← Table of contents
Ælfrics Grammatik und Glossar

INCIPIVNT QVINQVE DECLINATIONES NOMINVM. (continued 2)

Reading edition

sume habbað scortne i: amabilis lufigendlîc, stabilis staðolfæst, uolatilis flêogendlîc, natatilis swymmendlîc, habilis hæbbendlîc, flebilis wôplîc, lugubris 5 drêoriglîc, utilis nytwurðlîc and ôðre ðyllîce, and ealle hî macjað ABLATIVVM on langne i.

2 ama[bilis stab]ilis W ‖ —3 nat. ü. f. W ‖ stabilis f. T 3 staðel- (-þ-) DFhJRrU ‖ uolatilis f. T ‖ nat.—4 hæbb. am rande und zw. d. z. nachgetr. 1. corr. F ‖ natatolis h, natotilis DHT, natotalis O, nur lis lesbar F ‖ smymendlic (vielleicht zwischen m und e noch ein buchst.?) F, smimend- J, swummend- U 4 hab[bendlic] W ‖ flebiles J 5 drêoriglîc] dredlic J ‖ vti[lis nutw]urþlic W ‖ -wyrð- D, -weorð- U, -wyrlic H ‖ a. ô. ð. f. T 6 zweites and (abgekürzt) mit a. dinte F ‖ (hi) OR ‖ ma[kieþ ab]latiuum W ‖ ablatiuum aus obl. a. hd. F

þâs ôðre

synd MASCVLINI GENERIS: hic panis þes hlâf, huius panis; ealswâ funis râp, amnis îa, ignis fŷr, piscis fisc, fascis byrðen, fustis sâgol oððe stæf, postis post, 10 uectis steng, axis æx, mensis mônað, ensis swurd, anguis næddre, unguis nægl oððe clawu, collis beorh oððe clûd, follis bylig, orbis embehwyrft, corbis wylige oððe windel.

7 synd f. T, beoþ W ‖ [masculini] W ‖ þes f. W 8 ealswâ f. TW ‖ ni in funis aus m O ‖ [amnis] W ‖ a W, ea d. übr. ‖ fŷr f. W ‖ pisces J ‖ fisc f. W 9 [sowel ł] W 10 stencg FhR, stengc JrU ‖ ex DFHhrUW ‖ [mensis moneþ (oder f. dieses?) en]sis W ‖ ensis f. T 11 næd(d)re h ‖ [næil ł c]law W ‖ nægel H ‖ claw Jr ‖ beorh von a. hd. zu bearh F 12 bylig] byrig J ‖ or[bis um]behwurt W ‖ embhwyrft FhJrU, ymbhwyrft DH, ymbhwirft R, darüber [mu]ndum gl. W 13 wilig J, wulien W ‖ windel] wilige (so auch vor oððe) H

sume habbað ôðerne GENITIVVM:

hic lapis þes stân, huius lapidis; hic sanguis þis blôd, 15 huius sanguinis; pollis smedma of melwe, pollinis; cinis axan, cineris; puluis dûst, pulueris; uomis scer,

1 uomeris; pubis cniht oððe cnihthâd, puberis; inpubis beardlêas. sume menn geendjað ðâs naman on er: hic puluer, ciner, uomer, puber ET CETERA.

sum[me hab]beþ W 14 þ. st. h. f. W ‖ lapi[dis hic san]guis W 14. 15 þ. b. h. s. f. W 15 melowe HRr, meoluwe F, meolewe J, meloe DhU ‖ pol[linis ci]nis W ‖ pollimis O 16 puluis ausradiert T ‖ d. pulueris f. W ‖ scær DH, scear JW, fehlt O 1 uom(e)ris (e ü. r.) D, [uomeris] W ‖ cn. o. cn. gl. R, childhod oþer child W 1. 2 [inp. b]eardl. W 2 menn f. H, lorþeauþes (so) W ‖ endeþ W ‖ [þeos nom]en W 3 h. p. f. J ‖ [puber et] W

þâs ôðre synd

FEMININI GENERIS: haec cuspis þes sceft, huius cuspidis; 5 cassis helm, cassidis (is êac gecweden cassida, swâswâ gracilis smæl and gracila. gracilis ys ðrêora cynna: hic et haec gracilis et hoc gracile, huius gracilis); haec auis ðes fugel, huius auis; haec clauis ðêos cǣg, securis ex, bipennis twŷbile, pestis cwyld, uestis rêaf, 10 uallis dene, turris stŷpel, puppis scip oððe stêorsetl, nauis scip, classis sciphere, cutis hŷd, pellis fel, messis gerîp, bilis gealla.

þ. ô. s. f. T ‖ beoþ W 4 femini JO ‖ haec] hic O ‖ þes f. W ‖ scæft H, sceaft DFhJRrU, dahinter oððe ord J ‖ hu. f. W 5 helm hinter cassidis W ‖ i. e. g. f. T ‖ ec J ‖ casida h ‖ swâswâ—6 ys f. T 6 smal U, smæll R ‖ gracilia FJU ‖ ð. c.] trium generum T 7 graciles mit durchstrichenem (aber nicht zu i verbess.) e D ‖ huius gr.] Comparatiuus. Hic et hęc gracilior. Hoc gracilius. Svperlatiua (!). Hic gracillimus. Hęc gracillima. Hoc gracillissimum (!) T 8 aues J ‖ ðes f. W ‖ þes J, f. W 9 securus J, i aus u rad. FO ‖ æx DHhJRrUW ‖ twibil W ‖ cwuld cwalm W 10 stepel J ‖ ste(o)r- 1. corr. h 11 et in -setl aus e. a. J ‖ scipp R 12 mensis T

ðâ ðe synd gefêgede

of blôde oððe of môde, þâ synd þrêora cynna: hic et haec exsanguis et hoc exsangue blôdlêas, huius exsanguis; 15 hic et haec exanimis et hoc exanime sâwullêas, huius exanimis ET CETERA.

ðâ ðe—13 cynna f. T ‖ ðâ ðe] þa ða H, ðas U, ða ge F ‖ beoþ W 13 oþer W ‖ beoþ W ‖ ra von þreora weg H 14 exan- alle drei male DFhJR, das erste mal TW, das letzte r; ex(s)an- immer H ‖ et hoc—exsanguis f. T ‖ hoc exsanguine U, h. exanguine J 15 exanimis aus -mus F ‖ w in sawul- aus etwas anderem von a. hd. F, sawlleas J 16 exanimis aus -mus F

XXVIIII. In is prodvctam. on langne is geendjað

1 þâs naman: hic delfis ðis mereswŷn, huius delfinis (ys swâ ðêah gecweden delfin); haec glis ðêos sisemûs, huius gliris; hic et haec dis þes and ðêos welega, huius ditis; haec lis þis geflit, huius litis; haec uis 5 ðêos nêadung oððe miht, huius uis ET CETERA.

17 absatz nur U ‖ XXIX DHR, f. JOTW ‖ In] on T ‖ on—571 naman f. T ‖ on l. is f. W ‖ lagne H ‖ endeþ W 1 hic delfinis O ‖ ü. f. T ‖ ðis f. W ‖ mereswin hinter delfinis W ‖ huius f. W ‖ ys—2 delfin f. T 2 þeh J 2—5 dem. vor ü. und vor gen. f. W 2—4 ü. hinter gen. W 2 ðêos f. TU ‖ sisemus mit glis als ein wort T, dahinter ł reamus W 3 hęc et hic d. U ‖ s in dis auf r. 2 buchst., deren 2. s, h ‖ —5 ü. f. T ‖ zweites e in welega aus æ F 4 hec uis über getilgtem huius 2. corr. F ‖ haec f. W 5 huius uitis T ‖ huius hier auch W

XXX. In os correptam. on scortne os geendað ân

nama: hoc os ðis bân, huius ossis; ys êac gecweden hoc ossum.

6 absatz nur U ‖ XXX f. JOTW ‖ In] on T ‖ on—7 nama f. T ‖ on sc. os f. W ‖ geendiað mit getilgtem i F, -iaþ J, endeþ W ‖ an aus on R 7 oss DHhORrTW, 2. s radiert F ‖ ü. f. T, hinter gen. W ‖ ðis f. W ‖ huius f. W ‖ ys êac g. f. T ‖ eac f. J

XXXI. In os prodvctam. on langne os geendjað

10 þâs naman: hic ros ðes dêaw, huius roris; mos ðêaw, moris; flos blôstm, floris; heros wîga, herois (herus, heri, is hlâford); nepos nefa, nepotis (of ðâm byð FEMININVM neptis); hic sacerdos ðes sacerd, huius sacerdotis. sume syndon FEMININI GENERIS: haec dos ðêos brŷdgyfu, huius 15 dotis; haec cos ðes hwetstân, huius cotis.

9 absatz nur U ‖ XXXI f. JOTW ‖ In] on T ‖ on—10 naman f. T ‖ on l. os f. W ‖ longne F, lagne H ‖ endeþ W 10 hic aus hęc R 10—582 ü. f. T, ü. hinter dem gen. W ‖ ðes f. W ‖ d in deaw auf r. F ‖ hu. f. W 11 blostme W ‖ hero:is (r rad.?) F ‖ weȝa. i. uir W ‖ i in heri aus u R 12 is hl. gl. R über herus, f. T ‖ is f. W ‖ neua J ‖ potis W ‖ of ð. b. f. T ‖ beoð U ‖ feminum O 13 hec neptis W ‖ hic—sacerdotis] hec sacerdos dotis prestes wif W ‖ huius f. T 13. 14 summe nomen beoþ W, f. T 14 femini (zu -minini v. a. hd. F) FJ ‖ brydgiuu DH, bridgyfe J, brudȝiue moruhȝiue W ‖ huius f. TW 15 ðes] þeos r, f. W ‖ huius f. TW ‖ t in cotis aus e. a. h

sume synd

COMMVNIA: hic et haec custos þes and ðêos hyrde,

1 huius custodis; compos wilfægen, compotis (compotum is gerîm); inpos unmihtig, inpotis; hic et haec bos ǣgðer gê oxa gê cû, huius bouis, huic boui, hunc et hanc bouem, o bos, ab hoc et ab hac boue; ET PLVRALITER hi et hae boues, 5 horum et harum boum, his bobus, hos et has boues, o boues, ab his bobus. ne gǣð nân ôðer nama on ðâs wîsan. ân nama hêr is NEVTRI GENERIS: hoc os þes mûð, huius oris. and ealle þâs naman habbað langne o on gebîgedum casum, bûton compos and inpos.

sindon HU, beoþ W 16 custos aus custas h ‖ þ. a. ð. f. W 1 huius f. TW ‖ todis W ‖ wylfægen aus wel- D ‖ compotum alle hss. ‖ is g. gl. R, f. T ‖ is f. J 2 īpos T, impos F ‖ mit unmihtig schliesst das erste fragment von r ‖ ǣgðer—3 huius f. T 3 huius f. W ‖ huic f. W ‖ u von boui ü. r. a. hd. F ‖ h. et h. f. W 4 ab h. et ab h. f. W ‖ o von hoc auf rasur O 5 ho. et ha. f. W ‖ (h)is D, is O, f. W ‖ hos et h. f. W 6 ab his f. W ‖ ne gǣð—7 hêr is f. T ‖ æ in gæð auf r. F ‖ wison D 7 hoc aus hec O ‖ os] hos H ‖ ü. f. T, hinter gen. W ‖ þes f. W ‖ huius f. TW 8 oris] horis HO ‖ ealla H ‖ naman f. H ‖ lagne H 9 butan J

10 XXXII. In vs correptam. on scortne us geendjað

þâs naman: hic lepus þes hara, huius leporis; hic et haec et hoc uetus (lôc, hwæt eald sŷ), huius ueteris; haec pecus þis nŷten, huius pecudis. þæt is êac NEVTRI GENERIS: hoc pecus, huius pecoris.

10 absatz nur U ‖ XXXII aus XXIII R, f. JOTW ‖ In] on T ‖ on—11 naman f. T ‖ on sc. us f. W ‖ endeþ W 11 ða J ‖ ü. h. gen. W ‖ þes f. TW ‖ hara ł lieure gl. T ‖ huius f. T ‖ poris W, léporis. i. legerie. lepor. lepóris T 12 hoc uetus zusammen geschrieben, aber dann durch ein komma getrennt O ‖ l. h. e. si gl. R, f. T, old W ‖ huius f. W ‖ hic p. J 13 pecu T ‖ —597 ü. f. T ‖ —591 ü. hinter gen. und dem. vor ü. u. gen. f. W ‖ huius f. T ‖ cudis W ‖ þ. is êac f. T 14 hoc—generis f. O ‖ huius p.—generis f. F ‖ pecuris T, coris W

þâs ôðre sind NEVTRI GENERIS:

15 hoc opus þis weorc, huius operis; hoc uellus þis flŷs, huius uelleris. ealswâ gâð þâs: uiscus innoð, uisceris; pondus byrðen oððe wǣge, ponderis; holus

1 wyrt, holeris; ulcus wund, ulceris; uulnus wund, uulneris;

þâs—generis f. J ‖ þâs ô. s. f. T ‖ beoþ W 15 (hoc opus) 2. corr. F ‖ opos T ‖ þ. w. f. U ‖ huius f. T 16 fleos W ‖ þâs f. T 17 ui von uisceris ganz, sc zum teil weg H ‖ uulnus wund uulneris hinter uisceris J ‖ b. o. w. gl. R ‖ wǣge f. O, wæg U 1 erstes u in ulcus auf r. h, u. ł uulnus W ‖ ulceris—uulneris f. W ‖ uulnus w. u. f. hier J (s. zu 5817)

latus sîde, lateris; munus lâc, muneris; honus sêam oððe byrðen, honeris; genus kynn, generis; sidus tungel. sume habbað scortne o: tempus tîma, 5 temporis; timpus þunwencge, timporis; litus strand, litoris; corpus lîc oððe lîchama, corporis; pectus brêost, pectoris; stercus meox, stercoris; frigus cŷle, frigoris; nemus holt, nemoris; fenus borh, fenoris VEL feneris; pignus, pignoris, tudder; pignus, pigneris, wed ET CETERA.

