VERLOVINGSKWESTIES EN ROLSCHAATSEN.

’s Morgens vertrokken Bram en Boy meestal naar Leiden en Delft, kwamen tegen vijf uur in den middag terug, en vonden dan gewoonlijk Kitty, Toos, Non en mij in de eetkamer bij den afternoon tea.

Ik had de onuitstaanbare gewoonte ’s nachts tot het ochtendkrieken te lezen en te werken en stond ’s middags tegen drie uur op; voor mij was het theedrinken tevens ontbijt. Het was zoo, omstreeks drie uur in den morgen, dat ik in Ovidius’ Metamorphosen zat te ploeteren, toen zachtjes knarsend mijn deur openging en Boy, een lange winterjas over zijn ondergoed, kwam binnensluipen.

„Stoor ik?” vroeg hij onderdanig.

„Man, wat héb je?”—want Boy zag er ongewoon uit.

„De pest,” zei hij.

„Kun je niet slapen?” vroeg ik verder.

„Oók al niet,”—en hij viel moedeloos in een leunstoel neer.

„Wil je dat ik wat thee zet?”

„Nee laat maar.”

Ik zat er mee in; nooit had ik Boy in zoo’n stemming gezien, wist niet hóe hem te behandelen.

„Heb je koorts?”

„Nee—de pest—heb ik je al gezegd.—Wat zit je daar te blokken?”

„Ovidius—het verhaal van Hero en Leander.”

„Liebten sehr einander.—Die eine konnte nicht hinüber,—der andere … schwamm drüber,”—declameerde Boy en toen: „Als jij nog eens gek wordt, dan zal het me niets verwonderen.”

„Ik geloof dat jij er op het oogenblik méer kans op hebt,” meende ik.

„Och ja man—’t is lam.”

„Iets met Kitty?” vroeg ik.

„Nee—met haar familie.”

„O.”

„Ik moet me voorstellen.”

„Is dat alles?” kwam ik opgelucht.

„Nee. Dan zal ik met haar papa over m’n toekomst moeten praten. Ik wordt al wee als ik er aan denk.”

„Idioot—maak je je dáarover dik?” glimlachte ik.

„Och man, je snapt toch wel dat ik geen toekomst heb.”

„Onzin, je doet volgend jaar je propjes.”

„En je straalt,” voorspelde Boy.

„Och wat,—er is geen reden waarom je stralen zoudt.”

„Zeg liever dat er geen reden is waarom ik er door rollen zou,” somberde hij.

„Ben je nou klaár met je nonsens?” informeerde ik.

„Nee—luister nou eens even. Ik heb geen flauw benul hoe je tegen een aanstaanden schoonpapa optreden moet.—Moet ik hem oók m’n schulden opbiechten?”

„Heb je er veel?”

„Nog al.—Dat zal mij juist wel verhinderen af te studeeren.”

„Daar zou ik nou maar niet over beginnen,” raadde ik, „dat komt later wel.”

„Och kerel—ik zit er zoo mee in,” zuchtte Boy, „en dan heet het dat je voor je plezier geëngageerd bent.—Flauwe kul ook die studie. Ik zou veel meer zin hebben den heelen dag op een paard te zitten, nooit meer een boord te dragen. Ik zou cowboy willen zijn.”

Den volgenden dag ging Boy het pijnlijke bezoek afleggen. In zijn gekleede jas, met handschoenen en een hoogen hoed, zag hij er uit als een dominee.

„U lijkt nu wel een van de treurende gemeente,” meende Janne, die weer bij het boord geholpen had, nadat Boy er in zenuwachtigheid twee verwrongen had.—Ik bracht hem tot de deur.

„Hou je maar taai,” moedigde ik aan.

„Och man,—ik verzeker je, ik stapel de eene stommiteit op de andere; ik maak een standaardwerk van flaters.”

Toen liet ik hem maar alleen binnengaan, bleef buiten wachten; een half uur. Boy kwam niet. Het begon te regenen en ik ging naar huis.

Na een poosje kwam hij terug.

„Hoe is het gegaan?” kwam ik in spanning.

„Beroerd.”

„Hoe zoo?”

„Wacht even.—Janne!”

Janne kwam.

„Hier, hang die domineesjas maar ergens op, en neem dat boord mee en die lakschoenen en … nee—de broek zal ik toch maar aanhouden.”

„Steek eens op,” leidde ik af.

„Graag.—Schoonpapa heeft me niets aangeboden.”

„Hoe is het nou gegaan?” vroeg ik weer.

