(A p. 196) APICI EXCERPTA A VINIDARIO VIRO INLVSTRI

EXCERPTA tit. in A. abiit post v. 9 sisama | INL̷UT A

Breuis pimentorum que in domo esse debeant ut condimentis nihil desit: crocu, piper, zingiber, lasar, foliu, baca murre, costu, cariofilu, spica indica, addena, cardamomu, spica nardi. accipe pigmentorum i. specierum | debuit baca mirte | i. caerefolium vel chaerephyllon | addena ignota |

De seminibus hoc: papaber, semen rude, baca rute, baca lauri, semen aneti, semen api, semen feniculi, semen ligustici, semem eruce, semen coriandri, cuminu, anesu, petrosilenu, careu, sisama. i. semen rutae |

De siccis hoc: lasaris radices, menta, nepeta, saluia, cupressu, origanũ, zyniperum, cẹpa gentima, bacas timmi, coriandrum, piretru, citri, fastinaca, cẹpa ascalonia, radices iunci, anet, puleiu, ciperum, aliu, ospera, samsucu, innula, silpiũ, cardamomũ. i. iuniperum | gentima interpretabatur getia vel gethya Salmasius | i. pastinaca | ascolonia corr. in -cal- A¹ | i. osprea |

De liquorib. hoc: mel, defritu, carinu, apiperiu, passu. apiperiu videtur esse piperatum |

De nucleis hoc: nuces maiores, nuclos pineos, acmidula, aballana. amygdala, Abellanae |

De pomis siccis hoc: damascena, datilos, uba passa, granata. Hęc omnia in loco sicco pone, ne odorem et uirtutem perdant. uba ex uua fecit A¹ |

Brevis cyborũ.

I. caccabina minore

II. caccabina fusile

III. ofellas garatas

IV. ofellas assas

<V.> aliter ofellas

VI. ofellas graton

VII. pisces scorpiones rapulatus

VIII. pisces frixos cuiuscumq. generis

IX. item pisces frixos

X. pisces assos

XI. pisces inotogonon

XII. sardas

XIII. item pisces inotogonon

XIV. mullos anetatos

XV. aliter mullos

XVI. murenas et anguillas

XVII. lucustas et isquillas

XVIII. pisces elixos

XIX. patinas oborum

XX. porcello coriandratu

XXI. porcello in oc cuctu

XXII. porcello eo iure

XXIII. porcello tymmo crapsu

XXIV. porcellu exozome

XXV. porcellu lasaratu

XXVI. porcello fuscellu

XXVII. agnu simplice

XXVIII. hędu lasaratu

XXIX. turdos apontomenus

XXX. turtures

XXXI. ius in perdices

(119) I. Caccabinam minorem: olera diversa elixa compone et pullinam inter se, si volueris, condis liquamine et oleo, et bulliat. teres piper modicum et folium et cum tritura conmisces ovum et tribulas. (2) Alias: tritura, unde perfundes caccabinam: teres ergo folium quantum conpetat cum caerefolii una et quarta parte de lauri baca et medium caulis elixi et folia coriandri et solves de iuscello eius et vaporabis in cinere calido et adorna. ante quam fundas in vasculo, perfundis conditum et sic ponis. Cacabina A | interse A, intersere Sch (cf. interponere p. 22, 20. 23, 2); at inter se vulgariter est inter ea scil. holera | conpedat A | cerifolio uno A | una scil. parte | medium ‘i. dimidium’ Sch | uaborabis A | adorna Sch, adora A |

m finalem male omissam in his excerptis non adnoto, neque alia mere orthographica

