Koophandel.

Het gehucht Steyl, door zyne voordelige lage op de Maas, eene breede en gemakkelyke losplaats, bezat onder de Kurphalz, de fransche republiek en keyzerryk, eenen zeer belangryken eigen en expeditie handel. De naburige Rhynprovintien hadden deze plaats gekozen voor de stapelplaats van hunne goederen die zy uit Frankryk, Belgien en Holland betrokken, en omgekeerd verzonden zy hunne goederen over Steyl langs de Maas, op en afwaarts naar alle landen. Deze beweging was zo groot, dat de pakhuizen op Steyl niet toereikende waaren om de groote hoeveelheden zout, olie, teer, pek, granen en coloniale goederen onder dak te brengen, en zag men maanden lang, goederen gedekt en ongedekt onder den blooten hemel geplaatst, die ook somtyds by gebrek van voerlieden niet konden verzonden worden.

De meeste boeren van Tegelen waaren destyds te gelyk voerman, en bragten de goederen van Steyl naar Keulen, Neurs, Dusseldorp, Uerdingen, Gladbach, Kempen, Vierssen, Hückelhoven, Wegberg, Ameren, Breyell, Dulken, Waldniel genoeg door de geheele Rhynprovincie. Waarschynlyk gaven de goedkoopspryzen van los- en pakhuis geld veel aanleiding, dat Steyl de voorkeur had voor andere plaatsen op de Maas, dan voor 1800, telde men de zogenoemde spesen niet per 50 of 100 k^o, maar den eigenaar der goederen betaalde voor lossen en pakhuis geld 12 cents per vragtkar, zonder te berekenen wat erop was. Men begrype dat de winst zeer gering moest zyn, maar onze goede voorvaderen hadden tot principe dat groove winsten niet gebenedyden. In deze eeuw, onderstond dit principe eene merkelyke verandering, en huizen die anders uitsluitend voor andere werkten, begonnen zelfs eigen handel die voortdurend aangroeide, en tot 1815 eene groote beweging aan Steyl toebragt. In dat jaar echter, als Tegelen door eene verkeerde uitlegging van het tractaat van Weenen, door Pruissen in bezit gehouden wierd tot 1816, plaatste de pruissische regie eene zoutfactory te Steyl, en de andere goederen voor de Rhynlanden wierden nog altoos te Steyl gelost. De naburige stad Venlo begon zich over dezen staat van zaaken ernstig te ontrusten, en in de onzekerheid of wel Tegelen en Steyl door Pruissen in bezit gehouden wierden, deed de kamer van koophandel hare bezwaren gelden by Z. M. den koning der Nederlanden, die den 7 Juny 1815 Venlo met zyne tegenwoordigheid vereerde. Z. M. stelde den handel van Venlo daaromtrent gerust, omdat tusschen Pruissen en de Nederlanden, eene uitwisseling van gemeentens genegotieerd wierd, zodat ook in 1816 Tegelen nog in de Nederlanden wierd ingelyfd by uitwisseling van plaatsen naby Aaken gelegen die by Pruissen gekomen zyn. Deze overlevering geschiedde ceremonieel, en van de kant van Pruissen was als speciale commissaris gedelegeerd de heer ........ en van de kant der Nederlanden, de heer baron Michiels de Kessenich van Roermond. De pruissische zoutfactory wierd alsdan naar Kaldekerken verplaatst, en den exp. handel kreeg eenen slag, welke hem zo te zeggen geheel deed verdwynen.

Dan bleef nog veel eigen handel in granen, zaden en schors, die maar eenige jaaren duurde, en voor en na heeft opgehouden.

In 1822 tot 1830 was de colonial handel nog al belangryk en kwamen er dagelyks een hondert tal pruissische smokkelaars, coffy, ryst, tabak en andere goederen te Steyl in koopen, die langs de grenzen sluikswys wierden binnengebragt. Dog na 1830 als de Maas op en af met Holland geheel en al gesloten wierd, moesten de goederen hetzy van Antwerpen door karren worden afgehaald, of uit Holland over Cranenborg door Pruissen betrokken worden, en daar deze vragten zeer duur waren, hoorde deze beweging geheel op.

Ook de koolen die te Maastricht niet mogten passeeren, wierden de Eysden gelost en onder Maestricht aan het Voelwames wederom gescheept, en zo naar de ondermaas gebragt.

Het küpken vroeger aan 30 à 35 cents verkogt, steeg destyds op 75 cents, en nog waaren ze zeer schaars.

Andere inwoners van Tegelen voeren met karren naar Herzogenrath by Aaken, om aldaar aan de koolmynen brandstof te haalen, die even zo duur te staan kwamen.

De overeenkomst van den 21 mey 1833 te London gesloten, maakte de Maas wederom vry en de scheepvaart hernam eenigzints, zonder zynen ouden luister te bereiken.

Den tegenwoordigen handel te Steyl is zeer onbeduidend, daar vooreerst de koolenhandel door de spoorweg van Vierssen verdwenen is en in koloniale goederen geene kwantiteiten in ’t groot meer mogen opgedaan worden.

Enkelde grensbewoners der Pruissische gemeentens laaten zich voor koolen en kalk en mergel nog zien, maar de pryzen in concurrentie met de koolen van de Rhur en Aaken doen dezen handel totaal verdwynen.

Blyft nog guano en aarduinsteenen die steeds nog voor uitbreiding vatbaar zyn.

Twee huizen van Steyl doen in wyn en hebben redelyken aftrek.