„Zooals ik voorspeld heb. Bij het binnenkomen ben ik begonnen met een vaasje van een tafel te vegen met de panden van m’n jas. In m’n onhandigheid heb ik toen gezegd: „Dat ligt.”—„Laat maar liggen,” zei schoonpapa toen; zeker om me op m’n gemak te zetten. „Het is me heel aangenaam kennis met u te maken,” heb ik toen beweerd, en dat sloeg er natuurlijk op als een tang op een varken. Ik geloof ten minste dat schoonpapa me raar aankeek. Enfin, we zijn over m’n toekomst gaan praten; over m’n financies, waaromtrent hij mij evengoed had kunnen inlichten als ik hém. Het resultaat van alles is, dat ik als geheime verloofde van Kitty ben aangenomen. Het schandaal wordt publiek als ik door m’n eerste examen ben.”

„Van harte man,” wenschte ik; maar Boy keek verdrietig:

„Och kerel, je weet niet wat je zégt. Ik ben voorgesteld aan mama en aan twee broers én een getrouwde zuster met bijbehoorende echtgenoot. Ik heb in de familiekring theé moeten drinken. M’n bakkes stond stijf en strak van het glimlachen dat ik deed. De heele familie keek me aan als een wild beest.—Binnenkort is het de beurt aan m’n moeder; arme vrouw dat ik haar dát moet aandoen. En nu moet ik Zondags komen eten en ’s Woensdags komen koffiedrinken en tweemaal in de week,—de keuze der dagen wordt aan mij overgelaten,—tweemaal in de week, zeg ik, moet ik ’s avonds theedrinken, zal Kitty muziek maken, ik een partijtje leggen met den ouwen heer. En Kitty mag natuurlijk niet meer komen. Dat stáat niet.

„Enfin,—het héele burgerlijke, lamme gedoe, wat alle liefde tot een verschrikking maakt, is losgebroken. Allemachtig wat bén ik eigenlijk begonnen?”

„’t Is altoos zoo,” troostte ik.

„Dat wéet ik, en veel jongelui vinden dat jé ideaal, je snoepige, poeteloetige inleiding voor een later huwelijk. Maar ik ben er niet burgerlijk genoeg voor, ik heb té veel idealen, of misschien te weinig,—enfin—ik kan het niet stouwen,—het werkt op me als wonderolie,—daar word ik óok altoos zoo mislijk van.”

„Nou komen ze zeker ook wel eens hier,” veronderstelde ik.

„Ja—dat kun je eerstdaags verwachten. Ik begin vandáag al ál m’n dictaten en boeken ópen op mijn studeertafel te kwakken. Doe jij dat óok maar. En—o ja—neem dat beeld van dien naakten faun weg, mama kon er eens aanstoot aan nemen. We zijn nou deeglijk,—snap je?”

En Boy nam het hoofd tusschen de handen, als een beursspeculant, die over den kop is gegaan.

Toos en Non kwamen afleiding brengen, wisten het nieuwtje al. Een gehéime verloving is altoos het vlugst bekend. Maar Kitty ontbrak en Boy trok zich terug, om op zijn schrijftafel al vast de dictaten-uitstalling in te richten.

Non vond het geval natuurlijk léuk: Toos was stil, bedacht vermoedelijk, dat Bram nu weldra óok wel eens zijn opwachting bij de oudelui kon maken.—Maar Bram dácht daar niet aan, geheel vervuld door een paar rolschaatsen, die hij gekocht had en waarmee hij zegevierend thuis was gekomen.

„Zal ik het eens probeeren?” opperde hij.

„Waar?” vroeg Toos.

„Hier—in de gang of in de kamer,” stelde Bram voor.

„Dat láat je nu maar,” bedilde ik. Maar Bram beweerde, dat hij het best kon en trok de dingen aan. Een geweldige bons op de gang kondigde aan, dat hij er mee had trachten op te staan.

„Au verdomme!” kwam Bram ongepast en toen: „Zeg help me eens even.”

Bram zat voor de deur van zijn kamer, wreef zijn achterhoofd, dat tegen de deur was aangekwakt.

„Doet het pijn?” vroeg Toos.

„Als ik maar op gáng ben,” antwoordde Bram onlogisch.

Ik tilde hem op en kreeg meteen met de metalen rollen een valschen schop tegen mijn schenen; dan begon hij wild achteruit tegen de deur te slaan.

