Vande ghetrouwigheydt van een Man, ende vande ontrouwigheydt van zijn Vrouw.

In ’t Iaer 1638. hadde de Galeyen van Argiers eenige Turcken op het Landt vande Chriſtenen gheſet, de welcke geleydt zijnde door een Gerenegeerde verrader, van dat Landt gheboren, namen veele Chriſtenen, die Scheep gebrocht wierden ende tot Argiers verkocht. Onder deſe Slaven was een Man, die wy Ioſeph ſullen noemen, met ſijn Vrou genaemt Vipra: Deſe twee wierden gekocht van Mahomet Celibi Oiga: Ioſeph moſte de Paerde ende de muylen waernemen, ende Vipra diende de Vrouw van Mahomet Celibi als Dienſt-Meyt. In het Iaer 1639. ſeyde Celibi op ſekeren avondt aen Ioſeph, gaet morghen met het aenkomen van den dagh met de Muyl aende Poort genaemt Babaſon, ende ghy ſult aldaer eenighe Chriſten Slaven met Paerden ende Muylen vinden, de welcke twee Mijlen van hier ſullen gaen, om Kolen te halen, gaet met haer, ende brengh een Laſt mede: ’s Anderendaeghs bevindt ſich Ioſeph aen de Poort, maer alſoo hy niemant ſagh, gaet hy voorts, avancerende gedurig ſijn wegh, gheloovende dat de anderen voor uyt waren, ſoo dat hy ſijn beſt dede om by haer te komen. Wanneer hy ontrent een uyre langs de Zee-Kuſte gereden hadde, ſag hy een Barck, ende gaet daer na toe om het Volck te beter te bekennen; ende hy vernam dat het Chriſtenen waren: Hy verlaet zijn Muyl, ende loopt na de Barck toe: Die vande Barck namen hem in, ende ſeyde hem dat ſy volgens ordre van Majorca quamen om eenige Majorckſe Slaven, ende alſoo die Slaven niet en quamen, vreeſden die vande Barck datſe de Brief niet ontfanghen hadden waer mede men haer dat advijs hadde ghegheven, ende hadden vreeſe datſe ontdeckt ſouden worden, om dat het dagh was. Sy preſenteerden Ioſeph hondert ſtucken van achten, ende hem met de Barck in vryheydt mede te nemen, indien hy binnen de Stadt wilde gaen, ende de Majorckſe Slaven hier van advijs geven: Maer Ioſeph wilde het ſekere voor het onſekere niet verlaten, ende ſeyde, ick ben verſeeckert van mijn vryheyt, ende indien ick wederom inde Stadt ga, kan het ghebeuren dat u voornemen ontdeckt ſal worden, ende ick ſoude meer Slaef blijven als oyt, ende ſoo men quam te weten dat ick my met die ſaecke moeyde, ſoude ick drie honderdt ſlaghen met Stocken krijgen. Ioſeph hadde naeuwelijcks gheeyndight ſich te excuſeren van deſe Bootſchap te doen, ofte daer paſſeerden eenige Turcken, de welcke ſiende dat die van de Barck op ſijn Chriſtens ghekleet waren (waer in de aenvangers na mijn oordeel gemankeert hadden, datſe haer op ſijn Africaens niet gekleet hadde) begonnen alarm te roepen. Die van de Barck vreeſende van eenige Brigantijns genomen te moghen worden, ginghen met volle Zeylen Zee-waerts in, nemende Ioſeph met haer. De Barck gheraeckte in een oogenblick uyt ’t geſicht, ende den alarm hiel op. De Chriſten Slaven die Ioſeph meende dat voor hem vertrocken waren, quamen eerſt aen wanneer den alarm eyndighde: Sy vonden de Muyl, ende ſeyden onder malkander: Siet dat is de Muyl van Mahomet Celibi Oiga: Zijn Slaef moet vande Alarben dood geſlaghen ofte ghenomen zijn, laet ons de Muyl wederom na Huys nemen: Het welcke gedaen wierde, ende Ioſeph wierde van zijn Patroon voor doodt gehouden, ende van