← Table of contents
Turckse slavernie

Van een Religieus die ſijn Gheloof door ſwackheydt verſaeckte wanneer hy binnen Argiers Slaef was, ende die door zijn berouw een Martelaer wierde.

Reading edition

Pater Ioſephus een Religieus van de ordre van S. Dominicus na dat hy eenige Iaren in Weſt-Indien gheleeft hadde, wierde in ’t wederkeeren na Spaignen zijn Vaderlandt (want hy was in Valencia geboren) van de Zee-Roovers van Argiers genomen: Men verkocht hem na de ghewoonte, ende alſoo de gierigheydt het Wit van de Turcken is, vraeghde hem zijn Patroon, ofte hy een goet rantſoen ſoude willen betalen, ſoomen hem in vryheydt ſtelde. Pater Ioſephus, die van een fraeye ende vrolijcke humeur was, ghelijck ghy verſtaen ſult, ſeyde, ja, met conditie dat hy wel getracteert ſoude worden, dat hy goede cier ſoude maecken, dat hy op een Materas ſoude ſlapen, ende dat hy niet en ſoude arbeyden, ende dat hy dan ſes duyſent Ducaten voor ſijn rantſoen ſoude betalen. Den Patroon meenende dat hy de ſes duyſendt Ducaten hadde, tracteerde de Pater Ioſephus volghens het verſpreck. Na dat de Pater een Iaer langh goede cier hadde gemaeckt, wel gegeten, wel geſlapen, ende ondertuſſchen niet gearbeydt: De Patroon ſiende datter gheen apparentie was van Gelt voor ſijn rantſoen te krijgen, commandeerde een andere ſijne Slaef, een Spaignaert van geboorte, den Pater hondert ſlaghen met ſtocken te gheven onder aen zijne Voeten, ſijnde een ordinaris ſtraffe in Barbarien. Deſen armen menſche wierde vaſt ghebonden aen een inſtrument ’t welck daer toe bequaem was, inde Turckſe ſpraecke ghenaemt Falaca. Pater Ioſephus ſiende den Spaignaert nader komen, ſeyde hem: Neemt acht Chriſten, ſiet voor u wat ghy doet: Gy weet dat ick een Prieſter ben, ende indien ghy my raeckt, ſijt gy gheexcommuniceert. Den goeden Spaignaert ſeyde tot ſijn Patroon: Ick ben een Chriſten, ende u Slaef, ſlaet my ſoo veel gy wilt, ick en wil niet geexcommuniceert ſijn. De Patroon die loos was, riep een ander van zijne Slaven, een Portugijs van geboorte, die wel blijde was dat hy ſoodanighen commiſſie over een Spaignaert ſoude executeren, ſpottende met de excommunicatie. Wanneer Pater Ioſephus van deſe ſlaghen geneſen was als hy op de ſtraten quam, ende ſijne Vrienden de Slaven hoorde klaghen over haer ongeluck, ſeyde hy haer al lacchende: Iſſer yemant die geen hondert ſlaghen met ſtocken ſoude willen verdragen om een gants Iaer goede cier te maecken, ende een Hondt een Turck te bedriegen? Zijn Patroon ſiende datter gheen apparentie van rantſoen was, verkocht hem met groot verlies: Want hy was voor een bedrieger bekent: Zijn nieuwe Patroon ſondt hem inde Bain van de Duane, alwaer een vande vier Chriſten-Kercken is die tot Argiers zijn. De Prieſters woonen by na alle inde Bain, alwaer de Chriſten Kercken ſijn, ende onderhouden haer met Aelmoeſſen dieſe van de Slaven ontfangen: Ende wanneerſe aen haer Patroon ordinaris drie ſtucken van achten ter Maendt betalen, laetmenſe met vrede. In het Iaer 1640. vonde ick hem in het voorſz Bain vande Duane, maer alſoo het meeſtendeel van de Slaven Portugijſen zijn, hadde Pater Ioſephus, die een Spaignaert was, altoos krackeel met haer. Waerom zijn Patroon hem toeliet te komen woonen inde Bain van Alli Pegelin mijn Patroon. Ick maeckte groote kenniſſe ende Vrientſchap met hem, ter oorſaecke van ſijn goede humeur. Ende alle Sondaeghs wanneer ick vry van arbeyden was, hoorde ick zijne predikatien, die gheleert ende wel-ſpreeckende waren. Hy maeckte geerne goede cier, ende hiel veel vande Patriarch Noë, die de Wijngaert geplant heeft. Wy brochten hem op ſeeckere dagh inde Herberghe, alwaer door gebreck van Wijn-Glaſen wy ons dienden van een Lamp van de Kerck die van Glas was, ende daer in de Wijn aen Pater Ioſephus heel goet dacht te zijn ende droncker twee Lampen van uyt yeder van een pint, ende met die laſt verliet hy de Vrienden: Weynigh tijts daer na kreeg ick mijn vryheydt, ende Pater Ioſephus bleef daer tot het Iaer 1645. ſoo dat hy gheen apparentie ſiende om ſijn vryheydt te krijgen, ofte miſſchien dat hy getrocken wierde van een libertijns leven die den Alcoran toelaet, hy ſich felven ſoo ſeer vergat, dat hy het Chriſten Gheloof verſaeckte, ſich ſelven Mahometan maeckende met een extraordinariſe blijtſchap van alle de Moren ende Turcken, die hem op een Paert ſetten met een Pijl inde Handt, hem op die maniere leydende door alle Straten van de Stadt als in Triomph; ende beſpottende de Chriſtenen ſeyden, ſiet daer uwen grooten Papas (ſoo noemenſe de Prieſters) dien gy ſoo hoogh geeſtimeert hebt ghehadt: Deſe vreemde actie miſhaegde de Chriſtenen ſoo Catholijcken, Gereformeerden, end Schiſmatiken ſeer. Het gebeurde door Godts toe-latingh, dat op die tijdt tot Argiers Slaven waren een Pater Ieſuyt, ende een Pater Carmelijt, tot Genua geboren, genaemt Frater Angelus, een ſeer deughtſaem Man, dien ick wel gekent hebbe. Deſe twee Paters waren ſeer droevig over de ſchandelijcke faute van Pater Ioſephus begaen, als mede over de ſchandale die alle Chriſtenen daer over ontfangen hadden, vindende onder haer goee aen Pater Ioſephus een vermaninge te doen, die doen Iſouf genaemt wierde, ende hem te vertoonen de groote ergerniſſe die hy aen ſoo veel Chriſten Slaven gegeven hadde: Die duyſendt mael meer miſerien uyt gheſtaen hadden als hy, ende die nochtans volherden met ſoo veel ſtantvaſtigheydt, ende lijtſaemheydt in het Chriſtelijcke Geloof. Met ſoodanige ende diergelijcke vermaningen wierde Iſouf ſoo ſeer bewogen, dat hy aen deſe eerwaerdige Paters beloofde, dat hy de verderfelijcke Mahometaenſe Religie ſoude verlaten, ende ſich verſoenen met de Heylige Moeder de Kerck: Daerom hy verſocht te biechten, ende de gratie om het Heylige Sacrament des Autaers te ontfangen: Het welcke hy dien ſelfden nacht ſeer ſecretelijck dede: Want indien de Turcken geweten hadden dat deſe twee Paters haer gemoeyt hadden met een Renegado te bekeeren, ſouden ſy in groot perijckel geweeſt ſijn van verbrandt te worden. ’s Anderendaegs verſcheen Iſouf op de ſtraten op zijn Chriſtens gekleedt, het welcke de gantſche Stadt ſeer dede verwonderen. Hy wierde gevangen genomen, ende van de Officiers van de Iuſtitie voor de Vierſchaer gebrocht, diemen in dat Landt noemt de Duane. Men vraegde hem waerom hy de Kleederen van ſijn Religie verandert hadde? Hy antwoorde reſolutelijck dat hy een Chriſten Prieſter ende Religieus was: Ende aengaende ’t gene dat gepaſſeert was, dat hy dat gedaen hadde door ingeven vanden Duyvel. Op dit antwoort vonden de Rechters goet hem hondert ſlagen met Stocken onder aen zijne Voeten te geven, om deſe ſcrupulen uyt ſijn gemoet te verdrijven.