Boy kwam kijken, hielp me het tuimelende gevaarte overeind te zetten. Zich vasthoudend aan de trapleuning, stapte Bram met holle dondergeluiden over het gangetje. Wij keken toe, op een gepasten afstand, want ik had ondervonden, dat rolschaatsenrijden voor den helper minstens zoo pijnlijk is als voor den roller zelve. De trapopening deed de leuning eindigen. Bram stopte even, vond het geval gevaarlijk. Aan den deurknop van de eetkamer kón hij zich niet vasthouden, want, om de deurpost loerend, was daar Toos, die hem onverholen uitlachte. Dit bracht Bram tot het uiterste.—Hij sloeg twee maal driftig achteruit, dook met het bovenlichaam naar voren, schoot den afgrond der trap voorbij en klampte zich al vallend aan den deurknop van de zekere plaats vast, rukte in zijn slag die geheimzinnige deur open:

„Ai jesses nog an toe!” gilde arme Janne, die er op zat.

„Doe het háakje er dan ook op,” verweet Bram, als een buldog voor de deur neergezegen.

„Die zát er op!” jammerde Janne van binnen.—„U hebt alles aan gruzelementen getrokken! Ai jesses nog an toe!”

We waren lám van het lachen, konden geen vinger uitsteken naar Bram, die maar riep:

„Help me nou toch!” en op trachtte te krabbelen en telkens weer neerplofte, maar den moed niet meer bezat nóg eens den noodlottigen deurknop tot steunsel te grijpen.

Eindelijk konden Boy en ik hem ophijschen; Bram schopte als bezeten rechts en links.

„Doe je nóg een baantje?” vroeg Boy.

„Als ik maar op gáng ben,” nijdigde Bram.

„Nou—daar ontbreekt het je anders niet aan,”—meende Boy, en in een nieuwe lachstuip lieten we Bram los, die de aansluiting met de leuning miste en met kletterend metaalgeraas en gebonk van ledematen de trap afsloeg.

„Nou ben je op gang,” hinnikte Boy.

„Begin straks van de bovenste verdieping,” raadde ik.

Bram, op zijn knieën, sjorde zich de trap op, kwam klossend met automaat-bewegingen de ontvangkamer binnen, waar Toos zenuwachtig lag te huilen van opwinding en Non geen geluid meer van zich gaf; Boy zat op den grond en ik stond hoestend me in een koekje te verslikken.

Toen Bram binnen kwam waren we allen te lamlendig om ons er tegen te verzetten.

„’t Gaat al beter,” verkondigde Bram, „als ik maar op gang …” en toen sloeg hij voorover, greep zich aan het tafelkleed vast en trok dit met theegerij en koekjes over zich heen.

„Au au!” schreeuwde Bram, die de warme thee in zijn nek had gekregen.

„Au—au!” schreeuwde Toos, die krampen kreeg.

Toen kwam Janne binnen:

„Ai jesses nog an toe,” bromde ze, „u lijkt met permisse wel dol.”

Bram werd van zijn schaatsen ontdaan, stond met moeite op.

„Je moet het ook op een baán doen,” vergoeilijkte hij zijn figuur.

„Dat idee had je eérder kunnen hebben,” vond Boy.

„Je hebt me mijn mooien theepot gebroken, met je capriolen,” mópperde ik.

„Je krijgt een nieuwe,”—beloofde Bram, nog heelemaal ontdaan. In later jaren, in Nangking, zou hij er om denken.

Het duurde een poosje eer de orde weer hersteld was en Janne de theevlekken uit vloer- en tafelkleed had gewasschen. Toos en Non dronken met snikkende bewegingen en bibberende lippen koud water. Bram had bulten op het hoofd en liet zich door Janne brandzalf in den nek smeeren.

„Ja,”—vond Boy, „het is een ráre sport. Als je leért rollen, rol je direct en als je kúnt rollen, rol je niet meer.—Enfin—ik heb me met recht een rolberoerte gelachen.”—En toen Bram binnenkwam: „Je zult je nou wel als rolpens voelen,”—welke aardigheid deze echter maar hálf vond.

Maar dien avond werd Bram weer door de rolziekte bezeten; ditmaal had de vertooning op het trottoir plaats: Boy en ik lagen van uit den erker toe te kijken.

„Als je nou weer op gáng bent—dan fluit je wel even,” verzocht Boy.

Maar Bram deed ernstig. Een lantaarnpaal was het punt van vertrek; met een duwtje kon hij juist hobbelen tot de huisdeuren van onze buren. Net was hij er bij een aangeland, toen de meid er uit kwam. Bram stoof tegen haar op, sloeg de armen om haar heen, om het evenwicht te bewaren, en gaf haar dan maar, in éen moeite door, een zoen.