2—9 ü. hinter dem gen., der stets in abgekürzter form (durch eris oder oris nebst dem vorherg. consonanten) gegeben wird, W 2 onus JU, :onus FH 3 s. o. b. gl. R ‖ byrðen auf r. h ‖ oneris JU, :oneris FH ‖ cynn DFHhRU, cyn J 4 sidus deris t. W ‖ sume—o f. T 5 -wen(c)ge U, -wenge DH, -wange W ‖ temporis J ‖ strant aus strang J 6 l. o. l. gl. R ‖ corporis f. W 7 stercus aus steorcus F ‖ stercoris aus steorcoris F 8 bois ł wuda ł holt gl. T ‖ nemoris f. T ‖ foenus DFHhJRW, drüber vsurie a. hd. F ‖ beorh U, f. T ‖ fenoris f. OU, über uel feneris T, foenoris DFHhJR ‖ foeneris DFHhJR, fenoris U, ueneris O 9 p.—t. h. wed W ‖ ü. pignus filz T, aliance v guage (a. hd.) F ‖ pingnoris F ‖ tudder vor pignoris J, gl. ü. pignoris T, tydder gl. ü. pignoris R ‖ (wedd) gz. hd. H, wed vor pigneris J, wedd ü. pignus und ü. pigneris T

10 XXXIII. In vs prodvctam. on langne us geendjað

þâs naman: hic mus þêos mûs, huius muris; COMMVNIA: hic et haec sus swŷn, huius suis; hic et haec grus cran, huius gruis; GENERIS NEVTRI: hoc rus þis land, huius ruris; hoc thus þes stôr, huius thuris. ealswâ crus 15 sceanca, cruris; ius lagu, iuris; plus mâre, pluris; and ealle ðâs habbað langne u on gebîgedum casum.

10 absatz nur U ‖ XXXIII f. JOTW ‖ In] on T ‖ on—11 naman f. T ‖ on l. us f. W ‖ lagne H ‖ endeþ W 11—15 iuris ü. steht hinter gen. u. dem. vor ü. u. vor gen. f. W 11 þ. m. h. f. T 12 porc ł swyn gl. über sus T ‖ huius f. T ‖ crǽn gl. T 13 huius f. T ‖ gr:uis F ‖ þ. l. h. f. T ‖ lond hinter rus W 14 tús J ‖ þ. st. h. f. T ‖ þes: O, þis DHJ ‖ (s)tôr H ‖ turis J ‖ ealswâ f. TW 15 ü. f. T 15 zweites r in cruris aus e. a. D ‖ ius l. i. auf r. F ‖ laga DH 16 and f. W ‖ lagne H

1 bûton gruis and suis; forðan ðe nân u ne byð lang on ðǣre stôwe ætforan ôðrum VOCALEM. is êac tô witenne, þæt plus is NEVTRI GENERIS on ðâm forman case, and on ðâm ôðrum fîf casum hyt byð þrêora cynna: hi et hae 5 plures et haec plura VEL pluria.

1 bûton—2 uocalem f. T ‖ gr:uis F, gru|uis (an dem ersten u, das später zugesetzt scheint, radiert) O, cruis J ‖ u auf r. h 1. 2 on ð. st. f. W 2 witanne HJ, witene TW 3 [and] W 4 fif oðrum OTU ‖ casum f. T ‖ hyt] he W ‖ hic et hęc plures T ‖ [hi] W 5 pl. uel] plurał T ‖ pluria] plura F

ðâ naman, þe weaxað

on GENITIVVM, þâ synd FEMININI GENERIS: haec seruitus þes þêowdôm, huius seruitutis. ealswâ gâð ðâs: incus anfilt, incudis; uirtus miht, uirtutis; salus hǣl, salutis; senectus yld, senectutis; iuuentus juguð, iuuentutis; 10 tellus eorðe, telluris; palus gyrwe fen, paludis (lang u on eallum casum).

ðâ—6 synd f. T ‖ þ[e] W ‖ wexað R, wexaþ J, weaxeð U 6 genitiuo W ‖ beoþ W ‖ femini O, letztes i auf r. h ‖ seruitus v. a. hd. aus -tis O 6—10 ü. f. T ‖ þes—7 ðâs] tutis þeodom W 7 huius f. T ‖ e. g. ð. f. T 8 onuelt hinter incudis W ‖ uirtutis—10 paludis] gen. f. W ‖ miht undeutlich W ‖ salutis f. T 9 hyld U ‖ senectutis f. T ‖ iugoð HJ, f. W ‖ iuuentutis f. T 10 eorðe f. W ‖ p[alus] W ‖ gyrwefynn D, gurufen W ‖ lang—11 casum] et cetera T ‖ longe W

XXXIIII. In ys synd grêcisce naman, þâ wê ne

hreppað nû, bûton haec clamys ðes basingc, huius clamydis.

12 absatz nur U ‖ XXXIIII f. JOTW, XXXIII F ‖ In] on T ‖ is FOU ‖ synd—13 bûton f. T ‖ beoþ W ‖ [gre]cisce W ‖ (ne) J 13 reppað DH, repeþ W ‖ [clamis cla]midis W ‖ clamis FO, clames zu clamys im 16. jhd. U, darüber von a. hd. pallium F 13. 14 ü. f. T, hinter gen. W 13 ðes f. W ‖ basing DFhJRUW, -i(n)gc H ‖ huius f. TW 14 clamidis FORUW, -id- zu -yd- H

15 XXXV. In aes. on aes geendjað twegen naman:

hic praes þes borhhand; hoc aes þis bræs oððe âr, huius aeris.

15 absatz nur U ‖ XXXV f. JOTW ‖ In] on T ‖ on—naman f. T ‖ on aes f. W ‖ 2. aes] es U ‖ endeþ W 16 hic praes auf r. F ‖ [praes] W, paraes T ‖ —âr ü. f. T ‖ þes f. W ‖ burh- U ‖ þis f. W ‖ o. âr f. W 17 hu. f. TW ‖ æris vor ü. W, aens T

XXXVI. In avs. on aus geendjað twegen naman

FEMININI GENERIS: haec laus þis lof, huius laudis; haec fraus þis fâcn, huius fraudis.

1 absatz nur U ‖ XXXVI f. JOTW ‖ In] On T ‖ on—naman f. T ‖ on aus f. W ‖ endeþ W ‖ [no]men W 2 femini O ‖ —3 þ. u. hu. f. und ü. h. gen. W ‖ þ. l. huius f. T ‖ haec vor fraus f. T 3 þ. f. h. f. T ‖ faon zu facn 1. corr. F ‖ dis W

XXXVII. In ans. on ans geendjað þâs naman:

5 GENERIS MASCVLINI hic quadrans ðes feorðling oððe fêorðan dǣl ðinges, huius quadrantis; GENERIS COMMVNIS hic et haec infans unsprecende cild; GENERIS FEMININI haec glans þis æceren, huius glandis. amans lufigende is ǣgðer gê nama gê PARTICIPIVM, amantis.

4 absatz nur U ‖ zahl f. JOTW ‖ i[n] W, on T ‖ on—naman f. T ‖ on ans f. W ‖ endeþ W 5 m. g. W ‖ masculum J ‖ —8 ü. f. T 5. 6 ü. h. gen. W ‖ ðes f. W, þeos J ‖ feorþlincg J, feorþinc W ‖ oððe] von o das meiste, von þþ wenig, von e nichts übrig H 6 þinges] dodrans þridde del W ‖ huius f. TW ‖ dra[ntis] W ‖ generis—7 cild f. U ‖ com. gen. W 7 [et hec] infans infantis W ‖ ðis and ðeos u. c. O ‖ unspecende J 7. 8 gen. f. f. W 8 femininis T ‖ gl(a)ns 1. corr. h ‖ þ. æcern JU, f. W ‖ hu. f. TW ‖ n von glandis auf r. O, dis W ‖ amans—13 cymð f. T ‖ am[ans is] W 9 luf. f. W

10 on ðissere geendunge gâð ealle PARTICIPIA PRIMAE CONIVGATIONIS, þæt synd ealle dǣl nymende þǣre forman geðêodnysse, PRAESENTIS TEMPORIS andwerdre tîde.

10 das erste e in geendunge wol nur zufällig unterpunctiert O, [ien]dunge W ‖ eallæ H ‖ participium O 11 þæt s. usw. in d. z. R ‖ beo[þ alle] W 12 tempori[s and]wearde W ‖ a. t. gl. R ‖ -werd(r)e O, -weardre J, -werde Fh, -werd U

of þâm worde amo ic lufige cymð hic et haec et hoc amans þes and ðêos and ðis lufigende, huius 15 amantis, huic amanti, hunc et hanc amantem et hoc amans, o amans, ab hoc et ab hac et ab hoc amante VEL amanti;

1 ET PLVRALITER hi et hae amantes et haec amantia, horum et harum et horum amantium, his amantibus ET CETERA. ealswâ gâð þâs: stans standende, stantis; arans erigende, ambulans gangende, laborans swincende, 5 flans blâwende and ôðre ungerîme.

13 þen forme worde W ‖ ic l. f. W ‖ cymð nachträglich am rande R ‖ trium generum vor hic T ‖ [hec et hoc] W 14 ü. f. TW ‖ huius—15 amanti] mantis manti W ‖ huius f. T 15 huic—622 cetera] Comparatiua (!). hic et hęc amantior. et hoc amantius. Superlatiua (!). hic amantissimus. hęc amantissima. hoc amantissimum T ‖ mantem W ‖ o [amans] W, o (a)mans D ‖ et ab hoc f. O 1 hi [et he a]mantes W ‖ amantis a. hd. zu -es F ‖ amancia W ‖ —2 dem. f. W 2 amancium W ‖ [et—6 In] ens W 3—5 ü. f. T 3 stantis f. T 5 a. ô. u.] et cetera T

XXXVIII. In ens. on ens geendjað þâs naman:

hic Ufens âgen nama, huius Ufentis; hic dens þes tôð, huius dentis; GENERIS FEMININI: haec gens ðêos mǣgð oððe þêod, huius gentis; haec mens þis môd, huius 10 mentis; GENERIS COMMVNIS: hic et haec parens, huius parentis, fæder and môdor (gyf hit bið PARTICIPIVM of ðâm worde pareo ic gehŷrsumge, þonne bið hit þrêora cynna); hic et haec et hoc sapiens wîs, huius sapientis.

6 absatz nur U ‖ zahl f. JOT ‖ In] on T ‖ on—naman f. T ‖ on ens f. W ‖ rasur hinter 2. ens U ‖ geend.—7 âgen a. r. U ‖ punkt unter i in geendjað wol zufällig h, endeþ W ‖ þa J 7 â. n. in d. z. R ‖ âgan T, owene W ‖ hu. Uf. f. T ‖ huius f. W ‖ hufentis h, [uf]entis W ‖ þes—8 dentis f. T ‖ þes f. W 8 hu. f. W ‖ ðêos—9 gentis f. T ‖ þes J, f. W ‖ þeod ł [m]æiþ W ‖ hui.—haec f. W 9 haec—10 communis f. F ‖ þ. m. h. f. T ‖ þis f. W ‖ hu. f. W 10 (hic and) 2. corr. F ‖ paren(s) 1. corr. h ‖ huius f. TW ‖ rentis W 11 fæder—13 cynna f. T ‖ f. a. m. gl. ü. parens huius R ‖ fe[de]r W ‖ moder JU ‖ and ȝif W ‖ bið f. O 12 [pa]reo W ‖ gehersumie J, gehy(r)sum(ig)e R 13 parens ü. cunne gl. W (zu 527) ‖ [hi]c W ‖ hec aus hoc D ‖ parens über sapiens 2. corr. F ‖ wîs—14 sapiens] entis W ‖ wîs h. f. T

sapiens is ǣgðer gê nama gê PARTICIPIVM, and insipiens 15 unsnotor of ðâm gefêged is ǣfre nama. nocens derigende is nama and PARTICIPIVM and innocens underigende of ðâm gefêged ys ǣfre nama; forðâm ðe ǣlc

1 PARTICIPIVM, þe byð gefêged þurh hine sylfne, byð âwend tô naman.

14 sapiens is—participium] Comparatiuvs. hic et hęc sapientior. et hoc sapientius. Superlatiua (!). hic sapientissimus. hęc sapientissima. hoc sapientissimum T ‖ partici[pi]um W ‖ and] et OU, eallswa T, f. J 15 unsnotor—nama f. T ‖ gefegeð F ‖ [no]ma W, naman J ‖ derigende f. T 16 is—underigende f. O ‖ is—and (vor innocens) f. JT ‖ inno[cens] W ‖ underigende—634 hoc f. T ‖ vnderiendlic W 17 of—nama f. J ‖ gefegede U, gefegeð (egeð a. hd. auf r.) F ‖ (is) a. hd. F ‖ (nama) R ‖ forðam ðe HO, for[þe]n þe W, forðan ðe die übr. 1 particium h ‖ þe] he H ‖ gefêged] ge:sæged F ‖ [su]lue W

on ðissere geendunge gâð ealle PARTICIPIA

andwerdre tîde þǣra þrêora geðêodnyssa: of ðâm worde doceo ic tǣce bið hic et haec et hoc docens tǣcende, 5 huius docentis; of lego ic rǣde hic et haec et hoc legens rǣdende, huius legentis; of þâm worde audio ic gehŷre cymð hic et haec et hoc audiens gehŷrende, huius audientis; and ôðre ungerîme.

