INCIPIT PRAEFATIO HVIVS LIBRI.

INCIPIT PRAEFATIO HVIVS LIBRI.

Ego Ælfricus, ut minus sapiens, has excerptiones de Prisciano minore uel maiore uobis puerulis tenellis ad uestram linguam transferre studui, quatinus perlectis octo partibus Donati in isto libello potestis utramque linguam, uidelicet latinam et anglicam, uestrae teneritudini inserere interim, usque quo ad perfectiora perueniatis studia. noui namque multos me reprehensuros, quod talibus studiis meum ingenium occupare uoluissem, scilicet grammaticam artem ad anglicam linguam uertendo. sed ego deputo hanc lectionem inscientibus puerulis, non senibus, aptandam fore. scio multimodis uerba posse interpretari, sed ego simplicem interpretationem sequor fastidii uitandi causa. si alicui tamen displicuerit, nostram interpretationem dicat, quomodo uult: nos contenti sumus, sicut didicimus in scola Aðelwoldi, uenerabilis praesulis, qui multos ad bonum imbuit. sciendum tamen, quod ars grammatica multis in locis non facile anglicae linguae capit interpretationem, sicut de pedibus uel metris, de quibus hic reticemus, sed aestimamus ad inchoationem tamen hanc interpretationem paruulis prodesse posse, sicut iam diximus. miror ualde, quare multi corripiunt sillabas in prosa, quae in metro breues sunt, cum prosa absoluta sit a lege metri; sicut pronuntiant pater brittonice et malus et similia, quae in metro habentur breues. mihi tamen uidetur melius inuocare deum patrem honorifice producta sillaba, quam brittonice corripere, quia nec deus arti grammaticae subiciendus est. ualete, o pueruli, in domino.

Ic Ælfrîc wolde þâs lytlan bôc âwendan tô engliscum gereorde of ðâm stæfcræfte, þe is gehâten grammatica, syððan ic ðâ twâ bêc âwende on hundeahtatigum spellum, forðan ðe stæfcræft is sêo cǣg, ðe ðǣra bôca andgit unlîcð; and ic þôhte, þæt ðêos bôc mihte fremjan jungum cildum tô anginne þæs cræftes, ôððæt hî tô mâran andgyte becumon. ǣlcum men gebyrað, þe ǣnigne gôdne cræft hæfð, þæt hê ðone dô nytne ôðrum mannum and befæste þæt pund, þe him god befæste, sumum ôðrum men, þæt godes feoh ne ætlicge and hê bêo lyðre þêowa gehâten and bêo gebunden and geworpen intô ðêostrum, swâswâ þæt hâlige godspel segð. jungum mannum gedafenað, þæt hî leornjon sumne wîsdôm and ðâm ealdum gedafenað, þæt hî tǣcon sum gerâd heora junglingum, forðan ðe ðurh lâre byð se gelêafa gehealden. and ǣlc man, ðe wîsdôm lufað, byð gesǣlig, and, sê ðe nâðor nele nê leornjan nê tǣcan, gif hê mæg, þonne âcôlað his andgyt fram ðǣre hâlgan lâre, and hê gewît swâ lytlum and lytlum fram gode. hwanon sceolon cuman wîse lârêowas on godes folce, bûton hî on jugoðe leornjon? and hû mæg se gelêafa bêon forðgenge, gif sêo lâr and ðâ lârêowas âteorjað? is nû for ðî godes þêowum and mynstermannum georne tô warnigenne, þæt sêo hâlige lâr on ûrum dagum ne âcôlige oððe âteorige, swâswâ hit wæs gedôn on angelcynne nû for ânum fêawum geârum, swâ þæt nân englisc prêost ne cûðe dihtan oððe âsmêagean ânne pistol on lêden, ôðþæt dûnstân arcebisceop and aðelwold bisceop eft þâ lâre on munuclîfum ârǣrdon. ne cweðe ic nâ for ðî, þæt ðêos bôc mæge micclum tô lâre fremjan, ac hêo byð swâ ðêah sum angyn tô ǣgðrum gereorde, gif hêo hwâm lîcað. ic bidde nû on godes naman, gyf hwâ ðâs bôc âwrîtan wylle, þæt hê hî gerihte wel be ðǣre bysne; forðan ðe ic nâh geweald, þêah hî hwâ tô wôge gebringe þurh lêase wrîteras, and hit bið ðonne his pleoh, nâ mîn. micel yfel dêð se unwrîtere, gyf he nele his wôh gerihtan.