← Table of contents
Como eu atravessei Àfrica do Atlantico ao mar Indico, volume segundo

BREVE VOCABULARIO

Reading edition

DAS QUATRO PRINCIPAES LINGUAS FALADAS ENTRE OS PARALLELOS 12 E 18 AUSTRAES, DE COSTA A COSTA, COM EQUIVALENTES INGLEZES.

A Cafrial de Téte fôra extrahida da obra de Monteiro e Gamito.

Portuguez. Hambundo. Ganguela. Cafrial de Téte. Inglez.

A

Abelha Olonhi Vapúca Arume Bee

Abobora Omútu Quinpútu Matanga Gourd

Abrir Ocu-icúla Quezuvula Fungura To open

Acabar Ocu-apûa Cu-náo Da-pêra To finish

Accender Ocu-chana Cu-ecca Gaça To kindle

Achar Ocu-sanga Cu-anna Uónéca To find

Adevinhar Ocu-siacata Cu-tangja Ombéza To divine

Adevinhador Quacotangja Moquachimpa Ganga Diviner

Agua Obaba Mema Mazi Water

Ahi Pápa Han-a Icôco There

Almadia Oáto Uáto Garáua Canoe

Alizar Curanga To smoothe

Amanhã Hêra Mene Manguana To-morrow

Amarrar Ocu-cuta Cu-zitica Manga To moor

Amigo Cambariangue Mussamba Chicovera, ou Chaumar Friend (male)

Amiga Choparanga Pangara Friend (female)

Anojar Ocu-lepica Cu-era Nóca To annoy

Andar Ocu-enda Cu-enda Famba To go

Andar de vagar Eudavando Dicúia-vando To go slowly

Andar de pressa Endaco lombiri Tuntâ có To go fast

Andar coxo Tenguena Cu-venduira To go lame

Andar tolo Uenduveque Quieve To be off

Animal Oquinha ma I'nchito Chirombo Animal

Anno (tem 6 luas) Unhãmo, ou Ulima Muaca Gulóri Year (6 moons)

Ante-hontem Érênha Zaûa lize Zaua Day before yesterday

Apagar Ocúi ma Cu-zima Túna To extinguish

Apalpar Ocu-papata Cu-papata Pata To feel

Apanhar (cousa q. foje) Ocu-ata Cu-ata Lucóta To catch, to overtake

Apanhar do chão Nora, ou uhagura Tentúra To pick up

Arco de frecha Onge Uta ualúcussa Bow

Arco (curva) Quiapenga Quiaenga Uta Arch

Arrancar Ocu-túcúna Cu-tucuna Zuría To root up

Arroz Oloósso Umpunga Rice

Assentar-se Ocu-tomár Cu-tubamma Cara To sit down

Assim mesmo Doto môere, ou Omô moere Mómovene Dimômo In like manner

Assoprar Ocu-pepêrêra Cu-ozerera To blow

Atirar Ocu-imba Cu-iassa Ponha To shoot

Atirar tiros Ocu-roia Cu-roza " with a gun

Atirar frechas Ocu-iassa Cu-iassa To shoot with a bow

Atraz Conhima Coui ma Cumbáió Backwards

Adiante Covássa Corntúe Before

Áves Orogira, ou Órougira Tuzirá Baráme Birds

Avô ou avó Cúco, ou maicuro Cúco Táta Grandfather

Azagaia Ongeria, ou Unga Licunga Tungo, ou Dipa Assagai

B

Bala Olussolo Lússolo Chipólo-pólo Bullet

Barba Olongêre Muezi Devo Beard

Barriga I'mo Zim mo Mimba Belly

Bater (em alguma cousa) Tutúra Tuta Menha, ou Quapúra To beat (anything)

Bater (em pessôa) Ôcu-véta, ou Ôcufina Cu-véta To beat (a person)