2 [goþ] W 3 andweardre J ‖ þære DHJ ‖ -nesse HJ, iþeod[nes]se W 4 ic t. f. W ‖ beoð U ‖ drei buchstaben (doc?) vor docens rad. O ‖ tǣcende f. OTW, æ aus e. a. D 5 huius f. TW ‖ cen[tis o]f W ‖ of—hoc f. T ‖ of lego] oleo J ‖ ic r. f. W 6 rǣdende huius f. TW ‖ :rædende h ‖ gentis W ‖ of þ. w. f. T ‖ of ganz, þam z. teil weg H ‖ [aud]io W ‖ ic—8 huius f. T 6. 7 ic geh. f. W ‖ gehere DH, gehyrge F 7 geherende J, f. W 8 hu. f. W ‖ entis W ‖ a. ô. u.] et cetera T ‖ oðere U ‖ un[irim]e W

XXXVIIII. In ons. eft on ons geendjað þâs naman:

10 GENERIS MASCVLINI hic mons þêos dûn, huius montis; hic fons þes wyll, huius fontis; hic pons þêos bricg, huius pontis; GENERIS FEMININI haec frons þis forewearde hêafod, huius frontis (frons, frondis, bið bôh on trêowe); GENERIS OMNIS hic et haec et hoc sons scyldig oððe 15 scæððig, huius sontis; ealswâ of ðâm gefêged insons unscyldig, insontis ET CETERA.

9 absatz nur U ‖ XXXIX DH, f. JOTW ‖ In] on T ‖ eft naman f. T ‖ e. on ons f. JW, i. d. z. R ‖ endeþ W 10—16 ü. f. T 10 [mon]s W ‖ þêos f. W ‖ huius f. TW 11—13 ü. und huius f. W 11 hu. fo. hic f. T ‖ brygc J 12 huius f. T ‖ pon[tis g]eneris W ‖ pont:is F ‖ femini J ‖ haec] hęe T ‖ -weard O 13 huius f. T ‖ tis W ‖ dis W ‖ b. b. o. t. gl. R, f. TW 14 omnes T ‖ [hec et h]oc W ‖ scyldig—15 insons f. J 14. 15 sc. o. sc. gl. R, hinter sontis W 15 sceaððig U ‖ huius f. TW ‖ ea. of ð. g. f. T ‖ iue[iȝed] W 16 vnsculdi h. gen. W ‖ et c. f. T

XL. In vns. on uns geendjað âgene naman: hic

Aruns, huius Aruntis ET CETERA.

17 absatz nur U ‖ XL f. JOTW ‖ In] on T ‖ on u. g. f. T ‖ (on uns) 1. corr. h, f. W ‖ geendað U, endeþ fast ganz weg W ‖ [owene—641 endeþ] W ‖ agen TU ‖ nama U 18 ar(v)ns aus arans O, arruns J ‖ huius f. T ‖ arruntis J ‖ et c. f. T

XLI. In yns. on yns geendað ân grêcisc nama

GENERIS FEMININI: haec Tyryns, huius Tyrynthis.

1—2 f. T ‖ absatz nur U ‖ XLI f. JO ‖ on yns f. OR ‖ geendiaþ J, -iað U, -iað mit rad. i F ‖ ân] an aus on hR und an noch einmal darüber 1. corr. h, on U ‖ grecisce naman U ‖ grigcis W 2 femini FJ, femin̄ H ‖ hic (zu hec a. hd.? D) DHOU ‖ tyrins U, tirins W ‖ huius f. W ‖ tyrinthis DHJO, tyrynthys hR, tirinthis W, tyrintis U

XLII. In ars. on ars geendjað þâs naman: hic

Mars âgen nama, huius Martis; haec ars þes cræft, 5 huius artis; haec pars þes dǣl, huius partis ET CETERA.

3 absatz nur U ‖ XLII f. JOTW ‖ In] on T ‖ on—naman f. T ‖ on ars f. W ‖ endeþ W 4 âgen—Martis f. T ‖ â. n. gl. R, agen: nama: (e, bez. n rad.) h, owene nome h. martis W ‖ huius f. W 4. 5 ü. und huius f. T, þes u. hu. f. W 5 comparat̄ hinter artis T ‖ del h. partis W ‖ partis] artis F ‖ et cetera f. TU

XLIII. In ers. on ers geendjað þâs naman: hic et

haec et hoc iners cræftlêas, huius inertis; hic et haec et hoc sollers menigtŷwe, huius sollertis; hic et haec et hoc expers orhlyte oððe bedǣled, huius expertis.

6 absatz nur U ‖ XLIII aus XLIIII R, XLIIII h, f. JOTW ‖ In] on T ‖ on—naman f. T ‖ on ers f. W ‖ endeþ W 7 inęrs O ‖ —9 ü. hinter gen., der ohne huius steht, W ‖ cr. hu. f. T ‖ inartis J, inartis zu -e- v. a. hd. F, ertis W ‖ hic—8 sollertis f. T, von gz. hd. nachgetragen F 8 soller:s (t rad.) O, solleris J ‖ mænig- HR, mæni- FU, -manig- J ‖ lertis W 9 o. o. b. gl. R, f. T ‖ huius f. T

10 XLIIII. In ors. on ors geendjað þâs naman: hic

Mauors âgen nama, huius Mauortis; GENERIS FEMININI: haec choors ðes ðrêat, þæt is, lytel wered, huius choortis; haec sors þis hlot oððe hlyt, huius sortis; haec mors þes dêað, huius mortis; TRIVM GENERVM: hic et haec et

1 hoc concors geðwǣre, huius concordis; hic et haec et hoc discors ungeðwǣre, huius discordis; hic et haec et hoc consors efenhlytta, huius consortis ET CETERA.

10 absatz nur U ‖ zahl f. JOTW ‖ In] on T ‖ on—11 Mauortis f. T ‖ on ors f. W ‖ endeþ owene nomen W 11 â. n. huius f. W ‖ uortis W ‖ g. f. f. W ‖ femin̄ H 12 coors UW, hóórs T, ho von c. auf r. h ‖ þes—wered gl. R, f. T ‖ s in þes auf r. J, f. W ‖ werod HJ ‖ huius f. TW ‖ coor:tis U, hóórtis T, vor ü. W 13 þis—huius f. T ‖ þ. h. o. h. gl. R ‖ þes J, f. W ‖ hlyt oððe hlot OU ‖ o. hlyt huius f. W ‖ lyt J ‖ sortis vor ü. W 14 þes—mortis f. T ‖ þ. d. hu. f. W ‖ tr. g. f. W 1 2. c in concors aus e. a. b. (s?) rad. O, (con)cors 1. corr. F, consors T ‖ —3 ü. und huius f. T ‖ geþwære aus geþweare D ‖ —3 hu. f. W ‖ consortis T, vor ü. W ‖ hic—2 discordis v. gz. hd. nachgetr., aber verblasst und zum teil beim einbinden weggeschnitten F ‖ hic—hoc f. T 2 concors T ‖ ü. hinter discordis W ‖ concordis T ‖ hic—hoc f. T ‖ et hoc f. U 3 discors T ‖ æfen- R, -hlyta FJ, euenlote W ‖ consortis aus -tus F, vor ü. W, discordis T

XLV. In vrs. ân nama geendað on urs TRIVM GENERVM,

5 þæt is ðrêora cynna: hic et haec et hoc Tiburs, huius Tiburtis, GENTILE NOMEN ðêodlîc nama.

4—6 f. T 4 absatz nur U ‖ zahl f. JOW ‖ In—on urs] in ur (!) on urs geendiaþ an n. J ‖ ân—5 cynna f. W ‖ an aus on R ‖ geend:að (i rad.) R, -diað F 5 þæt—cynna gl. R ‖ tyburs DHhJR, tyburs aus tyburis 1. corr. F 6 huius f. W ‖ tyburtis DHhJU, (tibur)tis 1. corr. F ‖ .i. þeodlic W

XLVI. In vls. ân nama befylð on uls GENERIS FEMININI:

haec puls ðes brîw, huius pultis.

7 absatz nur U ‖ zahl f. JOTW ‖ In] on T ‖ ân—feminini f. TW ‖ ân—uls] on uls b. an n. J ‖ byfylð U, gefylþ H ‖ generis feminini generis U 8 ð. b. hu.] f. T, bri hinter pultis W

XLVII. In ems. ân nama geendað on ems GENERIS

10 FEMININI: haec hiems ðes winter, huius hiemis.

9 absatz nur U ‖ zahl f. JOTW ‖ in ems hec dens tis toþ durch puncte getilgt W ‖ In] on T ‖ emps U ‖ ân—10 fem. f. TW ‖ on ems g. an n. J ‖ geend:að (i rad. R), geendiað F ‖ emps U 10 fem. gen. J ‖ femini F ‖ hyemps U, yems W ‖ —746 ü. ohne dem. hinter gen. ohne huius W ‖ ð. w. hu. f. T ‖ hiem(i)s R, hiems J

XLVIII. In abs geendjað twegen naman, ân COMMVNIS

GENERIS: hic et haec Arabs arabisc man (of þâm lande ARABIA), huius Arabis; ôðor FEMININVM: haec trabs þes bêam, huius trabis.

11 absatz nur U ‖ zahl f. JOTW ‖ In] on T ‖ abs] obs on obs J ‖ ge. t. n. ân f. TW ‖ ân] on H 12 com. gen. f. W ‖ generis f. T ‖ arabisc—13 huius f. T ‖ man—13 Arabia f. W ‖ ar. mann gl., das übr. in d. z. R ‖ man] naman U ‖ þâm f. U 13 ôðor O, f. TW, oðer die übr. ‖ fem. f. W 14 þ. b. hu. f. T ‖ a von trabis zum teil, bis ganz weg H

XLVIIII. In ebs correptam. ân nama geendað on

scortne ebs OMNIS GENERIS, þæt is, ǣlces cynnes: hic et haec et hoc caelebs clǣne oððe heofonlîc, huius caelibis.

1 absatz nur U ‖ zahl f. JOTW ‖ In] on T ‖ eps OT ‖ correptam—2 cynnes f. T ‖ corr.—nama f. W ‖ ân—2 ebs] on sc. obs (!) g. an n. J ‖ gendað R, endeþ W 2 omnis—cynnes f. W ‖ þ. is ǣ. c. gl. R 3 cl.—hu. f. T ‖ clane U ‖ heofonlic ü. heafodlic 1. corr. F 4 celebis T, zweites i aus e. a. D

5 L. In ebs prodvctam. on langne ebs geendað ân

nama FEMININI GENERIS: haec plebs ðis folc, huius plebis. is êac gecweden haec plebes, huius plebei on ðǣre fîftan declinunge.

5 absatz nur U ‖ zahl f. JOTW ‖ In] on T ‖ (e)bs H, eps T ‖ on—6 nama f. T ‖ on l. ebs f. W ‖ lagne H ‖ endeþ W 6 naman U ‖ generis feminini T ‖ ð. f. h. f. T 7 is—8 f. T ‖ hec plebeus W ‖ hu. f. W ‖ ei in plebei auf r. R 9—10 f. H

LI. In obs. on obs geendað haec scrobs, huius scrobis.

10 scrobs ys pytt oððe dîc.

9 absatz nur U ‖ zahl f. JOTW ‖ In] on T ‖ on obs g. f. T ‖ on obs f. W ‖ geendað ân nama haec J ‖ geendiað h, endeþ W ‖ ic pytt gl. ü. dem 1. scrobs R, þis pyt oððe dîc hinter dem 1. scrobs J ‖ huius f. TW ‖ scr. ys p. o. d. f. JT ‖ scrobs ys f. W ‖ ys pytt f. R ‖ o. dic (c über c widerholt) ü. dem 2. scrobs R

LII. In ybs. on ybs geendað ân nama MASCVLINI

GENERIS: hic calybs ðis îsen, huius calybis.

11 absatz nur U ‖ LI H, f. JOTW ‖ In ybs f. T ‖ ibs beide male U, das erste m. W ‖ on ybs f. W ‖ geen.—12 gen. f. T ‖ endeþ W 12 calyps HJ, -ibs RW, -ips D ‖ ð. î. h. c. f. T ‖ stel ü. isen von späterer hd. FO, steel W ‖ calibis FhU, calybys DR, libis W

LIII. In vrbs. on urbs geendað ân nama GENERIS

FEMININI: haec urbs ðêos burh, huius urbis.

13 absatz nur U ‖ LII H, f. JOTW ‖ In urbs f. T ‖ on urbs f. W ‖ g. ân n. f. T ‖ gendað R, endeþ W ‖ nama: R 13. 14 gen. fem. auf r. U, f. g. W 14 femini J ‖ ð. b. h. f. T

15 LIIII. In aps. on aps geendað ân nama GENERIS FEMININI:

haec daps þêos sand oððe êstmete, huius dapis.

15 absatz nur U ‖ LIII H, f. JOTW ‖ In aps f. T ‖ abs beide male R ‖ on aps f. W ‖ geendað—16 feminini f. T ‖ endeþ W 15. 16 fem. gen. J 16 þ. s. o. e. gl. R, f. T ‖ so[nd]e W ‖ huius f. T

LV. In eps. on eps geendjað þâs naman GENERIS

MASCVLINI: hic manceps þes ðêowa mann, huius mancipis; forceps tang, forcipis; auceps fugelere, aucipis VEL aucupis; adeps rysel oððe adipes. þâs ôðre synd 5 COMMVNIS GENERIS: hic et haec princeps þes and ðêos ealdor, huius principis; hic et haec municeps burhealdor, huius municipis; hic et haec particeps þes and ðêos dǣl nymend, huius participis; hic et haec anceps twŷnigend oððe twŷhêafdede oððe twŷecgede, 10 huius ancipitis.

