ICAAPAT NA DIGMA
Reading edition
Dámasa, Doray, Kalintong, Nonato, Chito.
DORAY.—Mabuti at hindi aco'y na yuracan
ng mga sundalo ng sila'y magdaan
at di man naquita ang paa at camay
doon sa bulaos na quinasubsuban.
KALINT.—Cun hindi magaling ang aquing tagalpo marahil na sagui sa
pagcacatago.
NONATO.—Ang aquing balani cun di naisubo tayo ay binañgaw at ñgayo'y
mabaho.
CHITO.—Cun ako'y quinilos ay naquita sana
ng mga sundalo ang dahas at sigla
at tuloy na suboc ang aquing sandata
talim ng calicot higuit sa muhara.
(
Saca bubunutin ang talim ng calicot.
)
¿Dito baga caya ay may pananalo
bayoneta, sable at armas de fuego?
sa banta co'y hindi ... lalo,t, cun ang itso
ay aquing bayuhin sa anyo cong ito.
(
Maninincayad saca magcacalicot.
)
At cun di matacot silang calahatan
sa aquing calicot na cahahañgaan
ito namang cuaco siyang sususuhan
hangang sa umalis at mañgagtacbuhan.
DÁMASA.—(
Papasoc ng papatacbó at acay ang mga bata
) Dañgan ito!
(
babatucan si Chito
)
CHITO.—¿Baquin?
DÁMASA.—Dahil cay Cundendeng
at cay Lusinong nagtago sa bañgin
na di mailayo at casiping-siping
tulad sa pistola at sa pasang pusil
(
Si Chito ay mapapatañga
)
Sa pagcahiga co sa pinagtaguan
aquing naquiquita lahat ng mag daan
caya n~ga marami ang dami ng hilang
ng mga sundalong pauang sandatahan.
Sa bagay na yaon aco'y umaasa
di na mabubuhay, di na magquiquita
n~guni si Lusino ang na ala-ala
cung aquing maiua'y ¡pano caya baga!...
CHITO.—¡Si Lusino! ¡at si! ... (
taua
) caya di lumapit
sa inyong mag ina na na sa pañganib
dahil cay Cundendeng sininta ng labis
at di mailayó sa caniyang titig.
Caya ñga cagabi siya ang casama
at doon nañgubli sa puno ng manga
at pagcacamulat ng canilang mata
ang unang ininom ay gatas ng vaca.
DÁMASA.—Tunay ñguni baga ang iyong sinaysay
DORAY.—¡Aba! oo! ... aba! at sa catunayan
hindi naquihamoc ng nag puputucan,
cami ni Kalintong ay pinabayaan.
Caya ng maubos ang aming municion
aming hinahanap laguing liniliñgon
yaong si Cundende ang cacandong-candong
pagcat umi-iñget at luluñgoy-luñgoy.