LIB. II. SARCOPTES

I. isicia. II. hydrogarum et apothermum et amulatum. III. vulvulae, botelli. IV. Lucanicae. V. farcimina.

LIB. II cap. I isicia sic EV et hic et l. 13 bis, post fere semper esici- | II Hidrogarum et apotermu et amolatu EV | IV lucanicae E, -niae V |

(37) 1 I. ISICIA. 1. Isicia fiunt marina de cammaris et astacis, de lolligine, de sepia, de lucusta. isicium condies pipere, ligustico, cumino, laseris radice.

(38) 2 Isicia de lolligine: sublatis crinibus in fulmento tundes, sicuti adsolet. pulpa et in mortario et in liquamine diligenter fricatur, et exinde isicia plassantur. esiciũ V, esicum E | crinibus E, criminib. V | pulpa P, pulma EV | et in EV, et cum Sch | fricatur ς, frigatur EV, friatur Sch | plassantur sic EV, etiam v. 21 |

(39) 3 Isicia de scillis vel de cammaris amplis: cammari vel scillae de testa sua eximuntur, et in mortario teruntur cum pipere et liquamine optimo. pulpa isicia plassantur. scillis et scille E, iscillis et iscille V | pipere E, piper V | pulpa Sch, pulpe EV |

(40) 4 Omentata ita fiunt: assas iecur porcinum et [eum] enervas. ante tamen teres piper, rutam, liquamen, et sic superinmittis iecur et teres et misces. suitur pulpa omentata, et singula involvuntur folia lauri, et ad fumum suspenduntur quamdiu voles. cum manducare volueris, tolles de fumo et denuo assas. eum EV, id eum P; addidit rusticus lector (debuit id) cf. eas 23, 14. 27, 11 al. | suitur Gi, sicut EV, cf. 7, 8. 9 10, 1 | defumum EV |

(41) 5 <Aliter> isicium: adicies in mortarium piper, ligusticum, origanum, fricabis, suffundes liquamen, adicies cerebella cocta, teres diligenter, ne assulas habeat. adicies ova quinque et dissolves diligenter, ut unum corpus efficias. liquamine temperas et in patella aenea exinanies, coques. cum coctum fuerit, versas in tabula munda, tessellas concides. adicies in mortarium piper, ligusticum, origanum, fricabis in se, commisces, <mittes> in caccabum, facies ut ferveat. cum ferbuerit, tractum confringes, obligas, coagitabis, et exinanies in boletari. piper asperges et appones. Aliter esicium Gi, et sicium EV | astulas EV | habeat EV, -ant Sch | tesselles corr. in -as V, tesselas E | mittes add. Vo | caccabum E, accubum V | ferbuerit E, feruu- V, sic saepissime | tractu EV |

(42) 6 Isicia ex sphondylis: elixatos sphondylos conteres et nervos eorum eximes, deinde cum eis alicam elixatam <et> ova conteres, pipere <posito> in omento assabis, oenogaro perfundes, et pro isicus inferes. praeceptum 2 1, 6 repetitur 3 20, 7 | fondilis et fondilos EV | contere EV hic, -es p. 22, 6 | et om EV hic, habent p. 22, 7 | posito add. Gi, cf. tamen p. 22, 7 pleniora | in omento Hum, momento EV, cf. p. 22, 8 | oenagaro E | perfundes Hum, profundes (p- E) EV, cf. p. 22, 9 continges |

(43) 7 Isicia omentata: pulpam concisam teres cum medulla siliginis in vino infusi. piper, liquamen, si velis, et bacam myrtae exenteratam simul conteres. pusilla isicia formabis, intus nucleis et pipere positis involuta omento subassabis cum caroeno. siliginis Tor, siligine EV | infusi EV, vix opus erit scribere -sae; infusa Helmreich | myrtae Sch, mirta (erasa supra a virgula in V) EV, mirteam P | extenteratam EV | omento (ex em- E) EV | careno (e ex o V) EV |