1 absatz nur U ‖ LIIII H, f. JOTW ‖ In eps f. T ‖ ebs beide male O ‖ on eps f. W ‖ g. þ. n. f. T ‖ endeþ W ‖ þa J 1. 2 m. gen. W 2 ma[nceps] cipis þeoumon W ‖ —12 ü. f. T ‖ ðeawa R ‖ mann f. OU ‖ huius f. T 3 [forceps—13 on l. i] W ‖ forcipis f. J ‖ aucep(e)s T ‖ fuge(le)re 1. corr. F 3. 4 autipis uel aucipis F 4 aucupis aus aucipis h ‖ rysl DHh ‖ oððe f. JT ‖ adipes zu adipis v. a. hd. O, adipis T ‖ þ. ô. s. f. T 6 huius—haec f. T 7—10 huius f. T ‖ mun(i)cipis F ‖ hic et haec f. T 7. 8 (and þeos) U 8 hic et h. f. J 9 twyegcede J 10 :ancipitis F

ealswâ biceps twŷecgede oððe twŷhêafdede;

triceps þrŷhêafdede, tricipitis; praeceps forðheald oððe rêdelêas. þâs gefêgedan naman macjað ABLATIVVM on scortne e and on langne i: ab ancipite VEL ancipiti, and menigfealdne GENITIVVM on ium: 15 ancipitium; a bicipite VEL bicipiti, horum et harum bicipitium ET CETERA.

ealswâ f. T ‖ byceps H, dahinter bicipitis T ‖ twyegcede J 11 e in triceps aus i, s und þr. auf r. D ‖ -dode F ‖ tricipitis aus -putis F ‖ preci(i über unterpunctiertem e)pitis hinter preceps T 12 gef. naman f. T ‖ gefegedon U 13 scortne] langne J ‖ lagne HU ‖ ab—14 ancipiti f. T 14 ancipite | :: R ‖ uel—15 a f. W ‖ mænig- JR, -fealde J 15 accipitium F, anticipium J ‖ ab ancipite U ‖ uel bicipiti f. W ‖ uel a T, uel ab U ‖ ancipiti U 15. 16 bicipitiuum O, ancipitium U, ancipicium ł bicipicium W

LVI. In ops. on ops geendað ân nama GENERIS FEMININI:

haec ops ðêos spêd, huius opis, and ðrêora cynna of ðâm gefêged hic et haec et hoc inops ðes and ðêos and

1 þis unspêdige, huius inopis. þâ ôðre synd grêcisce: hic ydrops þêos wætersêocnys, huius ydropis: ydropicus byð se wætersêoca and ydor wæter, ydria wæterfæt ET CETERA.

17 absatz nur U ‖ LVI: (I r.) D, f. JOTW ‖ in o. on o. a. r. F ‖ in ops f. T ‖ obs beide male O ‖ on ops f. W ‖ geendað—nama f. T ‖ geendiað F, endeþ W ‖ f. g. TW 18—682 ü. f. T ‖ and—19 gefêged f. T 19 iueiede W ‖ inops] in ops O 1 ungespedige U, vnspedi W ‖ huius f. T ‖ þâ ô. s. g. f. T ‖ beoþ W ‖ grêcisce f. O 2 ydrop:s (i rad.) F ‖ weterseocnyss R, f. W ‖ hu. f. T ‖ hydropis h, idropis O ‖ ydropicus—4 cetera f. T (vgl. zu 5) ‖ ydropicus—wætersêoca f. W 3 bið se w. gl. R ‖ beoð U, f. J ‖ se f. U ‖ and f. JW ‖ hydor R ‖ and ydria HW ‖ ydr(i)a a. hd. F, idria OW 4 et c. f. W

5 LVII. In yps geendað hic cynyps þes stânbucca,

huius cynyphis.

5 absatz nur U ‖ zahl f. JOTW ‖ inyps T, in eps J; dahinter on eps J, on yps H ‖ ips W ‖ geendað hic f. T ‖ endeþ W ‖ ân nama vor hic J ‖ cynips JR, cunips W ‖ þes st. h. c.] ydropicus and ydor ydria et cetera T ‖ bu von -bucca ganz, das erste c zum teil weg H 6 cyniphys DHhR, cynipis aus -phis O, cyniphis FJU, cuniphus W

LVIII. In irps. on irps geendað ân nama MASCVLINI

GENERIS: hic stirps ðes stybb, huius stirpis. se ylca nama is êac GENERIS FEMININI, þonne hê getâcnað 10 ofspringc.

7 absatz nur U ‖ zahl f. JOTW ‖ In irps f. T ‖ yrps beidemal alle hss. ausser W ‖ on irps f. W ‖ g. ân nama f. T ‖ endeþ W 7. 8 generis masculini T 8 generis—ylca, soweit in d. zeile, auf r. R ‖ styrps alle ausser UW ‖ ð. st. h. f. T ‖ styrpis alle ausser UW ‖ se—9 getâcnað] and eft hęc styrps T 9 fem. gen. W 9. 10 ofspring DFhRU, -i(n)cg H, -ge J, ofs(p)rync T

LVIIII. In ax correptam. on scortne ax geendað

haec fax þes blysa, huius facis. ǣlc nama, þe geendað on x oððe on twâm consonantem, byð lang on NOMINATIVO, ac se VOCALIS byð gescyrt on ðâm ôðrum casum.

11 absatz nur U ‖ zahl f. JOTW ‖ In] on T ‖ correptam f. O ‖ on—geendað f. T ‖ on sc. ax in d. z. R, f. W ‖ gendað R, endeþ W 12 þ. b. hu. f. T ‖ s von þes nachträglich U ‖ blisa RU, hlysa H, blase ł brond W ‖ ǣlc—691 naman f. T ‖ þe f. H, þet W ‖ endeþ W 13 x] ex O ‖ oþer W ‖ consonantes W ‖ beoð U ‖ on f. J 14 uocalis] uocatiuus RU, uocatif W ‖ o in oðrum aus e. a. h

15 LX. In ax prodvctam. on langne ax geendjað þâs

1 naman: haec pax þêos sybb, huius pacis; TRIVM GENERVM hic et haec et hoc audax þes and ðêos and þis dyrstige, huius audacis.

15 absatz nur U ‖ zahl f. JOW ‖ on l. ax f. W ‖ la(n)gne H ‖ endeþ W 1 feminini generis vor hęc T ‖ þ. s. f. T, þe ossibus (!) J ‖ huius f. T ‖ tr. g. f. W 2 þes—3 huius] dyrstig gl. T, dursti W ‖ and þis d.] andyrstige O 2. 3 dy(r)stige 1. corr.? h 3 audacis] dacis W, dahinter noch COMPARATIVUS. hic et hęc audacior. et hoc audacius. Superlatiua (!). hic audo(!)cissimus. hęc audocissima. hoc audocissimum T

ealswâ gâð þâs: capax numol

oððe gefyndig, rapax rêafigende, contumax tôðunden 5 oððe môdig, fallax lêas, uerax sôðfæst, ferax wæstmbǣre, sagax glêaw, fugax flugol oððe earh, tenax fæsthafol, edax etol, loquax sprecol, minax þêowigende ET CETERA. and ealle þâs habbað langne a on eallum casum and macjað ABLATIVVM on e and i: ab hoc 10 et ab hac et ab hoc audace VEL audaci ET CETERA.

e. g. þ. f. T ‖ allswa F ‖ geþ W ‖ þâs f. HOW ‖ nimel W 4 oððe] ł T, oþer W ‖ fyndig F ‖ contumax aus -mox (a. hd.?) F ‖ modi ł toþunden W 5 oððe] ł T ‖ wæsm- JT 6 -bere T ‖ glæaw U ‖ fluwol ł fleme ł earh W ‖ flugel J ‖ ł ærh T 7 -haful U ‖ ætol U ‖ sprecol mit unterpunctiertem r T, specol DHO 7. 8 þeowigende zu þredtigende von a. hd. F, þewende JU, þeourake W 8 et c. and f. W ‖ ealle—9 and] híg T ‖ langna a H 9 and on i JTW ‖ ab hoc—10 ab hoc f. T 10 et c. f. UW

LXI. In ex correptam. on scortne ex geendjað þâs

naman: hic grex þêos êowd, huius gregis; hic remex ðes rêðra, huius remigis; hic VEL haec silex ðes flint, huius silicis; hic VEL haec cortex rind, huius corticis;

11 absatz nur U ‖ L:XI (I rad.) D, f. JOTW ‖ In] on T ‖ cerreptam Fh ‖ on—12 naman f. T ‖ on sc. ex f. W ‖ (e)x D ‖ endeþ f. W 12 þêos f. T, þes J ‖ eowed T ‖ h. gregis f. T ‖ gregis ausnahmsweise (zu 6510) h. ü. W 13 ðes f. T ‖ huius f. T ‖ migis W ‖ hic—14 silicis f. J ‖ uel] et uel U ‖ sylex O, filex T ‖ ðes f. T 14 huius f. T ‖ licis W ‖ uel] et U ‖ haec] hoc zu hęc und noch ęc darüber 1. corr. h ‖ hrind T, þes rind J ‖ huius f. T ‖ ticis W

15 haec ilex æcerspranca oððe âc, huius ilicis; haec carex þis secg, huius caricis; hic et haec et hoc supplex

1 êadmôd, supplicis; hic et haec et hoc simplex ânfeald, duplex twŷfeald, triplex ðrŷfeald ET CETERA.

15 haec i.—ilicis ü. d. z. nachgetragen 1. corr. h ‖ æcerspranga DHT, æcernspranca F ‖ o. âc hu. f. T ‖ o. âc gl. über ilicis R ‖ oþer W ‖ ilicis ausnahmsweise h. ü. W ‖ haec f. T 16 þis—caricis f. T ‖ segc JR ‖ ricis W ‖ hic—701 supplicis ü. d. z. 1. corr. h, f. J 1 eadmod hinter supplicis h, f. T ‖ plicis W ‖ hinter supplicis folgt Comparatiuus. hic et hęc. Supplicior. et hoc Supplicius. Svperlatiua (!). hic supplicissimus. hęc supplicissima. et hoc supplicissimum T ‖ hic—hoc] eallswa T, also W ‖ hec aus hoc F ‖ an in anfeald (von gz. hd.?) für rad. þry F 2 duplex—ðryfeald (verblasst) nachgetragen 1. corr. F ‖ dupplex JOTU, f. W ‖ tw. f. TW ‖ trip[lex þre]ofold W ‖ ðr. f. T ‖ et c. f. W

LXII. In ex prodvctam. on langne ex geendjað þâs:

hic rex þes cyningc, huius regis; haec lex þêos ǣ, 5 huius legis; hic et haec et hoc exlex ûtlaga oððe bûtan ǣ, huius exlegis ET CETERA.

3 absatz nur U ‖ LXII aus LXIII R, f. JOTW ‖ on ex correptam T ‖ ęx das erste mal h ‖ on—þâs f. T ‖ on l. ex f. W ‖ endeþ þ[eos—4 lex legis] æ W ‖ þas naman J 4 þes c. h. f. T ‖ cyning DFHhJU ‖ þ. ǣ hu. f. T ‖ þêos] þes J 5 exlex l[egis vtl]awe W ‖ [ł b. æ—7110 mearca] W ‖ o. b. æ gl. R ‖ oððe] ł T 6 æ aus & T ‖ huius f. T

LXIII. In ix correptam. on scortne ix geendjað

þâs naman: hic calix þes calic, huius calicis; haec nix þes snâw, huius niuis; haec pix ðis pic, huius picis; 10 haec salix þes wîþig, huius salicis ET CETERA.

7 absatz nur U ‖ zahl f. JOT ‖ In] on T ‖ on—8 naman f. T 8 ü. f. T ‖ hic nix J 9 þ. s. f. T ‖ þes] þeos J ‖ n(i)uis H ‖ ð. p. h. f. T 10 þes f. T, þis U ‖ huius f. T ‖ li von salicis über getilgtem ti 1. corr. h

LXIIII. In ix prodvctam. on langne ix geendjað

þâs naman: hic Fenix (swâ hâtte ân fugel on arabiscre ðêode, sê leofað fîf hund geâra and æfter dêaðe eft ârîst geedcucod: and se fugel getâcnað ûrne ǣrist on 15 ðâm endenêxtan dæge), huius Fenicis; GENERIS FEMININI: haec cornix þêos ceô; haec ceruix þes hnecca, huius ceruicis; hic VEL haec radix ðes wyrtruma, huius radicis;

1 TRIVM GENERVM: hic et haec et hoc felix gesǣlig, huius felicis; hic et haec et hoc pernix swyft, huius pernicis;

11 absatz nur U ‖ :LXIIII D, f. JOT ‖ In] on T ‖ on—12 naman f. T ‖ geendjað f. J 12 swâ—15 dæge f. T, in d. z. R ‖ :on R ‖ arabiscere H, arabistre J 13 efter D 14 arisþ HJ, arisð D ‖ fugol J ‖ ure O ‖ ærist weg H 15 -nehstan JR ‖ genr H ‖ femini J 16 þêos f. T ‖ am rande rechts hec pix picis [h]ęc nix niuis hd. 12. jhd. H ‖ þ. h. f. T ‖ (h)necca ds. hd.? U 17 uel] et HO ‖ ð. w. f. T ‖ wyrttruma DhR 1. 2 ges. hu. f. T 1 g von gesælig wegradiert, darüber y sely (vor s ein i getilgt) von späterer hd. F 2 2. huius f. T

haec nutrix þêos fôstormôdor, huius nutricis; haec uictrix þêos sigefæste, huius uictricis and ealle 5 ôðre þyllîce, þe cumað of werlîcum namum: hic cantor þes sangere, haec cantrix þêos sangystre; lector rǣdere, lectrix rǣdestre; doctor lârêow, doctrix lǣrestre ET SIMILIA. þâs bêoð geðêodde tô NEVTRVM on gebîgedum casum, swâswâ ys gecweden uictricia tollite 10 signa nymað þâ sigefæstan mearca: nis swâ ðêah gewunelic hoc uictrix, ac on ðâm gebîgedum casum.