Bebado Ôó lua Culaque úa Darêzêra Drunkard

Beber Ôcu-nûa Cu-nûa U-anma To drink

Bem Qui ú ûa Bia unpáo Abuhino Well, good

Boca Oméra Camia Murômo Mouth

Bocado Naito, ou Calito Candende Chipande Mouthful

Bofes Apôvi Vicaúla Maçápi Lungs

Boi Ôngômbe Gombe Gombi Ox

Bom Quiapussôca Via viuca Adíde Good

Bonito Qui ûa Via unpáo Uâma Nice

Braços Ôbócô Mavoco Zarya Arms

Branco I'era Utira Mozungo White

Brincar Ocu-pa-pára, ou Ocu-mangara Cu-e-a Urunga, ou Sinzéca To sport, to play

Bùfalo Ónhani Pacassa Nhátim Buffalo

C

Cabêça Ú tué Mutué Mussôro Head

Cabello Ôquissame, ou quigonha Zincambo Cici Hair

Cabra Óhômbo Pembe Buzi Goat

Cahir Ócú-a, ou Uacupúca Unao Agua To fall

Calabouço Óqui emba Não cousta Caboco Dungeon

Calar Ocu-unáco Ó lá Iuhamála To pull down

Calcanhar Oquissendé maí Sinçino Chicocuenho The heel

Calor Oúia Tui ma Calúma Heat

Caminho Mongira Mouzira Gira The road

Cançar Ocu-dacava, ou da-puiza Cu-dina catara Anêta To tire

Cantar Ócu-imba Cu-imba Imba To sing

Cão Ombua Catari Imbua Dog

Caracol Eó tio Chicore Cono Snail

Carne Ochito I'u cito Nhama Meat

Carneiro Onque, ou Omeme Panga Bira Mutton

Casa Onjo Zunvo Nhumba House, room

Casar Ocu-cuera, cussocana Ocuambata Revorar To marry

Cavallo-marinho Óngueve Gunvo Vúo Sea-horse

Cavar Ocu-fena Cu-inda Cumba To dig

Cedo Oculimerêa, cut-ungula Cume-ue-ca Machibési Soon, early

Cimiterio Cócálundo, cocár-unga Cubi ilo Tengi Cemetery

Chamar Ocu-cavenga Cu-sana Uchaméra To call, name

Chave Óssapi Sapi Funguro Keg

Chegar Ocu-pitira, ou ocu-sica Cu-eta Cáfica To arrive, reach

Cheio Ocui úca Quináçulo Azára Full

Cheirar Ocu-quinéa Cu-nica Unca To smell

Chorar Ócú-rira Cu-rira Vhira To cry

Chover Ocu-lóca Cu-noca Vumba-Vula To rain

Chupar Ocu-sipa Cu-sipa Uaama To suck

Chuva Ombera Mema Vura, ou Vula Rain

Cobra Ónhóa Lunocá Nhóca Cobra

Cobre Ougúra Unengo Safure Copper

Coçar Ocu-cáia, ou Ocu-súia Cu-licura Cacózi To cook

Comer Ocú-ria Cú-ria Adia To eat

Como se chama? Éri ú? Sobe eia? Zina-ráco? What is the name?

Comprar Ocu-randa Cú-landa Ugúra To buy

Comprido Ussôuvi, ou Oar-épa Ua la há Utarimpa Long

Comprimentar Óararipó, ou tua pásoula Nainducá Dáo, dan Chicó-vera To compliment

Conhecer Ócu-cúrina Uneziva, ou Dezindequira To know

Contar (nùmeros) Ocú-tenda Cu-barurá Verenga To count

Coração Utima Meutimá Metima Heart

Corda Ucóro Múcóro Cambála Rope

Corpo É timba Muvilá Mamingo Body

Correr Ocu-iooróca, ocú-rúpúca Cú-tunta Ihuvíno To run

Cortar Téta, ou Ocu-téta Cu-teta Tima, ou Guáta To cut

Coser Ocu-tunga Cu-tunga Sóua To sew

Cosinhar Ocu-teréca Cu-teréca Pica To cook

Costas Ouhima, ou oud-unda Conimmá Buió Ribs

Cotovello Óvicotocóto Manenga Cunondo The elbow

Cousa Onbandoa Chicanda Thing

Creança Omaren, ou ómóra Canique Muana Child

Crocodilo Ogando Gando Tuhacôco Crocodile

Cunhado Nána Nhari Murâmo Brother-in law

Curto Umbumburo Muiki Urrecama Short

Cuspo Ocussiá Cuzecura Echenhe Spittle

Custar (a fazer qualquer cousa) Ocu-sipondóra Quiassere To cost (time, trouble)

