Eutropius takes part in the Parthian Expedition, 363 A.D.
Reading edition
16. Hinc Iūliānus rērum potītus est ingentīque apparātū 20
Parthīs intulit bellum, cuī expedītiōnī ego quoque interfuī.
Aliquot oppida et castella Persārum in dēditiōnem accēpit
vel vī expūgnāvit Assyriamque populātus castra apud
Ctēsiphōntem statīva aliquamdiū habuit. Remeānsque
victor, dum sē incōnsultius proeliīs īnserit, hostīlī manū 25
interfectus est VI Kal. Iul., imperiī annō septimō, aetātis
alterō et trīcēsimō atque inter Dīvōs relātus est, vir ēgregius
et rem publicam īnsīgniter moderātūrus, sī per fāta licuisset.
Līberālibus disciplīnīs apprīmē ērudītus, Graecīs doctior
atque adeō ut Latīna ērudītiō nēquāquam cum Graecā
scientiā convenīret, fācundiā ingentī et prōmptā, memoriae 5
tenācissimae, in quibusdam philosophō proprior. In amīcōs
līberālis, sed minus dīligēns quam tantum prīncipem decuit.
Fuērunt enim nōnnūllī quī vulnera glōriae ēius īnferrent.
In prōvinciālēs iūstissimus et tribūtōrum, quātenus fierī
posset, repressor. Cīvīlis in cūnctōs, mediōcrem habēns 10
aerāriī cūram, glōriae avidus ac per eam animī plērumque
immodicī, religiōnis Christiānae nimius īnsectātor, perinde
tamen ut cruōre abstinēret, M. Antōnīnō nōn absimilis,
quem etiam aemulārī studēbat.
Jovian Emperor, 363-364 A.D.
17. Post hunc Ioviānus, quī tunc domesticus mīlitābat, 15
ad obtinendum imperium cōnsēnsū exercitūs lēctus est, commendātiōne
patris mīlitibus quam suā nōtior. Quī iam turbātīs
rēbus exercitū quoque inopiā labōrante ūnō ā Persīs
atque alterō proeliō victus pācem cum Sapōre, necessāriam
quidem, sed ignōbilem, fēcit multātus fīnibus[199] ac nōnnūllā 20
imperiī Rōmānī parte trāditā. Quod ante eum annīs mīlle
centum et duōbus dē vīgintī ferē, ex quō Rōmānum imperium
conditum erat, numquam accīdit. Quīn etiam legiōnēs
nostrae ita et apud Caudium per Pontium Telesīnum et in
Hispāniā apud Numantiam et in Numidiā sub iūgum missae 25
sunt, ut nihil tamen fīnium trāderētur. Ea pācis condiciō
nōn penitus reprehendenda foret, sī foederis necessitātem
tum cum integrum fuit mutāre voluisset, sīcut a Rōmānīs
omnibus hīs bellīs, quae commemorāvī, factum est. Nam
et Samnītibus et Numantīnīs et Numidīs cōnfestim bella
inlāta sunt neque pāx rata fuit. Sed dum aemulum imperiī
verētur, intra Orientem residēns glōriae parum cōnsuluit.
Itaque iter ingressus atque Īllyricum petēns in Galatiae 5
fīnibus repentīnā morte obiit, vir aliās neque iners neque
imprūdēns.
18. Multī exanimātum opīnantur nimiā crūditāte (inter
cēnandum enim epulīs indulserat), aliī odōre cubiculī, quod
ex recentī tēctōriō calcis grave quiēscentibus erat, quidam 10
nimietāte prūnārum, quās gravī frīgore adolērī multās
iusserat. Dēcessit imperiī mēnse septimō, tertiō decimō
Kal. Mārt., aetātis tertiō et trīcēsimō annō, ac benīgnitāte
prīncipum quī eī successērunt inter Dīvōs relātus est.
Nam et cīvīlitātī propior et natūrā admodum līberālis fuit. 15
Is status erat Rōmānae reī Ioviānō eōdem et Varroniānō
cōnsulibus annō urbis conditae mīllēsimō centēsimō et
octāvō decimō. Quia autem ad inclutōs prīncipēs venerandōsque
perventum est, interim operī modum dabimus. Nam
reliqua stilō māiōre dīcenda sunt. Quae nunc nōn tam 20
praetermittimus, quam ad māiōrem scrībendī dīligentiam
reservāmus.