RADHARC VI.

UAIN: An tráthnóna céadna le luighe gréine.

[Ó NÉILL gléasda, armtha. Sluaighte Uladh—a bpíoba a’ seinnm—ag triall ó gach áird go faithche Dhúingeanainn. Labhrann Ó NÉILL leó.]

Ó NÉILL.—A bhuidhean nár thréig an cath, tá an namhaid chealgach ar ár dteórainn. Tá an oidhche, le n-a sgamalaibh, ag tuitim anuas ar Uladh na laoch; acht éireóchaidh an ghrian go taithneamhach i mbárach, ⁊ éireóchaidh ’na teannta, grian an chirt ⁊ brígh ⁊ buadh na bhfear gcalma, sliocht Chuinn ⁊ Airt, nár ghéill do dhaoirseacht riamh. Gluaisidh!

[Na sluaighte i n-aon ghuth: “Lámh Dearg abú!”]

[Gluaiseacht sa n-oidhche go Druimfhliuch. Ó Néill le h-éirghe an lae ar chárnán, ag féachaint ó dheas, ⁊ a thaoisigh le n-a chois. Tagann ceathrar Gallóglach ar láthair ⁊ dhá bhraighde aca. Labhrann CÚCHONNACHT leó.]

CÚCHONNACHT.—Cia hiad so agaibh?

GALLÓGLACH.—Ag triall dúinn trasna Áth na Dubhabhann roimh lá chonncamar laoch mór ar an bport theas, ⁊ bheannuigheamar dó, acht thug sé na mionna móra dá leanamuís ar aghaidh go mbéadh ar gcinn aige. Leanamar, ámh, ⁊ thug sé cúl orainn. Ghabhamar an bheirt seo i mbóithrín cois na háite ⁊ scéithidh ceann aca. 26Deir sé gurab é Síográbh an laoch úd, agus go rabhadar araon agus eisean ar a slighe go Dúngeanainn chum Bhaintighearna Uí Néill d’fhuadach.

Ó NÉILL.—Cad deir an fear sain?

GALL.—Deir an fear so do ghabhamar, a thighearna, go bhfuil Síográbh ar do thí-se. Tá sé ar tí cómhraic aen-fhir do chur ort.

Ó N.—Ní sgéal nuadh é sin; tá an sgéal dá aithris i mBaile Áth Cliath le mí.

GALL.—Chuala an bhean-sídhe ag caoineadh aréir i gCluain Tiobraid. Is é Síográbh na Lann an fear is tréine imeasg na Sagsan. Iarraim mar athchuinge ort, a Uí Néill, gan troid leis; bainfead-sa féin cor as id’ ionad-sa.

Ó N.—Go raibh míle maith agat, a Dhómhnaill mhóir Maguidhir. Sguir ó’n sgéal úd an cor so; acht ar innis an braighde dhuit an ’mó fear atá leis an Sasanach i gCluain Tiobraid?

GALL.—Chonnac lem’ dhá shúil féin an sluagh ’na suidhe ar Chluain Tiobraid, agus d’áirmhigheas ann le solus gealaighe, dar liom, trí mhíle fear. Adeireas fós an príosúnach so liom go bhfuil cheithre mhíle fear ’na suidhe ag Druimfhliuch. Acht seachain tú féin, a Uí Néill, ar Shíográbh calma na Lann. Impighim an méid sin ort.

27Ó N.—A Mhághnuis, a Chúchonnacht, ⁊ a Airt, an cath ar bhur gcoimirc. Tá sluaighte líonmhara i n-aghaidh Uladh. Tá sé d’fhiachaibh orainn an namhaid do chlaoidh ar Chluain Tiobraid. Gluaisidh!

[Glór na gclaidheamh i bhfad uainn, ⁊ seinnm árd na bpíob. Gluaiseann Ó NÉILL tarsna an mhachaire agus gríosuigheann sé Clann Uladh. Casann SÍOGRÁBH air ar bruach na habhann ⁊ cuireann liugh as.]

SÍOGRÁBH.—Seasaimh, a Iarla dhuibh Thír Eóghain! Tá do ghnó déanta anois. I gcionn lae go n-oidhche béidh Meáible mhánla ’na leanán agam. Béidh seabhaic agus fiag dhúbha na gcnoc ag troid ós cionn do choirp, ’gus gan aon dod’ chomhluadar mhalluighthe suas, le dorn cré do chaitheamh ort.

Ó NÉILL.—A bhodaigh mhóir na Sagsan, do cheap le meatacht ⁊ feall mo sgórnach do ghearradh ag Áth na Bóinne, tarraing i leith, mar tá ampladh chum do chonnablaigh ar mhadraibh geárra.

[Cómhraicíd siad. Cuireann sé Ó NÉILL i ndiaidh a chúil agus cuireann air go dian. Sgreadann MÁGHNUS, CÚCHONNACHT, agus ART. Éirigheann mire ar UA NÉILL, tiomáineann sé i ndiaidh a chúil SÍOGRÁBH, buaileann sé baic-bhéim air; teanntuigheann SÍOGRÁBH leis agus bheireann barróg air, acht caitheann Ó NÉILL é ar phleasg a dhroma, buaileann sé blosg-bhéim air ar tuitim, ⁊ cuireann sé a chos ar a chliabh. Tarraingeann SÍOGRÁBH an anál—bás SHÍOGRÁBH. Liugh na bhfear.]

28