← Table of contents
Quer durch Uganda

ORNITHOLOGISCHE ERGEBNISSE DER REISE RUDOLF KMUNKES VON DR. JULIUS VON MADARÁSZ

Reading edition

Die Uganda-Reise Kmunkes, welche die Ersteigung des Elgon-Gebirges, sowie die Durchquerung der bisher grösstenteils unbekannten Gebiete nördlich und nordwestlich vom Salisburysee zu ihrer Aufgabe machte, hat ihre Aufmerksamkeit ausser auf geographische Studien auch auf die Ansammlung ethnographischer, botanischer und ornithologischer Gegenstände ausgedehnt.

Dieser Artikel will nun die Aufzählung jener Vögel in systematischer Reihenfolge geben, welche von der Expedition in gutem Zustande nach Hause transportiert werden konnten. Die Namen jener Vögel, welche wegen schlechter Präparation auf der langen Reise zugrunde gegangen sind und deren Zahl beinahe die Hälfte der Ausbeute machte, wurden in die Liste nicht aufgenommen. Die hier besprochenen Vögel gehören 109 Arten an und sind durch 188 Exemplare vertreten.

Obgleich an der Expedition kein Ornithologe teilnahm, glückte es Kmunke dennoch, diese sehr repräsentative Kollektion zusammenzubringen, in welcher auch neue Arten vertreten sind.

Die Vögel dieser Sammlung stammen von folgenden Fundorten: Kampala, Mbale, Elgon (Urwald und Krater), Route zwischen Mbale und Kumi, Salisburysee, Naqua-Toburberge, Acholi, Assuafluss, Nimule und Gondokoro. Die von der Expedition heimgebrachten neuen Arten stammen teils aus dem Urwalde am Elgon, teils vom Krater des Elgon. Es sind folgende:

Pinarochroa rudolfi Mad. Cisticola Kmunkei Mad. Cisticola elgonensis Mad. Bradypterus elgonensis Mad.

Schließlich halte ich es für interessant, zu bemerken, dass es Kmunke gelang, zwei Exemplare des Balaeniceps rex Gould am Salisburysee zu erlegen, welcher Fundort meines Wissens nach einen neuen Beitrag zur Kenntnis der geographischen Verbreitung dieses interessanten Vogels bildet.