3—4 ü. und huius f. T 3 þes J ‖ foster- HJU, -moder J 4 and—6 sangere f. T 5 namū wie es scheint (aber der strich sehr verblasst) H, -um aus -am R, mannum J 6 þêos—8 lǣrestre f. T ‖ sangestre U, sang|gestre J 7 rædystre FhRU, -istre J ‖ doctor—8 lǣrestre f. J 8 lærystre FhU, læristre R, lærest (hinter t ein e radiert) O ‖ þâs—11 casum f. T 9 2. c in uictricia aus x a. hd. F 10 þas O ‖ sigefæsta F ‖ mear(c)a U 11 ac f. J ‖ ðâm f. J

LXV. In ox correptam. on scortne ox geendað ân

nama FEMININI GENERIS: haec nox ðêos niht, huius noctis and ân of ðâm gefêged þrêora cynna: hic et haec et hoc 15 pernox þurhwacol, huius pernoctis. on ðisum twâm namum ys se o scort on gecynde, ac ðâ twegen CONSONANTES c and t hine ðôð langne.

12 absatz nur U ‖ zahl f. JOTW, V auf r. D ‖ In] on T ‖ on—13 generis f. T ‖ on sc. ox f. W ‖geendiaþ J, endeþ W 13 femini J, ini auf r. U ‖ ð. n. h. f. T ‖ niht f. W 14 and—cynna f. T ‖ an aus on U ‖ ðan U 15 huius f. T ‖ noctis W ‖ hinter pernoctis noch Comparatiuus. hic et hęc pernoctior T ‖ on—17 langne f. T ‖ on] of H ‖ þissum J 16 se o scort (sceort DFHhJRU)] seo scortnys O ‖ twege D 17 long W

LXVI. In ox prodvctam. on langne ox geendjað

þâs naman: GENERIS FEMININI haec uox ðêos stemn, huius 20 uocis; OMNIS GENERIS ǣlces cynnes hic et haec et hoc

1 uelox swyft, huius uelocis; hic et haec et hoc atrox wælhrêow, huius atrocis; hic et haec et hoc ferox rêðe, huius ferocis ET CETERA.

18 absatz nur U ‖ zahl f. JOTW, VI aus IIII D ‖ In] on T ‖ on—19 fem. f. T ‖ on l. ox f. W ‖ endeþ W 19 gene femini J, f. g. W ‖ ð. st. hu. f. T ‖ ü. f. W 20 om.—cy. f. W ‖ ǣ. c. f. T ‖ et hec—721 uelocis am rande rechts 1. corr. h 1 swyft huius f. T ‖ —2 gen. f. W ‖ (h)uius h ‖ hinter uelocis noch Comparativvs. hic et hęc uelocior T ‖ h. et h. et h.] f. T, ealswa gaþ J ‖ hic am rande links v. a. hd. h ‖ atrox auf r. U 1. 2 wælreow J, f. T 2 huius f. JT ‖ hic—3 ferocis f. W ‖ h. et h. et h.] f. JT ‖ f in ferox auf rasur R 3 huius f. JT ‖ et c. f. W

LXVII. In vx correptam. on scortne ux geendjaþ

5 þâs naman: hic Volux âgen nama, huius Volucis; haec nux þêos hnutu, huius nucis; haec crux þêos rôd, huius crucis; hic et haec dux þes and ðêos lâttêow oððe heretoga, huius ducis; hic et haec et hoc trux wælhrêow oððe rêþe, huius trucis.

4 absatz nur U ‖ zahl f. JOTW ‖ In] on T ‖ on—5 naman f. T ‖ on sc. ux f. W ‖ x vom 2. ux auf r. u. x drüber J ‖ geend(i)aþ J, endeþ W 5 a. n. gl. R, owene nome (hinter gen.) W, propria (!) nomen T ‖ hu. V.] generis feminini T 6 þ. hn. hu. f. T ‖ nutu J, f. W ‖ haec f. TW 6. 7 þ. r. h. c. f. T 6 s von þeos z. t. auf r. U 7 þ. a. ð. f. T ‖ lateow DHRT 8 o. h. gl. R ‖ oððe] ł JT ‖ hu. d. f. T ‖ ucis W ‖ über trux a. hd. cruel F, atrox ł ferox gl. U 9 wælreow J ‖ o. r. gl. R ‖ oððe] ł T ‖ re von reðe aus etwas anderem? R ‖ huius f. T

10 LXVIII. In vx prodvctam. on langne ux geendjað

ðâs naman: hic Pollux âgen nama, huius Pollucis; haec lux þis lêoht, huius lucis.

10 absatz nur U ‖ zahl f. JOTW ‖ In] on T ‖ on—11 Pollucis f. T ‖ on l. ux f. W ‖ endeþ W 11 a. n. gl. R, owene nome h. gen. W ‖ lucis W 12 þis l. f. T ‖ leoh H, f. W

LXVIIII. In yx. on yx geendjað þâs naman: hic

sandyx þis wâd, huius sandycis; haec Styx hellemere, 15 huius Stygis.

13 absatz nur U ‖ LXIX U, f. JOTW ‖ In yx f. T ‖ ix beide male O, hinter in W, hinter on T ‖ on yx f. W ‖ geend.—naman f. TW ‖ nam̄ H ‖ hic weg H 14 sandix DFHORTUW ‖ þis w. f. U ‖ þis f. T ‖ huius f. T ‖ sandicis DFHORTU, dicis W ‖ stix TUW 14. 15 hell. hu. St. f. T 15 stygys O, stigis RUW

LXX. In aex. on aex geendað ân nama: haec faex

þâs drosna, huius faecis.

1 absatz nur U ‖ zahl f. JOTW ‖ In aex f. T ‖ erstes aex aus æex D, ex JOUW, :ex H ‖ on—nama f. W ‖ zweites aex aus æex D, ex JOTU, :ex FH ‖ g. ân n. f. T ‖ geendiað FU ‖ hęc a. hd. aus ę F ‖ fex alle 2 þ. d. f. T ‖ fecis alle

LXXI. In avx geendað ân nama: haec faux þes

gôma, huius faucis.

3 absatz nur U ‖ zahl f. JOTW ‖ In] on T ‖ über (hinter JH) In aux noch on aux JHR ‖ g. ân n. f. TW ‖ über faux a. hd. ioue F ‖ þes f. T 4 coma U ‖ fa(u)cis 1. corr. h

5 LXXII. In alx. on alx geendjað twegen naman:

haec falx þes sicol, huius falcis; haec calx ðes cealcstân, huius calcis: mid ðâm naman bið êac getâcnod hô oððe ende.

5 absatz nur U ‖ zahl f. JOTW ‖ In alx f. T ‖ als beide male O ‖ on alx f. W ‖ g. tw. n. f. T ‖ geendað U, endeþ W ‖ nama J 6 þes f. T ‖ calx] c v. a. hd. ü. undeutlichem c F, tales J ‖ ðes f. T 7 mid—8 ende f. T ‖ mid—getâcnod] oþer (das sich nach bem. zu 6510 sogleich an chalcston anschliesst) W ‖ namum U 8 hô] o O ‖ .i. hic calx über ende von einer hd. des 12. jhd. H

LXXIII. In anx. on anx geendað ân nama: haec

10 lanx þêos wǣge oððe scalu, huius lancis.

9 absatz nur U ‖ zahl f. JOTW ‖ In anx f. T ‖ on anx f. W ‖ zweites anx] a(n)x U, aus am 1. corr. Fh ‖ g. ân n. f. T ‖ geendiað U, endeþ W 10 la(n)x U, darüber a. hd. esquiele F ‖ ü. f. T ‖ scale HJ

LXXIIII. In vnx. on unx geendað ân nama: hic et

haec coniunx þes and ðêos gemaca, huius coniugis.

11 absatz nur U ‖ zahl f. JOTW ‖ In unx f. T ‖ on unx f. W ‖ g. ân n. f. T ‖ endeþ W ‖ feminini generis vor hic W 12 coniux HW ‖ ü. f. T ‖ þeos aus þes F, þes H ‖ coniu:gis O

LXXV. In arx. on arx geendað ân nama: haec arx

þis wîghûs, huius arcis.

13 absatz nur U ‖ zahl f. JOTW ‖ In arx f. T ‖ on arx f. W ‖ g. ân n. f. TW ‖ túr ü. arx a. hd. F 14 þis f. T ‖ wighus gl. ü. 2. arx z. 13 T, w aus p v. a. hd. F

15 LXXVI. In ac. on ac geendað ân nama NEVTRI

GENERIS: hoc lac þêos meoloc, huius lactis.

15 absatz nur U ‖ zahl f. JOTW ‖ In ac f. T ‖ hac W ‖ on ac f. W ‖ g. ân n. f. TW ‖ geend:að (i rad.) R ‖ neutri] n im text (wie oft) u. neutri darüber gl. W (ebenso 741 u. 3) 16 a in lac aus o (v. a. hd.?) H ‖ þêos f. T ‖ meolc DFHhJRTU, f. W ‖ tis W

LXXVII. In ec. on ec geendað ân nama NEVTRI

GENERIS: hoc allec ânes cynnes fisc, huius allecis.

1 absatz nur U ‖ zahl f. JOTW ‖ In ec f. T ‖ on ec f. W ‖ g. ân n. f. TW ‖ neutri] wie 7315 W 2 allec] alles U ‖ â. c. fisc] þes hæring R, þes hæringc J, hering W, fisc (â. c. f.) T ‖ über fisc v. ds. hd. i. hæring U ‖ huius f. OU ‖ punct unter e in allecis zufällig? U

LXXVIII. In vt. on ut geendað ân nama NEVTRI

GENERIS: hoc caput þis hêafod, huius capitis and of ðâm 5 gefêgede hoc sinciput healf hêafod, huius sincipitis; hoc occiput se æftra dǣl ðæs hêafdes, huius occipitis.

3 absatz nur U ‖ zahl f. JOTW, vor V rasur U ‖ In ut f. T ‖ on ut f. W ‖ g. ân n. f. TW ‖ neutri] wie 7315 W 4 capud JT, t über rasur v. a. hd. F ‖ þ. h. f. TW ‖ pitis W ‖ a. of ð. g. f. T 5 sincipud JT ‖ h. h. gl. über sincipitis T, in d. z. R, healf hlaford O ‖ huius f. T 6 hoc f. TW ‖ occipud T, occipit J ‖ gl. über occipitis, aber durch einen strich an die richtige stelle gewiesen T ‖ æftera HU ‖ del T ‖ et cetera hinter occipitis T

Gyt syndon sume geendunga tô êacan þisum getele:

huiusmodi þus gerâd, huiusmodi homo ðus gerâd man, huiusmodi homines ðus gerâde men; ealswâ tô FEMININVM 10 and tô NEVTRVM. swâ gǣð istiusmodi swâ gerâd and eiusmodi tô ǣlcum cynne and tô ǣlcum case.

7 kein absatz ‖ beoþ W ‖ geendunge HT, endunga U ‖ ecan F, ecum W ‖ þissum JT ‖ getæle FT 8 -modig O ‖ ðus g. in d. z. T ‖ gerââd O ‖ huius (modi) gl. W ‖ —9 ü. f. T 9 huimodi (abkürzung für us wol nur verlöscht) H ‖ ð. g. men f. W ‖ (ge)rade H ‖ feminum O 10 ealswa H ‖ istimodi zu istiusm. gl. W 10. 11 swâ g. a. e. f. W ‖ swa gerand (und darüber ðus gerad 1. corr.) F, þus gerad DH, hinter eiusmodi T 11 eiusmodi aus eiusdodi H ‖ elcum H ‖ cynne auf r. U ‖ elcum H ‖ casum U, dahinter and tale W

ealswâ

frugi uncystig oþþe spærhynde; frugi homo uncystig man, frugi hominis uncystiges mannes; frugi mulier uncystig wîf, frugi mulieris ET CETERA.

1 ealswâ nequam mânful oððe forcûð: hic et haec et hoc nequam, huius nequam. þâs and ðyllîce synd INDECLINABILIA, þæt synd undeclinjendlîce.

ealswa—14 cetera hinter 752 huius nequam T 12 frugi—spærhynde f. F ‖ úncysti in d. z. (ebenso o. sp.) T, uncystig mit unterpunctiertem un O ‖ sper- T, -hende U, -hyrde J ‖ über frugi v. a. hd. pruz F 13—14 ü. f. T 13 un:cystig D ‖ homines HTU, -is aus -es R ‖ un von uncystiges unterpunctiert O 14 un von unc. unterpunctiert O ‖ f. mulier(i)s (i ü. rad. r) F, f. U 1 mit Eall swa absatz U ‖ also goþ W ‖ manful—hoc nequam am rand v. ds. hd. U ‖ ü. in d. z. T ‖ forcuþ o. manful J 2 and ðyllîce f. T ‖ beoþ W ‖ ind.—3 synd f. W 3 þ. s. un. f. T ‖ vndecliniendlic W

Ys êac tô witenne, þæt lêdene lârêowas macjað on

5 sumum namum ACCVSSATIVVM on im: haec uis þêos miht, hanc uim; haec tussis ðes hwôsta, hanc tussim; haec Caribdis ân stânclûd on sǣ, hanc Caribdim; haec syrtis þes sandhricg, hanc syrtim; Tiberis hâtte sêo êa, þe yrnð be Rôme, hanc Tiberim; Tigris ys ân êa and ânes 10 cynnes dêor, hanc Tigrim.