Custar (preço) Ocu-chingame Vingahi Anénéssa To cost(money)

D

Dar Ocu-angja ou Ocu-ava Cu-avana Uanina, ou Di-pacé To give

Dar pancadas Ocu-veta Cu-veta Quâpura To thrash

Dar tiros Ocu-loia Cu-loia Eriza-futi To shoot

Debaixo Mombuêro, ou memi Cuvanda Pansi Under

Dedos Omuine Minhé Minne Fingers

Deixar Ocu-êcha Hecha Dacia To leave

Deixe-ver Nenan di varyé Nea cuno Tiuôna Let us see

ditare

Dentes Ovaio Mazo Manu Teeth

Depois de manhã Hêra inha Mene auze Mecucha After to-morrow

Depressa Lombiré Tambuca Flumira, ou Cu-lumiza Quickly

Desamarrar Ocuturura, ou Cutrura Cu-situra Sizúra To unmoor

Descançar Ocúpúrúi úca Cu-nhoca Tipuma To help, rest

Descer Ocu-túlúca Cu-sicunca Sica To descend

Desmanchar Ócu-sangununa Cu-tongouona Gúrúra To undo

Despejar Ocu-pîçêra Cu-tira Cutura To depart

Destapar Ocu-tuvúra Cu-úenra Guanura To open

Deos Súcu Calunga Mumugo God

Devagar Linganeto Ringa udende Famba Abúhino Slowly

Dever (verbo) Ocu-levára Cu-vára Mangáva To owe, ought

Dia É teque Mene Uachena Day

Doente Ocuvêra Cuvera Anduálla Sick, ill

Dormir Ócupequêra Cucossa Dagama To sleep

Duro Quitine Chicars Uma Hard

Direito Chassungama Chinabiuca Right

E

Elephante Ójamba Jamba Zou Elephant

Embigo Óopa Timbi Chombo The navel

Em-cima Qui-iro Cuiro Pazuro Above

Emprestar Ocundica Cu-undira Buéréca To lend

Encarnado Quicussuca Litira Cafuhira Red

Enchada Etemo Litemo Páza Mattock, hoe

Encher Ocu-ioquiça Cuçulissa Zuza To fill

Encontrar Ocu-noaneda, Ocu-toquéca Tu-nalinana Sangana To meet, to find

Enganar Ocu-quemba, Ocu-rianga Cu-uanzi Anamiza To deceive

Ensinar Ocu-longuissa Cu-leca Neruzi To teach

Entrar Ocu-inguina Cu-cobera Pita To enter

Escolher Ocu-mora, Ocu-soló bóra Cu-nona Sancura To choose

Esconder Ocu-so rama, Ocu-vunda Cu-vanda Ubíssa To hide, conceal

Escravo Upica Dungo Muzacázi Slave

Escrever Ocu-so négjá Cu-soneca Nemba To write

Escuro Ocu-técanva Culava Medimna Dark

Esfolar Ocui-inva, ou Ocu-tuia Cu-va Cafende To flay, to skin

Esfregar Ocu-çíequeta Cu-cuita Pecussa To rub

Espelho Olomuê-no Lumiro Chiringueriro Mirror

Esperar Ocu-que-vera Cu-mané Vetéra, ou Chévé To hope, expect

Esperto Ocumunguca Curunguca Uáchengéra Expert

Espingarda Uta Uta Futi Gun

Espinho Ossongo, ou equite Cauzantua Minga Thorn, quill

Esquecer Ocuivára, ocurimba Cu-suva Óduára To forget

Esquerdo Epini Epini Mazere Left

Estar acordado Ovanja, ou otara Ali mó messo Adapeuca To be agreed

Esteira Essissa Quiaro Lupássa Mat

