← Table of contents
De complete werken van Joost van Vondel. Davids Lofzang van Jeruzalem

STRIJD OF KAMP TUSSCHEN KUISCHHEID EN GEILHEID[1], GEHEILIGD AAN DE EERWAARDIGE EN AARDIGE JONKVROUWEN CATHARINA EN DIANIRA BAECK.

Reading edition

STRIJD OF KAMP TUSSCHEN KUISCHHEID EN GEILHEID[1], GEHEILIGD AAN DE EERWAARDIGE EN AARDIGE JONKVROUWEN CATHARINA EN DIANIRA BAECK.

Opdracht.

Jonfers, op wiens kaakskens blozen, Niet naturelijke rozen, Maar die[2] zedigheid en schaamt' Daar op dopte, zoo 't betaamt: Die, zoo lang uw jaren rekken, Bakens[3] zult ter deugde strekken: Neemt in 't goede Kuischheids Kamp. Als de rookerige lamp Van mijn geest meer lichts wil jonnen, Zal ik bet[4] vernoegen konnen. Uwe verplichte J. V. VONDELEN.

Aan het beekjen, dat er dwers Lekt door 't boschjen, altijd versch, En in 't vijvertje terstond Zinkt de viskens in den mond; Aan het beekje, dat steeds ebt[5], En in duin zijn leven schept; Op wiens oever goedes moeds Nymfjes lobbren barrevoets; In wiens kil natuur verleent Keitjes, die men met 't gesteent Van een welgeboren vrouw Nimmermeer verwisslen zoû; Op dit beekjen heeft op 't lest Kuischheid zich een burg gevest, En daar, uit zorgvuldigheid, 't Water drie maal om geleid. Wit albast de vesten zijn, Die men best bij zonneschijn [Pg 166a] Uit de toppen blinken ziet Van rieboordetjes[6] en riet. Op dit slot staat een kapel, Daar, met wind en snarenspel, Een spierwitte maagdenrei Mengt een Goddelijk geschrei[7]. 't Licht, dat door het heilig glas Blikkert, wordt van maagden-was Nacht en dag steeds aangevoed. 't Wyrook ruikt er wonder zoet. Maar der kunstenaren geest Zweeft en leeft er aldermeest, Hier de naald en daar 't pinceel, In tapijt en op panneel. Bij een kristalijne bron, Schijnt Suzanne, kuischheids zon, Te beschreyen 's levens licht, En verwenscht het geil gezicht Van twee grijzerts, die, vol brand, Dingen naar het heilig pand, Dat z' haar man heeft toegewijd. Ziet eens, hoe de schaamte strijdt! Hoe ze worstelt met de dood, Om zoo dierbaren kleinood Te bewaren ongeschend Voor den bruigom, die ze erkent. Elders, als een morgenstar, Blinkt de bruid van Potifar, En, aantrekkelijke pop! Rukt, verliefd, voor Jozef op[8] Haren boezem, daar het beeld Van iet weeldigs inne speelt; Boezem, die naauw aangeraakt Hand en vingers zalig maakt. Boezem, daar een afgods vriend, Die op Isis'[9] feesten dient, Om het offer zou versmaân, En voor 't outer zich ontgaan. Maar ziet ginder, hoe d' Hebreeuw[10], Vliedt van 't lichaam, blank als sneeuw, En zijn mantel onbesmet Laat aan 't overspelig bed. Elders ziet men, hoe Lucrees[11], Als een doodshoofd, bleek van vrees, Als het anders niet mag zijn, Wordt ontheiligd van Tarquijn; Wederom hoe zij terstond Mettet staal haar zelven wondt, En betuigt[12] het kuisch gemoed Met de sprenkels van haar bloed. Elders Dafne, lauwerboom, Schaduw jont den waterstroom, En haar voeten allebeî Stronkelen in slibbrig klei. Meer van diergelijke stof Merkt men hier, de deugd tot lof. Wie voor Kuischheid heeft gestreên, Leeft door 's werelds eeuwen heen. Venus, die te Pafos heerscht, Was de geen, die d' aldereerst' Dempen woû vrouw kuischheids stam, En het slot berennen kwam; Kwam 't bestoken met haar speer, Met een groot ontallijk heer; [Pg 166b] 't Aterlingsche dwergjen loos Zij tot 's legers maarschalk koos, Deze, toegerust met boog, Tros, en pijlen, moedig toog, Als veldhoofdman, trotsch voor aan, Wel gemoedigd om te slaan. Jok, en lach, en boeverij, Lusjes, kusjes, zotternij, Steekjes, treekjes, en gevlei, Pronkten met zijn leverei. Kuischheid van haar tinne zag, Met het krieken van den dag, Hoe ze werd becingeld dicht Van dat eerloos hoerewicht. Daatlijk sprak zij, preutsch en fier, Tot Cathrijn en Dianier: "Op, trawanten, op! en gaat, En de valbrug vallen laat! Boodschapt Cypris[13], in mijn naam, Dat z' haar met haar zoon niet schaam, Tegen mij in 't veld alleen Half gewapend uit te treên." Beî, na 't oopnen van de poort Traden ze uit, Cathrijn deê 't woord, Als ze Venus in haar tent Vond, met 't boefjen daar omtrent: "Pafus' groote koningin, Met uw stokebrand, de Min, Neemt voor lief de groetenis Van haar, die uw vijand is. Om t' ontgaan 't lang oorloogsramp, Zich erbiedt ze, een vrijen kamp Aan te gaan, en is getroost Dy te wachten, en uw[14] kroost." Venus' moed[15] ontzonk de ziel, Met dat d' handschoen[16] voor haar viel; Min greep ze op. Dees metter vaart, Haastten weder slotewaart[17]. 't Was een lust t' aanschouwen, hoe Men van weêrzijds rustte toe, Om te leveren den strijd, Half bedeesd en half verblijd. Alle vensters lagen vol Nonne-troniën, blank en bol, Als haar vrouw ten vederspel[18] Uitreed op een witte tel, Met een rijdrok[19] hagelwit; 't Kleed, dat voegt haar daar ze zit, Met haar speer, omgord wel stijf; Pijlen ramlen aan haar lijf. Cypris, en haar zoon, vol moeds Werd getrokken in een koets, Van twee zwanen, taai van schacht, Die de min aandreef met kracht. Venus, in het rennen heet, Scheurd' haar vijands opperkleed, Maar de Kuischheid van zich stak, Dat de punt in 't herte brak. "Wend, och wend!" kreet Cypris doen; Als hij zag zijn moeder bloên, Wild' hij keeren metter haast, Maar zij greep hem zoo verbaasd, Greep, en smeet hem metter hand, Schier een steenworp verre in 't zand, Dat hij van zoo zwaren val Hinkt, en eeuwig hinken zal. [Pg 167a] Daarmeê raakt in rep en roer 't Leger van deze Ooster hoer; Ieder vlucht, een ieder vliedt, Waar zij bleef, en weet ik niet. Maar de Kuischheid, krijgsheldin, Reed met zege slootwaart[20] in, Daar Cathrijn en Dianier Haar bekransten met laurier. Finis. J. VONDELIUS.

Notes in this chapter

Explore with AITake your curiosity a little further.

Reading settings