Vande Manhaftigheyt van een Hollantſe Capiteyn, die ſich defendeerde alleen tegens vijf Turckſe Galeyen, ende twee Brigantijns, ende haer verſtroyde.

In het Jaer 1641. inde Maent van September, quam tot Argiers, de Caja vande Baſſa van Tripoli (Caja ſijnde de Luytenant) met een Galeye verciert met zijne Standaerts, Vaendels ende Wimpels, Geborduyrt met Ottomanſe halve Manen, eenighe Trompetten, ende andre Scheeps-Muſijck, de Soldaten waren alle uyt gheleſen Turcken ofte Renegados, wel ghekleedt, ende noch beter ghewapent op haer maniere. De Slaven die roeyden op deſe Galeye waren meeſt alle Ruſſen ende Moſcoviters, die door haer Gheboorte ſchijnen tot den arbeydt ghedeſteneert te ſijn.

Deſen Caja was tot Argiers gekomen om 250. Slaven te koopen, alle Spaignaers ofte Italianen, die de Vice Roy van Tripoli voor een preſent tot Conſtantinople aen den Grooten Heere wilde ſenden. Deſe Galeye hadde eenige dagen voor Argiers gheweeſt, wanneer Alli Pegelin Capiteyn Generael van de Galeyen vier Galeyen ghereet maeckte, om ſijn leſte tocht van dit jaer te doen. De Caja die commandeerde deſe Bruylofts Galeye (die ick alſoo noeme, om datſe bequamer was een nieuwe getroude te voeren als de Zee te ſchuymen) ſeyde tot Pegelin, dat hy begerigh was met hem te gaen, ende ſijn Fortuyn te volghen, hopende een goede buyt te krijghen. Hy vertrock met Pegelin van Argiers, ende na vier daghen reſcontreerden ſy een Enghels Schip, met 40. Stucken Geſchut. Pegelin als Generael ſtelde de andere Capiteynen van de Galeyen voor, om het ſelfde Schip aen te taſten: Maer de Capiteynen vonden het niet raetſaem, vreeſende datſe haer Slaven die roeyden ſouden verlieſen, ende twijfelden van de Victorie: Ondertuſſchen terwijl ſy raet ſloegen kreegh het Engels Schip de nacht, ende ſpoede ſoo ſeer zijn Reyſe te vervorderen dat de Turcken het ſelfde verloren. De vijf Galeyen, met de twee Brigantijns die haer accompagneerden, begonnen de Zee te kruyſſen, ende reſcontreerden by Majorca een kleyne Fregat, die een Raedts-Heer met ſijn Familie van Barcelone haer retirerende in hadde. Pegelin ſiende dat deſe Buyt van weynigh importantie was, begon de andere Capiteynen te beſpotten, ſeggende: Men hadde behooren het Engels Schip te attacqueren. Deſe Capiteynen ghemoeydt ſijnde datſe beſpot wierden, reſolveerden aen te taſten het eerſte Schip dat ſy ſouden reſcontreren, hoe ſterck oock dat het ſoude moghen ſijn. Deſe reſolutie behaechde Pegelin wel, ende twee daghen daer na ſagen ſy een Hollandts Schip met 28. ſtucken Geſchut, ende met 40. Mannen. Het weder was heel ſtille, waer door den Hollander ſich niet konde van ſijn Zeylen dienen. Pegelin dede de Galeyen tot onder Canon ſchoot approcheren, ende ſiende dat de Vlagghe Hollants was, ſonde hy een vande Brigantijns met een Renegado Zeeuw na het Schip toe, met een witte Vlagghe, dewelcke approcherende vraeghde de Hollantſche Schipper, wat hy begeerde. De Capiteyn Generael Alli Pegelin, antwoorde hy, laet u weten, dat indien ghy u wilt over gheven ſonder Vechten, hy u met al u Volck aen het eerſte Landt van de Chriſtenen ſal ſetten, ’t welck hy gheſworen heeft by het Hooft van den Grooten Heere: Daerom rade ick u dat ghy wilt accepteren de preſentatie die ick u doe, terwijl het tijdt is: Anderſints voorwaer vreeſe ick dat het u al te laet ſal berouwen. De Hollander ſoodanigen reden verdrietende, antwoorde ſeer moedig. Ick kenne Alli Pegelin ſeer wel (want hy hadde Slaef gheweeſt) het Schip komt de Ridders toe, ende de Coopmanſchappen de Coopluyden: daerom kan ick niet wegh gheven dat my niet toe en komt: Maer indien hy luſt heeft het Schip te hebben, gelijck hy thoont, laet hem aen Boort komen, ende wy ſullen ſien ofte wy hem ſullen konnen contenteren.