I. Fam. Psittacidae.

1. Poicephalus virescens, Rchw.

II. Fam. Coraciidae.

2. Coracias garrulus, L.

3. Coracias abyssinus, Bodd.

4. Coracias caudatus, L.

III. Fam. Alcedinidae.

5. Ceryle rudis (L.)

6. Ceryle maxima (Pall.)

7. Corythornis cyanostigma (Rüpp.)

8. Halcyon semicaerucleus (Forsk.)

9. Halcyon senegalensis (L.)

IV. Fam. Bucerotidae.

10. Lophoceros nasutus (L.)

11. Lophoceros melanoleucus (Lichst.)

12. Bycanistes subcylindricus (Sclt.)

13. Bucorvus abyssinicus (Bodd.)

V. Fam. Meropidae.

14. Melittophagus meridionalis, Sharpe

15. Dicrocercus furcatus (Stanl.)

16. Merops nubicus, Gm.

17. Merops persicus, Pall.

VI. Fam. Caprimulgidae.

18. Macrodipteryx macrodipterus (Afz.)

VII. Fam. Coliidae.

19. Colius affinis, Shell.

20. Colius pulcher, Neum.

VIII. Fam. Musophagidae.

21. Turacus leucolophus, Heugl.

22. Turacus hartlaubi (Fsch. & Rchw.)

23. Chizaerhis zonura, Rüpp.

IX. Fam. Cuculidae.

24. Cuculus solitarius, Steph.

25. Centropus fischeri, Rchw.

26. Coccystes glandarius (L.)

X. Fam. Capitonidae.

27. Lybius leucocephalus (Fil.)

28. Lybius aequatorialis (Shell.)

29. Trachylaemus elgonensis (Sharpe)

XI. Fam. Picidae.

30. Dendromus nubicus (Gm.)

31. Mesopicus centralis, Rchw.

XII. Fam. Muscicapidae.

32. Melanornis pammelaina (Stanl.)

33. Empidornis semipartitus (Rüpp.)

34. Tchitrea viridis (Müll.)

XIII. Fam. Campephagidae.

35. Coracina pectoralis (Jard.)

XIV. Fam. Pycnonotidae.

36. Pycnonotus minor, Heugl.

XV. Fam. Turdidae.

37. Crateropus cinereus, Heugl.

38. Turdus elgonensis (Sharpe)

39. Monticola saxatilis (L.)

40. Pinarochroa rudolphi Mad., neu (s. Orn. Monatsb. 1912, p. 175)

XVI. Fam. Sylviidae.

41. Cisticola Kmunkei, Mad., neu (s. Orn. Monatsb. 1912, p. 175)

42. Cisticola elgonensis, Mad., neu (s. Orn. Monatsb. 1913, p. 7)

43. Bradypterus cinnamomeus (Rüpp.)

44. Bradypterus elgonensis, Mad., neu (s. Orn. Monatsb. 1912, p. 175)

45. Prinia reichenowi (Hartl.)

46. Prinia mystacea, Rüpp.

XVII. Fam. Motacillidae.

47. Budytes flavus (L.)

48. Macronyx croceus (Vieill)

XVIII. Fam. Zosteropidae.

49. Zosterops jacksoni, Neum.

XIX. Fam. Nectariniidae.

50. Cinnyris suachelicus, Rchw.

51. Cinnyris reichenowi, Sharpe.

52. Nectarinia kilimensis, Shell.

53. Chalcomitra viridisplendens (Rchw.)

54. Chalcomitra acik (Ant.)

XX. Fam. Ploceidae.

55. Ploceus abyssinicus (Gm.)

56. Vidua serena (L.)

57. Quelea aethiopica (Sund.)

58. Uraeginthus bengalus (L.)

59. Estrelda paludicola (Heugl.)

XXI. Fam. Sturnidae.

60. Lamprotornis purpuropterus, Rüpp.

61. Lamprocolius splendidus (Vieill)

62. Lamprocolius amethystinus (Heugl.)

63. Lamprocolius chalcurus (Nordm.)

64. Lamprocolius chloropterus (Sw.)

XXII. Fam. Dicruridae.

65. Dicrurus afer (Lichst.)

XXIII. Fam. Corvidae.

66. Rhinocorax affinis (Rüpp.)

67. Cryptorhina afra (L.)

XXIV. Fam. Laniidae.

68. Corvinella corvina (Shaw.)

69. Lanius excubitorius, Des Murs

70. Lanius humeralis, Stanl.

71. Laniarius major (Hattl.)

72. Laniarius chrysostictus Reichw.

73. Dryoscopus cinerascens, (Hartl.)

74. Prionops cristatus, Rüpp.

75. Pomatorhynchus orientalis, cab.

XXV. Fam. Falconidae.

76. Serpentarius serpentarius (Müll.)

77. Haliaetus vocifer (Daud.)

78. Lophoaetus occipitalis (Daud.)

79. Pernis apivorus (L.)

80. Melierax matabetes (Heugl.)

81. Butastur rufipennis (Sund.)

82. Elanus caeruleus (Delt.)

83. Micronisus niger (Vieill)

84. Falco biarmicus, Temm.

85. Falco ruficollis, Sur.

86. Cerchneis tinnuncula (L.)

87. Circus aeruginosus (L.)

88. Circus pygargus (L.)

XXVI. Fam. Phasianidae.

89. Philopachus fuscus (Vieill)

90. Coturnix coturnix (L.)

91. Francolinus elgonensis, Grant.

XXVII. Fam. Pteroclidae.

92. Pterocles quadricinctus, Temm.

XXVIII. Fam. Columbidae.

93. Vinago nudirostris, Sw.

94. Turtur semitorquatus, Rüpp.

XXIX. Fam. Ardeidae.

95. Ardea melanocephala, Vig.

96. Ardea goliath, Cretsm.

97. Bubulcus ibis (L.)

XXX. Fam. Balaenicipidae.

98. Balaeniceps rex, Gould.

XXXI. Fam. Ciconiidae.

99. Leptoptilus cruentifer (Less.)

100. Anastomus lamelligerus, Temm.

XXXII. Fam. Rallidae.

101. Limnocorax niger (Gm.)

XXXIII. Fam. Jacanidae.

102. Actophilus africanus (Gm.)

XXXIV. Fam. Gruidae.

103. Balearica pavonina (L.)

XXXV. Fam. Otididae.

104. Otis melanogaster, Rüpp.

XXXVI. Fam. Charadriidae.

105. Oedicnemus senegalensis, Sw.

106. Sarciophorus tectus (Bodd.)

107. Lobivanellus senegalus (L.)

XXXVII. Fam. Anatidae.

108. Chenalopex aegyptiacus (C.)

XXXVIII. Fam. Phalacrocoracidae.

109. 09. Phalacrocorax africanus (Gm.)