Estender Ocuiára Cu-ára Pambura, ou Eanique To spread

Espalhar Ocu-sandura Cu-sandora " " " To scatter

Estrella Ombun gururo Ton gonossi Nheze Star

F

Faca Ómôco Pôco Cisso Knife

Falar Ocu-pópia Cu-andeca Réva To speak

Farinha Farinha Farinha Ufa Flour

Fazer Ócu-ringa Cu-ringa Chita To do

Fechadura Fechadura Sapi Funguro A lock

Fechar Ocui-ica Soca Funga To fasten,shut

Feder Qui-nea Cu-nica Nunca To stink

Feijão Óqui-poque Vipoque Nhemba Bean

Feio (pessôa) Uuvin Mu pi Uaípa Ugly (person)

Feio (bicho) Quinve Qui pi Ugly (animal)

Ferir Oavarucua, qui-atua Cu-ritúva Lássa To wound

Ferro Oquiquite, qui-vera Butare Utári Iron

Figado Ómuma Suri Chirôpa The liver

Filho Ómóra Muana Muana Son

Fio Erinha Erinha Ussálo Thread, wire

Fôgo Óndaro Tucha Môto Fire

Fome Ónjára Zanza Jára Scythe

Formiga Ólunginge Vazinzi Nher[~e]ze Ant

Frecha Ussongo Mucuri Misséve Arrow

Frio Ombambi, ou cu-tarára Massicá Acuzizira, ou Pepo Cold

Fugir Ócu-tirar, ou ocu-sutuca Cu-teûa Tána To fly, flee

Fumo Óusssi Ussi Ussi Smoke

Furtar Ócuinhana, ou ocuiba Cuiba Cuba, ou Uába To rob, steal

G

Gallinha Ossanje Quiari Cuco Fowl, hen

Gallo Écondombóro Demba Zongue Cock

Gamela Gamella Diro Wooden bowl

Garganta Enguri Mirivo Cóci Throat

Gordo Ocunéta Cumina Uanénépa Fat

Gordura Ócépo, ou ovirenga Mazi Futa Fatness

Grande Qui-nê-ne Chacama Mucuro, Puro Large, great

Gritar Ocu-rúra, ou ocu-cua Gunda Cúa To cry out

Grosso Chine-ne Chaca ma Uacúra Big

Guardar Ocu-soréca Cu-sueca Vica To keep

Guerra Ovita Zintá Condo War

H

Hôje Hê-tare, ou lêro Lêro Ihêro To-day

Hombros Oqui tem, ou oqui pépe Quincinze Mapè-ua Shoulders

Homem Ólume Iala Mamuna Man

Homem branco Óchindére qui era Óchindere-chivenga Mozungo White man

Hontem Hê-ra Izao Zuró Yesterday

I

Ilha Óchicolo, ou Oqui fúca Quicolo Sua Island

Inveja Óqui-púrúro, qui penhe Sanda Véja Envy

Inverno Oudombo Luinza Mainza Winter

Ir Ocu-ende Ámaie Uaeuda To go

Irmão Manjangue Muana eto Bare Brother

J

Joelho Ongóro Libure Mabôudo The knee

Jogo Óchi era Chiera Juga Game (sport)

L

Ladrão Oqui-múno Muizi Báva Thief

Lamber Ócu-lessa Cu-liassa Anguta To lick

Largar Ócu-echa Cu-ana Ihéca To let go

Leão Oochi, ongue-ama Dumba Pondóro Lion

Lebre Ondimba Calumba Suro Hare

Leite Ávére ou assengere Mavere Mocáca Milk

Leito Úra Muera Catadó >(palavra indiatica) Bed, bedstead

Lembrar Ócuivaruca, Ocu-sócórora Cuezuoura Dinála, ou Cumbuca To remember

Levar T'uara Tuara Tacúra To carry

Leve Quirera Chirero Darúra Light (not heavy)