„Enge bliksem!”—giechelde de meid en liet de melkkan vallen.—„Gossie!” klaagde ze dan. Maar Bram moest daarvan niets hebben en stoof met een duwtje weg, ditmaal in een raamkozijn van onzen onderbuur gerakend. Een spionnetje, waarin de benedenbewoner onze deur bespiedde, viel te pletter.

„Gossie!” jammerde de meid weer, die nooit zooveel teisteringen in zoo’n kort oogenblik had zien geschieden.

„Pas op!” waarschuwde ik Bram, die de beenen ver vooruit gestoken, op éen elleboog in het kozijn leunde en zijn loopstokken weer in te trekken trachtte.

„Pas op voor den ouwe van beneden,” siste ik weer.

Dat werkte op Bram, tot wien het nu pas doordrong dat hij des onderbuurs loerspiegeltjes vernielde. En hij slaagde er in zijn beenen bij te trekken, nam weer een afzetje en stoof ditmaal tegen den ouwen van beneden zélf op, die brieschend in zijn deur verschenen was.

„M’nheer!” bulderde de buurman, toen Bram hem liefdevol de armen om den hals sloeg, maar minder liefdevol hem een van die schoppen tegen de schenen uitdeelde, waar ik van meespreken kon.

„M’nheer!—laat me lòs, m’nheer!” loeide de ouwe heer, toen Brams beenen ter afwisseling achteruit gleden en de omhelsde onder het gewicht boóg,—„laat me lós m’nheer!”

„Ik kán niet!” jammerde Bram en trok beurtelings eén der beenen bij, waardoor het andere weer uitschoot.

„Laat me lós!” krijschte de spionnengluurder.

„Dadelijk,” beloofde Bram, die evengoed had kunnen verzekeren; morgen zal het regenen. Het hield den grijsaard omhelsd, trapte vónken uit de kleine steentjes.

„Nou ben je op gang, moet je fluiten,” beweerde Boy van uit den erker.

„Laat me lós!” schreeuwde de geplaagde weer.

„Trek me op!” verzocht Bram, en toen viel de onderbuur voorover omdat Bram, loslatend, met het hoofd hem tusschen de beenen was geschoten. In volmaakte evenredigheid lagen ze op elkaar.

Boy en ik kwamen te hulp, trokken het heertje op, sjorden den vonken trappenden Bram naar binnen.

„Wilt u morgen de rekening van het spionnetje zenden?” verzocht Boy, het heertje afkloppend.

„En m’n melkkan?” mengde de meid zich in het gesprek.

„Die betalen we ook,” kwam ik grootmoedig.

„’t Is schande, schánde!” beweerde de spiegeltjes-loerder,—„nooit—nooit is me zoó iets overkomen.”

„Dat zijn dingen die gebeuren je ook geen tweémaal in je leven,”—troostte Boy en deed de huisdeur dicht.

Binnen op de trap zat Bram.

„Er mankeert een rol aan m’n rechterschaats,” piekerde hij.

„Goddank,” zei ik opgelucht.

„Laat ’m vooreerst maar niet maken,” verzocht Boy.

„Hebben jullie m’n hoed soms gezien?” vroeg Bram.

„En je hebt ’m op je kop—ezel,” wees Boy terecht.

„Ben je gek?—dat is de mijne niet,”—verklaarde Bram,—„anders had ik er immers niet om gevraagd.”

Meteen werd er gebeld,—driftig.

„M’n hoed!” schreeuwde het heertje achter de ruitjes der deur.

Boy deed open.

„M’n hoed!” eischte de eigenaar weer.

„Nou—maak zoo’n drukkie niet,—ik zal ’m niet houden,—hij staat mij nog veel gekker dan u!” meende Bram en gáf den hoed. Boy had dien van Bram inmiddels plat gedeukt bij de lantaarn gevonden.

„’t Is schánde!” verklaarde onderbuur en wreef driftig het hoofddeksel.

„Dat wéten we—zeg nu eens wat ánders,” kribbigde ik.

„U mag dien dop wel uitstoomen,” raadde Bram, „ik heb verleden van die kat—u weet wel—een beetje schurft opgeloopen, niet zoo héel erg.”—Waarop de getergde de deur dichtsloeg.

Boven aan de trap was Janne.

„Kunt u het haakje weer even op de deur zetten?—Ik durf er zoo niet meer op.”

