INCIPIT PRAEFATIO HVIVS LIBRI.

INCIPIT PRAEFATIO HVIVS LIBRI.

Der anfang bis 3²⁴ nur in DHhORU ^{1. 2} überschrift f. DHU

Ego Ælfricus, ut minus sapiens, has excerptiones de Prisciano minore uel maiore uobis puerulis tenellis ad uestram 5 linguam transferre studui, quatinus perlectis octo partibus Donati in isto libello potestis utramque linguam, uidelicet latinam et anglicam, uestrae teneritudini inserere interim, usque quo ad perfectiora perueniatis studia. noui namque multos me reprehensuros, quod talibus studiis meum 10 ingenium occupare uoluissem, scilicet grammaticam artem ad anglicam linguam uertendo. sed ego deputo hanc lectionem inscientibus puerulis, non senibus, aptandam fore.

³ ego] e h, go D ⁶ possitis U ‖ utręque lingue U ⁷ latine et anglicae U ‖ tenerritudini DHhORU ⁸ s ausradiert vor perueniatis O ⁹ deprehensuros DHhORU, aber d radiert und (von neuerer hand?) zu r R, d zum teil rad. U ¹¹ set O

scio multimodis uerba posse interpretari, sed ego simplicem interpretationem sequor fastidii uitandi causa. si alicui 15 tamen displicuerit, nostram interpretationem dicat, quomodo uult: nos contenti sumus, sicut didicimus in scola Aðelwoldi, uenerabilis praesulis, qui multos ad bonum imbuit.

¹³ scio enim U ‖ multis modis R ‖ set O ‖ symplicem U ¹⁴ fastidunitandi causam U ‖ uastidii R ¹⁵ nostra interpretatio (durch rasur R) RU ¹⁶ scolis uenerabilis aþelwoldi presulis U ¹⁷ ad aus ac? 1. corr. h

1 sciendum tamen, quod ars grammatica multis in locis non facile anglicae linguae capit interpretationem, sicut de pedibus uel metris, de quibus hic reticemus, sed aestimamus ad inchoationem tamen hanc interpretationem paruulis 5 prodesse posse, sicut iam diximus. miror ualde, quare multi corripiunt sillabas in prosa, quae in metro breues sunt, cum prosa absoluta sit a lege metri; sicut pronuntiant pater brittonice et malus et similia, quae in metro habentur breues. mihi tamen uidetur melius inuocare deum 10 patrem honorifice producta sillaba, quam brittonice corripere, quia nec deus arti grammaticae subiciendus est. ualete, o pueruli, in domino.

² facilis O ³ bus in pedibus auf r. 1. corr. h ‖ de metris H ‖ recitemus DHhORU ‖ set O ⁴ tamen vor ad U ⁵ posse f. O ‖ iam] ante U ⁶ syllabas U ⁷ a auf r. 1. corr. h ⁸ bryttonice alle ausser O ‖ intro (erst von neuerer hand zu in (me)tro) R ⁹ michi DU ‖ tamen] tunc D ‖ inuoca::re D ‖ dn̄i (statt dm̄) O ¹⁰ syllaba U ‖ brittonice alle ausser O ¹² ualete—domino f. U ‖ puerili zu pueruli R

Ic Ælfrîc wolde þâs lytlan bôc âwendan tô engliscum gereorde of ðâm stæfcræfte, þe is gehâten GRAMMATICA, 15 syððan ic ðâ twâ bêc âwende on hundeahtatigum spellum, forðan ðe stæfcræft is sêo cǣg, ðe ðǣra bôca andgit unlîcð; and ic þôhte, þæt ðêos bôc mihte fremjan jungum cildum tô anginne þæs cræftes, ôððæt hî tô mâran andgyte becumon. ǣlcum men gebyrað, þe ǣnigne gôdne 20 cræft hæfð, þæt hê ðone dô nytne ôðrum mannum and befæste þæt pund, þe him god befæste, sumum ôðrum men, þæt godes feoh ne ætlicge and hê bêo lyðre þêowa gehâten and bêo gebunden and geworpen intô ðêostrum, swâswâ þæt hâlige godspel segð. jungum mannum gedafenað, 25 þæt hî leornjon sumne wîsdôm and ðâm ealdum

1 gedafenað, þæt hî tǣcon sum gerâd heora junglingum, forðan ðe ðurh lâre byð se gelêafa gehealden.

¹³ awændan R ¹⁶ forþā R ‖ i von is weg H ‖ ðara D, þara U ‖ andgytt R ‖ unlecð DH ¹⁸ cræftas U ¹⁹ becuman H ‖ ænine U ²⁰ dô þone H ²¹ ðæt: H ²³ þystrum U ²⁵ leornian U ‖ ðâm] þa U ¹ geonglingum R ² forðā H

and ǣlc man, ðe wîsdôm lufað, byð gesǣlig, and, sê ðe nâðor nele nê leornjan nê tǣcan, gif hê mæg, þonne âcôlað 5 his andgyt fram ðǣre hâlgan lâre, and hê gewît swâ lytlum and lytlum fram gode. hwanon sceolon cuman wîse lârêowas on godes folce, bûton hî on jugoðe leornjon? and hû mæg se gelêafa bêon forðgenge, gif sêo lâr and ðâ lârêowas âteorjað?

^{3. 4} nele naðor durch darüber geschriebenes b a umgestellt U ‖ tæcon H ⁶ lytle das erste mal U ‖ hwanan scoldan h ‖ sceo in sceolon auf r. R ‖ cumon DH ⁷ lareawas DH ‖ iuguðe h, geoguðe U ‖ leornian DHhRU ⁸ leafa R ‖ forðgænge H ⁹ lareawas H, larewas h

is nû for ðî godes þêowum

10 and mynstermannum georne tô warnigenne, þæt sêo hâlige lâr on ûrum dagum ne âcôlige oððe âteorige, swâswâ hit wæs gedôn on Angelcynne nû for ânum fêawum geârum, swâ þæt nân englisc prêost ne cûðe dihtan oððe âsmêagean ânne pistol on lêden, ôðþæt 15 Dûnstân arcebisceop and Aðelwold bisceop eft þâ lâre on munuclîfum ârǣrdon. ne cweðe ic nâ for ðî, þæt ðêos bôc mæge micclum tô lâre fremjan, ac hêo byð swâ ðêah sum angyn tô ǣgðrum gereorde, gif hêo hwâm 20 lîcað.

¹⁰ minster- zu mynster- R ¹² angelkynne H ¹⁴ o. â. f. DH ‖ asmeagan hR ‖ ænne DHhRU ‖ læden h ¹⁵ æft R ¹⁶ arærde R ¹⁷ mage DHhR ‖ myclum U ^{18. 19} to—licað auf r. U ‖ æg(þ)rum H

Ic bidde nû on godes naman, gyf hwâ ðâs bôc

âwrîtan wylle, þæt hê hî gerihte wel be ðǣre bysne; forðan ðe ic nâh geweald, þêah hî hwâ tô wôge gebringe þurh lêase wrîteras, and hit bið ðonne his pleoh, nâ mîn. micel yfel dêð se unwrîtere, gyf he nele his 25 wôh gerihtan.

²⁰ absatz nur in U ‖ mit gif beginnt F ²² ::geweald (ge rad.) h ²³ pleo: F ²⁴ deð] dyþ D

Der anfang bis 3²⁴ nur in DHhORU text has “3, 24”