(120) II. Caccabinam fusilem: malvas, porros, betas sive cauliculos elixatos, turdos atque isicia de pullo, copadia porcina sive pullina et cetera quae in praesenti habere poteris, conpones variatim. teres piper, ligusticum cum vini veteris pondo duo, liquaminis pondo I, mellis pondo I, olei aliquantum. gustata, item permixta et temperata mittis in patinam et fac ut modice ferveat. et cum coquitur, adicies lactis sextarium unum, ova dissoluta cum lacte perfundes, patinam, mox constrinxerit, inferes. coliclos A | esicia de pullo Ihm, esiciate pullu A; cf. p. 13, 26. 14, 1-2 | lycisticum A | liquamen et mel A | pd. duo, deinde bis p̣ A | item Vo, id A, id est Sch | temperatam A | lacte ‘ss’ uno A |

(270) III. Ofellas garatas: ponis ofellas in sartagine, adicis liquaminis libram unam, olei similiter, mellis aliquantum et sic frigis. adices liquamen A |

(270) IV. Ofellas assas: exbromabis diligenter et in sartagine mittes. friges oenogaro. postea simul cum ipso oenogaro inferes et piper aspargis. mittis A | inogaru bis A | ipsu A |

(270) V. Aliter ofellas: [si] in liquamine frigantur et calidae melle unguantur et sic inferantur. si del. Sch |

(270) VI. Ofellas garatas: lasar, zingiber, cardamomum et unum acetabulum liquaminis misces cum his omnibus tritis et ibi ofellas coques. garaton hic et graton in indice A, lasaratas Sch | uno acitabulo liq. A |

(153) VII. Pisces scorpiones rapulatos: coquis in liquamine et oleo et cum mediaverit coctura, tolles. rapas elixas madidas et minutissime concisas manibus depressabis, ut umorem non habeant, et cum pisce obligas, et bulliat cum oleo abunde. et, iam bullivit, teres cuminum, lauri bacam dimidiam, addes propter colorem crocum. amulabis de oryza propter spissitudinem. superfundes et tunc inferes. addes modicum acetum. mediauerint (-it Ihm) coctura A, in mediam venerint cocturam Sch ex p. 65, 17 | oridia A |

(154) VIII. Pisces frixos cuiuscumque generis sic facies: teres piper, coriandri semen, lasaris radices, origanum, rutam, caryotam, suffundes acetum, oleum, liquamen, adicis defritum. haec omnia temperabis et in caccabulo mittis et ferveat. cum calefeceris, eodem pisces superfundes. asparso pipere inferes. adices A | eosdem A | piper et A |

(155) IX. Item pisces frixos sic facies: teres piper, ligusticum, bacam lauri, coriandrum, mel, liquamen, vinum, passo vel caroeno temperas. coques igni lento, amulo oryzae obligas et inferes. melliq; uinu passu uel carenu A | lentu et orizie A |

(156) X. Pisces assos: teres piper, ligusticum, satureiam, cepam siccam, suffundes acetum, adicies caryotam, anethum, ovorum vitella, mel, acetum, liquamen, oleum, defritum. haec omnia in uno mixta perfundes. ligisticum saturegia cipam A |

(157) XI. Pisces oenoteganon: friges pisces, teres piper, ligusticum, rutam, condimenta viridia, cepam siccam. adicis oleum, <vinum>, liquamen et inferes. oenoteganon Ihm, inotocano hic et inotogonon in indice A, cf. v. 28 | adices oleo A | vinum om. A cf. v. 30 |

(158) XII. Sardas sic facies: teres piper, ligustici semen, origanum, cepam siccam, ovorum coctorum vitella, acetum, oleum. haec in unum temperas et perfundes. cottor(um) A |

(159) XIII. Pisces oenoteganon: a crudo pisces quos volueris lavas, conponis in patinam, mittis oleum, liquamen, vinum, fasciculos porri et coriandri, coquitur. teres piper, origanum, ligusticum et fasciculos quos elixasti, teres et suffundes inpensam de patina. facis ut obliget. cum bene tenuerit, pipere asparso inferes. oenoteganon Ihm, inotogono hic et inotogonon in indice A, cf. v. 22 | inpesa A | obliget ultimum paginae verbum in A, obligetur EV p. 29, 12, at cf. p. 24, 14 | piper asparso inferebis A