4 kein absatz ‖ witanne HJ, witene TW ‖ lareawas, lorþeawes W 5 naman TU ‖ ácu- T, -usa- DHRT, acusatiuum aus voca- W ‖ —6 ü. f. TW 6 u(i)m O ‖ hec aus hoc W, nec (urspr. hec?) H ‖ [tussis hanc tussim] W ‖ haec C.—8 syrtim f. T ‖ ec in haec auf r. U 7 ka- DFhR ‖ gl. R ‖ ân f. W ‖ on sǣ hanc f. W ‖ ka- R; -im aus -in O, aus -um? U, -in h ‖ hæec J ‖ si[rtis—8 ti]beris W 8 sandricg H, -hrygc J ‖ sirtim H ‖ T. h. ganz weg H ‖ tyberis DhJRTU ‖ hatte—9 rome in d. z. R, on éá W ‖ se J 9 yrn H ‖ tiberi:m (u rad.) O, tyberim DFHhJRTU ‖ tigr[is—e]a W ‖ tygris J ‖ rasur hinter êâ U 10 han W ‖ 2. i in tigrim aus u rad. hO, tygrim J, tigrum W

þâs naman and heora gelîcan

macjað ABLATIVVM on i. sume naman macjað heora ACCVSSATIVVM ǣgðer gê on im gê on em: puppis stêorsetl, hanc puppim VEL puppem; nauis scip, hanc nauim VEL nauem; clauis cǣg, hanc clauim VEL clauem; securis 15 æx, hanc securim VEL securem; peluis wætermêle, hanc peluim VEL peluem; turris stŷpel, hanc turrim VEL turrem; and ðâs macjað heora ABLATIVVM on e and i: ab hac puppe VEL puppi ET CETERA.

a. h. g. f. T ‖ hyra FhR 11 abl- a. hd. aus obl- F ‖ naman f. H 12 acu- HT, -usa- DHRTU ‖ erstes gê f. F ‖ em pu auf r. (der erste ausradierte buchstabe g?) O ‖ puppis—13 hanc f. W ‖ —16 ü. f. T 13 puppi:m F ‖ nauis—hanc f. W ‖ nauim] naum O 15 æ in æx auf r.? h, über æx von späterer hd. hand O ‖ i in securim aus (ü. getilgtem O) u FO ‖ puluis T 16 puluim T ‖ pel:uem O, puluem T 17 and—18 puppi f. T ‖ ablatif W ‖ and on i J 18 puppe] puppem H ‖ (ł) a. hd. F ‖ pu(p)pi a. hd. F

DE PLVRALI GENITIVO.

1 überschrift f. JTW ‖ plurari OU

Gif hwâm twŷnað be ðâm menigfealdan GENITIVO,

þonne secge wê hêr scortlîce be þâm earfoðostan. supplex êadmôd oððe âloten ys þrêora cynna: horum et harum 5 et horum supplicum; supplicium ys wîte. artifex cræftica, horum artificum þissera cræftycena; artificium is cræft.

2 timaþ J ‖ ðan (þ-) DFhO ‖ mænig- HJRTUW ‖ -dam U 3 þan O ‖ -þestan U, r aus e. a. D, darüber dificiliores gl. W ‖ (s ü. rasur v. a. hd.)uplex F 4—7711 ü. in d. z. T ‖ alotyn TU 5 supplic:um (i rad.) O ‖ (supplicium) corr. U ‖ is wite gl. R 5. 6 cræftca DFHRW (t auf r. R), cræfta J 6 horum aus harum H ‖ artifi::cum (ci r.) D, artificium T ‖ þ. cr. f. W ‖ cræfticena U, cræftcena DFHhR, cræftena J, cræftigra T ‖ artificum JO 7 is cræft gl. R

iudex dêma, horum iudicum ðissera dêmena;

iudicium is dôm. parens fæder oððe môdor, horum parentum. uigil wacol, horum uigilum. memor 10 gemyndig, horum memorum gemyndigra. fons wyll, fontium. mons dûn, montium. frons foreweard hêafod, frontium. pars dǣl, partium. ars cræft, artium.

is dema gl. R ‖ iudicium (zu -cum hJ) hJT ‖ ð. d. f. W 8 is dom gl. R ‖ f. o. m. gl. R ‖ ys fæder U 9 uigilium JT 10 gemyndigra f. W ‖ well D, weall (und darüber will corr.) U 11 foncium W ‖ montium aus moncium W ‖ forewerd h. J, forheaued W 12 frontium vor ü. W ‖ ors O ‖ hinter cræft noch ł wighus (wighus unvollst. radiert, ł gelassen) J

arx wîghûs, arcium. urbs burh, urbium. hiems winter, hiemum. princeps ealdorman, principum; principium 15 is angyn. municeps burhealdor, municipum; municipium ys burhscipe. collis hyll oððe beorh, collium. follis bylig, follium. caedes sliht oððe slege, caedium.

13 a. w. a. f. J ‖ w in wighus a. hd. aus e. a. F, wius W ‖ artium U, arcuum h ‖ urb:s F ‖ byrh T ‖ urbium vor ü. W ‖ hiemps FU ‖ winter f. W, zweiter strich des n abgerieben O 14 ealdor (ohne man) DH ‖ principum f. OT ‖ principium f. DH 15 is angin gl. R ‖ erstes r in burhealdor aus h D, is buruhalder W ‖ muni(ci)pum corr. v. a. hd. F, f. O 16 is b. gl. R ‖ h. o. b. gl. R ‖ collium f. W 17 s. o. s. gl. R ‖ slæge J ‖ cedum J, vor ü. W

1 aedes botl, aedium. iuuenis junglingc, iuuenum. panis hlâf, panum. canis hund, canum. uates wîtega oððe sceop, uatum. ciuitas ceaster, ciuitatium; probitas gôdnyss, probitatium; bûton sêo SINCOPA, þæt ys, sêo 5 wanung, þone i oftêo, þæt sŷ gecweden ciuitatum, probitatum, sanctitatum ET CETERA.

1 bolt (a. hd. zu botl F) FU, bold hinter edium W ‖ iuuenis aus -es O ‖ —2 canis ü. f. W ‖ iunling F, -ling DHJRTU, -lincg h 2. 3 w. o. scop gl. R, hinter uatum W 3 ceastre J ‖ letztes i in ciuitatium auf r. a. hd. F, ciuitatum (aus -ium R) HhRTU, tatum vor ü. W 4 gôdnyss—6 probitatum f. DH ‖ probitatum (aus -ium R) hRTU, tatum vor ü. W, letztes i a. hd. auf r.? F ‖ buton—6 probitatum f. T ‖ butan J ‖ syncopa R ‖ þæt usw. in der zeile R 5 wunung O ‖ sŷ] is J, beo W ‖ ciuitatem h 5. 6 probatiuum U 6 sanctitas vor sanctitatum T ‖ sanctitatum aus -em a. hd. F

hae uires þâs mægnu,

harum uirium. hi et hae tres et haec tria, horum et harum et horum trium ðissera þrêora. hi et hae plures mâ et haec pluria, horum et harum et horum plurium. 10 lis geflit, litium geflita. hic et haec dis welig, ditium.

haec U ‖ þæs U, þes J, f. W 7 harum aus horum und a noch über a J 8 ð. þ. f. W ‖ res von plures und ma auf r. v. a. hd. F 9 ma gl. h, f. J ‖ i in pluria (v. a. hd.?) auf r. F, plura JU ‖ haru T ‖ pluri:um (m rad.) F 10 geflita f. TW ‖ (hec) W ‖ dis ditis W ‖ we von welig ganz, lig z. t. weg H, selig T

nox niht, noctium. uox stemn, uocum. consul dêma, consulum. dux heretoga, ducum. nux hnutu, nucum. caput hêafod, capitum. pes fôt, pedum. ales fugel, alitum. bos oxa, boum. þurh ðâs ðû miht þâra ôðra 15 GENITIVVM understandan.

11 niht f. TW ‖ nocxium T ‖ stemn f. TW 12 heretoga—13 ü. f. T ‖ h.] latteouwe ł hereteowe (w undeutlich) h. ducum W ‖ duc:um (t rad.) F ‖ nux nucis [nuc]um W ‖ hnutu f. W ‖ zweites u in nucum aus e. a. D 13 capud J, t auf r. U 13—14 ü. f. W 13 fugol J 14 [bos b. þ. þeo]s þu W ‖ bos—ðâs] ðus T ‖ ðâs] þa U ‖ þæra (ð-) alle ausser O 15 geniti[uum understonden] W ‖ under standen U

[32] I. Sêo forme geendung is on scortne a . on ðǣre anomalous space after a in original

[35] buffo ID EST, rubeta tâdje; punctuation unchanged: expected comma after buffo and rubeta

[69] oððe gefyndig, rapax rêafigende, contumax tôðunden text has “rêafigende” in plain type

[73] LXXII. In alx. on alx geendjað twegen naman: text has “alx” in plain (non-italic) type

3611 ... leo] h̛ W text has “leo]h̛” without space

376 o. ô. in d. z. R missing . after “ô.”

381 ... and] et R, f. ?W punctuated as shown: printed “f. / ?W” at line break

3810 mel fel W printed as shown: missing bracket after “mel”?

3910 ... In] on T text has “ln]”: corrected from body text

412 ... -nes HJ text has “—nes” with long dash

415 endeþ W text has “5.”

418 a. â. g. n. f. T invisible . in “a. â g. n.”

4112 hic text has “12.”

444 ... þ. s. t. in d. z. R, f. T invisible . in “in d. z R, f. T”

4615 ... þes ea. m.] olde W

475 scamu H, sceama O text has “O” and “W” in plain type

502 ... [h. ł fu]rmest mon W text has “h. ł.”

5014 pening DHhRrU number 14 missing

6915 haec i.—ilicis ü. d. z. nachgetragen 1. corr. h invisible . in “ü. d. z nachgetragen”

7314 .. wighus gl. ü. 2. arx z. 13 T appears to mean: wighus (l. 14) written over second “arx” (end of l. 13)

754 ... lareawas, lorþeawes W expected MS reference (D or T?) missing

757 ka- DFhR || gl. R printed as shown: “Karybdis” as gloss only?

761 überschrift f. JTW || plurari OU line number missing

DE QVARTA DECLINATIONE.

1 überschrift f. JW ‖ quarta] .IIII. HU ‖ uarta W

Qvarta declinatio habet terminationes dvas sêo fêorðe declinung hæfð twâ geendunga, us and u. on us geendjað MASCVLINA NOMINA, and on u befeallað 5 NEVTRA. þêos declinung gǣð þus: NOMINATIVO hic sensus þis andgyt, GENITIVO huius sensus ðises andgytes, DATIVO huic sensui þisum andgyte, ACCVSATIVO hunc sensum þis andgyt, VOCATIVO o sensus êalâ ðû andgyt, ABLATIVO ab hoc sensu fram ðisum andgyte;

2 declinatio:: (ne rad.) H ‖ sêo—3 geendunga f. T 3 [de]clinunge W ‖ (h)æfð H ‖ geendunge H, endunge W 4 gendiað U, endeþ W ‖ m[as]culina W ‖ befallað U 5 þes O ‖ declinu[ng] W ‖ þus f. T 6—14 ü. f. T 6 þis f. W ‖ —8 dem. vor gen. dat. acc. f. W ‖ huius aus huic? H ‖ —14 ü. f. W ‖ þisses J 7 i in huic aus n O ‖ sens[ui] W ‖ þissum J ‖ acu- F, -ussa- FhU 8 o sus W ‖ ealla R 9 adgyt U ‖ ablatiuo—andgyte (von ds. hd.?) mit anderer dinte am rande doppelt (sowol rechts, wie links) nachgetragen U ‖ ablactiuo J ‖ su W ‖ þissum J

10 ET PLVRALITER NOMINATIVO hi sensus ðâs andgytu, GENITIVO horum sensuum ðissera andgyta, DATIVO his sensibus þisum andgytum, ACCVSATIVO hos sensus þâs andgytu, VOCATIVO o sensus êalâ gê andgytu, ABLATIVO ab his sensibus fram ðisum andgytum. ealswâ

15 gâð ðâs: hic casus hryre oþþe declinung, huius casus;

10 nominatiuum F, noment͛ ( ͛ von a. hd.) O ‖ [hi] W 10. 11 geniter J, genont͛ ( ͛ von a. hd) O, f. W 11 sens(u)um a. hd. F, sensum O ‖ andgitu F ‖ dater J, dater͛ ( ͛ von a. hd.) O ‖ hi(s) U, hi h, f. W 12 þissum J ‖ acu- FT, accusater J 13 andgyta U ‖ uocater J ‖ sens[us] W ‖ ablater J 14 þissum J ‖ eala swa U 15 gað f. T ‖ ryre o. d. in d. z. T, gl. R ‖ d[ecli]nung W

risus hlehter, cursus ryne, sexus werhâd oððe wîfhâd, nexus cnotta, luxus lust oððe gǣlsa, fluxus

1 tôflôwednyss, ritus gewuna, metus ôga, impetus onrǣs, fluctus flôd oððe ŷð, actus dǣd, fructus wæstm, uictus bîgleofa, uestitus scrûd, habitus gyrla, saltus hlŷp and holt, exercitus werod oððe here, uersus 5 fers, uisus gesihð, auditus hlyst, gustus swæcc,

16 r. hl. cursus (aus -ur) ü. d. z. 1. corr. F ‖ hlehter f. TW ‖ hryne HJ, f. T ‖ von werhâd bis auf weiteres ü., soweit vorhanden, gl. T ‖ oððe] ł gl. T 16. 17 wifh(od) W, w beim einbinden weggeschnitten T ‖ (nexus) gl.? U ‖ lu(x)us aus lusus J, darüber uoluptas gl. U ‖ o. g. f. T ‖ am rande galnisse gl. U 1 toflowendnyss h, to flow(ed am rande)nyssa T, -nysse U, -n[esse] W ‖ ritus] artus T ‖ īpetus W 2 flôd o. ŷð f. T, gl. R ‖ flo[d ł] W ‖ hyð F ‖ accus im text u. tus darüber gl. W ‖ dǣd f. W ‖ wæsm H 3 bileofa T ‖ uestis W ‖ scru[d ha]bitus W ‖ scr(v)d aus scrod a. hd. F ‖ gyrla f. T ‖ saltas J 4 hlep DH ‖ and holt f. T ‖ and] oððe J ‖ here oððe werod J, gl. R ‖ werod oððe f. T ‖ her[e—7 fremmin]g W 5 uers DFHhJR (gegen OU), f. T ‖ —6 hrepung ü. f. T ‖ swæc DFHhRU, spæt (!) J

odoratus stenc, tactus hrepung, ictus sweng, motus styrung, affectus gewilnung, effectus fremmingc, monitus mynegung, passus stæpe, gradus hâd oððe stæpe, lapsus slide, usus brîce oððe gewuna, potus 10 drenc, portus hŷð, artus liþ, arcus boga, lacus sêað, acus nǣdl, sinus bôsm, currus cræt, uultus andwlite, cultus bîgeng ET CETERA.

