VERHAAL VAN HET GEBEURDE VÓÓR EN BIJ HET PLANTEN VAN DEN EERSTEN VRYHEIDSBOOM TE AMSTELDAM.

Heuchelijker dag heeft Amsteldam, en met het zelve reeds bijna geheel Nederland nooit gezien, dan die van den 18 Januarij deezes Jaars, (1795,) want op dien dag werd de hand geslagen aan de herstelling van ’s Lands Vrijheid:

Op dien dag sidderde gevloekte Dwinglandij,

En riep het beste Volk, triumph wij zijn weêr vrij!

Van tijd tot tijd hadden de Amstelaars, (om ons bij deezen alleen te bepaalen,) hunne hoop op het eindelijke herstel der rechten van den mensch en van den burger gevoed, met den wonderbaaren voorspoed der Fransche wapenen, welken zo zichtbaar door het Opperwezen gezegend werden; die hoop werd brandender, toen men vernam, dat zij, (Neêrlands Verlossers!) hunnen voet reeds op den bodem der republiek gezet hadden; echter verflaauwde dezelve ook weder niet weinig door het besef dat de dappere redders nog breede rivieren hadden overtetrekken, aleer zij tot in ’t harte des lands konden doordringen, om door hunne verschijning onze onderdrukkers den Vorstlijken Scepter uit de hand te doen vallen; maar God betoonde allerzichtbaarst onze verlossing te willen; Hij sprak, en zie daar de gezegde rivieren met zwaar ijs bevloerd; dit zeker was niet alleen een werk van den Almagtigen, maar een bevel, om doortedringen; ’t zelve geschiedde, en de Provincie Utrecht gaf zig weldra aan de Franschen over.

Zo dra de tijding daarvan aan den Amstel gekomen was, zag men de vreugde op het gelaat der Vrijheidszoonen dartelen; zij verzekerden zig van hunne verlossing; doch begrepen tevens dat zij ook nu zelven de handen aan ’t werk moesten slaan, te meer daar de Franschen zulks reeds van hun gevorderd hadden.

Die verdienstelijke gezelschappen, welken in spijt van allen dwingelandschen tegenstand, zig onderling hadden bezig gehouden, met plannen tot eene revolutie te formeeren, of met de beste schikkingen bij eene voorvallende revolutie te beraamen; deeze gezelschappen oordeelden het nu tijd te zijn om het voorneemen ter uitvoer te brengen; zij vergaderden in het logement het wapen van Embden, op den nieuwen dijk, en zonden, van den geest des volks, over ’t algemeen overtuigd, van daar (des middags ten 2 uuren,) eene Commissie aan den President-Burgemeester Straalman, met verzoek van de weldenkende Ingezetenen wapens te willen doen geeven, dat men anders voor de geduchtste gevolgen niet konde instaan, want dat het volk over ’t algemeen niet zoude wachten met de hun schandelijk ontroofde rechten van mensch en burger krachtdaadig wederteëisschen; dat hij Straalman verzekerd konde weezen, dat de revolutie op het uitbarsten stond; deeze begeerde eerst zijne amtgenooten te spreeken, en beloofde derhalven tegen 4 uuren rapport; maar ten half 5 uuren kwam reeds een Fransch Officier in de stad, met eene sommatie; des verzochten deeze de commissie voornoemd, tegen half 9 uuren.——Intusschen was de toegevloeide menigte volks naar ’t Wapen van Embden onbegrijpelijk talrijk, en de vreugde die men er bedreef, met zingen, dansen, en elkander geluk te wenschen met de vrijheid, onvoorbeeldig: terwijl dit voorviel kwam de burger Krayenhoff als Adjudant van den Generaal Daendels, in de stad, met eene Commissie aan Burgemeesteren en aan den Commandant Golofkin, tevens tijding brengende van de hulp die de burgerij van de Franschen stonden te genieten, zo zij zig zelven wilden vrij maaken; zo dra dit bekend geworden was, weêrgalmde de lucht van Vrijheid! Vrijheid! lang leeve de Franschen! lang leeve de Republiek! de vergaderde menigte in het Wapen van Embden werd nu nog veel talrijker, het gejuich veel luidruchtiger, en het dansen zo algemeen, dat geheel het gebouw daverde: den gantschen nacht bragt men aldaar en elders, ja zelfs op de straaten, met gejuich en vrolijkheid door; de ruiterij nam hun patrouilles waar; doch, (dit was hun door den Commandant Golofkin reeds bevolen,) deed niemand leed, en werd ook van niemand leed gedaan; zelfs waren er verscheidene patrouilles die mede riepen: lang leeve de Franschen! lang leeve de Republiek! en ook Vivat de Vrijheid! het was of ’t nationaal lint over de stad regende, en ieder versierde er zig mede.

Tegen 12 uure des avonds werd van de waag afgelezen dat Golofkin den volgenden morgen van zijn amt ontzet was, en de burger Krayenhoff hem alsdan daarin stond optevolgen.

Met de aankomst van den dag, verhief de algemeene vrolijkheid zig op nieuw, en men zag voor het stadhuis weldra dien Vrijheidsboom planten, van welken wij onze Landgenooten eene juiste afbeelding mededeelen, en die ten eeuwigsten dage bij de Nederlanders eenige voorkeur zal verdienen boven alle anderen (hoeveel prachtiger ook) die daarna gezet zijn, of nog gezet mogen worden: onbegrijpelijk was de vreugde die bij en na dit planten bedreeven werd; weldra was de boom in een gladde mast veranderd; want ieder scheurde er een takjen af, (ja men klom ten dien einde tot in den top toe,) om er zig mede te vercieren, als met een onwaardeerbaar teken van Vrijheid; het dansen rondsom den boom was onophoudelijk, en met de streelendste blijken van égaliteit, alle deeze vreugdebetooningen duurden bijna drie dagen lang, en werden door het diepst van den nacht naauwlijks afgebroken.

Voords werd de oude regeering afgezet, en Volksrepresentanten verkozen: de gevangene Heeren (wegens het bekende request tegen de Inundatie) werden uit hunne gevangenis gehaald; vervolgends ook de onderdrukte en gevangene burgers Verlem, Harger en anderen; allen werden zij met koetsen naar ’t Stadhuis gereden, (na een tour rondsom den Vrijheidsboom gedaan te hebben,) vergezeld van duizende juichende medeburgers.

Deeze regels, waarde Landgenooten! oordeelen wij u bij de nevenstaande afbeelding te moeten aanbieden.

Dat in de tuin van Nederland,

nog lang die boomen groeijen,

Dan zal de zinkende Amstelstad

weêr als voorheenen bloejen,

Verlost van ’t schaadlijk ongediert,

dat leeft van ’t sap der bloemen;

Dan zal nog ’t laatste nageslacht

den moed der Franschen roemen.

’t dorp Ouderkerk aan den Amstel

’t Vermaaklyk OUDERKERK, in ’s Lands historieblaên,

Gedacht; werd wel als schoon geprezen;

Maar nu ’t den Pruis heeft wederstaan,

Zal de eernaam voortaan DAPPER weezen:

Werd eertyds van dit dorp gemeld,

Nu wordt er WONDER van verteld.