zijn Vrouw beweent: Maer de droefheydt gingh korts daer na over, want Vipra wierde verlieft op een Renegado genaemt Aſſen, de welcke Slaef vande ſelfde Patroon Mahomet hadde geweeſt. Ioſeph was ondertuſſchen tot Majorca ghekomen, ende van daer in ſijn Vaderlandt, alwaer hy verhaelde ’t gene hem overgekomen was geweeſt, terwijl hy Slaef hadde geweeſt als mede het geluck van ſijne verloſſinghe. Zijnde nochtans ten hooghſten droevigh wegen de abſentie van zijn wel-beminde Vipra. Ioſeph verkocht alles wat hy hadde, ende met hulpe van het goede Volck, ende met zijn neerſtigheydt kreegh hy 500. ſtucken van achten by een: Het waren vijf Maenden gheleden dat Ioſeph voor doodt ghehouden wierde. Eyndelijck ontfingh Mahomet Celibi Oiga een Brief van deſen inhoudt: Mijn Heere, ick hebbe door Godts genade mijn vryheydt ghekregen op den ſelfden dagh wanneer ghy my om Kolen ſondt, door een Majorckſe Barck: Ick gheloove dat uwe Signorie my niet ſal beſchuldigen daer over dat ick ontrouw ben: Want yeder een ſoeckt ſijn vryheydt te hebben. Wanneer ick u Slaef was, eyſchte my uwe Signorie vijf honderdt ſtucken van achten voor rantſoen van mijn Vrouw ende my: Ick ſende hier neffens ordre, want ick achte mijn ſelven noch u Slaef te ſijn, ſoo langh als mijn Vrouw noch in Slavernie is: Ick vertrouwe op de goetheydt van uwe Signorie dat deſe mijne preſentatie u aengenaem ſal ſijn. Deſe Brief wiert aen Vipra ghetoont, die daer over niet wel te vrede was, want de liefde vanden Renegado Aſſan was ſoo diep in haer Herte ghewortelt, datſe opentlijck ſeyde, datſe in haer Vaderlandt niet wederom wilde gaen: Het welcke Mahomet Celibi gants niet behaegde, want hy ſoude liever de vijf hondert ſtucken van achten ontfanghen hebben, ende Vipra in vryheyt wegh gheſonden: Maer ſijn Vrouwe ſeyde hem: Vipra heeft begeert haer ſelven Mahometaens te maecken, ende ſoudt ghy om 500. ſtucken van achten willen verhinderen een werck ſoo aengename aen onſe Propheet? boven dat, alle de Buyren weten haer voornemen, ende indien ghyſe wegh ſent, ſal men u voor een Chriſten houden: Op de redenen van zijn Vrouw vonde hy goet deſe ſake in ſuſpenſie te houden.

Ick wierde juyſt op die tijdt ſlaef van de ſelfde Patroon Mahomet, ende hebbende verſtaen de Hiſtorie van Vipra ende van haer Man, was ick op een ſeeckeren dag by Vipra aende Deur, die my ſeyde: waerom zijt ghy melancolijck? Ick antwoorde haer: Om dat ick ſoo geluckigh niet en ben als ghy: Zy vraeghde my, waerom? Ick repliceerden haer: Om dat ghy u vryheydt konde hebben als het u belieft, vvant ick verſta dat u Man 500. ſtucken van achten over gheſonden heeft voor u rantſoen, ende ick ben vervvondert dat ghy u vryheydt niet begeert te hebben, ende vvederom by u Man gaen, die u ſoo goet ende ghetrouvv is, als mede om de Catholijcke Religie in u Vaderlandt onder u Bloet-Verwanten ende Vrienden te oeffenen. Zy antwoorde my, een Turckſe Tabbaert ſal my ſoo wel paſſen als een Spaenſe Rock: Ende met deſe woorden verliet ſy my, ende gingh in Huys, ’t welck my dede weten dat de liefde dieſe haren Galant toe droegh, ſtercker was als dieſe behoorde te hebben voor haer Religie, voor haer Vaderlandt, voor haer Man, ende voor haer Bloet-Vrienden.