(44) II. HYDROGARATVM ET APOTHERMVM ET AMVLATVM. 1. Isicia plena: accipies adipes fasiani recentes, praeduras et facis ex eo tessellas. cum pipere, liquamine, caroeno in isicio includes, ex hydrogaro coques et inferes. Hydrogaratum Hum, Hidrogarum EV et hic et in indice | apotermũ V, apthermum E 21 ex Sch, et EV |

(45) 2 Hydrogarata isicia sic facies: teres piper, ligusticum, pyrethrum minimum, suffundes liquamen, temperas aqua cisternina, dum inducet, exinanies in caccabo, et cum isicio ad vaporem ignis pones, et caleat, et sic sorbendum inferes. mininum E | aqua cisternina Hum, aquam cisterninam (cisternam E) EV | inducet sic EV, scil. tritura; possis ducet |

(46) 3 In isicia de pullo: olei floris lib. I, liquaminis quartarium, piperis semunciam. cum isicio Sch, cum esicia EV, tum isicia α | de pullo α, topullo EV, cf. Exc. §2 | olei E, oleo corr. in -ei V | semuncia V, semiuncia E |

(47) 4 Aliter de pullo: piperis grana XXXI conteres, mittis liquaminis, optimi calicem, caroeni tantundem, aquae XI mittes, et ad vaporem ignis pones. intellege Aliter in esicia de pullo | undecim EV, VI Sch | mittes E, -is V |

(48) 5 Isicium simplex: ad unum liquaminis acetabulum aquae septem mittes, modicum apii viridis, triti piperis cocleare. isiciola incoques, et sic ad ventrem solvendum dabis. hydrogaro faeces conditi addes. inquoques (conc- Sch) et sic (si Lister) EV | feces V, facies E |

(49) 6 Isicia de pavo primum locum habent ita si fricta fuerint ut callum vincant. Item secundum locum habent de fasianis item tertium locum habent de cuniculis, item quartum locum habent de pullis, item quintum locum habent de porcello tenero. fuerint E, -it V |

(50) 7 Isicia amulata ab aheno sic facies: teres piper, ligusticum, origanum, modicum silfi, zingiber minimum, mellis modicum; liquamine temperabis, misces; adicies super isicia, facies ut ferveat. cum bene bullierit, amulo obligas spisso, et sorbendum inferes. amulata Hum, multa EV | aheno Sch, alieno EV cf. §420 | bullierit Hum, boluerit V, oluerit E | inferes Sch, feres EV |

(51) 8 Amulatum aliter: piper teres pridie infusum, cui subinde liquamen suffundes ita ut bene tritum ac lutulentum facias piperatum. cui defritum admisces, quod fit de cotoniis, quod sole torrente in mellis substantiam cogitur. quod si non fuerit, vel Caricarum defritum mittes, quod Romani ‘colorem’ vocant. ac deinceps amulum infusum adicies vel oryzae sucum et lento igni fervere facias. amulatum Hum, amulum EV | infusu V, infasu E | lutulentum sic E | facias V, facies E | cotoniis P, coctomiis (-mus E) EV | caricarum Hum, camcarum V, carum corr. in camcarum E, caunearum Sch | colorem sic EV, loram (cf. Plin. nat. 14, 86) Tor. vix recte, aut ante quod inserendum vel | ac deinceps P, accede inceps EV, accipe deinceps α; latere aliud videtur veluti ac cepam siccam | orize sic EV | igni ς, igniti EV |

(52) 9 Amulatum aliter: ossucla de pullis exbromas. deinde mittis in caccabum porros, anethum, salem. cum cocta fuerint, addes piper, apii semen, deinde oryzam infusam teres, addes liquamen et passum vel defritum. omnia misces et cum isiciis inferes. ossucla de pullis exbromas sic EV | fuerint P, fuerit EV | addes sic EV | oridiam EV |