6 repung H ‖ swenc J 7 styrung f. T ‖ uoluntas ü. affectus gl. U ‖ frymming D, fremming alle andern (aus fremung 1. corr. h) ausser O 8 muneg[unge pas]sus W ‖ mynegung f. T ‖ stepe FT 8. 9 h. o. st. gl. R, hadstepe (oððe f.) T 9 [br. o.] W, f. T ‖ wuna F 10 drenc f. TW ‖ yð J ‖ la[cus seaþ] W 11 neadl J, neld T, nelde W ‖ cræt] cræft F, kert W 11. 12 andwlit[e cultus] W ‖ andwlitæ U, f. T 12 biggeng FR, biggenc J, f. T

Ðâs ôðre synd FEMININI GENERIS: haec manus þêos

hand, huius manus, huic manui, hanc manum, o manus, 15 ab hac manu; ET PLVRALITER hae manus, harum manuum, his manibus, has manus, o manus, ab his manibus. ealswâ gâð þâs: haec anus ðis ealde wîf, porticus portic, socrus sweger, nurus snoru, tribus mǣgð, domus hûs.

13 kein absatz ‖ beoþ W ‖ femini O 13. 14 þ. h. f. TW 14 punct unter i von huic wol zufällig O ‖ [manui] W 15 [manuum] W 17 þ[eos—ðis] W ‖ ealda J ‖ icus von porticus z. t. weg H 18 s von socrus auf rad. sw h ‖ swegr DFHhRU, swe(g)r J, swer W ‖ snora T ‖ tr[ibus mæiþ] W

Þâs ôðre synd NEVTRI GENERIS and INDECLINABILIA, þæt

is, undeclinjendlîce: hoc cornu þes horn, hoc tonitru þes ðunor. nabbað þâs naman nâ ôðre gebîgednysse on ânfealdum getele, ac þes ân CASVS bið gecweden 5 for eallum ðâm ôðrum ðus: hoc cornu, huius cornu, huic cornu, hoc cornu, o cornu, ab hoc cornu;

1 kein absatz ‖ beoþ W ‖ and] et JOU ‖ ind. þ. is f. W ‖ -bila F 1. 2 þ. is u. in d. z. R, f. T ‖ þ. is f. H 2 undeclinigendlice aus -nagend- D, vndeclinendlic W, -lic JU ‖ o in hoc aus e O ‖ c[ornu—hoc] W ‖ —3 ü. f. T 3 þes f. W ‖ þundr U ‖ nâ] nane JT, non W ‖ gebigend- U, ibeiȝed[nesse] W 4 -fealldum T ‖ getæle FT ‖ case W 5 þe[n] W

on menigfealdum

getele hîg habbað sume CASVS: haec cornua, horum cornuum, his cornibus, haec cornua, o cornua, ab his cornibus. ealswâ gǣð hoc genu þis cnêow ET PLVRALITER 10 haec genua; hoc gelu þes forst, ueru spitu, specu scræf, pecu nŷten, testu crocscerd, penu hêddern ET CETERA, ac hî âteorjað sume on menigfealdum getele.

7 getæle FT, itelo W 8 orum von horum auf r. U ‖ his sehr verblasst W ‖ [cornibus] W ‖ hęc cornuua T 9 corni[bus—et] W ‖ gað h, gaþ J, gað þas U ‖ þ. c. f. T ‖ cnow F 10 [hoc gelu—11 scre]f W ‖ haec gelu J ‖ þes forst] geleþe T ‖ specu] spetu U 11 scræf (v. a. hd.?) aus stæf F, stæf U ‖ tæstu O ‖ crocsceard DHRU, -scærd J, sc auf r. O] test T ‖ hêddern] celier T 12 [ac h]eo W ‖ âteorjað—19 kynne] beoð. sume. Indeclinabilia T ‖ mænig- JR ‖ getæle F

syndon êac gecwedene hic cornus þes horn, hic tonitrus MASCVLINI GENERIS on ðissere declinunge. pecu gǣþ êac 15 on ôðre wîsan on ðǣre þriddan declinunge: hoc pecus, huius pecoris and haec pecus, huius pecudis; and hoc testu þissere declinunge and haec testa þǣre forman declinunge. ealswâ specu and penu gâð on manega wîsan and on mislîcum kynne.

13 beoþ W ‖ [hic c]ornus W ‖ þ. h. f. W 14 declinung W ‖ [p]ecu W 15 wison DFRU ‖ ære von þære auf r. U ‖ [pecu]s W 16 haec] hoc U ‖ hu. p.] cudis W ‖ and vor hoc] et JU 17 þissere—18 1. on (þissere am rande, decl.—decl. auf r., das übrige als 27. zeile) corr. R ‖ þissera U ‖ declinun[ge and] W ‖ and haec—decl. f. J ‖ and vor haec] et U ‖ þæra U, þere H 18 specu] pecu H ‖ gæð U ‖ [on m]ore (?) W ‖ on vor misl. f. U 19 mistliche W ‖ cynne DFHJRU, cunne W

Arcus boga and artus lið and partus geêacnung

healdaþ þone u fæste on menigfealdum DATIVO and ABLATIVO: arcubus bogum, artubus liðum, partubus geêacnungum, for ðâm gesceâde, þæt hîg nǣron gelîce 5 arcibus wîghûsum, artibus cræftum, partibus dǣlum. êac sume ôðre healdað þone u on ðâm foresǣdum casum bûtan intingan: portubus hŷðum, tribubus mǣgðum, lacubus sêaðum ET CETERA.

1 kein absatz ‖ boga f. TW ‖ lið f. T ‖ and vor partus f. H ‖ par[tus] W ‖ geeacnunge U, eacnung H, ecnung W, byrd T 2 mænig- JR, manig- T, mænifealdan H, dahinter itele W ‖ da[tiuo] W ‖ and] et J, f. T 3 ablactiuo J, f. T ‖ nom. sg. vor dat. pl. W ‖ —8 ü. f. T ‖ —4 ü. f. W ‖ l.] þiþum U 4 um in geeac. nachtr. v. ds. hd.? h ‖ [for þ]en W ‖ ðan h, þan U ‖ æ in næron zu e F 5 arcibus] artibus U ‖ wihuse W ‖ [creft]um W 6 êac—7 intingan f. T ‖ þon̄ J ‖ ðâm] þa JU ‖ [for]e seide casen W 7 buton hU ‖ portabus J, eft partubus T ‖ tribus(bus) v. ds. hd.? O, tribus W, tribulus J ‖ [mæiþ]um W

7810 nominatiuum F, noment͛ ( ͛ von a. hd.) O The two ͛ look different but seem to be intended for the same symbol.

page image as described
page image as described

DE QVINTA DECLINATIONE.

9 de f. DHJO ‖ quinta] v. U, f. J ‖ decl. f. DHJW

10 Qvinta declinatio habet vnam terminationem in es prodvctam sêo fîfte declinung hæfð âne geendunge on langne es, and synd ealle FEMININI GENERIS bûton ânum, þe ys ǣgðres cynnes on ânfealdum getele and on menigfealdum getele ys MASCVLINI GENERIS: hic VEL haec dies 15 ðes dæg, and ân of ðâm gefêged ys MASCVLINI GENERIS: hic meridies þes middæg. þêos declinung gǣð þus:

10 [quint]a W ‖ [prod.—15 m]asculini W (doch von den ersten wörtern die oberen spitzen erhalten) 11 sêo—12 es f. T ‖ anæ H 12 femini O ‖ butan J 13 þe] se OU ‖ getæle FT ‖ and—14 getele f. JOU, doch vor ys mit a. dinte (aber v. ds. hd.?) ü. d. z. he nachgetragen O ‖ mænig- H, manig- T 14 getæle FT, f. DH ‖ uel] et U 15—828 ü. f. T ‖ (an) D, f. OW 15 ifeiȝede W 15. 16 masculi[ni g. hic m]eridies W 16 me von meridies ganz, ri z. t. weg H ‖ —828 ü. f. W

NOMINATIVO hic VEL haec dies þes dæg, GENITIVO huius

1 diei þises dæges, DATIVO huic diei ðisum dæge, ACCVSATIVO hunc VEL hanc diem þisne dæg, VOCATIVO o dies êalâ ðû dæg, ABLATIVO ab hoc VEL ab hac die fram ðisum dæge; ET PLVRALITER NOMINATIVO hi dies 5 þâs dagas, GENITIVO horum dierum þissera daga, DATIVO his diebus ðisum dagum, ACCVSATIVO hos dies þâs dagas, VOCATIVO o dies êalâ gê dagas, ABLATIVO ab his diebus fram ðisum dagum.

17 [h. u. h. di]es W ‖ hic f. O ‖ (haec) U ‖ þes f. O ‖ geniter J, f. W 1—7 der casus nur beim nom. pl. bezeichnet W ‖ þisses J ‖ dater J, dat:: O ‖ h(u)ic H ‖ þissum J 2 acu- F, -ussa- Fh, accusater J ‖ uel] et U ‖ uocater J 3 ablater J ‖ uel] et U ‖ [hac die et plura]liter W 4 þissum J ‖ nomen F, nominater J ‖ hi: R 5—8 ü. f. DH 5 genit̄: (i r.) D, geniter J 6 dater J, dati: (i aus e radiert?) O ‖ þissum J ‖ acu- Fh, -ussa- FR, accusater J 7 uocater J ‖ ablater J 8 ab f. H 8. 9 [diebus all]e oþre W 8 þissum J

Ealle ôðre naman þissere declinunge syndon FEMININI

10 GENERIS; haec facies ðêos ansŷn, haec species þêos wlitu, acies egc oððe scearpnys, requies rest, progenies ofspringc, series endebyrdnyss, pernicies cwelmbǣrnyss, rabies wôdnys, glacies îs, canicies hârung, effigies hiw oððe anlîcnys, esuries hungor, 15 macies hlǣnnys, ingluuies oferǣt, caessaries feax.

9 kein absatz ‖ ealla HJ ‖ beoþ W ‖ femini O 10 dem. f. vor ü. W ‖ ð. a. f. T ‖ [onsene] W 10. 11 þ. w. f. T 11 acies] ac icies T ‖ ecg DFhRTU ‖ o. sc. f. T ‖ rest f. TW 12 progeniges F ‖ ofsprincg R, -ng DFHhU, -nge J, f. T, [of.] W ‖ endeberdnyss DH, -burnesse W ‖ pernicies—13 îs f. W ‖ pernic(i)es a. hd. F 13 cwælmbærnys U, clelbyrdnys T ‖ canic(i)es a. hd. F 14 [ł anlicn]esse W, f. T ‖ andlicnyss U 15 hælnnys T ‖ :oferæt (h rad.) F, ofer. ǣt O, oferǣte U, oueræt T ‖ [c. f. þ]reo W ‖ cesaries JU

þrŷ

naman of ðisum gâð on twâ wîsan: duricies and duritia heardnys, mollicies and mollitia hnescnys, materies and materia antimber. fides gelêafa; res þing; spes

1 hiht ET CETERA. ac hî âteorjað sume on menigfealdum getele.

þréó T 16 þissum J ‖ twam h ‖ wison DH ‖ durici[es a. dur]itia W ‖ and] et J ‖ dur(i)tia h, -cia T 17 heardnyss gl. ü. duricies R, d von a. hd. F, f. TW ‖ mollic(i)es a. hd. F ‖ and] et J ‖ mollicia (a a. hd. auf r. U) JU ‖ hnescnyss gl. ü. mollicies R, f. W ‖ marie|rięs zu ma|terięs v. a. hd. O 18 et J ‖ antim[ber fid]es W ‖ fides and fiducia U ‖ —831 ü. f. T ‖ þincg R, -gc J 1 ateriað J ‖ sum[me on] W ‖ mænig- JR, manig- T 2 getæle FT

819 ... decl. f. DHJW text has “decl.]”

DE NVMERO.

3 überschrift f. JW ‖ incipit fügt nach de n. bei fr. U

Nvmervs is getel, SINGVLARIS ET PLVRALIS ânfeald 5 oððe menigfeald. ânfeald getel ys on ânum: homo ân mann. menigfeald getel ys homines menn. and ealle ðâ eahta PARTES habbað þâs twâ getel: witodlîce âgene naman habbað ânfeald getel and nabbað menigfeald. êac sunne and môna sindon ânfealdes geteles.

4 kein absatz J ‖ umerus W ‖ is g. gl. R, f. T ‖ getæl syngularis F ‖ et] uel J ‖ ânfeald—5 ânum f. T 5 oððe von a. hd. zu and corr. F ‖ mænig- HJ ‖ getæl F ‖ ânum] namum F 6 ân—ys] et pluraliter T ‖ o[n] mon W ‖ mænig- HJR ‖ getæl F, getel zu getęl a. hd. O ‖ menn—7 getel f. T ‖ menn f. W 7 [alle] W ‖ ehta J ‖ [h. þ. t.] W ‖ getæl F, dahinter butan interiectio U ‖ w[itodl.—11 þeos] sanguis W 8 agen(e) U ‖ getel: U, getæl FT ‖ mænig- JR, manig- T 9 su(n)ne a. hd. F ‖ móne T ‖ getæles FT

10 sindon êac manega ôðre naman, þe æfter lêdensprǣce nabbað menigfeald getel: MASCVLINI GENERIS þâs: sanguis blôd (ac swâ ðêah on hâlgum bôcum wê rǣdað uirum sanguinum), puluis dûst, fumus smîc, fimus scern, limus lâm; GENERIS FEMININI: pax sybb, lux lêoht, pix 15 pic, fames hungor, sitis ðurst, labes âwyrdnyss, tabes wyrms, humus molde;

10 oðre manega OU 11 mænig- HJR, manig- T ‖ getæl FT, getele U 12 blôd f. TW ‖ þeh J 13 dûst f. T ‖ fumur F, fumis HOT ‖ smîc] fám T, f. W ‖ scearn HJTU 14 generis doppelt (das zweite später unterpunctiert) U ‖ sybb und lêoht f. TW 15 pic f. W ‖ f(a)mes a. h. ü. r. F ‖ hungor f. TW ‖ ðurst f. W ‖ awerdnyss (-ys H) DH, awer|nyss U, hleceðure T 16 tabs wurms T ‖ wrums W

GENERIS NEVTRI: coenum

meox, foenum strêw, lutum fenn, aeuum êcnys,

1 penum hêddern, uulgus ceorlfolc, pelagus wîdsǣ, uirus wyrms. and ǣlc þǣra ðinga, þe man wihð on wǣgan oððe met on fate, næfð heora nân menigfeald getel, ðêah ðe sume menn be heora âgenum dôme hî 5 âwendað menigfealdlîce þus cweðende: frumenta hwǣtas, ordea beras, fabae bêana, pisae pisan, uina fela wîn, mella fela hunig ET CETERA.