Limpar Ocu-comba Cu-comba Pecuta To cleanse

Lingua Eráca,ou erímo Rimi Lelime Tongue

Livre Omá máre Muana abara Furro Free

Longe Cúpana Culagjaco Patávi Far

Lua Ossain Gonde Mueze Moon

M

Macaco É-pundo Pundo acima Coro Monkey

Machado Ondiavite Gimbo Bázo Axe

Madrugada Qui-te-que teque Qui me ne me ne Círachéna Dawn

Mãe Maé Nana Mama Mother

Magro Uácopa Naocama Uonda Lean, thin

Maior Qui-nê-ne Qui ne ne Mucuro. Puro. Greater

Mais Chiarua,ou ópo Vingui Temiza More

Mal Chin-in, cachi-uáco Cátimoco Uadaipa Bad, ill

Mama E vêre Vero Mabeli Dug, teat

Mandar Ocu-tuma Cu-tuma Uatinna To order

Mão Ocuóco Livoco Manja Hand

Marfim Ómbinga Binga Minhanga Ivory

Massa Etéte Sima Dough

Matar Ocu-ipa Cu-tigja Cupa, ou Báia To kill

Mato Dipa Dicu tigja Metungo Wood

Meán Ua-tema Uacassa Uda[-i]pa Water-fowl

Medir Ocu-ionga Cu-ceté ca Pima To measure

Medo Óssumba Uoma Gópa Fear

Meia noute Mecondombóro Mocatican tiqui Pacatepar ussizo Midnight

Meio dia Mocati quiro Mocati quiero Noon

Mel Ouiqui Úqui Uxe Honey

Menor Ómbuti Canique Pangono Less

Menos Chitito Chidende Pangura Least

Mentira Óaquemba Sanda Cúnama Lie

Mentiroso Óembi Uanzi Magunca, ou Bóza Lying

Meter I'nhissa Cu-cobera Paquira To put

Meu Chiangue Viangue Ango My

Milho Épungo Li pungo Mapira Maize

Misturar Ocu-tenga Cu-singa Sequetiza To mix

Moer Ocu-para Cu-ara Póia To grind

Mole Quiáren-nhera, ou Oui are freteca Chi bo ba Feva A huge thing

Molhar Qui aríra, ou chai ura Cu-zura Tota To wet

Morrer Uá fa Nazir Uáfa To die

Mosca Orunhi Zinzi Chenge Fly

Mosquito Órua ume Tu gue ne gue Buibidue Mosquito

ne

Mostrar Ócu-requissa vanja Gilequesse Lenga To show

Muito Chárua Vingui Bseninge Very

Mulhér Ucai Puebo Mucázi Woman

" amigada Ucai ocussocana Cussomboca Rancáia Concubine

" branca Ucai-Uiera Obuca Doua White woman

" mulata Ucai-Uomoraóssi Utira Senhára Mulatto

N

Não Datti Oue Ahi-ahi No

Não conhecer Sichí Cangibizi Senaziva Not to know

" poder Cachitaba Cabite Daúmariza-nai " to be able

" querer Catui iongóra Cabite Daçana, ou Dinhônho " to wish

" saber Catuchi Cangibize Senaziva " to be aware

" ter Chicûete-cachirípo Biagji Apâna " to have

Nariz Éuhúro Zuro Puno Nose

Nascer Ócu-chita Cu-sema Uaméra To be born

" do sol Ocumbi riatunda Pangua riloboca Choca-Zua To rise (the sun)

Negar Uaricara Naribiana Aconda To deny

Noite Uteque Butzqui Ussico Night

" clara Cúúmbura Guezi Cuchena " (clear)

" escura Uere ma Mirima " (dark)

