Mga Pangunang Kaalaman Dapat Tandaan ng mga Manghahalal

¿Sino sino ang mg̃a taong maaaring makahalal? Ang lahat ng̃ lalaking may 21 taong gulang na naninirahan at tubô dito sa Pilipinas, na hindi napasasakop sa ibang bansang may kapangyarihan, katulad ng̃ mg̃a intsik, hapon, ingles ó pilipino man kung kawal ó may siyudad anyang kastila ó ng̃ ibang bangsa. Gayon din, maaaring makahalal yaong mg̃a taong may isang taóng paninirahan sa Pilipinas ó anim na buwan sa munisipyong ibig paggamitan ng̃ karapatang makahalal, na ito'y patutunayan sa taglay na sedula personal ó sa pamamagitan ng̃ mg̃a saksing mg̃a manghahalal din, sangayon kung ito'y paniwalaan ng̃ mg̃a inspektor ng̃ presinto.

Ang ganitong kapasiyahan ng̃ maging ganap na manghahalal ay dapat tumahak sa mg̃a batayang sumusunod: (a) Yaong sa bisa ng̃ mg̃a batas na umiiral sa Pilipinas mula ng̃ ika 28 ng̃ Agosto ng̃ 1916 ay mg̃a manghahalal na at gumagampan ng̃ karapatang makahalal. (b) Yaong mg̃a may pagaaring lupa na may halagang 500 piso at bumabayad ng̃ 30 piso ó higit sa ritong pinakakuntribusyon sa gobierno at (c) Yaong mg̃a taong maalam bumasa at sumulat ng̃ ingles, kastila ó ng̃ sarili niyang salita katulad ng̃ tagalog, bisaya, kapampang̃an, iloko, ibp.

¿Sino sino yaong mg̃a taong hindi maaaring tanggapin upang makàhalal? (a) Yaong may utang sa pagbabayad ng̃ amilyaramiento. (b) Yaong lahat ng̃ mg̃a mula noong ika 13 ng̃ Agosto ng̃ 1898 ay naparusahan ng̃ alin mang hukuman sa salang pagpatay, ó pagkabilanggong may 18 buwan at ang ganitong pagkakait sa kanya ay di isinasauli sa kanya ng̃ patawad, na lubusan ó indulto. (c) Yaong mg̃a tumanggap at sumira ng̃ panunumpaang pagtatapat sa Estados Unidos at (d) Yaong mg̃a taong walang bait ó mg̃a ulol ó baliw.

¿Alin ang dapat matalastas ng̃ mg̃a manghahalal sa pagsulat sa Balota? Kaila~ngang huag dudung̃isan ang balota sa pagsulat. Kaya't kailang̃ang huag babasain ng̃ laway ang dulo ng̃ lapis at sa pagsulat dapat linisin muna ng̃ panyong taglay ang mg̃a kamay at daliri. Sapnan ang balota ng̃ isang papel na malinis ó ng̃ panyo. Gayon din naman ang mg̃a ng̃alan ng̃ ihahalal ay isulat sa guhit na nasa ibaba ng̃ mg̃a tungkuling ibig paglagyan, sa hanay ng̃ (Vote por one) ó (Vote por uno).

Bawal din naman ang pumasok sa isang silid ng̃ presinto, kung may taong manghahalal sa loob at gayon din bawal ang makipagusap sa mg̃a taong manggahalal na nasa sa karatig ng̃ silid na pinasukan.

Kung hindi maaaring makasulat ang manghahalal ng̃ kanyang balota, sa dahilang napilay ang kamay, nabulag at iba pa ¿ano ang dapat gawin nito ng̃ makahalal? Dapat na ipahanda sa mg̃a inspektor ng̃ halalan ang balota niya at dalawa sa mg̃a inspektor na ito na kaanib sa magkaibang pangkatin ó partido (nasyonalista at demokrata kaya) ay siyang maghahanda ng̃ balota at isa sa kanila ay siyang susulat sa harap ng̃ kasamang inspektor.

Ng̃ kayo'y lalong masiyahan ay hanapin ninyo ang Batas ng̃ Paghahalal ni G. Honorio Lopez na ipagbibili sa lahat ng̃ Libreria sa Maynila sa darating na Pebrero 1922, sa halagang Piso. Ang mg̃a taga lalawigang magpadala ng̃ pisong papel sa pamamagitan ng̃ isang sulat sa bahay ni G. Honorio Lopez sa daang Sande 1450, Tundo, Maynila ay tatanggap sa pamamagitan ng̃ "correo certificado" ng̃ isang ó aklat ng̃ Ley sa Paghahalal.

Ang sanhi kung kaya hindi ipinalimbag sa ng̃ayon kundi sa Pebrero pa ng̃ 1922, ay ng̃ maipasok ang pagbabagong gagawin ng̃ Batasan ó Legislatura ó Senado at Asamblea, na inaasahan ng̃ lahat na sa pagtanggap na ito ni General Wood ng̃ pamamahala sa Pilipinas ay magkakaroon ng̃ pagbabago ang Batas na ito ó Ley sa Paghahalal.

Si Dr. Pedro C. Lopez, Dentista, anak ni G. Honorio Lopez na napalathala sa mg̃a unang dahon ng̃ Kalendaryong ito, ay namatay ng̃ ika 9 ng̃ gabi ng̃ ika 1 ng̃ Oktubre ng̃ 1921; kaya isinasamo sa bumabasang giliw na isama siya sa inyong mg̃a dalang̃in.