17 fenum OUW ‖ streow DFHhRU, streaw J, strau W, f. T ‖ êcnys f. T 1 poenum DFHhJRT, penu U ‖ hêddern] celier T ‖ ceorlf. f. T ‖ palegus T ‖ wîdsǣ f. T 2 wrusm W, wyrm T ‖ þara D ‖ ‖ wyhð DU, wyhþ H, wehð FhTR, weh J, weihþ W 3 oþer W ‖ fæte DHTU ‖ heora] here J ‖ n von nân und das fg. m zum teil, enig ganz weg H ‖ mænig- JR, manig- T 4 getæl FT, getel: U ‖ âg. f. W 5 mæn- JR, man- T: ich werde solche abweichungen in zukunft nicht mehr anführen 5—7 ü. f. W 5. 6 hwætes J, f. T 6 beras f. T ‖ bêana—7 hunig f. T ‖ pyse alle ‖ pysan alle ausser O 7 wynu U ‖ hunigu U

Sume naman synd êac, þe nabbað ânfeald getel, ac

bêoð ǣfre menigfealdlîce gecwedene, swâswâ bêoð twâ 10 ðǣra twelf tâcna, gemini getwysan and pisces fixas, and manega ôðre tô êacan þison: GENERIS MASCVLINI hi manes þâs helwaran, primores hêafodmenn, liberi bearn, cani hwîte hǣr on ealdum menn, sentes ðornas, uepres brêmlas;

8 kein absatz ‖ syndon R, beoþ W ‖ habbeþ vor nabbeþ getilgt W ‖ anfeld U ‖ getæl FT 9 gecwedenne h ‖ swâswâ—10 tâcna f. T ‖ nur ein swa O 10 and f. T ‖ piscis J ‖ fixas f. TW 11 and—þison] et cetera T ‖ oþere H ‖ tô êa. þ. f. W ‖ ecan F ‖ þisson J 12 mane:s (n rad.?) F, magan J ‖ þâs f. T ‖ helwara T, helpan J ‖ primoris HOTU ‖ -mann U, -mon T 13 bearn] filz T ‖ hwîte—menn] c̋anuþ T, in der zeile R ‖ on e. m. f. W 14 ðornas] spinas T ‖ bremelas HU, runc̋es T

GENERIS FEMININI insidiae syrwan,

15 induciae fyrst, deliciae êstas, diuitiae welan,

excubiae weardan, manubiae hererêaf, primitiae frumwæstmas,

exequiae lîcðênunga, blanditiae geswǣnyssa

1 oððe ôlæcunga, bigae twegra horsa cræt, trigae þrêora horsa cræt; quadrigae fêower horsa cræt, reliquiae sumes ðinges lâfe, kalendae clypunga, forðan ðe ðâ ealdan men clypodon symle on 5 niwum mônan.

femini(ni) a. hd. F 14. 15 serwan DH, f. T 15 indicie J ‖ fyrstas U, fyrs H ‖ diuicie W ‖ welan f. T 16 spolia ü. manubiae gl. U 16. 17 frumwestmas HhT 17 exse- JR ‖ blandicie JW 17—851 geswesnessa T 1 oððe ô. f. T, obwol schon im text, doch oððe olecun (der rest weggeschnitten) am rande ohne verweisung U ‖ ollæcunga R, olecunga DHJ, olecunga zu olæ- h ‖ bie T ‖ twegera U 1. 2. 3 cræft (f rad. H) DH 2 tr.—3 cræt f. O ‖ trię h, tri(g)e sp. hd. F, trie DW ‖ —3 ü. f. T ‖ h. cr. f. W ‖ quadrigae—3 cræt am rande 1. corr. h ‖ quadrię T, quadrie (d aus t h) DHhW, quadri(g)e corr. sp. hd. F, ge auf r. R 3 sume H ‖ þincges h ‖ laf F ‖ clypunga—5 mônan f. T 4 vor þe olde men W ‖ þe: F ‖ clypedon h ‖ euere W 5 niwon J

ealswâ nonae ân getel on gerîmcræfte,

idus tôdǣlednyssa þæs mônðes; nundinae cŷpinga, latebrae dimhofan, tenebrae þêostru, nuptiae giftu, quisquiliae ǣfyrmðe; GENERIS NEVTRI: arma wǣpnu, moenia weallas, crepundia swurbêagas, cunabula 10 cildcradulas, spolia hererêaf, exta þearmas, extales bæcðearmas, serta cynehelmas, pascua læsa, sponsalia brŷdgyfa, praecordia forebrêost.

no(n)e H, noê D ‖ ân g. on g. in d. z. R, f. T ‖ ân] on J ‖ getæl F 6 todælædnyssa in d. z. T, todælnyssa F ‖ þ. m. f. T ‖ cypinge T 7 dim hofon O, dim screafa oððe hofan J ‖ þystru U, f. T ‖ gif(t)u a. hd. F, gyfta U, ȝifta W, f. T 8 wǣpnu f. T 9 menia alle ‖ wellas F, f. T ‖ swurdbeagas J 10 -cradalas R, -cradelas HTU; cradelas (ohne cild) W 11 extales b. nachgetragen corr. R, 1. corr. F, f. hJW ‖ bec- T ‖ ser vor serta getilgt W ‖ kyne- R, -healmas U ‖ læse DH, læswa J, leswe W, f. T 12 [sponsalia—16] hec W ‖ n in sp. a. hd. F ‖ -gyfu O, -gyfta T

Sume naman synd ôðres cynnes on ânfealdum getele

and ôðres cynnes on menigfealdum getele: hic locus 15 ðêos stôw MASCVLINI GENERIS and on menigfealdum getele haec loca NEVTRI GENERIS. ealswâ hic iocus þes plega

1 ET PLVRALITER haec ioca þâs plegan; hic sibilus þêos hwistlung, haec sibila þâs hwistlunga; hic carbasus þes segl, haec carbasa þâs seglu; hic tartarus þêos hellîce sûsl, haec tartara mænigfealdlîce.

13 kein absatz ‖ naman synd auf r. U ‖ getæle FhT 14 and o. c. on mænigf. getæle ohne verweisung, wohin die ergänzung gehört, über hic—15 mascu nachgetragen 1. corr. F, f. JO 15 ð. st. m. g. f. T ‖ steow R ‖ masculi J ‖ and (statt vor on) hinter getele J ‖ on m. g. f. T ‖ getæle F 16 n. gen. vor haec loca J, f. T ‖ iocus auf r. und am rande widerholt U ‖ —863 dem. vor ü. f. W ‖ þes f. T 1 hec aus hoc h ‖ ioca] iocol O ‖ þ. plegan f. TW ‖ hic] hi h ‖ sybilus U, sibilis J, sibulus W ‖ þêos f. T 2 haec f. T ‖ sibil:a F, sybila U, sibula W ‖ þâs hw.] f. W, hic sidilibus and hęc sidilia T ‖ carbasas h 3 þes s. f. T ‖ and hęc T ‖ carbasu O ‖ þâs s. f. TW ‖ þêos f. T 4 hellic DFHhJTUW ‖ susel Fh, surl U, f. T ‖ and hęc T ‖ zweites ta in tartara ganz, ra zum teil weg H ‖ menigfealdlice gl. R, f. T

þâs ôðre

5 synd GENERIS NEVTRI on ânfealdum getele and GENERIS FEMININI on menigfealdum getele: hoc epulum þêos wist and menigfealdlîce hae epulae; hoc balneum þis bæð and menigfealdlîce hae balneae; hoc caepe þis lêc undeclinjendlîc and menigfealdlîce hae caepae declinjendlîc.

5 generis—and ü. d. z. 1. corr. F ‖ neutri generis DFHW ‖ getæle FT ‖ and—6 getele f. J 6 manigfealdan T ‖ getæle FT ‖ þeost (!) U, f. TW 7 and m.] et pluraliter T ‖ he (e)pule 1. corr. h ‖ baneum T ‖ þ. b. f. TW ‖ bæð] bið U 8 a. m. f. T, ⁊ pluraliter W ‖ þis f. TW ‖ lêc] e aus i ds. hd.? h, êc U, leac hinter indecl. W 9 -nienlice U, indeclinabile TW ‖ and m.] et pluraliter TW ‖ decl. gl. ü. hę cepe T, declinienlic U, declinabile W

10 þâs ôðre synd NEVTRI GENERIS on ânfealdum getele and MASCVLINI on menigfealdum: hoc caelum þêos heofen and menigfealdlîce hi caeli; hoc porrum þis lêac and eft hi porri; hoc frenum þes brîdel and menigfealdlîce hi freni VEL haec frena; hoc filum þes ðrǣd and menigfealdlîce 15 hi fili VEL haec fila ET CETERA.

10 beoþ W ‖ moniuold W ‖ getæle FT 11 masc. generis W ‖ menig. getæle T ‖ þ. h. f. TW ‖ heofon JU 12 m. f. T, pluraliter W ‖ hi: F ‖ þis f. TW ‖ leac] porleac J 13 eft f. T, pluraliter W ‖ pori T ‖ þ. br. f. TW ‖ and f. J ‖ m.] eft H, pluraliter W, f. JT 14 uel] oþer W ‖ filum] filii J ‖ þes and ðeos þrǽd J, fil T, f. W ‖ and m. f. J ‖ m. f. T, pluraliter W 15 fili: U ‖ et c. f. T

Sume naman habbað ôðre declinunge on ânfealdum

getele and ôðre on menigfealdum, swâswâ ys hoc iugerum

1 þes æcer: se nama ys þǣre ôðre declinunge on ânfealdum getele and ðǣre ðriddan declinunge on menigfealdum getele; hoc uas þis fæt ys ðǣre þriddan declinunge on ânfealdum getele and ðǣre ôðre on 5 menigfealdum.

16 kein absatz 17 getele—menigfealdum f. J ‖ getæle FT ‖ and f. H ‖ and on oðre on O ‖ manigfealdan T ‖ (hoc) D 1 þes æcer f. T, þes et cetera J ‖ se n. f. T ‖ soͤ J, þes W 2 getæle FT ‖ and on T ‖ decl. f. TW 3 getæle FT, dahinter pluraliter hi iugeri W ‖ h. fâs O ‖ þ. f. f. TW 4 nge von declinunge auf r. U ‖ getæle FT ‖ and on T ‖ o(n) H

DE FIGVRA.

6 überschrift (raum gelassen W) f. JOW

Figvra is hiw on namum and on ôðrum dǣlum and æfter DONATVM, þâm lârêowe, synd twâ FIGVRA: SIMPLEX, þæt is, ânfeald ET COMPOSITA, þæt is, gefêged. ânfeald 10 hiw is decens geðæslîc oððe ârwurðe, potens mihtig.

7 kein absatz JO ‖ figora zu -g(v)ra a. hd. F, igura W ‖ is—8 figura] sunt duo T ‖ is hiw gl. R ‖ namum] anum J, nomam W 8 þ. l. f. W ‖ lareowa J ‖ beoþ W ‖ (twa) corr. U ‖ and vor simplex (m auf r.) rad. h 9 þ. i. a. gl. R, f. T ‖ pæt is f. DHW ‖ and þæt is gef. gl. R ‖ þ. i. g. f. T ‖ gefêged f. O 10—882 ârlêas ü. f. T 10 gewǣslic U ‖ e von arwurðe auf r. U ‖ also potens W

gefêged hiw byð, þæt ðe byð of twâm dǣlum

oððe of mâ gefêged: indecens unðæslîc oððe ungedafenlîc, inpotens unmihtig; and hî bêoþ gefêgede on fêower wîsan: ǣrest of twâm ansundum dǣlum: iniustus 15 unrihtwîs; in is PRAEPOSITIO and iustus is nama.

11 ðe] he U, þet W ‖ beoð U ‖ of] on J, þ vor of rad. R 12 of f. T ‖ mâ] monie W ‖ indecens—ungedauenlic am rande nachgetragen 1. corr. h 12. 13 ungedauenlic h, g aus e. a. D, -c aus -ce R 13 also īpotens W ‖ gefeged O, ifeiȝed W 14 wison DHT, a aus o R ‖ of] on HJ ‖ ans. d. iniu auf r. U ‖ onsundum T 15 unr. f. W ‖ preposito O, positio von prepositio auf r. U ‖ [noma—881 inimi]cus W

eft byð gefêged of twâm tôbrocenum dǣlum beniuolus wel willende; eft of ansundum dǣle and tôbrocenum

1 inimicus fêond, insipiens unwîs; eft of tôbrocenum dǣle and ansundum impius ârlêas, efferus rêðe.

16 of] on J ‖ beni uobis T 17 of] on J, aus on h 1 [inimi]cus—tobrocen[e] nur die unteren enden W ‖ in(i)m- O ‖ also insipiens W ‖ of f. OU ‖ tobrocen[e dele and] W 2 dælum U ‖ īpius W ‖ esferus J

Ealle ðâ eahta dǣlas underfôð fêginge, bûton INTERIECTIO

Explore with AITake your curiosity a little further.

Reading settings