De Renegado keerde terſtont weder om dit antwoort te brenghen. Pegelin onpatientigh ende ten hooghſten vertoornt ſijnde van de bravaden vanden Hollander te verſtaen, gaf ſijne Galeyen ordre haer te rangeren op de forme van een halve Mane, ende ſoo te roeyen na het achterſte van het Schip, en alles teffens af te ſchieten, haer Geſchut was van 48. Ponden Yſer, maer ſy ſchieten gemeenelijck maer ſteene kloten. Sijn bevel wierde geexcuteert, maer wanneerſe het vier aen het Geſchut ſouden ſteken, keerde de Hollantſe Schipper, ſijnde een ſeer gaeuw ende ervaren Man, met faveur van een kleyne Windt die Godt hem toeſonde, ſonder tijdt verlies ſijn Schip na d’ andere zijde: Ende brocht door die bewegeniſſe de Vyandt in confuſie, ende brack alſoo haer voornemen: Want de vijf Galeyen komende met kracht van Riemen na het Schip toe, in plaets van te gaen in ordre van een halve Mane na het achterſte van ’t Schip, ghelijck ſy gereſolveert waren, vondenſe haer ſelven in diſordre ſtootende d’ een teghens den anderen ende malkander breeckende: Evenwel quam de Galeye van Pegelin aen Boort, ende tſeventich Turcken ende Renegados klommen op het Schip, met coutelaſſen inde handt, beginnende de Touwen af te ſnijden, ende Vier-wercken te werpen om het Schip te verbranden: Maer de Hollantſe Schipper, die alle ſijn Volck van binnen hadde, begon met eenige ſtucken gheladen met Muſquet Koghels te ſchieten van vooren na achteren van het Schip, waer van de Turcken groote ſchade leden: Ondertuſſchen dorſte de Galeye die geabordeert was, niet langher blijven, om dat het Schip gheladen was, ende de monden van het Geſchut waren daer door ſoo laeg, datſe even flancqueerden de boort van de Galeye. Het welcke Pegelin ſiende (want hy begon te vreeſen) beval dat de Galeyen terſtont ſouden retireren. De Turcken die in het begin van het ghevecht op het Schip gheklommen waren, waren wel verbaeſt wanneerſe ſagen dat de Galeyen haer verlieten op de genade van hare Vyanden: Ende verloren de courage. Die ſwemmen konden, wierpen haer in Zee, de gequetſten ende die niet ſwemmen konden bleven op den Overloop van het Schip als aenſchouwers van het ghevecht. De Hollantſe Schipper dede ſijn Geſchut geladen met ſpijckers, Muſquet-Kogels, ende Yſere ſtucken inde Galeye ſchieten, ende wierden in minder als een Quartier-uyrs meer als 200. Turcken, Renegados, ende ſlaven die roeyden, Chriſtenen ſijnde, ghedoodt, ſijnde een beklaechelijcke ſaecke. De Galeyen aldus ghetracteert ſijnde, ſonder Vyandt te ſien (want de Hollanders als geſeyt is, vochten van onder in’t Schip ſonder datmenſe ſagh) retireerden haer. De Schipper ſiende de Galeyen buyten Geſchuts-ſchoot, beval dat men de Turcken die op het Schip overgebleven waren, ſoude doot ſlaen, die geduyrende het gevecht boven op de Touwen haer gheberght hadden: Want op den Overloop was het te heet. Doen quam de Hollantſe Schipper met ſijn Volck op den Overloop, die op de Turcken ſchooten, die haer aen de touwen ende de Maſt vaſt hielen, gelijckmen na de Papegaey ſchiet. Het was een vermaeck voor de Hollanders, maer een droevighe tragedie voor de vijf Galeyen, die twee Capiteynen doodt hadden, ende de Caja van Tripoli hadde een Arm verloren, ende was inde Buyck gequetſt. Deſe Galeyen die voor weynigh dagen uyt ghegaen waren, ende die de gantſche Middelandtſe Zee vreeſe aenghejaeght hadden, ſaghmen van verre datſe wederom inde Haven quamen.