(160) XIV. Mullos anethatos sic facies: rades pisces, lavabis, in patinam conpones, adicies oleum, liquamen, vinum, fasciculos porri et coriandri, mittes ut coquatur. adicies piper in mortario, fricabis, adicies oleum et partem aceti, vino passo temperabis. traicies in caccabo, pones ut ferveat. amulo obligabis et patinam piscium perfundis. insuper piper aspargis. frecabis A | in cabo ponis A | amolo A | |

(161) XV. Aliter mullos: radis, lavas, conponis in patinam. adicis oleum, liquamen, vinum, in coctura fasciculum porri et coriandri, inponis ut coquatur. teres piper, ligusticum, origanum, adicies de iure suo [hoc de patella], vino passo temperas, mittis in caccabo, ponis ut ferveat, amulo obligabis et patellam postea perfundes, piper asparges et inferes. rades A | patinim (i altera in loco adraso) A | adices oleo liq; uinu A | fasculum A | hec (sic A) de patella ut glossema del. Sch | aspargis et inferis A |

(162) XVI. Murenam aut anguillas vel mullos sic facies: purgabis, conpones in patinam diligenter. adicies in mortario piper, ligusticum, origanum, mentam, cepam aridam, infundes vini acetabulum, liquaminis dimidium, mellis tertiam partem, modice defritum ad cocleare. debent autem hoc iure cooperiri, ut super cocturam supersit aliquid iuris. anguilas A | conponis A | legisticum A | effundes A, et fundes Sch, item v. 23 | vini acetabulum Sch, uinu acetabuli A | ad clucliare A i. adhibito cocleari | cooperiri Sch, coperi A | cotturã supersit (i ex e) A |

(163) XVII. Locustam <et scillam>: teres piper, ligusticum, api semen, infundes acetum, liquamen, ovorum vitella et mixta in unum perfundes et inferes. Locusta hic, at Lucustas et isquillas (i. scillas) in indice A | lique ouorã A | perfundis A |

(164) XVIII. In piscibus elixis: teres piper, ligusticum, api semen, origanum, suffundes acetum, adicies nucleos pineos, caryotae quod satis sit, mel, acetum, liquamen, sinape. temperabis et uteris. elexis A | appi A | pineus cariota A | liq; sinapem A |

(165) XIX. Patinam solearum ex ovis: radis, purgas, conponis in patinam, adicies liquamen, oleum, vinum, fasciculum porri et coriandri semen, mittis ut coquatur. teres piper modicum, origanum, suffundis ius <de> suo sibi, adicies iuri decem cruda ova, dissolves et in unum corpus facies. traicies in patinam super soleas. ad ignem lentum pones ut decoquat, et cum duxerit, piper adspargis. soliarum A cf. p. 29, 13 | rades A ius de Sch, iux A | dissoluis A | solias A |

(388) XX. Porcellum coriandratum: assas porcellum diligenter, facies moretarium sic, in quod teres piper, anethum, origanum, coriandrum viride, admisces mel, vinum, liquamen, oleum, acetum, defritum. haec omnia calefacta perfundes et asparges uvam passam, nucleos pineos et cepam concisam et sic inferes. moretarium et quod Vo, mortarium et quo A | acetum Sch, anetũ A | aspargis A |

(389) XXI. Porcellum aenococtum: porcellum accipies, ornabis, coque in oleo et liquamine. cum coquitur, adicies in mortario piper, rutam, bacam lauri, liquamen, passum sive caroenum, vinum vetus, simul omnia teres, temperas et traicies in patinam aheneam. mittis eum. (390) (XXII) porcellum eo iure percoque, cum autem levas, amulo obligabis et sic in vas transferes et inferes. Porcello uno cocto (in oc cuctu ind.) A | quoq; A | uino A | heneã A | eo hic et in indice A, ex suo Ihm, qui dubitabat an §22 cum §21 in unum praeceptum iungenda sit, id quod mihi certum est |