TAFEL 65–68 mit einem Teil der vom Verfasser gesammelten ethnographischen Gegenstände

Tafel 65

Illustration from Quer durch Uganda: eine Forschungsreise in Zentralafrika, 1911/1912

Stamm: Naqua

Ort: Naqua-Toburberge (nördlich vom Salisburysee, Uganda)

1–4. Speere 5. Schild aus Giraffenhaut mit Straussfedern 6. Grosses Messer für Elefantenjagden 7. Hacke 8. Kopfstütze 9. Eiserner Halsring 10. Eisenkette als Lendenschmuck 11. 12. Sichelring 13. Ringförmiges Messer, am Handgelenk getragen 14. Lederschutz für diese Waffe 15. Horn

Illustration from Quer durch Uganda: eine Forschungsreise in Zentralafrika, 1911/1912

Stamm: Bageshu

Ort: Westabhänge des Elgon (Zentral-Afrika)

1. 2. Speere 3. Schild 4. 5. Bögen 6. Köcher 7. Pfeile 8. Vogelpfeil 9. 10. Kopfschmuck 11. Löwenkappe, aus Abessynien stammend 12. Stirnring 13. Halsring aus Eisen 14. Messer 15. 16. Trinkrohr mit Bambusstock 17. 18. Ohrschmuck aus Holz 19. Lippenschmuck aus Stein 20. Lippenschmuck aus Holz

Tafel 66

Illustration from Quer durch Uganda: eine Forschungsreise in Zentralafrika, 1911/1912

Ort: Kamjuru

Stamm: Kamjuru oder Acholi (Uganda)

1–5. Aus Gras geflochtene Körbe und Fruchtbehälter 6. Aus Lehm hergestellter Mörser mit Stössel aus Holz 7. Wasserbehälter

Illustration from Quer durch Uganda: eine Forschungsreise in Zentralafrika, 1911/1912

Ort: Kamjuru

Stamm: Kamjuru oder Acholi (Uganda)

1–4. Trinkgefässe aus Kürbisschale 5. 6. Verzierte Mehlbehälter aus Kürbisschale

Tafel 67

Illustration from Quer durch Uganda: eine Forschungsreise in Zentralafrika, 1911/1912

Ort: Kamjuru

Stamm: Kamjuru oder Acholi (Uganda)

1–6. Halsschmuck 7. 8. Kopfschmuck 9. Armschmuck 10. Signalpfeife 11–15. Ohrringe 16. 17. Eisen-, Kupfer-Fingerringe 18. 19. Sichelringe

Illustration from Quer durch Uganda: eine Forschungsreise in Zentralafrika, 1911/1912

Ort: Kamjuru

Stamm: Kamjuru oder Acholi (Uganda)

1. Schelle aus Eisen 2. Fussangel für Gazellen 3. 4. Signalpfeifen 5. Schnur aus Gras, mit der sich die Eingeborenen die Taille abbinden 6. Halsschmuck aus Eisenringen 7. Messer 8. Lendenschurz einer Frau

Tafel 68

Illustration from Quer durch Uganda: eine Forschungsreise in Zentralafrika, 1911/1912

Waffen, Schmuck und Geräte

Stamm: Kamjuru oder Acholi

Ort: Nord-Uganda (Zentral-Afrika)

1–4. Speere der östl. Stämme 5–7. „ „ westl. „ 8. Schutzleder für Speerschneide 9–11. Stöcke 12, 13. Verzierte Haken 14. Wurfstock (Bumerang) 15. Schild aus Elefantenhaut mit Eisenverzierungen 16. 17. Bögen 18. 19. Verschiedene Giftpfeile 20. Frauenlendenschurz 21. Tasche aus Gazellenfell 22. 23. Oberarmschmuck 24. Kopfschmuck 25. Eisenringe als Halsschmuck 26. 27. Fingerringe 28–30. Lippenschmuck

Illustration from Quer durch Uganda: eine Forschungsreise in Zentralafrika, 1911/1912

Musikinstrumente

1. Im südlichen Uganda bei den Baganda- und Busoga-Eingeborenen 2. Vom Teso-Stamm (südl. und nördl. vom Salisburysee) 3. Aus Kamjuru (Nord-Uganda)

Zu: Kmunke, Quer durch Uganda

Karte 1.

Maßstab 1:35000000
Maßstab 1:35000000

Red. v. P. Sprigade u. M. Moisel.

Geographische Verlagshandlung DIETRICH REIMER (ERNST VOHSEN) Berlin

⇒ GRÖSSERES BILD

Routenskizze der Rudolf Kmunke'schen Expedition in Uganda (Zentralafrika), Oktober 1911 bis April 1912, im Maßstab 1:760000
Routenskizze der Rudolf Kmunke'schen Expedition in Uganda (Zentralafrika), Oktober 1911 bis April 1912, im Maßstab 1:760000

⇒ GRÖSSERES BILD

Karte des Kraters vom BERG ELGON in UGANDA.

Maßstab 1:40000
Maßstab 1:40000

Photogrammetrisch aufgenommen von Architekt

Rudolf Kmunke

auf seiner Forschungsreise Oktober 1911 - April 1912.

Entworfen und gezeichnet von

Ignatz Tschamler und Rudolf Langer

⇒ GRÖSSERES BILD

Explore with AITake your curiosity a little further.

Reading settings