Yder een was curieus wat nieuws te weten, ende de Zee-Kant was terſtondt vol Volcks, onder de welcke ick mede was. Wanneer de Galeyen de Haven naderden, ſaghmen datter twee waren die gheen Vlaggen hadden, ende men meende dat het twee Spaenſe Galeyen waren die ſy hadden genomen: Maer men kreeg wel haeſt een andere opinie, wanneermen ſagh dat het Turckſe Galeyen waren, ende datſe geen Vlaggen op hadden, alſoo hare Capiteynen gedoodt waren.

Doen was alle het playſier ende blijſchap verandert in rouwe ende droefheyt, de Galeyen quamen langhſaem aen door gebreck van Roeyers, inde Haven. Men brocht terſtont alle de gequetſten aen Landt, onder andere de Caja van Tripoli, die tot Chirurgijn hadde een van ſijne Chriſten Slaven, ſijnde van Marſeillen van gheboorte, die inde konſt ſeer ervaren was. Maer de quetſure inden Buyck, was ongeneſelijck ende ſonder remedie. Hy beloofde ſijn Chirurgijn indien hy hem konde gheneſen, ſijn vryheyt ende hondert patacons: maer ſiende datter geen apparentie was, dede hy ſijn Teſtament beſchrijven. Aengaende het eerſte Artikel, ordonneerde hy datmen alle de Slaven die met hem over haer rantſoen veraccordeert waren, voor ſoodanigen ſomme ſoude laten gaen: Ten tweeden dat alle ſijne Slaven die Renegados waren, vry ende franck ſouden ſijn, ende aengaende het derde, dat ſijn Slaef de Chirurgijn ſijnde een Chriſten, na zijn doodt zijn vryheydt ſoude hebben.

Weynig uyren daer na ſterf de Caja, men begroef hem op ſijn Turcks dragende het doode Lichaem bedeckt met een Zijde Kleet na de Kerck toe, ende men liet het daer geduyrende de Sala des middags (dat is haer Gebeden) daer na brochtmen het na het Graf. Voor aen gingen de ſlaven Renegados die vryheydt verkregen hadden. Daer na volgde de Chriſten Chirurgijn, hebbende in zijn Handt een geklooft Riet, met een Brief inde kloof, de welcke inhiel atteſtatie van zijn vryheyt verkregen door de goetwilligheydt van zijn overlede Patroon: Hy ſchreyde ſoo bitterlijck alſmen niet meer kan doen. Ende dat moſtmen ſoo doen, anderſints ſouden de Turcken hem geoordeelt hebben voor een Perſoon die ſijn vryheydt niet en meriteerde. Hy ſchreyde van blijtſchap, ende den braven Hollantſe Schipper lachte hertelijck, om dat hy met 40. Mannen ſoo ſchoonen Victorie hadde verkregen tegens vijf Galeyen ende twee Brigantijns.