(391) XXIII. Porcellum thymo sparsum: porcellum lactentem pridie occisum elixas sale et anetho et in aqua frigida adsidue intingis, ut candorem habeat. deinde condimenta viridia, thymum, puleium modicum, ova dura, cepam concisam minutatim, ea omnia superspargis et condis liquaminis hemina una, olei pondo uno, passi pondo uno, et sic ministras. timo crapsum (sparsum Sch.) hic, tymmo crapsu in indice A cf. p. 68, 20 | anetu A | timmũ polleium A | ciba concisa minuta A | liquamen emina (em- ex im-) A | passo A |

(392) XXIV. Porcellum oxyzomum: porcellum accuratum ornabis et mittes in iuscellum sic conditum: adicies in mortario piperis grana L, mellis quantum conpetat, cepas siccas III, coriandri viridis sive sicci modicum, liquaminis heminam, olei sextarium I, aquae heminam I, simul temperas in caccabulo. mittis in eo porcellum. dum bullire coeperit, saepius agitabis, ut spissum fiat. si aliquid minus iuris facere coeperit, tunc adicies heminam unam aquae. sic percoque et sic porcellum inferes. Porcello exodiomũ et Porcellu exozome in indice A | mittis et condito aicies A | piper A | quan conpedat A | liq; emina A | ·S· I aq; emina A |

(393) XXV. Porcellum lasaratum: teres in mortario piper, ligusticum, careum, misces cuminum paululum, lasar vivum, lasaris radicem, suffundis acetum, addis nucleos pineos, caryotam, mel, acetum, liquamen, sinape factum. oleo omnia temperas et perfundis. lasaris radicem ut glossema del. Sch. |

(394) XXVI. Porcellum iuscellatum: mittis in mortario piper, ligusticum aut anethum, coriandrum, rutam, bacam lauri, fricabis, suffundes liquamen, porrum, passi sive mellis modicum, vinum modicum, olei aliquantum. cum coxeris, amulo obligabis. iuscellatu hic, iuscellu in indice A | anetum Sch, anesũ A | suffundis A | porro A | oblicauis A |

(370) XXVII. Agnum simplicem: de agno decoriato facies copadiola, lavabis diligenter, mittes in caccabo. adicies oleum, liquamen, vinum, porrum, coriandrum cultro concisum. cum bullire coeperit, saepius agitabis et inferes. cupadiola A |

(371) XXVIII. Haedum lasaratum: haedi intestina bene purgata imples pipere, liquamine, lasare, oleo et intra haedum mittes et bene consues et cum haedo simul coquuntur. et cum decoxerit, adicies in mortario rutam, bacam lauri et levatum haedum atque exsucatum ipso iure perfundis et sic ponis. intestinas et purgatas A | piper liquamen lasar oleũ A, corr. Brandt. | lebato ędi adq. exugato A, cf. Ihm |

(255) XXIX. Turdos hapantamynos: teres piper, lasar, bacam lauri, admisces cumino garum et sic turdum per guttur imples et filo ligabis. et facies ei impensam, in qua decoquatur, quae habeat oleum, sales, aquam, anethum et capita porrorum. hapantamynos Vo, apantomoenos hic et apontomenos in indice A, intellego ἁπαντάμυνος qui omnia vitia stomachi abarcet (cf. Marcell. med. 20, 26) | turdo per guttor A | impesa A | decocantur A |

(256) XXX. Turtures: aperies, ornabis diligenter, teres piper, lasar, liquamen modicum, infundis ipsas turtures ut conbibant sibi, ei sic assas. ipsas sic A | siui A, cf. Ihm |

(257) XXXI. Ius in perdices: teres in mortario piper, apium, mentam et rutam, suffundis acetum, addis caryotam, mel, acetum, liquamen, oleum. simul coques et inferes. apio A |

Expli(cit) breuis ciborum.