Bram, na ál die uitputtingen ging naar bed. Boven kwam Boy nog wat praten.

„’t Is morgen Woensdag—je moet koffiedrinken bij je schoonouders.”

„God—zou het mórgen al beginnen?” kwam hij angstig.

„Vermoedelijk wel.”

„Och lieve hemel,—ik ging net zoo lief twee dagen college loopen,” vond hij somber.

Den volgenden dag, terwijl Boy nog blijkbaar in de naweeën van het koffiedrinken ten huize van Kitty verwijlde, kwam de blozende meid het geld voor haar melkkan eischen.

„’t Is tachtig cente,” onthulde ze aan Bram, die haar op de trap tegemoet kwam.

„Hier—neem dien gulden voor den schrik,” zei deze en zoende haar meteen op beide wangen.

„Gossie,”—zei de meid grinnekend.

Maar Toos, die door de opengelaten huisdeur binnengekomen was, zei heel wat anders:

„Nare lamme jongen!” schold ze, en ging heen, de deur achter zich dicht bonzend.

Bram keek beteuterd.

„Gossie,”—zei de meid weer, die iets van een drama begrepen had.

„Verrek met je gossie!” kwam Bram bars.

„Ai jesses nog an toe, die arme freule Toos!” verontwaardigde Janne zich, die Bram niet meer goed zetten kon ná het rolschaatsengeval.

„Ga haar achterop,” raadde ik.

„Toe—doe jij het,” verzocht Bram.

En zoo holde ik Toos achterna.

„Toos—ben je boos?” rijmde ik, hijgend met haar meestappend, want ze kón rennen.

„Jullie zijn lamme jongens!” en aan haar stem kon ik merken dat ze haast huilde.

„Toos—het was een flauwe grap,” vergoeilijkte ik.

„Ik hoúd niet van dié grappen—en schiet nu maar op!” nijdigde ze.

Ik trachtte het geval uit te leggen; ze wilde er niet naar luisteren.

„Ik kom nóóit meer bij jullie!” en ze begon te huilen.

„Toe nou Toos,”—hield ik aan.

„Asjeblieft ga wég!” smeekte ze. En ik ging, boos op mezelf en op Bram.

„Dat heb je nou van je malligheden,” voer ik driftig tegen den zondaar uit.

„Och—het is maar beter zoó,” beweerde deze, „ik had er tóch al genoeg van.”

„En ik vind het mislijk!” stoof ik op, denkend aan de huilende Toos.

„Je bent gek. Dacht je dat ik me liet lijmen zooals Boy? Er zijn aardige meisjes genoeg in den Haag,”—kwam de meisjesgek.

„Begin er dan niet mee, ga zoo vér niet,” deed ik weer ijselijk deeglijk.

„Ik ben niet begonnen maar zij,”—trok Bram zich terug.

Katterig van zooveel cynisme, ging ik maar naar mijn kamer.—Eerst Kitty niet meer, nou Toos. Het was lam.

Dien middag werd weinig aan tafel gesproken.

Boy had óok het land, maakte plannen om met Kitty er van dóor te gaan, want nog een páar van die ontvangsten in Kitty’s familie en hij zou zenuwziek zijn.

„Waarover hebben jullie het gehad?” vroeg Bram.

„Waaróver?—Eerst over het weer, toen met den ouwe over de Amerikaansche steal-crisis, toen met mama over het roosteren van brood, toen—in het algemeen—over dienstboden. Toen ik vertelde dat Janne me bij m’n boord hielp, vonden ze dat „ráár”. Daarna over het boenen van parketvloeren en toen vroeg de ouwe hem uit te leggen wat een integraal was, net of ik dat warempel zélf wist.—Enfin de koffie werd opgeheven bij een discussie over het gevaar dat geëmailleerde pannen opleveren.—O—ik hou het nooit uit.”

„Lieten ze je toen alléen met Kitty?”—vroeg ik.

„Ja—in de huiskamer, waar de meid afdekte, terwijl ma vóor, in het salon, borduurde. Na een uurtje moesten we met haar boodschappen gaan doen.”

„’t Is lollig,” vond Bram, opgelucht, dat het met Toos uit was.

„Lollig?” stoof Boy op, „Weet je wát het is?—een voorbereiding om getemd te worden, om te verschimmelen. Soms, als ik er aan denk, voel ik me of ik al duf begin te worden,—of ik begin uit te slaan.”

„Nee—je slaat dóor,” vond ik.

Maar het begón er raar uit te zien.