Charles en Robert.

Er waren thans twee verschillende soorten van ballons bekend, namelijk die van de gebroeders Montgolfier, welke door middel van verwarmde lucht opsteeg,—en die van prof. Charles, die met waterstofgas was gevuld. Met deze laatste soort waren echter nog geen menschen opgestegen.

Toen nu Pilâtre de Rozier en Markies d’Arlandes hun goedgeslaagde luchtreis hadden gemaakt, besloten twee mannen, prof. Charles en Robert, een proef te wagen met een ballon, die gevuld was met waterstofgas. Charles was een zeer geleerd man, die over de zaak lang had nagedacht en tot het besluit was gekomen, dat de ballon vervaardigd moest worden van zijde, bekleed met gomelastiek, opdat het gas niet zou kunnen ontsnappen, dat men ballast moest medenemen, om naar willekeur hooger te kunnen stijgen, dat de ballon van een klep voorzien moest zijn, waardoor men desgewenscht gas kon laten ontsnappen, zoodat een langzame en geleidelijke daling kon worden verkregen, en dat de reizigers plaats moesten nemen in een schuitje, dat onder aan den ballon zou hangen.

Hij opende eene inschrijving, met het gevolg dat hij weldra tienduizend francs bijeen had. En toen ging men dadelijk aan den arbeid. In eene maand tijds was de ballon kant en klaar en kon met de vulling begonnen worden. Dat gevaarlijke werkje geschiedde den 26^en November 1783. Waterstofgas ontbrandt zeer gemakkelijk, en er had dan ook werkelijk eene ontploffing plaats, doordat gedurende den nacht een lamp te dicht bij een der tonnen was geplaatst. Gelukkig bleef de ballon behouden.

Den 1^en December stroomde half Parijs leeg, om de opstijging bij te wonen, maar zie—ook thans verbood koning Lodewijk XVI, dat er menschen zouden meêgaan.

Prof. Charles begaf zich tot den minister, en beklaagde zich bitter over het verbod des konings. “Deze kan wel over mijn leven beschikken, maar niet over mijne eer!” riep hij uit. “Duizenden menschen zijn gekomen, om ons te zien opstijgen, en ik ben verplicht, mijn woord te houden. De koning mag het mij niet verbieden!”

Eindelijk gaf de minister toe. Hij gaf zijne toestemming tot de opstijging, en beloofde, den koning tevreden te zullen stellen, wat hem ook inderdaad gelukte.

Onder het bulderen van het geschut steeg de ballon omhoog, met de beide mannen in het schuitje. De bewondering en verrukking was algemeen. De saamgestroomde menigte juichte de reizigers met ongekende geestdrift toe. In de straten der stad, op de daken der huizen, in de torens zag het zwart van de menschen; men schatte hun getal op wel 300.000!

De ballon verhief zich tot hoog in de lucht en zweefde over de Seine, vervolgens boven Sannois, Franconville, Eau-Bonne, Saint-Leu-Taverny, Villiers, l’île-Adam, en daalde na een tocht van negen mijlen in een veld te Nesles neder. Robert verliet het schuitje, maar Charles wenschte opnieuw op te stijgen, wat na het uitstappen van Robert pijlsnel geschiedde. In minder dan tien minuten verhief hij zich tot eene hoogte van vierduizend el. Een half uur later daalde hij behouden neder en bereikte ongedeerd de aarde.

Door dezen tocht werd hij met roem en eer overdekt. Overal waar hij verscheen, werd hij uitbundig toegejuicht, en de koning schonk hem zelfs een jaargeld van 2000 livres.

Maar nooit weer was Charles te bewegen, nogmaals een luchtreis te doen. Wel moet die eerste tocht, geheel alleen hoog in het luchtruim, een ontzettenden indruk op hem hebben gemaakt.

Na deze werden nog tallooze luchtvaarten gemaakt, maar de luchtscheepvaart in het algemeen maakte gedurende vele jaren geen groote vorderingen. Altoos stuitten de reizigers op het onoverkomelijke bezwaar, dat zij niet vrij in hun beweging waren, maar geheel afhingen van de heerschende windrichting. Voortdurend zocht men naar de oplossing van het moeilijke vraagstuk, hoe men den ballon bestuurbaar kon maken, en talrijke proeven werden er genomen. Men trachtte door roeispanen den ballon in eene bepaalde richting te sturen, zelfs stegen ballons op, die van een raderwerk en roer waren voorzien, maar tevergeefs. De uitvinding van den bestuurbaren ballon bleef bewaard voor den tegenwoordigen tijd, en ’t was de Graaf von Zeppelin, de koene ruiter uit den Fransch-Duitschen oorlog, die zich daarmede een onsterfelijken naam zou verwerven.