeisi / Tadeïsi; Taefelberch / Tafelberch; Takatsuga / Takatsuka; Tarnaten / Ternaten / Ternate; Tartaria / Tartarie / Tartarien / Tartarye / Tartariën / Tartaryen; Tato mosiri / Toto-mosiri / Toto mosiri; Tayouan / Tayoúan; Teneriffa / Teneriffe; Tokitaë / Tokitaï; Tsugar / Tsungar / Tsuyar / T’sungaar; West-Indien / West- Indiën; Westhoeck / Westhoek; Zuidland / Zuydland / Zuytland; Zuyd-zee / Zuydtzee / Zuydzee / Zuytzee. Persoonsnamen: Anthonio / Antonio van Diemen; Byleveld / Bylevelt; Decain. / Decais. (afkorting voor Jospeh Decaisne); Engelbert / Engelberth Kaempfer; Franchois / Franchoys Jacobsen; Fukutsi Gensok / Kensok; Hendrick / Hendrik Schaep; Hendrick / Henrick / Henricq Brouwer; Maerten / Marten / Maarten Gerritsz. / Gerritz(.) / Gerritsen (de) Vries / Fries / Uries; Mathys / Matthys Quast; Nicolaas / Nicolaes Witsen; Pittavin / Pittavyn; Mamia Rinso / Rinsô / Rinzo; Sakusajemon / Saku Sajemon; Roelof Sieversz. / Sievertsz. / Siversz.; Fajasi Sifei / Sivei. Dieren en planten: Enydris / Enydrys marina; Hokjok / Hokjuk; Irigo / Iriko; Jatsme-unagi / Jats’me-unagi; Otaria / Ottaria; Sithukari / Situkari; Taneibe / Tanneibe. Diversen: Tacoy / Takoy (vriend). De volgende woorden zijn zo verschillend dat geen sprake is van inconsistenties en dat niet duidelijk is wat het juiste woord is: Bussanobori / Fussanobori (Croonbergh); Eroen / Groen (Z.O. hoek van Jezo); Coutsiaer / Goutsiaer / Goutsioer. De transcriptie van de volgende woorden is verwarrend, hoewel het om duidelijk verschillende dieren gaat: Hankatsjui / Hankkatsjui (resp. mossel en libel); Jeppirika / Jeppirka (resp. papegaaiduiker en kraai).

Waar mogelijk zijn onduidelijkheden geverifiëerd met andere bronnen.

De kaart aan het einde van het boek is te klein om alle details weer te geven; hyperlinks in de kantlijn openen grotere kaarten. De meest storende vlekken, scheuren, verkleuringen en vouwen zijn uit de kaart verwijderd; de gekleurde vlakken zijn benaderingen van het origineel, omdat door de vlekken en verkleuringen de exacte grenzen van deze vlakken in het originele werk niet altijd duidelijk zichtbaar waren.

Inhoudelijke opmerkingen: Pag. 49, dag f 14: windrichting O. ¹⁄₂ W. lijkt onwaarschijnlijk. Pag. 120, dag d 12: Eso S.O.t.S. ¹⁄₃ S. zou ook ¹⁄₈ S. kunnen zijn (onduidelijk in origineel). Pag. 204, dag d 1: windrichting W.O.W.; mogelijk zetfout voor W.N.W. Pag. 295, voetnoot [63]: het aangehaalde werk gebruikt de naam Komaga-Daki in plaats van Saddle. Pag. 302, voetnoot [71]: Artikel 4. l. mogelijk zetfout voor Artikel 4. 1. Pag. 310, voetnoot [90]: titel van de Nederlandse uitgave: Mijne lotgevallen in mijne gevangenschap bij de Japanners in 1812 en 1813. (Let op andere jaartallen). Pag. 402-404, voetnoot [163]: er wordt gesuggereerd dat er meerdere dieren met † gemerkt zijn, maar in de lijst komt er slechts één voor. Verwijzingen naar de Fauna Japonica zijn gestandaardiseerd als F. J. Pag. 413: een eetbare zeekwallen; waarschijnlijk ontbreekt hier een woord (bijv. soort). De titel van het diverse malen onder verschillende titels geciteerde boek van Witsen is: Noord en Oost Tartaryen: behelzende eene beschrijving van verscheidene tartersche en nabuurige gewesten, in de noorder en oostelykste deelen van Aziën en Europa; enz.