Nosso Chieto Chieto Our

Nôvo Chacarie Biarero New

Nuvem Érende Sé rua Cloud

O

Offender Cu-banca Daparamura To offend

P

Pelle Óchipa Quilambo Pârâme Skin

Pendurar Ócu-turica Cu-turica Manica To hang, slope

Penna Énha Zigon ná Mantenga Feather

Pequeno Catito Cadende Pangouo Little

Perçovejo Ólóisso Vançanha Sequize Bug

Perder Ocu-danherissa Cu-zimbiessa Utáia To lose

Perdiz Ouguári Coucúé Chicuáre Partridge

Perguntar Ócu-pura Cu-úla Vunza To ask, inquire

Pernas Ó bólu Mahindi Múendo Legs

Perto Ochipepi Mochechi Fupi Near

Pés Ó lomain Bilhato Minhendo Feet

Pescôço Óssingo Singo Cóssi Neck

Pisar Ocu-sura Cútua To tread

Pilão Ochine Chini Banda A mortar

Pintar Pintar Cu-coronga Nunba, ou Namavára To draw, paint

Piolho Óloua I'na Saváva A louse

Polvora Tundanga Fúndanga Ungá Powder

Pombe (bebida) Chibombo Ualua Bádua Pombe (drink)

Pombos Ólopomba Pomba Gangaiva Doves

Pôr Capa Haca Tira To put

Pôr ao sol Ongorossi Guezi To expose to the sun

Porco Ongúro Gúro Incumba Pig

Porta Epito Pito Messua Door

Pouco Catito Chidende Pangôno Little

Povoação Óambo Limbo Muzi A village

Prenhe Oe mina Ué mita Adacùta, ou Anamimba Pregnant

Prêto (cor) Otecamea Ulava Ocupeipa Black

Principiar Ocu-fetica Cubareca Atôma To begin

Pulga Pulga Puruqua Uvavani Flea

Q

Quebrar Ocu-nepa Cu-ana tigji Tiora To break

Queimar Ocu-atemia Cu-ê meca Dápsa To burn

Queixar Ocu-cassapure Cu-cánburure Quaquira To complain

Quente Chassanha Tui ma Datenta Hot

Querer Ocu-diongola Cu-ginachangue Funa To wish

Quizumba (fera) Qui malanca Lissumbo Tica Quizumba (beast)

R

Raiz Óbi Mizi Root

Rapaz Umarem Muquezo Bixo Boy

Rapar Ocu-puta Cu-teura To shave

Rapariga Ucain Púebo Girl

Rasgar Ocu-tóra Cu-taora Parúra To tear

Rato Ómuco Tumbi Macóso Rat

Rebentar Ocu-tocóra Cu-baturá Dapuquira To split

Receber Pambula Uá Tambira To receive

Rede Óuanda Uanda Uconde Net

Remar Ocu-tapura Cu-cassa Cbápa To row, paddle

Remos Ôbipando Zingassi Gombo Oars, paddles

Repartir Teta pocati Baturá acati Pambura, ou Gáva To divide

Responder Ocu-datáva Cu-ginatava Tavira To answer

Rijo Chacoura Chinacóro Uauma Strong

Rir Ocu-iora Cu-zora Séca To laugh

Rôla Onende Catere Giva Turtle-dove

Rosto Ochipara Lugjlo Cópe Face

Rio Olui Donga River

S

Saber Dachicurigja Nangue Gichizi Daziva To know

Sacudir Ocu-ritu tu mura Licucú múna Coucumura To shake

Sahir Ocu-tunda Loboca Chóca To go forth, out

Sal Omungua Mengua Munho Salt

Sangue Sonde Mau ninga Murôpa Blood

Sanguesuga Aturi Maçumzu Sungunu Leech

Saúde Omuenho Cangunca Móio Health

Sede Énhoua Puila Nhóta Thirst

Segurar Ocu-ata Cu-ata Sunga To secure, assure

Semear Ocu-cu na Cu-cuna Cábzára To sow

Serviço Upangu Bicaracara Bássa Service

Seu Iro Iove Anum His, her

Sim Sim Calungá Iude Yes

Só America I'angue rica Eca Alone, only

Sogra Datembo Netomoeno Mábzála Mother-in-law

Sogro Datembo Tero-moeno Tátábzála Father-in-law

Sol Utanha Mutanha Zua Sun

Somno Ótulo Tuló Turo Sleep

Sonho Onjôi Zouzi Vhóta Dream

Subir Ocu-londa Cu-londa Quira To climb

Suspender Ocu-turica Cu-turia Sangica To suspend

T

Tabaco Acáe Macanha Fódea Tobacco

Tapar Ocu-chitica Cu-chitica Guanira To stop (a gap)