Deſe ſententie wierde geexecuteert, maer te vergeefs, want hy volherde ende ſeyde volſtandig dat hy als een Chriſten wilde ſterven. Sy dreygden hem met de doot, ende ſiende eyndelijck dat alle deſe dreygementen gheen voordeel deden, verweſen ſy hem levendig verbrandt te worden met een kleyn Vyer. De Sauſen (ſijnde de Officiers van de Juſtitie) brachten hem buyten een Poort van de Stadt, genaemt de Poort van Baboloet, ende deden aldaer een Ancker van een Galeye inde Aerde vaſt maken, ende bonden Pater Joſephus heel vaſt aen het Ancker, de welcke in de laetſte tijdt van zijn leven de moet niet verloor, want hy badt Godt ende de Chriſtenen die der in groote meenigte tegenwoordig vvaren, om vergiffeniſſe, haer vermanende datſe ſtantvaſtig inde Chriſtelijcke Religie vvilden blijven. Ondertuſſchen brachtmen door ordre van de Sauſen Hout, ’t vvelckmen vijf Voeten rontſom hem in forme van een circkel ſtelde, men ſtack het Vyer aen, vvelckers Vlamme de couragie van den Heylige Martelaer vermeerderde: Die meer als te vooren Godt badt om vergiffeniſſe wegen de ſchandale die hy de Chriſtenen aengedaen hadde, haer recommanderende het Chriſtelijcke Geloof te behouden. Eyndelijck zijnde van den Roock verſtickt: Viel hy op de Aerde, eyndigende zijn leven, gevende aen alle de Chriſten Slaven een exempel van een ware Religieus, ende van een groot berouw hebbende Chriſten.

Explore with AITake your curiosity a little further.

Reading settings