Aangebrachte veranderingen ten opzichte van de originele tekst: De inhoudsopgave is voor deze tekst gemaakt, en komt niet voor in het originele werk. Het Journael van de Maent April (de tabel vanaf pag. 218) is voor de duidelijkheid en de leesbaarheid als volgt aangepast: de dagcode/datum is verplaatst naar de eerste rij die betrekking heeft op de betreffende dag/datum (in het origineel staat deze vaak op de laatste rij); iedere regel is op een eigen rij gezet (in het origineel zijn sommige rijen in elkaar geschoven). Op verschillende plaatsen zijn leestekens (punten, komma’s, aanhalingstekens, puntkomma’s) stilzwijgend gecorrigeerd waar dit overduidelijk nodig was. Er zijn twee soorten voetnoten: “echte” voetnoten [1], [2], enz., die direct onder het hoofdstuk waarop ze betrekking hebben zijn verzameld, en voetnoten [A13], [A14], enz., die verwijzen naar de Aanteekeningen. De voetnoten 1 t/m 13 (ook verwijzingen naar de Aanteekeningen) zijn als reguliere voetnoten in het originele werk opgenomen, en hier ook als zodanig weergegeven; wel zijn ze in deze tekst anders gegroepeerd dan in het origineel. Uit windrichtingen en de meeste andere afkortingen zijn spaties en regeleinden verwijderd voor de consistentie (bijvoorbeeld: S.O. t.S. is veranderd in S.O.t.S.). Pag. 237-240: in het originele werk komt na pag. 237 pag. 240; de tekst loopt gewoon door. Dit is een fout in de paginanummering, er ontbreken geen pagina’s. De nummering is niet aangepast voor deze tekst. Pag. 279: twee voetnoten met hetzelfde nummer, één voetnootanker. Beide voetnoten samengevoegd (Troisième voyage ... en Narrative of the expedition ...) tot één voetnoot. Pag. 313: twee voetnoten, één verwijzing. Verwijzing naar voetnoot [94] ingevoegd op wat de juiste plaats lijkt. Pag. 416 e.v. (plantenlijst): formattering gestandaardiseerd; F.J. veranderd in F. J. voor consistentie. Page 441: laatste cijfer van sommige prijzen onduidelijk, meest waarschijnlijke cijfer gebruikt. Overige veranderingen (afgezien van de “Verbeteringen”):

Pagina/ voetnoot Origineel Verandering

omslag INDIë INDIË

motto methodes méthodes

2 Zie noot 3 Zie noot 34 (aangepast aan nummering in deze tekst)

5 Conmandeur Commandeur

11 Frachoys Franchoys (zoals elders)

18 egeene geene

28 gesehieden geschieden

39 bedoven bedolven

41 vadeem vaedem

52 weyuich weynich

56 7. a 7.

56 middachs middachts (zoals elders)

60 Bosso Bosho (zoals elders)

65 Westelyckte Westelyckste

66 van van van

82 6. c 6.

101 mensehen menschen

105 47 g. 47 gr. (zoals elders)

108 c 2. a 2.

143 houte houte tralys houte tralys

150 robben-ende beeren vellen robben- ende beeren vellen

170 dagenconden dagen conden

179 schencken, Waerop schencken, waerop

194 e 10. c 10.

197 35 min. 51 min. 35 gr. 51 min.