(53) 10 Apothermum sic facies: alicam elixa cum nucleis et amygdalis depellatis et in aqua infusis et lotis ex creta argentaria, ut ad candorem pariter perducantur. cui ammiscebis uvam passam, caroenum vel passum, desuper <piper> confractum asparges et in boletari inferes. Apotermu EV | elixa cum Gi, elixa Sch, elixã V, elixatam E | amindalis depilatis EV | cui ammiscebis Vo, cum iam (cũ iam iam V) miscebis (c ex s in V) EV | piper add. Gi (cf. 7 14, 2) | et om V¹ |

(54) III. VVLVVLAE BOTELLI. 1. Vulvulae isiciatae sic fiunt: piper tritum et cuminum, capita porrorum brevia duo ad molle purgata, ruta, liquamen admiscentur pulpae bene tunsae et fricatae. denuo ipso subtrito ita ut commisceri possit, mittas piperis grana et nucleos, et calcabis cabis in † materia bene lota. et sic coquuntur ex aqua, oleo, liquamine, fasciculo porrorum et anetho. Bulbule esiciata (esiaciata V) et sic EV | rutam EV | denuo denuo V, denuo (e † denuo add. E²) E | cõmisceari V | mittas α, mittat EV | nucleos Tor, nuclei EV | materia (matrice Lister) bene lota EV, mortario bene loto Hum |

(55) 2 Botellum sic facies: sex ovi vitellis coctis, nucleis pineis concisis cepam, porrum concisum, ius crudum misces, piper minutum <asparges>, et sic intestinum farcies. adicies liquamen et vinum, et sic coques. sic VE², om. E¹ | sex ovi Sch, ex oui E, exeouis V | ius Hum, tus EV | asparges add. Gi | farcies α, facies EV |

(56) IV. LVCANICAE. Lucanicas similiter ut supra scriptum est: [Lucanicarum confectio] teritur piper, cuminum, satureia, ruta, petroselinum, condimentum, bacae lauri, liquamen, et admiscetur pulpa bene tunsa, ita ut denuo bene cum ipso subtrito fricetur. cum liquamine admixto, pipere integro et abundanti pinguedine et nucleis inicies in intestinum perquam tenuatim productum, et sic ad fumum suspenditur. Luc. confectio glossam del. Sch | bacae ex baca E, bace V | integro E, -gre V | tenuatim E, -tĭ ex -tun corr. V | productum Hum, perductum EV | ad E¹, ad (sed a radendo in i mutata) V |

(57) 1 V. FARCIMINA. Ova et cerebella teres, nucleos pineos, piper, liquamen, laser modicum, et his intestinum implebis. elixas; postea assas et inferes.

(58) 2 Aliter: coctam alicam et tritam cum pulpa concisa et trita una cum pipere et liquamine et nucleis. farcies intestinum et elixabis, deinde cum sale assabis et cum sinapi inferes, vel sic concisum in disco. tritã α, trita EV | piper EV | farcies in testinum E, farcie sint testinũ V | cum sale EV, cumino sale Sch | sic i. elixum, non assatum |

(59) 3 Aliter: alicam purgas et cum liquamine intestini et albamine porri concisi minutatim simul elixas. elixa tolles, pinguedinem concides et copadia pulpae, in se omnia commisces. teres piper, ligusticum, ova tria, haec omnia in mortario permisces cum nucleis et pipere integro. liquamen suffundes, intestina imples, elixas et subassas, vel elixa tantum: appones. albamine E, abamine V | porri E, porro V | elixas. Elixa tolles P, elixas elixato tolles EV | conpadia V | piper integro EV | elixam tantum EV, elixas tantum P |

(60) 4 Aliter circellos isiciatos: reples intestinum impensa isicii et circellum facies rotundum; fumas. cum miniaverit, subassas, exornas, oenogaro fasiani perfundes, sed cuminum addes. inpensam EV | miniauerit EV, fumauerit Hum | de re cf. p. 14, 7 | perfundes Sch, profundes EV | cuminum EV, cuminatum Gi | addes Hum, ates EV |