Ter Diquete Giuri nabio Eripó To have

Terra Póssi Ma vo Mataca Earth, land

Testa Opolo Luólo Cúma Forehead

Teta Olussoca Zinçoca Sombreiro Teat, breast

Tigre Ongíré I'ugúé Nharngué Tiger

Tirar Inhaura Tentura Chóssa To draw, pull

Tocar (mùsica) Ocu-chica Cu-chica Reiza To play (music)

Tolo Ua tópa Ua-topa Uapussa Foolish

Tomar Pambula Tambula Tambira To take

Torcer Ocu-passira Cu-ossa Riza To twist

Tossir Ocu-cossora Cu-coola Chifúa To cough

Travesseiro Opeto Sátero Samiro A bolster

Trazer Uena Néa Zana-aú To fetch

Tripas Ovanra Mira Buió Intestines

Trocar Ocu-procar Cu-landancana Linta To barter

Trovão Quiremiro Muchato Murungo Thunder

U

Unha Ólonjanra Viala Chára Nail, claw

V

Vae Cuende Ámaie Limuca He goes

Varrer Ocu-comba Cu-comba Chipsaira To sweep

Vasar Ocu-peçera Cu-zucura Cutura To empty

Veio? Ueia Neza? Bueré? Is he coming?

Velho (homem) Econgo Naculo, ou qui-benzi Caramba Old (man)

Velho (cousa) Iacuca Chinaculo Old (thing)

Vender Ocu-landa Cu-landa Ugurissa To sell

Venha Euju Tuáia Buéra Come

Verão Ombambi Massicá Cherimo Summer

Verde Massambadimo Green

Vergonha Ossoin Soui Manhazo Shame

Vestir Ocu-rica Cu-zara Válla To dress

Vida Omoenho Muóno Penia Life

Voar Ocu-panranra Nacatucá Bruca To fly

Voltar Tinca I'luca Buhéréra To turn

Z

Zebra Oingólo Góló Bize Zebra

PRONOMES. PRONOUNS.

Eu Áme Iangue Iné I

Tu Obe Íobe Iué Thou

Elle Ió Gue iobe Ié He

Nós Ét u Ié tu Ifé We

Vós Vóbo Tá vovo Imué You

Elles Vobana Tavavazé Ii They

Meu Changue Changue My

Teu Chóbe Chobe Thy

Delle Chan-e Cho-ú His

Nosso Chêtu Cheto Our

Vosso Chobo Chabo Your

Delles Chabobo Chavazé Their

NÚMEROS. NUMBERS.

1 Moche Cossi Posse 1

2 Vari Cari Pire 2

3 Táto Cáto Tato 3

4 Quana Uá na Nái 4

5 Tano Tano Cháno 5

6 Epando Sambano Tantáto 6

7 " vari Sambari Chinómue 7

8 Echena Naque Sére 8

9 Echerana I'ua Femba 9

10 Ecuin Licumi Cume 10

11 " na mochi " na moze 11

12 " na vari " na zivire 12

13 " na táto " na táto 13

14 " na quana " zináî 14

15 " na tano " zicháno 15

20 Acuin avari Ma cumi avari Macume a vire 20

21 " " la mochi " " na moze 21

22 " " la vari " " na zivire 22

23 " " la táto " " na zitáto 23

24 " " la quana " " na zináî 24

25 " " la tano " "na zichano 25

30 Acuin atáto Macu mi atáto Macume a táto 30

40 Acuim aquana " aúana " a nái 40

50 " tano " atano " a cháno 50

60 " epando " ssambano " a tantáto 60

70 " epando vari " ssambari " a nómue 70

80 " echena " naque " a sére 80

90 " echerana " iua " a femba 90

100 Ochita Chita Zana 100

1000 Ocan rucáe " iua " ma cume 1000

Explore with AITake your curiosity a little further.

Reading settings