207 25 m in in 25 m. in

215 maeekten maeckten

215 slegen sloegen

217 17_de 17^de

234 linkerkant ontbreekt (1 teken), aangevuld op basis van tekst

248 gereacken geraecken

249 Deeember December

252 hunen cours hunnen cours

255 Gonverneur-Generaal Gouverneur-Generaal

261 Erklägrung Erklärung

261 nnd und

266, Aant. 1 von vom

267 (135° 55′ O. v. Gr.) bepaald. (135° 55′ O. v. Gr.) bepaald). (sluithaak toegevoegd)

267 hevond bevond

269 Beechy Beechey

270 Arrow-Smith Arrowsmith

279 Firotatsi Firatatsi (zoals elders)

[57] Hanks Hawks

274 Ootober October

279 veet plaetsen veel plaetsen

284 Kaap _de Kennis_ _Kaap de Kennis_ (zoals eerder op die pag.)

284 eehter echter

288 jezo Jezo

291 vtacke vlacke

291 Tane isti Tane itsi (zoals elders)

292 plat point flat point

[63] Wm.jL. Maury Wm. L. Maury

[63] Ster for Steer for

[63] westwards westward

[63] knop knob

(laatste drie verkeerd overgenomen uit het aangehaalde werk)

298 erhandelingen verhandelingen

300 Sausajemon Sakusajemon (zoals elders)

[73] Bironi Beroni (zoals elders)

304 Broughthon Broughton (zoals elders)

304 mannuscriptorum manuscriptorum

304/305 einde van schijngedrukte tekst verplaatst tot na 3 mijlen van ons

305 vou Krusenstern von Krusenstern

[78] Jszono Jezono

308 rot, srn rotsen

308 strekkiug strekking

[89] N^o. 1. Deszelfs uit schuingedrukt gehaald

[90] Russisch gecorrigeerd (hoofdletters, spelling) volgens titelpagina van genoemd boek

311 145 9′ 145° 9′

317 44° 29 44° 29′

[97][98] Laperouse Lapérouse

322 Rond the crater Round the crater

322 very. low down very low down

322 TsjTsja Tsjatsja (zoals elders)

[101] Dawidon Dawidow (zoals elders)

329 Compagnie eiland. Compagnie eiland). (sluithaak toegevoegd)

332 Bernicet Bernizet

333 Laperouse Lapérouse

334 Aino’ Aino’s

334 Guilbert Guibert

337 daerde claerde

340 eersts mededeelingen eerste mededeelingen

342 Wojakulsi Wojakutsi (zoals elders)

346 ver toont vertoont

347 Th. 11 Th. II

349 Nadesdha Nadeshda (zoals elders)

349 oosprong oorsprong

350 hydrograph hydrograaph

351 russissche russische

[119] Tb. II Th. II

356 formidolasa formidolosa

359 eeenige eenige

367 berkenbaast berkenbast (zoals elders)

371 hebkende weijnigh hebbende weijnigh

377 Awawi Awabi

377 Heliotis Haliotis

380 Ainos-stam Aino-stam (zoals elders)

381 patriaches patriarches

381 naturlichen natürlichen

383 Titingh Titsingh

383 Description Descriptions

383 traduits traduites

(laatste twee zoals echte titel van aangehaalde publicatie)

402 afteekenigen afteekeningen

403 Antilope crispa’ Antilope crispa

410 zelzame zeldzame

411 F. F. J.

411 sanquinolentus sanguinolentus

413 verzameld verzamelt

413 peilen pijlen

413 (Murikana (Aino (Murikana Aino (openingshaak verwijderd)

414 Kink’wako) Kink’wako (sluithaak verwijderd)

414 prieren pieren

416 bebben hebben

419 Nymphaeaeeae Nymphaeaceae

419 otie olie

420 Turez. Turcz.

421 Orctocrania Arctocrania

426 Mosl Mose

[181] Bonnin Bonin (zoals elders)